Rozporządzenie Ministra Rozwoju z dnia 2 czerwca 2016 r. w sprawie wymagań bezpieczeństwa dla materiałów wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego
Treść rozporządzenia
Na podstawie art. 2g ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2002 r. o materiałach wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego zarządza się, co następuje:
§ 1.
Rozporządzenie określa w odniesieniu do materiałów wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego:
1) wymagania bezpieczeństwa dotyczące projektowania i wytwarzania tych materiałów;
2) procedury oceny zgodności tych materiałów z zastosowaniem modułów w tych procedurach;
3) zakres dokumentacji technicznej tych materiałów;
4) elementy deklaracji zgodności tych materiałów.
§ 2.
Wymagania bezpieczeństwa, o których mowa w § 1 pkt 1, określa załącznik nr 1 do rozporządzenia.
Procedury oceny zgodności materiałów wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego z zastosowaniem modułów w tych procedurach, o których mowa w § 1 pkt 2, określa załącznik nr 2 do rozporządzenia.
Zakres dokumentacji technicznej, o którym mowa w § 1 pkt 3, określa załącznik nr 3 do rozporządzenia.
Elementy deklaracji zgodności, o których mowa w § 1 pkt 4, określa załącznik nr 4 do rozporządzenia.
§ 3.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.
Załącznik nr 1 - Wymagania bezpieczeństwa dotyczące projektowania i wytwarzania materiałów wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego
Materiały wybuchowe przeznaczone do użytku cywilnego spełniają poniższe wymagania:
1) są zaprojektowane, wytworzone i dostarczone w taki sposób, aby w normalnych i przewidywalnych warunkach ich używania stwarzały jak najmniejsze zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi i nie powodowały szkód materialnych i środowiskowych;
2) odpowiadają określonym przez producenta charakterystykom i właściwościom użytkowym, w celu zapewnienia jak najwyższego poziomu bezpieczeństwa i niezawodności;
3) są zaprojektowane i wytworzone w taki sposób, aby przy zastosowaniu odpowiednich technologii mogły zostać nieodwracalnie unieszkodliwione w sposób jak najmniej uciążliwy dla środowiska;
4) są badane w rzeczywistych warunkach ich używania; jeżeli badanie nie może być przeprowadzone w warunkach laboratoryjnych, takie badanie należy przeprowadzić w warunkach, w jakich materiał wybuchowy przeznaczony do użytku cywilnego ma być użyty.
W trakcie przeprowadzania badania, o którym mowa w ust. 1 pkt 4, należy zbadać następujące właściwości oraz parametry techniczne materiału wybuchowego przeznaczonego do użytku cywilnego:
1) budowę i właściwości charakterystyczne, w tym skład chemiczny, stan skupienia oraz, jeżeli jest to istotne, wymiary i rozkład wielkości składników;
2) stabilność fizyczną i chemiczną, we wszystkich warunkach środowiskowych, w jakich materiał ma być używany;
3) kompatybilność wszystkich składników w odniesieniu do ich fizycznej i chemicznej stabilności;
4) wymagania w odniesieniu do czystości chemicznej materiału;
5) odporność na działanie wody, jeżeli materiał ma być używany w warunkach wilgoci lub w wodzie i gdy bezpieczeństwo lub niezawodność używania tego materiału może ulec pogorszeniu pod wpływem wody;
6) odporność na niskie i wysokie temperatury, jeżeli przewiduje się przechowywanie lub używanie materiału w takich temperaturach, a chłodzenie lub ogrzewanie komponentu lub całego materiału może mieć negatywny wpływ na bezpieczeństwo lub niezawodność jego działania;
7) przydatność do użycia w warunkach niebezpiecznych, w szczególności w środowisku zagrożonym wybuchem metanu lub wybuchem pyłu węglowego lub podwyższoną temperaturą, jeżeli taki materiał jest przewidziany do używania w takich warunkach;
8) bezpieczeństwo polegające na zapobieganiu przedwczesnemu lub niezamierzonemu zapłonowi lub wybuchowi;
9) prawidłowe ładowanie i działanie takiego materiału, używanego zgodnie z przeznaczeniem;
10) odporność materiału, jego pokrycia lub innych składników na pogorszenie się jego jakości na skutek składowania, do upływu jego przydatności określonej przez producenta.
W trakcie badania należy:
1) wyszczególnić wszystkie urządzenia i akcesoria potrzebne do niezawodnego i bezpiecznego działania materiału;
2) przestrzegać instrukcji obsługi i, w razie potrzeby, oznaczeń dotyczących bezpiecznego transportu, składowania, używania i nieodwracalnego unieszkodliwiania materiału, sporządzonych w języku polskim.
