Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 31 marca 2017 r. w sprawie podstawy programowej kształcenia w zawodach

1) określa wpływ czynników klimatycznych na wzrost, rozwój i plonowanie roślin warzywnych i przyprawowych oraz grzybów jadalnych;

2) dobiera gatunki i odmiany warzyw do warunków klimatyczno-glebowych i ekonomicznych danego rejonu;

3) dobiera metody siewu nasion roślin warzywnych;

4) ocenia jakość materiału siewnego;

5) przygotowuje materiał siewny roślin warzywnych;

6) określa warunki i sposoby rozmnażania oraz pędzenia roślin warzywnych;

7) dobiera zmianowanie roślin warzywnych do określonych warunków klimatyczno-glebowych i ekonomicznych gospodarstwa;

8) przygotowuje pomieszczenia, osłony, podłoża i pojemniki do produkcji warzyw;

9) wykonuje czynności związane z prowadzeniem upraw warzywnych w gruncie, w pomieszczeniach i pod osłonami;

10) wykonuje czynności związane z uprawą roślin przyprawowych w gruncie i pod osłonami;

11) wykonuje czynności związane z produkcją grzybów jadalnych;

12) wykonuje zabiegi agrotechniczne związane z prowadzeniem plantacji nasiennych warzyw;

13) prowadzi uprawę warzyw zgodnie ze Zwykłą Dobrą Praktyką Rolniczą i z Zasadami Wzajemnej Zgodności;

14) stosuje metody ekologicznej uprawy roślin warzywnych;

15) dobiera sprzęt do zbioru i transportu warzyw;

16) przestrzega warunków przechowywania warzyw;

17) przygotowuje warzywa, nasiona, rośliny przyprawowe i grzyby jadalne do sprzedaży;

18) prowadzi sprzedaż bezpośrednią warzyw, nasion, roślin przyprawowych i grzybów jadalnych;

19) kalkuluje koszty produkcji warzyw.

Prowadzenie produkcji roślin ozdobnych

Uczeń:

1) rozpoznaje rodzaje i gatunki roślin ozdobnych;

2) rozpoznaje nasiona roślin ozdobnych i traw;

3) rozpoznaje organy podziemne roślin ozdobnych;

4) określa metody wegetatywnego rozmnażania roślin ozdobnych;

5) określa walory dekoracyjne roślin ozdobnych;

6) określa wymagania siedliskowe roślin ozdobnych;

7) planuje uprawę roślin ozdobnych w zależności od warunków klimatyczno-glebowych i ekonomicznych danego rejonu;

8) określa termin i sposób siewu nasion i sadzenia roślin ozdobnych;

9) przygotowuje glebę do siewu nasion i sadzenia roślin ozdobnych;

10) wykonuje czynności związane z siewem nasion i przesadzaniem roślin ozdobnych;

11) wykonuje czynności związane z sadzeniem drzew i krzewów;

12) wykonuje czynności związane z pędzeniem roślin ozdobnych, przyśpieszaniem lub opóźnianiem kwitnienia roślin ozdobnych;

13) zakłada rabaty kwiatowe;

14) rozróżnia rodzaje terenów zieleni;

15) planuje rozmieszczenie roślin ozdobnych na terenach zieleni;

16) wykonuje zabiegi pielęgnacyjne i renowacyjne terenów zieleni;

17) wykonuje dekoracje z wykorzystaniem roślin ozdobnych, naczyń i materiałów pomocniczych;

18) stosuje metody ochrony i nawożenia roślin ozdobnych bezpieczne dla środowiska;

19) prowadzi dokumentację robót związanych z urządzaniem terenów zieleni;

20) przygotowuje kwiaty cięte, rośliny doniczkowe oraz materiał rozmnożeniowy do sprzedaży;

21) prowadzi sprzedaż bezpośrednią kwiatów ciętych, roślin doniczkowych oraz materiału rozmnożeniowego;

22) kalkuluje koszty produkcji roślin ozdobnych oraz urządzania i pielęgnacji terenów zieleni;

23) prowadzi uprawę roślin ozdobnych zgodnie ze Zwykłą Dobrą Praktyką Rolniczą i z Zasadami Wzajemnej Zgodności.

Eksploatacja środków technicznych stosowanych w ogrodnictwie

Uczeń:

1) posługuje się dokumentacją techniczną, instrukcjami obsługi maszyn i urządzeń stosowanych w ogrodnictwie;

2) rozpoznaje materiały konstrukcyjne i eksploatacyjne stosowane w maszynach i urządzeniach ogrodniczych;

3) dobiera narzędzia, urządzenia i maszyny do wykonywania prac w ogrodnictwie;

4) obsługuje maszyny i urządzenia stosowane w produkcji ogrodniczej;

5) wykonuje określone zabiegi agrotechniczne związane z produkcją ogrodniczą;

6) dobiera pojazdy i środki transportu do rodzaju wykonywanych prac ogrodniczych;

7) wykonuje czynności związane z przeglądami technicznymi oraz konserwacją pojazdów, maszyn i urządzeń ogrodniczych;

8) przestrzega zasad rachunku ekonomicznego podczas wykonywania prac związanych z produkcją ogrodniczą;

9) przeprowadza kalibrację opryskiwaczy stosowanych w ochronie roślin.

RL.06. Jeździectwo i trening koni

Chów i użytkowanie koni

Uczeń:

1) ocenia przydatność koni do różnych sposobów ich użytkowania;

2) dobiera sposoby postępowania z końmi z uwzględnieniem ich cech psychofizycznych;

3) wykonuje czynności związane z codzienną pielęgnacją i utrzymaniem koni;

4) wykonuje czynności pomocnicze związane z okresową pielęgnacją kopyt;

5) przestrzega zasad higieny i profilaktyki weterynaryjnej koni;

6) rozpoznaje typowe objawy chorób i urazów koni;

7) udziela pierwszej pomocy w przypadku zranień i wypadków koni oraz zapewnia opiekę zgodnie z zaleceniami lekarza weterynarii;

8) przygotowuje pasze dla koni;

9) przestrzega zasad żywienia i karmienia oraz pojenia koni;

10) obsługuje urządzenia stosowane w chowie i użytkowaniu koni;

11) przygotowuje konie do różnych typów ich użytkowania;

12) wykonuje czynności związane z załadunkiem, transportem i rozładunkiem koni;

13) stosuje przepisy dotyczące dobrostanu koni sportowych, wyścigowych, rekreacyjnych i terapeutycznych;

14) stosuje się do harmonogramów dotyczących użytkowania koni;

15) korzysta z dokumentacji związanej z identyfikacją i użytkowaniem koni.

Nauka jeździectwa

Uczeń:

1) ocenia kondycję koni;

2) dobiera sprzęt i akcesoria jeździeckie;

3) dopasowuje sprzęt jeździecki do budowy ciała konia i jeźdźców;

4) przygotowuje konie do treningu;

5) stosuje pomoce jeździeckie w powodowaniu koniem;

6) stosuje różne rodzaje dosiadu;

7) wykonuje ćwiczenia związane z treningiem ujeżdżeniowym i skokowym koni;

8) wykonuje ćwiczenia związane z treningiem wyścigowym koni;

9) powozi zaprzęgiem konnym;

10) prezentuje konie na pokazach i aukcjach;

11) przestrzega przepisów prawa i regulaminów dotyczących jeździectwa oraz wyścigów konnych;

12) przestrzega zasad bezpieczeństwa jeźdźców i koni;

13) przestrzega przepisów ruchu drogowego dotyczących poruszania się wierzchem i zaprzęgiem konnym;

14) doskonali fizyczną i psychiczną sprawność jeździecką;

15) określa wymagania dotyczące diety i wagi jeźdźca wyścigowego;

16) dobiera ubiór jeździecki do różnych form użytkowania koni;

17) dba o dobrostan koni w trakcie ich użytkowania.

Trening koni

Uczeń:

1) przestrzega zaleceń trenerów lub instruktorów jeździectwa;

2) dobiera miejsca treningu z uwzględnieniem jego rodzaju oraz warunków środowiskowych;

3) uwzględnia skalę szkoleniową podczas treningów koni;

4) przygotowuje konie do pierwszego dosiadania i zaprzęgania;

5) przestrzega zasad treningu koni z uwzględnieniem ich cech psychofizycznych, wieku oraz planowanych obciążeń treningowych;

6) stosuje metody lonżowania koni;

7) wykonuje czynności związane z trenowaniem koni sportowych, wyścigowych, rekreacyjnych i terapeutycznych;

8) ocenia stan wytrenowania konia na podstawie obserwacji podczas treningu;

9) stosuje zasady pielęgnacji powysiłkowej oraz odnowy biologicznej koni;

10) obsługuje maszyny i urządzenia stosowane do treningu koni;

11) oswaja konie ze sprzętem i urządzeniami stosowanymi w sportowym, wyścigowym, rekreacyjnym i terapeutycznym użytkowaniu koni.

