Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Dowództwem Naczelnego Sojuszniczego Dowódcy Transformacji i Naczelnym Dowództwem Sojuszniczych Sił w Europie uzupełniająca Protokół dotyczący statusu międzynarodowych dowództw wojskowych ustanowionych na podstawie Traktatu Północnoatlantyckiego, podpisana w Warszawie dnia 9 lipca 2016 r

Na użytek oficjalnej łączności i korespondencji, Dowództwo Sojusznicze posiada na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dostęp do usług telekomunikacyjnych i informacyjnych świadczonych za pomocą łączy stacjonarnych, systemów telefonii mobilnej i satelitarnej, Internetu, systemów telekomunikacyjnych, łączności oraz informacyjnych, w tym także radia i telewizji naziemnej i satelitarnej, a także do usług pocztowych, niezależnie od tego, czy są one realizowane na zasadach komercyjnych czy też powszechnych. Dostęp ten realizowany jest w oparciu o właściwe przepisy prawa Rzeczypospolitej Polskiej z uwzględnieniem wykorzystania zakresu częstotliwości fal radiowych oraz współpracy na rzecz zapobiegania powstawaniu i minimalizowania wpływu przypadków występowania szkodliwych zaburzeń elektromagnetycznych oraz pod warunkiem uiszczenia należnych opłat umownych za korzystanie z tych usług.

Dowództwo Sojusznicze posiadać będzie co najmniej dostęp do systemów łączności Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, w tym do wojskowych usług kurierskich i usług pocztowych, na warunkach porównywalnych do warunków Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej i określonych we właściwych umowach.

Dowództwo Sojusznicze oraz Strona Traktatu Północnoatlantyckiego, zgodnie z zatwierdzoną polityką Rady Północnoatlantyckiej, Porozumieniem Standaryzacyjnym NATO 2109 i późniejszymi umowami, może utworzyć i posługiwać się na własny koszt łączem stacjonarnym, systemami telefonii mobilnej oraz satelitarnej, usługami internetowymi, pocztowymi i wojskowymi usługami kurierskimi oraz każdym innym systemem łączności i informacyjnym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, dla celów oficjalnych i prywatnych Dowództwa Sojuszniczego oraz jego członków.

Dowództwo Sojusznicze jest upoważnione do ustanawiania, obsługiwania i użytkowania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej sieci jawnej i niejawnej oraz systemów i środków łączności bezpiecznej i szyfrowanej.

W uzupełnieniu artykułu XI ustęp 3 NATO SOFA, korespondencja służbowa lub inne środki komunikacji Dowództwa Sojuszniczego oznaczone, czy też w inny sposób zdeklarowane jako oficjalne, nie będą przedmiotem jakichkolwiek ograniczeń, inspekcji, cenzury, opóźnień lub innej kontroli ze strony władz Rzeczypospolitej Polskiej, chyba, że Dowództwo Sojusznicze zrzeknie się tego immunitetu.

Dowództwo Sojusznicze jest uprawnione do wysyłania i otrzymywania oficjalnej korespondencji i paczek za pomocą wojskowej służby kurierskiej lub w zapieczętowanych opakowaniach, korzystając z tych samych przywilejów i immunitetów, jakie mają zastosowanie do kurierów i poczty dyplomatycznej.

Korespondencja oficjalna oraz paczki Państwa Wysyłającego reprezentowanego w Dowództwie Sojuszniczym mogą być wysłane z wykorzystaniem usług pocztowych tego państwa, jeżeli są one dostępne, bez opłat lub ograniczeń, inspekcji, cenzury, opóźnień czy też innej kontroli ze strony władz Rzeczypospolitej Polskiej.

Stosownie do dalszych uzgodnień z odpowiednimi władzami Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie lokalizacji oraz danych technicznych sprzętu, Dowództwo Sojusznicze może na terenie zajmowanych przez siebie obiektów oraz poza nimi przywozić, utworzyć, uzyskać dostęp, korzystać i obsługiwać takie obiekty telekomunikacyjne i radiostacje wojskowe, zarówno czasowo, jak i na stałe, które mają na celu zabezpieczenie jego działalności operacyjnej, ćwiczeń wojskowych i szkoleń, w sytuacjach nadzwyczajnych lub w celach realizacji programów socjalnych.