1) przewidziany sposób inicjowania wybuchu zapewnia bezpieczną, niezawodną i pełną detonację lub, w razie potrzeby, deflagrację kruszącego materiału wybuchowego przeznaczonego do użytku cywilnego; w przypadku prochu dymnego dotyczy to zdolności deflagracji, którą należy sprawdzić;
2) w przypadku gdy materiały wybuchowe kruszące mają postać naboi, pewnie i niezawodnie przenoszą detonację z jednego do drugiego końca kolumny naboi;
3) produkty wybuchu wytwarzane podczas detonacji materiałów wybuchowych kruszących stosowanych w podziemnych wyrobiskach górniczych zawierają jedynie takie ilości tlenku węgla, tlenków azotu, innych gazów, par lub stałych składników unoszących się w powietrzu, które w zwykłych warunkach ruchu zakładu górniczego nie wpływają ujemnie na zdrowie pracowników.
1) powłoki lontów detonujących, zapalających i rurek detonujących posiadają wystarczającą wytrzymałość mechaniczną i odpowiednio zabezpieczają rdzeń materiału wybuchowego przed normalnymi naprężeniami mechanicznymi;
2) parametry dotyczące prędkości palenia się lontów prochowych są podane i niezawodnie dotrzymywane;
3) lonty detonujące są niezawodne, posiadają wystarczającą zdolność inicjowania wybuchu oraz spełniają wymagania dotyczące składowania, nawet w szczególnych warunkach klimatycznych.
1) zapalniki w pewny sposób inicjują detonację materiałów wybuchowych, dla których są przeznaczone, w przewidywanych warunkach ich używania;
2) opóźniacze są zdolne do pewnego inicjowania wybuchu;
3) wilgoć nie ma ujemnego wpływu na zdolność skutecznego zapłonu;
4) czasy opóźnień zapalników zwłocznych są tak równomierne, aby prawdopodobieństwo zachodzenia na siebie okresów opóźnień sąsiednich stopni czasowych było nieistotne;
5) charakterystyka elektryczna zapalników elektrycznych jest wskazana na opakowaniu;
6) przewody zapalników elektrycznych posiadają wystarczającą izolację oraz odpowiednią wytrzymałość mechaniczną, włączając niezawodne połączenie z zapalnikiem, z uwzględnieniem przewidywanego zastosowania.
1) nie detonują podczas ich stosowania zgodnie z przeznaczeniem;
2) są stabilizowane, w szczególności materiały napędowe nitrocelulozowe i nitroglicerynowe, w celu zabezpieczenia ich przed samorozkładem;
3) stałe paliwa rakietowe w formie sprasowanej lub odlewanej nie zawierają niepożądanych pęknięć lub pęcherzyków gazowych, mogących wywrzeć niekorzystny wpływ na ich działanie.
Załącznik nr 2 - Procedury oceny zgodności materiałów wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego z zastosowaniem modułów w tych procedurach
Badanie typu UE (moduł B) jest to ta część procedury oceny zgodności, w której jednostka notyfikowana bada projekt techniczny materiału wybuchowego przeznaczonego do użytku cywilnego oraz sprawdza i poświadcza, że projekt techniczny tego materiału spełnia wymagania bezpieczeństwa mające do niego zastosowanie.
Badanie typu UE polega na ocenie prawidłowości projektu technicznego materiału wybuchowego przeznaczonego do użytku cywilnego przez zbadanie dokumentacji technicznej i dowodów potwierdzających zgodność, o których mowa w ust. 4 pkt 4, oraz na badaniu próbki kompletnego wyrobu, reprezentatywnej dla przewidywanej produkcji.
Producent lub jego upoważniony przedstawiciel, o ile posiada pełnomocnictwo w tym zakresie, składa w wybranej jednostce notyfikowanej wniosek o przeprowadzenie badania typu UE.
Wniosek, o którym mowa w ust. 3, zawiera:
1) nazwę i adres siedziby lub miejsca zamieszkania producenta materiału wybuchowego przeznaczonego do użytku cywilnego oraz w przypadku upoważnionego przedstawiciela dodatkowo jego nazwę i adres siedziby lub miejsca zamieszkania;
2) pisemne oświadczenie, że taki sam wniosek nie został złożony w innej jednostce notyfikowanej;
3) dokumentację techniczną materiału wybuchowego przeznaczonego do użytku cywilnego, o której mowa w ust. 2 załącznika nr 3 do rozporządzenia;
4) dowody potwierdzające, że materiał wybuchowy przeznaczony do użytku cywilnego spełnia wymagania bezpieczeństwa, w szczególności w przypadku gdy normy zharmonizowane lub części norm zharmonizowanych nie zostały zastosowane oraz wyniki badań przeprowadzonych przez producenta lub na jego zlecenie zgodnie z innymi specyfikacjami technicznymi, potwierdzających, że ten materiał spełnia wymagania bezpieczeństwa.