RL.07. Organizacja i prowadzenie przedsiębiorstwa w agrobiznesie

Prowadzenie działalności gospodarczej w agrobiznesie

Uczeń:

1) sporządza dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej;

2) dobiera formę organizacyjno-prawną przedsiębiorstwa;

3) organizuje działalność logistyczną, produkcyjną, handlową i usługową w przedsiębiorstwie agrobiznesowym;

4) określa potrzeby finansowe przedsiębiorstwa;

5) określa źródła finansowania działalności przedsiębiorstwa;

6) określa potrzeby kadrowe;

7) dobiera techniki zarządzania przedsiębiorstwem;

8) planuje działania marketingowe w agrobiznesie.

Planowanie przetwórstwa żywności

Uczeń:

1) korzysta z dokumentacji technicznej i technologicznej oraz wyników badań laboratoryjnych żywności;

2) dobiera surowce, dodatki do żywności oraz materiały pomocnicze stosowane w procesie przetwórstwa żywności;

3) określa warunki prowadzenia operacji mechanicznych, termicznych i dyfuzyjnych surowców;

4) dobiera technologie produkcji wybranych produktów spożywczych;

5) dobiera metody utrwalania żywności;

6) sporządza zapotrzebowanie na surowce, opakowania i dodatki do żywności;

7) dobiera maszyny i urządzenia stosowane w przetwórstwie spożywczym;

8) obsługuje maszyny i urządzenia stosowane w zakładach przetwórstwa spożywczego;

9) organizuje prace związane z przetwórstwem żywności;

10) dobiera sposoby zagospodarowania odpadów produkcyjnych;

11) stosuje przepisy prawa i normy dotyczące przetwórstwa spożywczego;

12) stosuje systemy zapewnienia bezpieczeństwa zdrowotnego żywności.

Prowadzenie rachunkowości i rozliczeń podatkowych przedsiębiorstwa w agrobiznesie

Uczeń:

1) stosuje przepisy prawa dotyczące rachunkowości i przepisy prawa podatkowego;

2) sporządza dokumenty księgowe zgodnie z obowiązującymi zasadami;

3) rozróżnia składniki majątku i kapitałów przedsiębiorstwa;

4) przeprowadza inwentaryzację składników majątkowych przedsiębiorstwa;

5) ewidencjonuje różnice inwentaryzacyjne składników majątkowych przedsiębiorstwa;

6) oblicza zużycie składników majątku trwałego;

7) ewidencjonuje operacje gospodarcze na kontach;

8) sporządza bilans oraz rachunek zysków i strat;

9) sporządza sprawozdanie finansowe;

10) dokonuje klasyfikacji kosztów;

11) sporządza kalkulacje kosztów działalności gospodarczej w agrobiznesie;

12) oblicza wynagrodzenie pracownika oraz sporządza dokumenty dotyczące jego wynagrodzenia;

13) sporządza dokumenty dotyczące ubezpieczeń obowiązkowych i dobrowolnych w agrobiznesie;

14) prowadzi uproszczone formy ewidencji księgowej;

15) korzysta z komputerowych programów finansowo-księgowych.

RL.08. Ocena stanu środowiska

Wykonywanie badań dotyczących stanu środowiska

Uczeń:

1) planuje prace związane z badaniem i oceną stanu środowiska;

2) lokalizuje punkty pomiaru parametrów powietrza, wody, gleby oraz natężenia hałasu i drgań;

3) dobiera metody prowadzenia badań oraz aparaturę pomiarową w zależności od badanego komponentu środowiska;

4) pobiera próbki komponentów środowiska do badań laboratoryjnych i terenowych;

5) obsługuje urządzenia i aparaturę kontrolno-pomiarową;

6) wykonuje oznaczenia laboratoryjne określonych komponentów środowiska;

7) prowadzi badania procesów zachodzących w środowisku;

8) opracowuje i ewidencjonuje wyniki badań;

9) ocenia jakość komponentów środowiska na podstawie obowiązujących norm oraz przepisów prawa;

10) organizuje działania związane monitoringiem zanieczyszczeń powietrza atmosferycznego, wód powierzchniowych i podziemnych, gleby oraz hałasu;

11) opracowuje plany działań związanych z monitoringiem przyrody ożywionej;

12) korzysta z systemu gromadzenia, przesyłania i przetwarzania danych;

13) określa cele i przestrzega zasad zintegrowanego monitoringu środowiska przyrodniczego;

14) wykonuje badania związane z prowadzeniem zintegrowanego monitoringu środowiska przyrodniczego;

15) ocenia aktualny stan środowiska oraz opracowuje prognozy zmian zachodzących w środowisku;

16) opracowuje plany działań w sytuacji wystąpienia zagrożeń ekologicznych;

17) przewiduje zagrożenia dla zdrowia i życia człowieka, wynikające z prowadzonych prac laboratoryjnych i terenowych.

Ocena stopnia zanieczyszczenia środowiska

Uczeń:

1) przestrzega zasad sporządzania bilansów zanieczyszczeń powietrza, wody i gleby;

2) określa stężenie i rozmieszczenie zanieczyszczeń powietrza, wody i gleby w różnych regionach kraju;

3) sporządza bilanse zanieczyszczeń wód płynących, powietrza i gleby;

4) opracowuje wyniki bilansów z wykorzystaniem specjalistycznych programów komputerowych;

5) określa dopuszczalny stopień zanieczyszczenia środowiska na podstawie obowiązujących norm i przepisów prawa;

6) oblicza stopień redukcji zanieczyszczeń gazów odlotowych i ścieków;

7) oblicza emisje zanieczyszczeń na podstawie wyników monitoringu;

8) ocenia aktualny stan środowiska na podstawie bilansu zanieczyszczeń;

9) korzysta z informacji zamieszczanych w katastrze wodnym;

10) określa warunki wydawania pozwoleń emisyjnych i decyzji wodnoprawnych;

11) opracowuje instrukcje gospodarowania wodą;

12) rozpoznaje rodzaje zagrożeń i określa ich wpływ na środowisko;

13) oblicza opłaty za korzystanie ze środowiska;

14) określa wpływ oddziaływania inwestycji szczególnie szkodliwych na środowisko przyrodnicze i ludzi.

RL.09. Planowanie i realizacja zadań związanych z ochroną środowiska

Planowanie i wykonywanie zadań dotyczących ochrony wód

Uczeń:

1) przestrzega zasad eksploatacji ujęć wód powierzchniowych i podziemnych;

2) rozpoznaje źródła zanieczyszczenia wód powierzchniowych i podziemnych;

3) dobiera metody uzdatniania wody;

4) planuje proces uzdatniania wody w zależności od jej składu chemicznego;

5) dobiera urządzenia do uzdatniania wody przeznaczonej do określonych celów;

6) obsługuje urządzenia stosowane w procesie uzdatniania wody przeznaczonej do celów pitnych i przemysłowych;

7) klasyfikuje ścieki według określonych kryteriów;

8) analizuje procesy zachodzące podczas oczyszczania ścieków miejskich i przemysłowych;

9) dobiera urządzenia do oczyszczania różnego rodzaju ścieków;

10) prowadzi prace związane z oczyszczaniem ścieków miejskich i przemysłowych;

11) rozpoznaje rodzaje i elementy przydomowej oczyszczalni ścieków;

12) kieruje pracami związanymi z budową i eksploatacją przydomowych oczyszczalni ścieków;

13) prowadzi prace związane z zagospodarowaniem osadów ściekowych;

14) korzysta z dokumentacji projektowych sieci wodociągowych i kanalizacyjnych.

Planowanie i wykonywanie zadań dotyczących ochrony powietrza atmosferycznego

Uczeń:

1) rozpoznaje źródła zanieczyszczeń powietrza;

2) określa rodzaj i stężenie zanieczyszczeń powietrza atmosferycznego;

3) dobiera metody ochrony powietrza atmosferycznego przed zanieczyszczeniami;

4) planuje działania związane z ograniczeniem emisji zanieczyszczeń do atmosfery;

5) organizuje i prowadzi prace związane z usuwaniem zanieczyszczeń z powietrza atmosferycznego;

6) propaguje stosowanie bezodpadowych technologii wytwarzania energii elektrycznej i cieplnej;

7) określa wpływ hałasu na organizm człowieka i środowisko przyrodnicze;

8) dobiera metody i środki ochrony przed hałasem;

9) podejmuje działania związane z ograniczaniem hałasu i drgań w środowisku;

10) stosuje przepisy prawa dotyczące ochrony przed hałasem i drganiami.

Prowadzenie racjonalnej gospodarki odpadami oraz prac dotyczących ochrony gleb

Uczeń:

1) klasyfikuje odpady według określonych kryteriów;

2) określa warunki i metody unieszkodliwiania odpadów;

3) organizuje zbiórkę i wywóz odpadów komunalnych;

4) przestrzega zasad składowania i magazynowania odpadów;

5) sortuje odpady komunalne;

6) dobiera sposoby zagospodarowania odpadów;

7) dobiera metody unieszkodliwiania odpadów;

8) prowadzi kampanię na rzecz ochrony środowiska;

9) nadzoruje prace związane z eksploatacją składowiska odpadów komunalnych;

10) prowadzi prace związane z kompostowaniem odpadów;

11) planuje i prowadzi prace związane ze spalaniem odpadów komunalnych oraz eksploatacją spalarni;

12) prowadzi prace związane z zagospodarowaniem odpadów niebezpiecznych;

13) dobiera metody unieszkodliwiania odpadów przemysłowych;

14) organizuje prace związane z przeróbką osadów ściekowych i eksploatacją urządzeń;

15) rozpoznaje źródła zanieczyszczenia gleb;

16) dobiera metody ochrony gleb przed degradacją i dewastacją;

17) organizuje prace związane z rekultywacją gleb.