Zarządzanie widmem elektromagnetycznym pozostaje w gestii i odpowiedzialności Rzeczypospolitej Polskiej. Częstotliwości wraz z ich parametrami wykorzystywane przez Dowództwo Sojusznicze są określane przez Dowództwo Sojusznicze oraz właściwe organy Rzeczypospolitej Polskiej odpowiedzialne za zarządzanie widmem elektromagnetycznym, zgodnie z procedurami określonymi przez odpowiedni organ NATO. Rzeczpospolita Polska oraz Dowództwo Sojusznicze dołożą wszelkich starań, aby uniknąć i wyeliminować wzajemne szkodliwe zakłócenia między swoimi sieciami oraz w stosunku do cywilnej działalności telekomunikacyjnej i do obiektów energetycznych. W oparciu o wspólne ustalenia z odpowiednimi władzami Rzeczypospolitej Polskiej, Dowództwo Sojusznicze może ze względów bezpieczeństwa i ochrony wojsk wprowadzić niezbędne środki do ochrony łączności Dowództwa Sojuszniczego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Obiekty telekomunikacyjne oraz radiostacje wojskowe będą wykorzystywane wyłącznie w celach służbowych, zgodnie z ustępem 2 powyżej.

Rzeczpospolita Polska zwalnia Dowództwo Sojusznicze z wszelkich opłat związanych z widmem częstotliwości radiowych.

Wnioski dotyczące telefonii przewodowej oraz usług telegraficznych/transmisji danych będą składane zgodnie z procedurami ustanowionymi przez odpowiedni organ NATO i będą przyznawane na warunkach nie mniej korzystnych niż te, które mają zastosowanie do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej.

Rozwijając wszelką infrastrukturę telekomunikacyjną Dowództwo Sojusznicze stosuje się do zasad zatwierdzonych przez Międzynarodową Unię Telekomunikacyjną oraz do innych międzynarodowych bądź regionalnych regulacji w zakresie telekomunikacji wiążących dla Rzeczypospolitej Polskiej, jak również do przepisów z zakresu prawa telekomunikacyjnego Rzeczypospolitej Polskiej. Dowództwo Sojusznicze jest zwolnione z tego obowiązku w zakresie, w jakim zwolnione są z niego Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej.

Zgodnie z artykułem VII ustęp 10 NATO SOFA oraz artykułem 4 ustęp b Protokołu Paryskiego, Dowództwo Sojusznicze ma prawo do patrolowania wszelkich zajmowanych przez nie obiektów oraz do podejmowania, zgodnie ze swoimi wewnętrznymi regulacjami i z należytym poszanowaniem prawa Rzeczypospolitej Polskiej, właściwych środków mających na celu utrzymanie porządku, dyscypliny i bezpieczeństwa tych obiektów. Na wniosek Dowódcy Dowództwa Sojuszniczego lub wyznaczonego przedstawiciela. Rzeczpospolita Polska udzieli wsparcia poprzez właściwe służby policyjne.

Za działania policyjne poza terenem Dowództwa Sojuszniczego odpowiedzialne są władze Rzeczypospolitej Polskiej. Poza terenem Dowództwa Sojuszniczego międzynarodowy personel bezpieczeństwa Dowództwa Sojuszniczego może być użyty wyłącznie w przypadkach i na warunkach określonych w NATO SOFA.

Zgodnie z postanowieniami artykułu VII ustęp 5 litera b NATO SOFA oraz artykułu 4 Protokołu Paryskiego, Dowódca Dowództwa Sojuszniczego lub jego wyznaczony przedstawiciel będzie niezwłocznie informowany o aresztowaniu i każdej innej formie zatrzymania członków Dowództwa Sojuszniczego lub członków ich rodzin, którzy nie są obywatelami Rzeczypospolitej Polskiej lub osobami na stałe zamieszkałymi na jej terytorium.

Pozwy, mandaty oraz wezwania do stawiennictwa w stosunku do członków Dowództwa Sojuszniczego można kierować za pośrednictwem Dowódcy Dowództwa Sojuszniczego, do którego zostali przydzieleni.

Szczegóły dotyczące utrzymania porządku na terenie Dowództwa Sojuszniczego i poza nim mogą zostać określone w porozumieniu wykonawczym.

Zgodnie z Polityką Bezpieczeństwa NATO oraz Polityką Ochrony Wojsk NATO, Rzeczpospolita Polska jest odpowiedzialna za wszystkie aspekty ochrony wojsk, w tym oszacowanie ryzyka, planowanie, zabezpieczenie i ich wdrożenie zgodnie ze standardami Rzeczypospolitej Polskiej dla danego szczebla, w odniesieniu do dowództw, osób, grup itp., w przypadku zaistnienia poniższych zdarzeń:

Rzeczpospolita Polska i Dowództwo Sojusznicze będą dokonywały wymiany informacji dotyczących zarówno ochrony wojsk, jak i zagrożeń dla bezpieczeństwa.