Wnioskodawca udostępnia jednostce notyfikowanej próbkę badanego rodzaju materiału wybuchowego przeznaczonego do użytku cywilnego reprezentatywną dla przewidywanej produkcji, zwaną dalej „typem”. Jednostka notyfikowana ma prawo zażądać dodatkowych próbek reprezentatywnych, jeżeli są one niezbędne do przeprowadzenia programu badań.
Jednostka notyfikowana:
1) bada dokumentację techniczną i dowody, o których mowa ust. 4 pkt 3 i 4;
2) sprawdza, czy typ został wytworzony zgodnie z dokumentacją techniczną, oraz identyfikuje części zaprojektowane zgodnie z wymaganiami odnośnych norm zharmonizowanych, jak również części, które zaprojektowano zgodnie z innymi specyfikacjami technicznymi innymi niż normy zharmonizowane;
3) wykonuje lub zleca wykonanie badań i testów niezbędnych do sprawdzenia, gdy producent zdecydował się na zastosowanie rozwiązań określonych w odnośnych normach zharmonizowanych, czy te normy zostały zastosowane prawidłowo;
4) wykonuje lub zleca wykonanie badań i testów niezbędnych do sprawdzenia, czy rozwiązania przyjęte przez producenta spełniają wymagania bezpieczeństwa w przypadku, gdy normy zharmonizowane nie zostały zastosowane;
5) uzgadnia z wnioskodawcą miejsce przeprowadzenia badań i testów;
6) sporządza sprawozdanie z działań, o których mowa w pkt 1-4; sprawozdanie, bez uszczerbku dla obowiązków informacyjnych wobec ministra właściwego do spraw gospodarki, o których mowa w art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2016 r. o systemie oceny zgodności i nadzoru rynku (Dz. U. poz. 542), jednostka notyfikowana udostępnia w całości lub w części, wyłącznie za zgodą producenta.
W przypadku gdy typ spełnia wymagania bezpieczeństwa, jednostka notyfikowana wydaje wnioskodawcy certyfikat badania typu UE.
Certyfikat, o którym mowa w ust. 7, zawiera wszystkie istotne informacje umożliwiające ocenę zgodności wytwarzanych materiałów wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego z badanym typem oraz kontrole tego materiału w trakcie jego używania, w tym nazwę i adres siedziby lub miejsca zamieszkania producenta, wnioski z badań, informacje niezbędne dla identyfikacji zatwierdzonego typu oraz ewentualne warunki jego ważności i załączniki.
Jednostka notyfikowana przechowuje kopię wydanego certyfikatu wraz z dokumentacją techniczną powstałą w wyniku badania typu UE, w tym dokumentację przedstawioną przez wnioskodawcę, do wygaśnięcia ważności tego certyfikatu.
W przypadku gdy jednostka notyfikowana odmawia wydania certyfikatu badania typu UE, uzasadnia przyczynę odmowy, a także informuje wnioskodawcę o możliwości złożenia odwołania od rozstrzygnięcia jednostki notyfikowanej oraz o procedurze postępowania w takiej sytuacji.
W przypadku gdy jednostka notyfikowana stwierdzi, w oparciu o monitoring zmian w powszechnie uznanym stanie wiedzy technicznej, że zatwierdzony typ materiału wybuchowego przeznaczonego do użytku cywilnego może już nie spełniać wymagań bezpieczeństwa i ustalenia wskazują, że konieczne są dalsze badania, informuje o tym producenta.
Producent powiadamia jednostkę notyfikowaną, która posiada dokumentację techniczną dotyczącą certyfikatu badania typu UE, o zmianach wprowadzonych lub planowanych do wprowadzenia do zatwierdzonego typu, jeżeli zmiany te mogą mieć wpływ na zgodność materiału wybuchowego przeznaczonego do użytku cywilnego z wymaganiami bezpieczeństwa lub warunkami ważności certyfikatu badania typu UE.
W przypadku, o którym mowa w ust. 12, jednostka notyfikowana przeprowadza dodatkowe zatwierdzenie typu oraz wystawia dokument uzupełniający do wydanego certyfikatu badania typu UE.
Producent lub jego upoważniony przedstawiciel, o ile posiada pełnomocnictwo w tym zakresie, przechowuje kopię certyfikatu badania typu UE i uzupełnień, o których mowa w ust. 13, wraz z dokumentacją techniczną związaną z badaniem typu przez okres 10 lat od dnia wprowadzenia materiału wybuchowego przeznaczonego do użytku cywilnego do obrotu.