RL.10. Prowadzenie chowu i inseminacji zwierząt

Określanie budowy anatomicznej i fizjologii zwierząt gospodarskich oraz towarzyszących

Uczeń:

1) posługuje się terminologią z zakresu anatomii i fizjologii zwierząt;

2) stosuje techniki preparowania tkanek i narządów zwierzęcych;

3) rozpoznaje i porównuje budowę narządów i układów poszczególnych gatunków zwierząt gospodarskich oraz towarzyszących;

4) określa położenie narządów w organizmie zwierzęcym;

5) wyjaśnia funkcje poszczególnych układów i narządów;

6) charakteryzuje przebieg procesów fizjologicznych zachodzących w organizmie zwierzęcym;

7) porównuje procesy fizjologiczne narządów i układów poszczególnych gatunków zwierząt gospodarskich oraz towarzyszących.

Prowadzenie chowu zwierząt gospodarskich i towarzyszących

Uczeń:

1) charakteryzuje i rozpoznaje rasy zwierząt gospodarskich oraz towarzyszących;

2) ocenia pokrój i kondycję zwierząt gospodarskich oraz towarzyszących;

3) określa i rozpoznaje zachowania zwierząt gospodarskich oraz towarzyszących;

4) charakteryzuje czynniki wpływające na zdrowie i produkcyjność zwierząt;

5) rozpoznaje i ocenia jakość pasz stosowanych w żywieniu zwierząt gospodarskich oraz towarzyszących;

6) produkuje, konserwuje, przechowuje i przygotowuje pasze do skarmiania;

7) przestrzega zasad racjonalnego żywienia zwierząt gospodarskich i towarzyszących;

8) układa dawki pokarmowe dla zwierząt gospodarskich i towarzyszących;

9) sporządza planowany i sprawozdawczy obrót zwierząt gospodarskich;

10) sporządza preliminarz i bilans pasz;

11) prowadzi produkcję zwierzęcą zgodnie ze Zwykłą Dobrą Praktyką Rolniczą i z Zasadami Wzajemnej Zgodności;

12) ocenia dobrostan zwierząt gospodarskich i towarzyszących;

13) określa wpływ chowu zwierząt na środowisko naturalne;

14) stosuje metody ekologiczne w chowie zwierząt gospodarskich;

15) poskramia zwierzęta gospodarskie i towarzyszące;

16) wykonuje zabiegi pielęgnacyjne i zootechniczne u zwierząt;

17) charakteryzuje i dobiera technologie produkcji i pozyskiwania surowców pochodzenia zwierzęcego;

18) wykonuje zabiegi sanitarne;

19) przygotowuje do sprzedaży zwierzęta gospodarskie i towarzyszące oraz prowadzi ich sprzedaż bezpośrednią;

20) udziela zwierzętom pomocy przedlekarskiej.

Prowadzenie rozrodu i inseminacji zwierząt gospodarskich oraz towarzyszących

Uczeń:

1) posługuje się terminologią z zakresu hodowli i rozrodu zwierząt;

2) planuje i organizuje rozród zwierząt gospodarskich i towarzyszących;

3) dobiera zwierzęta gospodarskie i towarzyszące do kojarzeń i krzyżowań;

4) nadzoruje przebieg naturalnego krycia zwierząt;

5) przygotowuje zwierzęta gospodarskie i towarzyszące do zabiegów inseminacyjnych;

6) dobiera sprzęt i wykonuje zabiegi sztucznego unasieniania zwierząt gospodarskich i towarzyszących;

7) przestrzega zasad inseminacji zwierząt gospodarskich i towarzyszących;

8) przestrzega zasad pracy hodowlanej;

9) prowadzi dokumentację hodowlaną i rozrodu zwierząt gospodarskich;

10) przestrzega zasad obrotu nasieniem zwierząt gospodarskich i towarzyszących i wykorzystania go;

11) stosuje przepisy prawa dotyczące rozrodu i hodowli zwierząt gospodarskich i towarzyszących.

RL.11. Wykonywanie czynności pomocniczych w zakresie usług weterynaryjnych oraz kontroli i nadzoru weterynaryjnego

Wykonywanie czynności pomocniczych w diagnozowaniu chorób zwierząt

Uczeń:

1) przeprowadza wywiad z posiadaczem zwierzęcia;

2) przygotowuje zwierzęta do badań klinicznych;

3) określa znaczenie kliniczne poszczególnych okolic ciała zwierząt;

4) rozróżnia sprzęt i aparaturę diagnostyczną;

5) dobiera metody przeprowadzania badań fizykalnych zwierząt;

6) wykonuje badania fizykalne zwierząt;

7) rozróżnia prawidłowe i patologiczne wyniki badań fizykalnych zwierząt;

8) wykonuje czynności pomocnicze związane z badaniem zwierząt z wykorzystaniem urządzeń diagnostycznych;

9) wykonuje czynności związane z pobieraniem, utrwalaniem i przechowywaniem materiału do badań laboratoryjnych;

10) stosuje techniki wykonywania badań laboratoryjnych;

11) wykonuje czynności pomocnicze w trakcie sekcyjnego badania zwłok zwierzęcych;

12) posługuje się dokumentacją z zakresu diagnostyki chorób zwierząt.

Wykonywanie czynności pomocniczych związanych z profilaktyką i leczeniem chorób zwierząt

Uczeń:

1) posługuje się dokumentacją leczenia zwierząt;

2) ocenia stan zdrowia zwierzęcia w momencie zagrożenia jego życia;

3) rozpoznaje czynniki wywołujące choroby u zwierząt;

4) określa wpływ różnych czynników chorobotwórczych na stan zdrowia zwierząt;

5) określa drogi szerzenia się chorób zwierzęcych i odzwierzęcych;

6) wykonuje czynności mające na celu ratowanie życia zwierząt i zapobieganie powikłaniom;

7) rozpoznaje objawy chorób zwierząt;

8) rozróżnia weterynaryjne produkty lecznicze i przechowuje je zgodnie z obowiązującymi zasadami;

9) stosuje racjonalny sposób żywienia różnych gatunków zwierząt w zależności od stanu ich zdrowia;

10) poskramia i przygotowuje zwierzęta do czynności lekarsko-weterynaryjnych;

11) rozróżnia drogi podawania leków zwierzętom;

12) podaje leki zwierzętom według zaleceń lekarza weterynarii;

13) dobiera i przygotowuje instrumentarium oraz materiały do wykonania zabiegów lekarsko-weterynaryjnych;

14) dokonuje mycia, sterylizacji i konserwacji narzędzi i sprzętu weterynaryjnego zgodnie z obowiązującymi procedurami;

15) wykonuje czynności pomocnicze podczas weterynaryjnych zabiegów chirurgicznych, leczniczych, profilaktycznych i fizjoterapeutycznych;

16) sprawuje opiekę nad zwierzętami leczonymi i po zabiegach chirurgicznych;

17) dobiera materiały oraz wykonuje opatrunki i okłady u zwierząt.

Wykonywanie czynności pomocniczych z zakresu kontroli i nadzoru weterynaryjnego

Uczeń:

1) stosuje przepisy prawa dotyczące kontroli i nadzoru weterynaryjnego;

2) wykonuje czynności pomocnicze w ramach kontroli i nadzoru warunków weterynaryjnych utrzymania zwierząt;

3) wykonuje czynności pomocnicze prowadzone w ramach kontroli i nadzoru weterynaryjnego dotyczące przestrzegania zasad identyfikacji i rejestracji oraz przemieszczania zwierząt;

4) wykonuje czynności pomocnicze prowadzone w ramach kontroli zdrowia zwierząt i ochrony ich zdrowia;

5) wykonuje czynności pomocnicze związane z prowadzeniem nadzoru weterynaryjnego dotyczącego bezpieczeństwa pasz i materiałów paszowych;

6) wykonuje czynności pomocnicze prowadzone w ramach monitoringu i zwalczania chorób zakaźnych zwierząt;

7) wykonuje czynności pomocnicze prowadzone w ramach kontroli i nadzoru weterynaryjnego dotyczące bezpieczeństwa żywności pochodzenia zwierzęcego;

8) kontroluje warunki dobrostanu zwierząt kierowanych do uboju;

9) wykonuje czynności pomocnicze z zakresu weterynaryjnego badania przedubojowego zwierząt;

10) wykonuje czynności pomocnicze z zakresu weterynaryjnego badania poubojowego mięsa;

11) przestrzega zasad kategoryzacji i postępowania z ubocznymi produktami pochodzenia zwierzęcego;

12) przestrzega procedur postępowania weterynaryjnego w przypadku podejrzenia wystąpienia chorób zwierząt.