Dowództwo Sojusznicze nie będzie prowadzić żadnych działań w zakresie bezpieczeństwa lub ochrony wojsk poza obiektami Dowództwa Sojuszniczego, o ile nie poczyni wcześniejszych uzgodnień w tym zakresie z właściwymi władzami Rzeczypospolitej Polskiej.

Zgodnie z artykułem VI NATO SOFA, Dowództwo Sojusznicze dokona uzgodnień z właściwymi władzami Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie transportu i przechowywania broni oraz amunicji. Na podstawie tych uzgodnień Dowództwo Sojusznicze wyda wewnętrzne regulacje, uwzględniające zarówno przepisy prawa Państwa Wysyłającego, jak i Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie posiadania, przechowywania i transportu broni wojskowej i amunicji, w celu zapewnienia, że żaden z członków Dowództwa Sojuszniczego nie będzie mógł bez zezwolenia posiadać ani też nosić broni.

Do posiadania, przechowywania, zbycia oraz noszenia prywatnej broni i amunicji mają zastosowanie odpowiednie przepisy prawa Rzeczypospolitej Polskiej.

Poza wyjątkami zwolnień określonych w niniejszej Umowie Uzupełniającej, przepisy prawa o ruchu drogowym obowiązujące w Rzeczypospolitej Polskiej mają zastosowanie do służbowych pojazdów mechanicznych i przyczep Dowództwa Sojuszniczego, jak również do prywatnych pojazdów mechanicznych, przyczep i pojazdów pływających należących do członków Dowództwa Sojuszniczego i członków ich rodzin, bez względu na ich rodzaj.

Należące do Dowództwa Sojuszniczego służbowe pojazdy mechaniczne i przyczepy, bez względu na ich rodzaj, podlegają zwolnieniom w zakresie stosowania przepisów prawa o ruchu drogowym Rzeczypospolitej Polskiej analogicznym do tych przyznanych Siłom Zbrojnym Rzeczypospolitej Polskiej.

Właściwe władze Rzeczypospolitej Polskiej udzielają, zgodnie z procedurami przewidzianymi przez prawo Rzeczypospolitej Polskiej, zwolnień od przepisów dotyczących budowy, konstrukcji i urządzeń, z uwzględnieniem bezpieczeństwa i porządku publicznego oraz ochrony środowiska dla oficjalnych pojazdów samochodowych i przyczep Dowództwa Sojuszniczego, niezależnie od ich rodzaju, jeżeli takie zwolnienia są konieczne dla realizacji funkcji Dowództwa Sojuszniczego.

Właściwe władze Rzeczypospolitej Polskiej udzielają, zgodnie z procedurami przewidzianymi przez prawo Rzeczypospolitej Polskiej, zwolnień od przepisów dotyczących budowy, konstrukcji i urządzeń, z uwzględnieniem bezpieczeństwa i porządku publicznego oraz ochrony środowiska dla prywatnych pojazdów i przyczep tymczasowo wwożonych zgodnie z artykułem XI ustęp 6 NATO SOFA oraz artykułem 8 ustęp 3 Protokołu Paryskiego, w okresie ich czasowego pozostawania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

W odniesieniu do potwierdzania standardów technicznych dla pojazdów silnikowych wymienionych powyżej dla wszystkich oficjalnych pojazdów samochodowych i przyczep, Dowództwo Sojusznicze może korzystać ze stacji kontroli technicznych prowadzonych przez Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej lub, z zastrzeżeniem odrębnych umów i porozumień wykonawczych, ustanawiać własne stacje kontroli pojazdów.

Postanowienia artykułu IV NATO SOFA obejmują wszystkich członków Dowództwa Sojuszniczego oraz członków ich rodzin, pod warunkiem, że spełniają oni wymagania w zakresie prawa jazdy dotyczące odpowiedniego wieku kierowcy w Rzeczypospolitej Polskiej. Na wniosek właściwych władz Rzeczypospolitej Polskiej, Dowództwo Sojusznicze przedstawi dokument zaświadczający, że dana osoba jest członkiem Dowództwa Sojuszniczego bądź członkiem jego rodziny.

Członkowie rodziny, którzy podczas pobytu w Rzeczypospolitej Polskiej osiągnęli wiek umożliwiający uzyskanie uprawnień do kierowania pojazdami, oraz inne osoby nieposiadające ważnego prawa jazdy lub pozwolenia wydanego przez Państwo Wysyłające, mogą uzyskać polskie prawo jazdy po spełnieniu wymogów określonych przez właściwe przepisy Rzeczypospolitej Polskiej.