Jednostka notyfikowana informuje ministra właściwego do spraw gospodarki o wydanych lub cofniętych certyfikatach badania typu UE i uzupełnieniach, o których mowa w ust. 13, oraz raz na kwartał lub na żądanie przekazuje ministrowi właściwemu do spraw gospodarki wykaz certyfikatów badania typu UE i uzupełnień do nich, które jednostka notyfikowana zawiesiła albo poddała innym ograniczeniom, a także odmów wydania certyfikatów.
Jednostka notyfikowana przekazuje pozostałym jednostkom notyfikowanym informacje dotyczące certyfikatów badania typu UE oraz dokumentów uzupełniających do wydanych certyfikatów, o których mowa w ust. 13, które cofnęła, wydanie których zawiesiła lub poddała innym ograniczeniom, odmów wydania certyfikatów, a także, na żądanie, informacje dotyczące wydanych certyfikatów oraz dokumentów uzupełniających do wydanych certyfikatów.
Państwa członkowskie oraz pozostałe jednostki notyfikowane, na żądanie, mogą otrzymać kopie certyfikatów badania typu UE oraz dokumentów uzupełniających do wydanych certyfikatów, a także kopię dokumentacji technicznej oraz wyniki badań przeprowadzonych przez jednostkę notyfikowaną.
Upoważniony przedstawiciel może złożyć wniosek, o którym mowa w ust. 3, oraz wypełniać zobowiązania określone w ust. 14, o ile zostały one określone w pełnomocnictwie.
Zgodność z typem w oparciu o wewnętrzną kontrolę procesu produkcji oraz nadzorowaną kontrolę materiałów wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego w losowych odstępach czasu (moduł C2) jest to ta część procedury oceny zgodności, w której producent zapewnia, że wywiązał się z zobowiązań, o których mowa w ust. 2-7, oraz na swoją wyłączną odpowiedzialność zapewnia i oświadcza, że ten materiał jest zgodny z typem opisanym w certyfikacie badania typu UE i spełnia wymagania bezpieczeństwa, które mają do niego zastosowanie. Producent umieszcza oznakowanie CE na każdym egzemplarzu materiału wybuchowego przeznaczonego do użytku cywilnego i sporządza pisemną deklarację zgodności.
Producent podejmuje konieczne działania, aby proces wytwarzania materiału wybuchowego przeznaczonego do użytku cywilnego oraz monitorowanie tego procesu zapewniały zgodność wytworzonego materiału wybuchowego przeznaczonego do użytku cywilnego z typem opisanym w certyfikacie badania typu UE oraz z wymaganiami bezpieczeństwa.
Producent przechowuje deklarację zgodności przez okres 10 lat od dnia wprowadzenia materiału wybuchowego przeznaczonego do użytku cywilnego do obrotu i udostępnia jej kopię organom nadzoru rynku na ich żądanie.
Jednostka notyfikowana wybrana przez producenta wykonuje lub zleca wykonanie badań materiału wybuchowego przeznaczonego do użytku cywilnego w losowych odstępach czasu, z uwzględnieniem złożoności technicznej tego materiału oraz skali ich produkcji.
Próbka reprezentatywna materiałów wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego pobrana przez jednostkę notyfikowaną u producenta na miejscu przed wprowadzeniem ich do obrotu zostaje poddana badaniom i testom, określonym w mających zastosowanie normach zharmonizowanych lub badaniom i testom określonym w innych równoważnych specyfikacjach technicznych, w celu sprawdzenia zgodności tych materiałów z typem opisanym w certyfikacie badania typu UE oraz z wymaganiami bezpieczeństwa.
W przypadku gdy co najmniej jedna zbadana próbka materiału wybuchowego przeznaczonego do użytku cywilnego nie spełnia wymagań bezpieczeństwa, jednostka notyfikowana wzywa producenta do podjęcia działań naprawczych mających na celu spełnienie przez badany materiał wybuchowy przeznaczony do użytku cywilnego wymagań bezpieczeństwa.
Niniejszy dokument nie zastępuje oficjalnej publikacji w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Nie ponosimy odpowiedzialności za ewentualne nieścisłości wynikające z transkrypcji oryginału do tego formatu.
Ten tekst jest publikowany na własnych warunkach ponownego wykorzystania określonych przez Dziennik Ustaw, a nie na licencji Legalize ani na licencji domeny publicznej.
Dziennik Ustaw
domena publiczna (urzędowe publikacje rządowe)