RL.12. Pełnienie wachty morskiej i portowej na statku rybackim

Planowanie i realizacja podróży oraz połowów morskich

Uczeń:

1) planuje podróż i prowadzi nawigację na wodach otwartych i przybrzeżnych, z uwzględnieniem systemów rozgraniczenia ruchu oraz monitorowania ruchu statku;

2) posługuje się polskimi i angielskimi mapami i wydawnictwami nawigacyjnymi oraz dokonuje ich korekty;

3) wykorzystuje różne systemy podziału horyzontu obserwatora do określania kierunków, kursów i namiarów;

4) określa wartości poprawek kompasów magnetycznych i żyrokompasowych i dokonuje zmiany kursów i namiarów kompasowych, żyrokompasowych, magnetycznych i rzeczywistych;

5) określa dewiację kompasów magnetycznych oraz sporządza tabelę dewiacji;

6) określa współrzędne pozycji zliczonej przy biernym i czynnym uwzględnianiu wiatru i prądu;

7) wykorzystuje pomiary parametrów nawigacyjnych do określania pozycji obserwowanej jednostki i oceny dokładności tej pozycji;

8) określa współrzędne pozycji obserwowanej przy wykorzystaniu systemów nawigacyjnych, w tym systemów satelitarnych;

9) wykorzystuje systemy nawigacji zintegrowanej oraz systemy obrazowania elektronicznych map do prowadzenia nawigacji;

10) prowadzi żeglugę po optymalnej drodze z wykorzystaniem praktycznej żeglugi po loksodromie;

11) eksploatuje urządzenia nawigacyjne i ocenia dokładność ich wskazań;

12) wykorzystuje radar oraz urządzenie do automatycznego wykonywania nakresów radarowych do prowadzenia nawigacji oraz do celów antykolizyjnych;

13) wykorzystuje źródła informacji hydrometeorologicznej do planowania i realizacji żeglugi pogodowej;

14) uwzględnia cechy manewrowe statku i jego stan załadowania oraz warunki hydrometeorologiczne podczas podróży morskiej, manewrowania w porcie oraz na innych wodach ograniczonych;

15) manewruje statkiem podczas wydawania i wybierania narzędzi połowowych oraz w czasie połowów w różnych warunkach pogodowych;

16) dobiera narzędzia i techniki połowu do gatunku ryb morskich z zastosowaniem przepisów prawa dotyczących ochrony rybołówstwa;

17) klasyfikuje oraz rozróżnia i definiuje parametry charakteryzujące statki, a także posługuje się podstawowymi pojęciami z zakresu transportu ryb morskich;

18) przestrzega zasad załadunku i transportu ryb morskich oraz nadzoruje załadunek i rozładunek ryb;

19) wykorzystuje ładownie chłodnicze i izotermiczne do przewozu ryb morskich;

20) rozróżnia podstawowe gatunki ryb użytkowych Morza Bałtyckiego oraz wskazuje rozmieszczenie łowisk;

21) przeprowadza kontrolę parametrów mających wpływ na transport ryb, stosuje materiały sztauerskie i separacyjne oraz określa ilość ładunku na podstawie zanurzenia statku;

22) uwzględnia wpływ przyjęcia, zdjęcia i przemieszczenia się towaru, zapasów i balastów na stateczność i wytrzymałość statku oraz interpretuje dokumentację statecznościową;

23) stosuje przepisy Kodeksu morskiego, Międzynarodowe Przepisy o Zapobieganiu Zderzeniom na Morzu (MPDM) oraz system oznakowania nawigacyjnego (IALA);

24) przestrzega procedur wachtowych i awaryjnych dotyczących przygotowania jednostki do wyjścia w morze, prowadzenia dokumentacji statku oraz stosowania przepisów prawa dotyczących żeglugi morskiej i spraw socjalnych załogi.

Eksploatacja silników i mechanizmów pomocniczych siłowni okrętowych oraz urządzeń i systemów okrętowych

Uczeń:

1) wyjaśnia budowę i zasadę działania podstawowych systemów siłowni okrętowej oraz mechanizmów pomocniczych;

2) przygotowuje silniki do uruchomienia i obsługuje podczas pracy silniki oraz mechanizmy pomocnicze siłowni okrętowej;

3) przestrzega zasad prowadzenia remontów, przeglądów i napraw w siłowni okrętowej oraz zna ich specyfikę;

4) eksploatuje okrętowe urządzenia elektroniczne, systemy automatyki oraz posługuje się przyrządami pomiarowymi w celach diagnostycznych;

5) posługuje się schematami obwodów elektrycznych i systemów energetycznych statku oraz obsługuje elementy elektrycznych sieci okrętowych;

6) eksploatuje narzędzia połowowe oraz dokonuje ich naprawy;

7) przestrzega procesów technologicznych w przetwórstwie rybnym;

8) dobiera ryby morskie do przetwórstwa oraz przygotowuje je do transportu i sprzedaży;

9) wykonuje obróbkę wstępną surowców rybnych oraz dobiera, obsługuje i konserwuje maszyny przetwórstwa rybnego;

10) rozpoznaje rodzaje i przeznaczenie poszczególnych elementów omasztowania i olinowania statku;

11) eksploatuje urządzenia oraz osprzęt przeładunkowy i pomocniczy znajdujący się na statku;

12) określa obciążenie niszczące i dopuszczalne obciążenie robocze lin i osprzętu ruchomego statku oraz dobiera wyposażenie osprzętu do wykonywanej pracy;

13) eksploatuje windy kotwiczne, kabestany oraz inne wyposażenie cumownicze i holownicze statku;

14) stosuje procedury pokładowe oraz organizuje pracę na stanowiskach manewrowych na statku;

15) dobiera metody walki z korozją oraz przygotowuje i prowadzi prace konserwacyjne na statku;

16) przygotowuje różne powierzchnie do malowania oraz dobiera i stosuje odpowiednie narzędzia do malowania;

17) stosuje konwencje dotyczące ochrony rybołówstwa i środowiska morskiego;

18) prowadzi wymaganą dokumentację na statku i wypełnia zalecenia inspekcyjne.

Prowadzenie akcji ratowniczych i ratunkowych na morzu

Uczeń:

1) korzysta z Międzynarodowego Kodu Sygnałowego (MKS);

2) rozpoznaje i stosuje sygnały wzywania pomocy, wykorzystując każdy ze sposobów sygnalizacji zawarty w Międzynarodowym Kodzie Sygnałowym (MKS);

3) nadaje i odbiera sygnały świetlne w alfabecie Morse'a;

4) nadaje i odbiera wiadomości za pomocą flag Międzynarodowego Kodu Sygnałowego (MKS);

5) posługuje się stałymi i przenośnymi radiowymi środkami wzywania pomocy;

6) korzysta z publikacji niezbędnych do prowadzenia łączności;

7) posługuje się urządzeniami radiowymi pracującymi w Światowym Morskim Systemie Łączności Alarmowej i Bezpieczeństwa (GMDSS), przeprowadza ich testy i konserwację;

8) komunikuje się w każdym z rodzajów łączności radiowej;

9) wykorzystuje Międzynarodowy lotniczy i morski poradnik poszukiwania i ratowania (IAMSAR) podczas manewrowania statkiem w akcji poszukiwawczo-ratowniczej;

10) opracowuje plany, rozkłady alarmowe oraz instrukcje postępowania w przypadku alarmu;

11) przestrzega procedur postępowania w przypadku holowania ratowniczego;

12) przestrzega procedur postępowania w przypadkach zagrożeń i awarii na statku;

13) posługuje się indywidualnymi i zbiorowymi środkami ratunkowymi;

14) obsługuje urządzenia służące do wodowania i podnoszenia łodzi i tratw ratunkowych;

15) wskazuje obszary zagrożenia pożarowego na statku oraz przestrzega procedur walki z pożarem, uwzględniając właściwości przewożonego ładunku;

16) posługuje się sprzętem przeciwpożarowym, stałymi instalacjami gaśniczymi, instalacją alarmową i instalacją wykrywającą pożar;

17) udziela pierwszej pomocy poszkodowanemu, wykonuje reanimację i posługuje się defibrylatorem;

18) stosuje Międzynarodowy kodeks zarządzania bezpieczną eksploatacją statków i zapobieganiem zanieczyszczeniu (Kodeks ISM);

19) stosuje przepisy dotyczące warunków socjalnych oraz praw i obowiązków członków załogi statku;

20) posługuje się językiem angielskim w komunikacji morskiej.

RL.13. Ochrona i zagospodarowanie zasobów leśnych

Prowadzenie prac związanych z ochroną lasu

Uczeń:

1) opracowuje plany prac związanych z zagospodarowaniem lasu;

2) organizuje prace związane z wykonywaniem zabiegów profilaktycznych podnoszących odporność drzewostanów;

3) rozpoznaje szkodliwe owady i grzyby patogeniczne;

4) ocenia zagrożenie wywołane przez grzyby patogeniczne oraz szkodliwe owady we wszystkich fazach rozwojowych drzewostanu;

5) rozpoznaje i szacuje szkody powodowane przez ptaki i ssaki leśne;

6) dobiera rodzaje zabiegów ratowniczych stosowanych w warunkach leśnych oraz określa ich zakres;

7) organizuje prace związane z ochroną lasu przed szkodliwymi czynnikami abiotycznymi i biotycznymi;

8) organizuje i nadzoruje prowadzenie akcji zwalczania chorób lasu oraz przeciwdziałania szkodnikom;

9) przestrzega zasad stosowania środków chemicznych w leśnictwie;

10) ocenia skuteczność zabiegów ratowniczych prowadzonych w lesie;

11) ocenia stopień zagrożenia pożarowego lasu;

12) stosuje metody zapobiegania pożarom lasu, ich wykrywania i gaszenia;

13) ocenia straty materialne i ekologiczne powstałe w wyniku pożarów leśnych;

14) charakteryzuje rodzaje szkodnictwa leśnego;

15) organizuje prace związane z ochroną lasów przed szkodnictwem leśnym;

16) stosuje przepisy prawa dotyczące funkcjonowania straży leśnej;

17) dokonuje odbioru wykonanych prac i sporządza dokumentację.