Właściwe władze Rzeczypospolitej Polskiej, na wniosek Dowództwa Sojuszniczego, dokonają rejestracji, tymczasowej rejestracji i wyrejestrowania oraz wydadzą tablice rejestracyjne, a także dowody rejestracyjne lub tymczasowe dowody rejestracyjne oraz wymagane oznaczenia dla służbowych pojazdów mechanicznych oraz przyczep Dowództwa Sojuszniczego, bez względu na ich rodzaj oraz zgodnie z warunkami niniejszej Umowy Uzupełniającej i przepisami prawa Rzeczypospolitej Polskiej.

Na wniosek Dowództwa Sojuszniczego, właściwe władze Rzeczypospolitej Polskiej dokonają rejestracji, tymczasowej rejestracji, wyrejestrowania, czasowego wycofania pojazdu z ruchu oraz wydadzą tablice rejestracyjne, dowody rejestracyjne, tymczasowe dowody rejestracyjne a także inne decyzje i wymagane oznaczenia dla prywatnych pojazdów i przyczep członków Dowództwa Sojuszniczego, członków ich rodzin oraz pracowników wykonawców kontraktowych zgodnie z warunkami niniejszej Umowy Uzupełniającej i przepisami prawa Rzeczypospolitej Polskiej.

Za rejestrację, tymczasową rejestrację, wyrejestrowanie tymczasowe wycofanie pojazdu z ruchu oraz wydanie tablic rejestracyjnych, dowodów rejestracyjnych, tymczasowych dowodów rejestracyjnych i innych decyzji oraz wymaganych oznaczeń o których mowa w ustępach 1 i 2, zostanie pobrana oplata nominalna w celu pokrycia kosztów administracyjnych. Za pokrycie kosztów wszelkich badań technicznych przeprowadzanych w Rzeczypospolitej Polskiej odpowiada właściciel pojazdu.

Żadne z postanowień niniejszego artykułu nie powinno być rozumiane jako sprzeczne bądź naruszające prawo nadane Dowództwu Sojuszniczemu na podstawie artykułu 4. 8 i 13 Protokołu Paryskiego, a także Państwu Wysyłającemu na podstawie artykułu XI NATO SOFA, do czasowego wwozu i wywozu pojazdów służbowych, pod warunkiem i z uwzględnieniem dokumentacji przewidzianej w NATO SOFA.

Bez uszczerbku dla postanowień ustępu 1 powyżej oraz artykułu XI NATO SOFA, Dowództwo Sojusznicze, z zastrzeżeniem konieczności zawarcia dalszych porozumień wykonawczych z Rządem Rzeczypospolitej Polskiej, będzie uprawnione do dokonywania rejestracji swoich służbowych pojazdów i przyczep, niezależnie od ich rodzaju.

W przypadku, gdy Naczelne Dowództwo uzna to za niezbędny ze względu na bezpieczeństwo środek ochrony wojsk, dostęp do ewidencji służbowych pojazdów i przyczep oraz prywatnych pojazdów i przyczep, zostanie na wniosek Dowództwa Sojuszniczego ograniczony do właściwych podmiotów uprawnionych na podstawie prawa Rzeczypospolitej Polskiej do posiadania pełnego dostępu do tych danych. Nie oznacza to dobrowolnego zrzeczenia się zwolnień i immunitetów określonych w artykułach 7 oraz 17 niniejszej Umowy Uzupełniającej.

Członkowie Dowództwa Sojuszniczego oraz członkowie ich rodzin mogą odbywać kształcenie w przedszkolach, szkołach i instytucjach szkolnictwa wyższego Rzeczypospolitej Polskiej.

Za nadzór nad realizacją narodowych wymagań związanych z edukacją członków rodzin członków Dowództwa Sojuszniczego odpowiedzialne jest Państwo Wysyłające.

Na wniosek Dowództwa Sojuszniczego, Rzeczpospolita Polska umożliwi świadczenie kształcenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dla członków rodzin Dowództwa Sojuszniczego w sposób uwzględniający programy narodowe Państw Wysyłających lub program ustalony przez międzynarodową instytucję edukacyjną.

Dowództwo Sojusznicze oraz sekcje narodowe Państwa Wysyłającego są uprawnione do założenia i prowadzenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej szkół („szkoła międzynarodowa”). Takie szkoły funkcjonują na podstawie oddzielnych zasad i regulacji dotyczących spraw organizacyjnych i administracyjnych, włączając w to programy nauczania i kwalifikacje kadry dydaktycznej.