Prowadzenie prac związanych z hodowlą lasu

Uczeń:

1) opracowuje plany hodowli lasu;

2) organizuje zbiór nasion z drzew ściętych i stojących oraz krzewów leśnych;

3) dobiera metody wyłuszczania, przechowywania i przygotowania nasion drzew i krzewów leśnych do wysiewu;

4) dokonuje selekcji drzew leśnych we wszystkich fazach produkcji leśnej;

5) organizuje prace związane z prowadzeniem leśnej gospodarki szkółkarskiej;

6) prowadzi prace związane ze szczegółową hodowlą drzew i krzewów leśnych;

7) określa funkcję lasu i kompleksów leśnych;

8) przestrzega zasad regionalizacji przyrodniczo-leśnej kraju;

9) klasyfikuje siedliska leśne;

10) ocenia strukturę drzewostanu i planuje działania związane z jego kształtowaniem;

11) rozróżnia metody sztucznego i naturalnego odnowienia lasu;

12) planuje sposoby przygotowania gleby do odnowienia lasu i zalesiania, z uwzględnieniem warunków terenowych;

13) ustala orientacyjny skład gatunkowy nowych upraw leśnych;

14) zakłada i prowadzi uprawy plantacyjne oraz plantacje drzew szybko rosnących;

15) ocenia udatność upraw leśnych;

16) planuje zabiegi pielęgnacyjne na wszystkich etapach wzrostu i rozwoju drzewostanów oraz organizuje prace związane z ich wykonaniem;

17) organizuje leśne prace fitomelioracyjne i agromelioracyjne;

18) określa możliwości zagospodarowania nieużytków i gruntów porolnych;

19) organizuje prace związane z rekultywacją gleb zdegradowanych;

20) obsługuje sprzęt i narzędzia mechaniczne stosowane w hodowli lasu;

21) udziela instruktażu dotyczącego obsługi sprzętu i narzędzi mechanicznych stosowanych w hodowli lasu;

22) organizuje prace związane z zalesieniami, zadrzewieniami, dolesieniami oraz uzupełnieniami drzewostanów;

23) organizuje prace związane z poprawkami upraw leśnych;

24) organizuje prace związane z przebudową drzewostanów;

25) dokonuje odbioru wykonanych prac i sporządza ich dokumentację.

Prowadzenie gospodarki łowieckiej

Uczeń:

1) wykorzystuje wiedzę z zakresu historii łowiectwa;

2) przestrzega zasad prowadzenia ekologicznej gospodarki łowieckiej;

3) określa liczebność zwierzyny łownej;

4) planuje zagospodarowanie łowisk;

5) przestrzega zasad hodowli i ochrony zwierzyny w łowisku;

6) rozpoznaje szkody łowieckie i dokonuje ich wyceny;

7) organizuje prace związane z ochroną lasu przed szkodami powodowanymi przez zwierzynę łowną;

8) przestrzega zasad gospodarki populacjami zwierząt łownych;

9) określa pojemność łowisk i obszarów łowieckich;

10) stosuje przepisy prawa łowieckiego;

11) przestrzega zasad bezpiecznego posługiwania się bronią myśliwską oraz jej przechowywania i konserwacji;

12) rozpoznaje akcesoria i trofea myśliwskie;

13) projektuje oraz dobiera urządzenia łowieckie;

14) organizuje polowania indywidualne i zbiorowe;

15) przestrzega zasad wykorzystania psów myśliwskich w łowiectwie;

16) charakteryzuje znaczenie sokolnictwa w łowiectwie;

17) stosuje przepisy prawa dotyczące łowiectwa i zasady etyki łowieckiej.

Prowadzenie działań związanych z ochroną przyrody, turystyką i edukacją

Uczeń:

1) przestrzega zasad funkcjonowania systemu ochrony przyrody w kraju;

2) określa wpływ turystyki na środowisko leśne;

3) dokonuje oceny obszarów leśnych pod względem atrakcyjności turystycznej;

4) określa znaczenie leśnych kompleksów promocyjnych w edukacji społeczeństwa;

5) planuje i organizuje prace związane z wykonaniem obiektów edukacji leśnej;

6) planuje i dokumentuje działania edukacyjne dotyczące ochrony przyrody;

7) prowadzi edukację społeczeństwa dotyczącą wiedzy o lesie;

8) organizuje prace związane z zagospodarowaniem turystyczno-rekreacyjnym lasu;

9) koordynuje ruch turystyczny na terenie leśnym;

10) propaguje działania na rzecz ochrony środowiska i ochrony przyrody;

11) stosuje sposoby zabezpieczania i ochrony cennych obiektów przyrodniczych.

RL.14. Użytkowanie zasobów leśnych

Wykonywanie prac pomiarowych i szacunkowych w drzewostanach

Uczeń:

1) posługuje się planem urządzenia lasu;

2) obsługuje rejestrator leśniczego;

3) posługuje się leśną mapą numeryczną;

4) określa miąższość drzew stojących i leżących;

5) określa zasobność drzewostanów;

6) określa wiek drzew i drzewostanów;

7) określa przyrost masy drzew i drzewostanów;

8) rozpoznaje rodzaje i określa właściwości i przeznaczenie surowca drzewnego;

9) wykonuje pomiary geodezyjne.

Organizowanie prac związanych z użytkowaniem zasobów leśnych

Uczeń:

1) określa rodzaje użytków leśnych;

2) sporządza roczne plany pozyskiwania surowca drzewnego;

3) sporządza harmonogramy prac leśnych;

4) posługuje się Systemem Informatycznym Lasów Państwowych;

5) sporządza dokumentację dotyczącą pozyskania surowca drzewnego i użytków ubocznych;

6) określa źródła finansowania prac leśnych;

7) prowadzi dokumentację dotyczącą sprzedaży surowca drzewnego;

8) planuje skład zespołów roboczych, określa ilość sprzętu oraz paliw potrzebnych w procesach pozyskiwania drewna;

9) przygotowuje drzewostan do pozyskiwania surowca drzewnego;

10) organizuje i nadzoruje prace związane z pozyskiwaniem surowca drzewnego;

11) dobiera maszyny i urządzenia do pozyskiwania surowca drzewnego oraz biomasy;

12) dobiera sposoby składowania i konserwacji surowca drzewnego;

13) klasyfikuje, odbiera i cechuje pozyskiwany surowiec drzewny;

14) planuje prace związane z pozyskiwaniem runa leśnego i innych użytków niedrzewnych.

RL.15. Organizacja prac rybackich w akwakulturze

Planowanie produkcji ryb i raków w akwakulturze

Uczeń:

1) posługuje się księgą stawową i jeziorową oraz operatem rybackim obwodu rybackiego;

2) dobiera technologię produkcji ryb odpowiednią do gospodarstwa rybackiego;

3) oblicza wskaźniki wielkości produkcji obiektu rybackiego na podstawie parametrów wody i jego wyposażenia;

4) oblicza liczebność obsad i wielkość produkcji ryb i raków;

5) oblicza zapotrzebowanie na paszę i sporządza preliminarz żywienia;

6) sporządza harmonogramy prac rybackich dla obiektu rybackiego;

7) sporządza zestaw technicznego wyposażenia obiektu rybackiego;

8) projektuje narzędzia połowu i odłowu ryb i raków;

9) oblicza koszty budowy narzędzi połowu i odłowu.

Organizowanie prac rybackich w intensywnym chowie i hodowli ryb i raków

Uczeń:

1) dobiera metody intensywnego chowu ryb i raków;

2) prowadzi chów ryb i raków z zastosowaniem intensywnych metod chowu;

3) przygotowuje tarlaki ryb i raków do rozrodu sztucznego;

4) wykonuje czynności związane ze zwalczaniem chorób ryb i raków;

5) wykonuje czynności związane z leczeniem ryb i raków pod nadzorem lekarza weterynarii;

6) rozróżnia rasy, formy i odmiany ryb i raków;

7) przeprowadza selekcję, dobór i krzyżowanie ryb i raków.

Wykonywanie wstępnego przetwórstwa ryb i raków

Uczeń:

1) rozpoznaje asortyment wstępnie przetworzonych ryb i raków;

2) określa przydatność ryb i raków do spożycia i przetwarzania;

3) wykonuje prace związane z przedłużaniem trwałości surowca rybnego;

4) wykonuje prace w zakresie wstępnego przetwarzania ryb i raków;

5) oblicza ceny asortymentu wstępnie przetworzonych ryb i raków;

6) wykonuje prace przetwórcze, stosując przepisy prawa dotyczące bezpieczeństwa żywności.

RL.16. Organizacja i nadzorowanie produkcji rolniczej

Organizowanie produkcji roślinnej

Uczeń:

1) przewiduje pogodę na podstawie pomiarów czynników atmosferycznych oraz obserwacji zjawisk meteorologicznych, prognoz i map pogody;

2) posługuje się przyrządami meteorologicznymi;

3) wykonuje przeglądy techniczne urządzeń melioracyjnych oraz planuje ich konserwację i naprawę;

4) planuje sposoby przeciwdziałania procesom degradacji i dewastacji gleb;

5) projektuje zmianowanie roślin w zależności od warunków klimatyczno-glebowych;

6) planuje i organizuje prace związane z uprawą roli, nawożeniem i ochroną roślin uprawnych;

7) dobiera maszyny i narzędzia do rodzaju zabiegów uprawowych z uwzględnieniem wymagań roślin uprawnych;

8) dobiera technologie produkcji roślin uprawnych oraz produkcji pasz na użytkach zielonych;

9) prowadzi plantacje nasienne;

10) organizuje proces produkcji roślinnej zgodnie ze Zwykłą Dobrą Praktyką Rolniczą i z Zasadami Wzajemnej Zgodności;

11) organizuje przechowywanie i sprzedaż produktów roślinnych z zachowaniem norm jakości i bezpieczeństwa żywności;

12) planuje produkcję roślinną w gospodarstwie rolnym na podstawie analizy ekonomicznej;

13) nadzoruje realizację zadań w zakresie produkcji roślinnej;

14) stosuje przepisy prawa dotyczące nasiennictwa, ochrony środowiska, ochrony roślin i bezpieczeństwa żywności;

15) korzysta z programów komputerowych do wspomagania organizacji i kontroli procesu produkcji roślinnej.

Organizowanie produkcji zwierzęcej

Uczeń:

1) określa funkcje oraz znaczenie narządów i układów organizmu zwierząt gospodarskich;

2) określa warunki niezbędne do zabezpieczenia dobrostanu zwierząt gospodarskich;

3) analizuje uwarunkowania produkcji zwierzęcej oraz wymogi dobrostanu zwierząt gospodarskich;

4) dobiera rasy i typy użytkowe zwierząt gospodarskich do określonych warunków gospodarstwa i technologii produkcji;

5) organizuje prace związane z rozrodem zwierząt gospodarskich;

6) określa fizjologiczne podstawy żywienia zwierząt gospodarskich;

7) ustala normy żywienia i dawki pokarmowe dla zwierząt gospodarskich;

8) analizuje wpływ racjonalnego żywienia oraz warunków zoohigienicznych na zdrowie zwierząt gospodarskich;

9) planuje i organizuje prace związane z konserwowaniem i przechowywaniem pasz;

10) organizuje prace związane z przygotowaniem i zadawaniem pasz;

11) organizuje przechowywanie i sprzedaż produktów zwierzęcych z zachowaniem norm jakości i bezpieczeństwa żywności;

12) prowadzi prace hodowlane w gospodarstwie rolnym;

13) określa wpływ chowu i hodowli zwierząt na środowisko naturalne;

14) organizuje produkcję zwierzęcą zgodnie ze Zwykłą Dobrą Praktyką Rolniczą i z Zasadami Wzajemnej Zgodności;

15) planuje produkcję zwierzęcą w gospodarstwie rolnym w oparciu o rachunek ekonomiczny;

16) nadzoruje realizację zadań wykonywanych w produkcji zwierzęcej;

17) korzysta z programów komputerowych wspomagających organizację i nadzorowanie produkcji zwierzęcej.

RL.17. Organizacja i nadzorowanie produkcji rolniczej i pszczelarskiej

Organizowanie produkcji roślinnej

Uczeń:

1) planuje zmianowanie roślin w zależności od warunków klimatyczno-glebowych;

2) planuje i organizuje prace związane z uprawą roli, nawożeniem i ochroną roślin uprawnych;

3) dobiera maszyny, urządzenia i narzędzia do rodzaju zabiegów uprawowych;

4) dobiera technologie produkcji roślin uprawnych;

5) organizuje proces produkcji roślinnej zgodnie ze Zwykłą Dobrą Praktyką Rolniczą i z Zasadami Wzajemnej Zgodności;

6) nadzoruje realizację zadań w zakresie produkcji roślinnej;

7) stosuje przepisy prawa dotyczące ochrony środowiska, ochrony roślin uprawnych i pszczół oraz bezpieczeństwa żywności.

Organizowanie produkcji zwierzęcej

Uczeń:

1) określa funkcje oraz znaczenie narządów i układów organizmu zwierząt gospodarskich;

2) określa warunki niezbędne do zabezpieczenia dobrostanu zwierząt gospodarskich;

3) dobiera rasy i typy użytkowe zwierząt do określonych warunków gospodarstwa i technologii produkcji;

4) określa fizjologiczne podstawy żywienia zwierząt gospodarskich;

5) ustala normy żywienia i dawki pokarmowe dla zwierząt gospodarskich;

6) planuje prace z konserwacją i przechowywaniem pasz;

7) organizuje produkcję zwierzęcą zgodnie ze Zwykłą Dobrą Praktyką Rolniczą i z Zasadami Wzajemnej Zgodności;

8) planuje produkcję zwierzęcą w gospodarstwie rolnym w oparciu o rachunek ekonomiczny;

9) nadzoruje realizację zadań wykonywanych w produkcji zwierzęcej;

10) korzysta z programów komputerowych wspomagających organizację i nadzorowanie produkcji zwierzęcej.

Organizowanie produkcji pszczelarskiej

Uczeń:

1) dobiera rasy pszczół do określonych warunków klimatycznych i pożytkowych rejonu;

2) planuje pasieczysko i pracownię pszczelarską;

3) planuje liczbę rodzin pszczelich;

4) nadzoruje zakładanie pasieki i jej wyposażenie;

5) dobiera sprzęt do przeglądu rodzin pszczelich;

6) przeprowadza przeglądy rodzin pszczelich;

7) prowadzi gospodarkę wędrowną pszczół;

8) określa przyczyny nastroju rojowego pszczół;

9) kieruje rozwojem rodzin pszczelich w ciągu roku;

10) prowadzi wychów matek pszczelich;

11) przygotowuje rodziny pszczele do przezimowania;

12) prowadzi pozyskiwanie produktów pszczelarskich;

13) dobiera sposoby zapobiegania chorobom pszczół oraz szkodnikom i zwalczania ich;

14) prowadzi dokumentację gospodarstwa pasiecznego;

15) sporządza kalkulację kosztów produkcji pszczelarskiej;

16) korzysta z programów komputerowych wspomagających organizowanie i nadzorowanie produkcji pasiecznej.

RL.18. Planowanie i organizacja prac ogrodniczych

Planowanie prac związanych z uprawą roślin sadowniczych

Uczeń:

1) planuje uprawę roślin sadowniczych;

2) planuje i organizuje prace związane z uprawą roli, nawożeniem roślin sadowniczych;

3) planuje i organizuje prace związane z ochroną roślin sadowniczych;

4) planuje zabiegi pielęgnacyjne upraw sadowniczych;

5) organizuje proces produkcji ogrodniczej zgodnie ze Zwykłą Dobrą Praktyką Rolniczą i z Zasadami Wzajemnej Zgodności;

6) planuje i organizuje prace związane ze zbiorem różnych gatunków owoców;

7) organizuje prace związane z przechowywaniem i sprzedażą różnych gatunków owoców;

8) stosuje przepisy prawa dotyczące nasiennictwa;

9) korzysta z programów komputerowych do planowania prac związanych z uprawą roślin sadowniczych;

10) oblicza opłacalność produkcji sadowniczej;

11) stosuje przepisy prawa dotyczące ochrony środowiska, ochrony roślin sadowniczych i bezpieczeństwa żywności.

Planowanie prac związanych z uprawą roślin warzywnych

Uczeń:

1) planuje uprawę roślin warzywnych i przyprawowych oraz grzybów jadalnych;

2) planuje i organizuje prace związane z uprawą roli, nawożeniem i ochroną roślin warzywnych i przyprawowych oraz grzybów jadalnych;

3) planuje i organizuje prace związane z siewem nasion, pikowaniem, przesadzaniem i sadzeniem roślin;

4) planuje i organizuje prace związane z rozmnażaniem i pędzeniem warzyw;

5) planuje zabiegi pielęgnacyjne upraw warzywnych;

6) planuje i organizuje prace związane ze zbiorem warzyw, roślin przyprawowych oraz grzybów jadalnych;

7) organizuje prace związane z przechowywaniem i sprzedażą warzyw, roślin przyprawowych oraz nasion i grzybów jadalnych;

8) przestrzega przepisów prawa dotyczących nasiennictwa;

9) przestrzega przepisów prawa dotyczących ochrony środowiska, ochrony roślin warzywnych i bezpieczeństwa żywności;

10) oblicza opłacalność produkcji warzyw, roślin przyprawowych oraz grzybów jadalnych;

11) korzysta z programów komputerowych do planowania prac związanych z uprawą roślin warzywnych.