Szczegóły dotyczące zapewnienia kształcenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dla członków rodzin członków Dowództwa Sojuszniczego, w tym ewentualnego założenia i prowadzenia szkoły międzynarodowej oraz jej nadzorowania, wydawania i uznawania świadectw, a także sposobu proporcjonalnego podziału kosztów przez Państwa Wysyłające z których pochodzą uczniowie pobierający naukę, zostaną określone w odrębnych porozumieniach lub umowach wykonawczych.

Strony zobowiązują się do podjęcia wymaganych środków w celu ułatwienia wdrożenia i wykonania niniejszej Umowy Uzupełniającej.

Rzeczpospolita Polska dostarcza na bieżąco Dowództwu Sojuszniczemu kopie wszelkich obowiązujących przepisów prawa dotyczących zdrowia, bezpieczeństwa i ochrony środowiska i udziela wsparcia przy określaniu zgodności działalności Dowództwa Sojuszniczego z prawem i standardami stosowanymi w Rzeczypospolitej Polskiej lub określonymi w porozumieniach międzynarodowych, których Rzeczpospolita Polska jest stroną.

Wszelkie komunikaty wymieniane pomiędzy Stronami na podstawie niniejszej Umowy Uzupełniającej będą sporządzane w języku angielskim lub francuskim, uznanych za jedyne języki oficjalne NATO.

Wszelkie spory lub kwestie powstałe w związku z wykonywaniem niniejszej Umowy Uzupełniającej między Dowództwem Sojuszniczym a Rzeczpospolitą Polską będą rozwiązywane przez negocjacje, bez odwoływania się do procedur sądowych lub administracyjnych. Strony wyrażają zgodę na wspólne rozwiązywanie wszelkich rozbieżności dotyczących interpretacji bądź stosowania niniejszej Umowy Uzupełniającej. Spory, które nie mogą zostać rozwiązane poprzez negocjacje będą rozstrzygane zgodnie z artykułem 15 Protokołu Paryskiego.

Treść niniejszej Umowy Uzupełniającej może być zmieniona w formie pisemnej w dowolnym czasie na podstawie porozumienia Stron.

Zmiany sporządza się w formie pisemnej i wchodzą one w życie zgodnie z warunkami określonymi w artykule 36 niniejszej Umowy Uzupełniającej.

Niniejsza Umowa Uzupełniająca pozostaje w mocy na czas nieokreślony oraz bez względu na stałą obecność Dowództwa Sojuszniczego na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, dopóki Rzeczpospolita Polska jest Stroną Protokołu Paryskiego.

Niniejsza Umowa Uzupełniająca może zostać wypowiedziana przez każdą ze Stron w dowolnym czasie, jednakże nie wcześniej niż dwa (2) lata po jej wejściu w życie, na podstawie wcześniejszego pisemnego powiadomienia przekazanego drogą dyplomatyczną. Niniejsza Umowa Uzupełniająca wygasa po upływie jednego (1) roku od daty otrzymania takiego powiadomienia, o ile nie uzgodniono inaczej.

Bez uszczerbku dla postanowień artykułu XV NATO SOFA oraz artykułu 16 Protokołu Paryskiego, a także poniższego ustępu 4. niniejsza Umowa Uzupełniająca będzie obowiązywała w przypadku działań zbrojnych, w stosunku do których ma zastosowanie Traktat Północnoatlantycki. Jednakże w przypadku działań zbrojnych, postanowienia dotyczące lokalizacji oraz liczebności personelu Dowództwa Sojuszniczego zostaną niezwłocznie poddane analizie przez Rzeczpospolitą Polską oraz właściwe Naczelne Dowództwo w celu wprowadzenia pożądanych zmian w stosowaniu niniejszej Umowy Uzupełniającej.

W przypadku działań zbrojnych określonych powyżej, każda ze Stron ma prawo, po notyfikowaniu pozostałym Stronom z terminem sześćdziesięciodniowym (60), do zawieszenia stosowania jakiegokolwiek z postanowień niniejszej Umowy Uzupełniającej, za wyjątkiem artykułu 35, w zakresie uznanym za konieczny. W przypadku skorzystania z tego prawa, Strony powinny niezwłocznie przystąpić do konsultacji w celu uzgodnienia odpowiednich zasad zastępujących te, w stosunku do których stosowanie zostało zawieszone.