Planowanie prac związanych z uprawą roślin ozdobnych

Uczeń:

1) sporządza szkice inwentaryzacyjne terenów zieleni;

2) opracowuje projekty zagospodarowania terenów zieleni z wykorzystaniem walorów i specyfiki terenu;

3) planuje i organizuje prace związane z siewem nasion, pikowaniem, przesadzaniem i sadzeniem roślin ozdobnych;

4) organizuje prace związane z uprawą roli, nawożeniem i ochroną roślin ozdobnych uprawianych w gruncie i pod osłonami;

5) planuje i organizuje prace związane z uprawą roli, nawożeniem i ochroną drzew i krzewów ozdobnych;

6) planuje i organizuje prace związane z urządzaniem i renowacją terenów zieleni;

7) sporządza harmonogramy prac związanych z uprawą roślin ozdobnych i pielęgnacją terenów zieleni;

8) planuje i organizuje prace związane z sadzeniem drzew i krzewów ozdobnych;

9) planuje wykonanie prac na poszczególnych etapach produkcji określonych gatunków drzew i krzewów ozdobnych;

10) planuje i organizuje zbiór, przechowywanie i sprzedaż roślin ozdobnych;

11) oblicza opłacalność produkcji roślin ozdobnych;

12) korzysta z programów komputerowych do planowania prac związanych z uprawą roślin ozdobnych.

RL.19. Organizacja chowu i hodowli koni

Organizowanie produkcji w gospodarstwie rolnym

Uczeń:

1) planuje i organizuje produkcję roślin uprawianych na pasze;

2) wykonuje zabiegi agrotechniczne stosowane w produkcji roślin uprawianych na pasze;

3) wykonuje czynności związane ze zbiorem, konserwacją i przechowywaniem pasz;

4) planuje i organizuje produkcję zwierzęcą w gospodarstwie;

5) prowadzi chów zwierząt gospodarskich;

6) stosuje ekologiczne metody produkcji rolniczej;

7) prowadzi produkcję rolniczą zgodnie ze Zwykłą Dobrą Praktyką Rolniczą i z Zasadami Wzajemnej Zgodności;

8) prowadzi sprzedaż zwierząt oraz produktów pochodzenia rolniczego;

9) oblicza opłacalność produkcji rolniczej.

Obsługiwanie środków technicznych w rolnictwie

Uczeń:

1) posługuje się dokumentacją techniczną, normami i katalogami;

2) analizuje informacje techniczne, wykorzystując różne źródła;

3) rozpoznaje materiały stosowane w konstrukcjach maszyn i urządzeń technicznych;

4) wykorzystuje energię elektryczną i niekonwencjonalne źródła energii;

5) dobiera oraz eksploatuje narzędzia i maszyny do kompleksowej mechanizacji procesów technologicznych w produkcji roślinnej i zwierzęcej;

6) kontroluje jakość wykonywanych prac;

7) dobiera pojazdy i środki transportu do prac w rolnictwie;

8) przygotowuje pojazdy, maszyny, narzędzia i urządzenia rolnicze zgodnie z zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisami prawa dotyczącymi ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska;

9) wykonuje czynności związane z przeglądami technicznymi oraz konserwacją pojazdów, maszyn i urządzeń rolniczych;

10) przestrzega zasad rachunku ekonomicznego podczas eksploatowania pojazdów, maszyn i narzędzi rolniczych.

Prowadzenie chowu i hodowli koni

Uczeń:

1) dobiera typy użytkowe i rasy koni do warunków przyrodniczych i ekonomicznych gospodarstwa rolnego;

2) dobiera systemy utrzymania dla różnych ras i grup koni;

3) wykonuje czynności związane z codzienną pielęgnacją koni i obsługą stajni;

4) planuje wyposażenie stajni i budynków towarzyszących z uwzględnieniem potrzeb koni i zasad dobrostanu zwierząt;

5) określa wymagania zoohigieniczne pomieszczeń dla koni;

6) wykonuje pomiary czynników mikroklimatycznych w pomieszczeniach dla koni;

7) dokonuje pomiarów parametrów fizjologicznych koni;

8) dokonuje oceny zachowania i stanu zdrowia koni;

9) rozpoznaje narowy i nałogi koni i zapobiega im;

10) rozpoznaje objawy chorób koni;

11) przestrzega zasad profilaktyki weterynaryjnej w stadzie koni;

12) udziela koniom pierwszej pomocy w nagłych wypadkach;

13) przestrzega przepisów prawa dotyczących zwalczania chorób zakaźnych zwierząt oraz przepisów sanitarno-epidemiologicznych w chowie koni;

14) sporządza dokumentację dotyczącą pracy hodowlanej;

15) rozpoznaje maści i odmiany koni oraz dokonuje opisu identyfikacyjnego koni;

16) ocenia kondycję i pokrój koni oraz dokonuje pomiarów zoometrycznych koni;

17) organizuje i prowadzi rozród koni;

18) wychowuje i oswaja młode konie;

19) sporządza kalkulacje kosztów chowu i hodowli koni.

Żywienie koni

Uczeń:

1) dostosowuje żywienie i pojenie do specyfiki budowy i fizjologii układu pokarmowego koni;

2) określa znaczenie składników pasz w żywieniu koni;

3) dobiera pasze stosowane w żywieniu koni oraz ocenia ich jakość;

4) określa potrzeby pokarmowe koni oraz wartość pokarmową pasz;

5) układa dawki pokarmowe dla różnych grup koni;

6) przygotowuje, konserwuje i przechowuje pasze dla koni;

7) przestrzega zasad higieny żywienia i pojenia koni;

8) sporządza preliminarz i bilans pasz dla koni;

9) sporządza kalkulacje kosztów żywienia koni.

RL.20. Szkolenie i użytkowanie koni

Szkolenie oraz przygotowanie koni do zawodów, pokazów i sprzedaży

Uczeń:

1) określa cechy wpływające na wartość użytkową koni;

2) dobiera rasy koni pod kątem przydatności do różnych form użytkowania;

3) szkoli konie zgodnie z zasadami rozgrywania zawodów jeździeckich;

4) wykonuje czynności pomocnicze w przygotowaniu i przebiegu zawodów konnych i pokazów hodowlanych;

5) przygotowuje konie do zawodów, pokazów hodowlanych i sprzedaży;

6) wykonuje zabiegi pielęgnacyjne i prewencyjne u koni;

7) prezentuje konie na pokazach hodowlanych i przy sprzedaży;

8) rozpoznaje objawy schorzeń i urazów u koni sportowych i im zapobiega;

9) ocenia stan wytrenowania na podstawie parametrów fizjologicznych;

10) dobiera rodzaje pomieszczeń i wyposażenia dla koni sportowych.

Użytkowanie i transport koni

Uczeń:

1) przygotowuje konia do jazdy wierzchem i w zaprzęgu;

2) dosiada konia i jeździ stępem, kłusem anglezowanym i ćwiczebnym oraz galopem;

3) wykonuje elementy i figury ujeżdżeniowe w stępie, kłusie i galopie;

4) dobiera i dopasowuje sprzęt jeździecki do formy użytkowania konia;

5) dobiera i kompletuje ubiór jeździecki;

6) powozi końmi;

7) wykonuje czynności związane z konserwacją i naprawą sprzętu jeździeckiego;

8) przygotowuje sprzęt i dokumentację potrzebne do transportu koni;

9) dobiera typy pojazdów do transportu koni;

10) przygotowuje konia do transportu;

11) wykonuje czynności związane z załadunkiem, transportem i rozładunkiem koni;

12) wykonuje czynności związane z opieką nad koniem w czasie transportu.

Prowadzenie rekreacji i turystyki konnej w gospodarstwie rolnym

Uczeń:

1) dostosowuje gospodarstwo rolne do utrzymania i użytkowania koni w rekreacji i turystyce jeździeckiej;

2) dobiera formy rekreacji i turystyki jeździeckiej;

3) dobiera konie pod kątem ich przydatności w rekreacji i turystyce jeździeckiej;

4) organizuje rekreację i turystykę konną w gospodarstwie;

5) przygotowuje konie do pracy w rekreacji i turystyce jeździeckiej;

6) kontroluje stan fizyczny i stan zdrowia koni wykorzystywanych w rekreacji i turystyce jeździeckiej;

7) przestrzega zasad bezpieczeństwa w użytkowaniu koni;

8) organizuje imprezy jeździeckie oraz wycieczki i rajdy konne w terenie;

9) wykorzystuje walory przyrodnicze i kulturowe regionu w turystyce;

10) korzysta z dostępnych szlaków konnych w regionie;

11) organizuje turystykę jeździecką;

12) przestrzega zasad zdobywania odznak turystyki jeździeckiej;

13) oblicza opłacalność organizowania rekreacji i turystyki konnej w gospodarstwie rolnym.

RL.21. Projektowanie, urządzanie i pielęgnacja roślinnych obiektów architektury krajobrazu

Przygotowywanie roślin ozdobnych do urządzania obiektów architektury krajobrazu

Uczeń:

1) określa funkcje roślin ozdobnych w kształtowaniu krajobrazu;

2) określa zastosowanie podstawowych grup roślin w obiektach architektury krajobrazu;

3) dobiera narzędzia i sprzęt do prac związanych z uprawą i pielęgnacją roślin ozdobnych;

4) wykonuje podstawowe prace uprawowe i pielęgnacyjne w szkółkach roślin ozdobnych;

5) dobiera technologie produkcji roślin do warunków przyrodniczych i ekonomicznych;

6) ocenia stan roślin przeznaczonych do urządzania obiektów architektury krajobrazu;

7) przygotowuje materiał roślinny do ekspedycji zgodnie ze specyfikacją;

8) przygotowuje rośliny do transportu, składowania i sadzenia;

9) przygotowuje materiały do wykonywania dekoracji roślinnych.

Wykonywanie i pielęgnacja roślinnych obiektów architektury krajobrazu

Uczeń:

1) charakteryzuje walory przyrodnicze krajobrazu;

2) przeprowadza inwentaryzację szaty roślinnej;

3) przeprowadza analizy funkcjonalno-przestrzenne wnętrz ogrodowych;

4) wykorzystuje zasady kompozycji w projektowaniu roślinnych obiektów architektury krajobrazu;

5) opracowuje projekty koncepcyjne i techniczne obiektów roślinnych;

6) projektuje układy roślinne z uwzględnieniem warunków siedliskowych i wartości dekoracyjnych;

7) planuje rozmieszczenie zadrzewień w krajobrazie;

8) opracowuje graficznie projekty koncepcyjne i techniczne obiektów roślinnych;

9) planuje organizację prac związanych z sadzeniem roślin;

10) dobiera metody sadzenia roślin ozdobnych;

11) posługuje się narzędziami, urządzeniami i sprzętem ogrodniczym;

12) przygotowuje glebę do sadzenia roślin ozdobnych;

13) wykonuje czynności związane z sadzeniem roślin;

14) wykonuje zabiegi pielęgnacyjne roślin;

15) dobiera metody nawadniania roślin;

16) rozlicza koszt robót i materiałów związanych z wykonywaniem i pielęgnacją obiektów roślinnych;

17) projektuje i wykonuje dekoracje roślinne.

RL.22. Organizacja prac związanych z budową oraz konserwacją obiektów małej architektury krajobrazu

Kształtowanie i projektowanie obiektów małej architektury krajobrazu

Uczeń:

1) określa walory kulturowe oraz zasady kształtowania i ochrony krajobrazu obszarów zurbanizowanych i niezurbanizowanych;

2) dobiera elementy wyposażenia do różnych obiektów architektury krajobrazu;

3) wykonuje inwentaryzację wyposażenia terenów zieleni;

4) dokonuje analizy funkcjonalno-przestrzennej elementów małej architektury ogrodowej;

5) wykorzystuje zasady kompozycji w projektowaniu elementów małej architektury krajobrazu;

6) wykonuje projekty koncepcyjne i techniczne małych form architektonicznych;

7) opracowuje graficznie projekty koncepcyjne i techniczne obiektów architektury krajobrazu;

8) dobiera materiały budowlane do wykonania małych form architektury krajobrazu.

Urządzanie i konserwacja obiektów małej architektury krajobrazu

Uczeń:

1) korzysta z dokumentacji projektowo-technicznej dotyczącej wykonywania elementów małej architektury;

2) planuje organizację prac związanych z budową małych form architektonicznych;

3) wykonuje roboty ziemne związane z budową małych form architektonicznych;

4) dobiera techniki wykonywania elementów małej architektury krajobrazu;

5) posługuje się narzędziami, urządzeniami i sprzętem do robót budowlanych;

6) wykonuje czynności związane z budową obiektów architektury krajobrazu;

7) wykonuje zabiegi związane z konserwacją elementów małej architektury krajobrazu;

8) planuje prace związane z rewaloryzacją zabytkowych elementów małej architektury krajobrazu;

9) rozlicza koszt robót i materiałów związanych z urządzaniem i konserwacją elementów małej architektury krajobrazu.

RL.23. Organizacja i prowadzenie robót związanych z budową obiektów inżynierii środowiska

Organizowanie i prowadzenie robót związanych z budową obiektów gospodarki wodnej

Uczeń:

1) rozpoznaje obiekty gospodarki wodnej i określa ich przeznaczenie;

2) posługuje się dokumentacją projektową, katalogami i instrukcjami dotyczącymi budowy obiektów gospodarki wodnej;

3) dobiera materiały, narzędzia i sprzęt do budowy obiektów gospodarki wodnej;

4) przygotowuje harmonogramy robót wodno-inżynieryjnych;

5) organizuje roboty związane z budową ujęć wody;

6) organizuje roboty związane z wykonaniem stacji uzdatniania wody;

7) koordynuje prace związane z wykonaniem lokalnych sieci wodociągowo-kanalizacyjnych;

8) prowadzi prace związane z wykonaniem oczyszczalni ścieków;

9) planuje zagospodarowanie osadów ściekowych;

10) organizuje prace związane z budową przydomowych oczyszczalni ścieków;

11) organizuje prace związane z utrzymaniem obiektów gospodarki wodnej w wymaganym stanie technicznym;

12) prowadzi dokumentację budowy obiektów gospodarki wodnej;

13) ocenia jakość wykonania obiektów gospodarki wodnej;

14) rozlicza materiały, sprzęt i robociznę związane z budową obiektów gospodarki wodnej.

Organizowanie i prowadzenie robót związanych z budową obiektów gospodarki odpadami

Uczeń:

1) klasyfikuje odpady według określonych kryteriów;

2) rozpoznaje obiekty związane z gospodarką odpadami;

3) posługuje się dokumentacją projektową, katalogami i instrukcjami dotyczącymi obiektów gospodarki odpadami;

4) dobiera technologie składowania odpadów;

5) planuje i prowadzi budowę składowisk, kompostowni, sortowni;

6) organizuje prace związane z eksploatacją i konserwacją urządzeń technicznych na składowiskach odpadów, w kompostowniach i sortowniach;

7) planuje prace związane z gospodarką wodno-ściekową na terenach wiejskich;

8) planuje i organizuje gospodarkę odpadami na terenach wiejskich;

9) ocenia jakość wykonania robót związanych z budową obiektów gospodarki odpadami; 10) rozlicza materiały, sprzęt i robociznę związane z budową obiektów gospodarki odpadami.

Organizowanie i prowadzenie robót związanych z budową dróg dojazdowych do gruntów rolnych

Uczeń:

1) rozpoznaje rodzaje dróg dojazdowych do gruntów rolnych;

2) posługuje się dokumentacją projektową, katalogami i instrukcjami dotyczącymi budowy dróg dojazdowych do gruntów rolnych;

3) planuje i organizuje prace związane z budową dróg dojazdowych do gruntów rolnych;

4) dobiera materiały do budowy dróg dojazdowych do gruntów rolnych;

5) dobiera narzędzia, urządzenia i sprzęt do budowy dróg dojazdowych do gruntów rolnych;

6) organizuje prace związane z wykonywaniem drogowych robót ziemnych;

7) organizuje prace związane z wykonywaniem nawierzchni dróg dojazdowych do gruntów rolnych;

8) prowadzi prace związane z utrzymaniem w wymaganym stanie technicznym dróg dojazdowych do gruntów rolnych;

9) ocenia jakość wykonania robót związanych z budową dróg dojazdowych do gruntów rolnych;

10) rozlicza materiały, sprzęt i robociznę związane z budową dróg dojazdowych do gruntów rolnych.

RL.24. Organizacja i prowadzenie robót melioracyjnych

Badanie stanu cieków wodnych i stosunków wodno-powietrznych w glebie

Uczeń:

1) planuje prace związane z badaniem stanu cieków wodnych i stosunków wodno-powietrznych w glebie;

2) dobiera metody prowadzenia badań stanu cieków wodnych i stosunków wodno-powietrznych w glebie;

3) obsługuje aparaturę kontrolno-pomiarowa do badań stanu cieków wodnych i stosunków wodno-powietrznych w glebie;

4) wykonuje pomiary parametrów powietrza atmosferycznego, opadów oraz wód powierzchniowych i podziemnych;

5) opracowuje i interpretuje wyniki pomiarów hydrometeorologicznych;

6) dokonuje oceny stanu stosunków wodno-powietrznych w glebie;

7) określa przydatność rolniczą gleb;

8) dobiera metody ochrony i rekultywacji gleb;

9) dobiera środki agromelioracyjne do poprawy stosunków wodno-powietrznych w glebie.

Organizowanie i prowadzenie robót związanych z regulacją małych cieków wodnych oraz budową obiektów przeciwpowodziowych

Uczeń:

1) określa przyczyny i skutki wezbrań cieków wodnych;

2) rozpoznaje stany zagrożeń powodziowych;

3) dobiera metody ochrony przed powodzią;

4) posługuje się dokumentacją projektową, katalogami i instrukcjami dotyczącymi regulacji małych cieków wodnych oraz budowy obiektów przeciwpowodziowych;

5) dobiera metody regulacji małych cieków wodnych;

6) dobiera materiały, narzędzia i sprzęt do regulacji małych cieków wodnych;

7) organizuje roboty związane z wykonywaniem umocnień oraz regulacją małych cieków wodnych;

8) obsługuje urządzenia i sprzęt stosowane podczas regulacji małych cieków wodnych i obiektów przeciwpowodziowych zgodnie z zasadami ich eksploatacji;

9) organizuje prace związane z wykonywaniem, konserwacją i naprawą wałów przeciwpowodziowych i małych budowli piętrzących oraz pompowni melioracyjnych;

10) ocenia jakość wykonania robót związanych z regulacją małych cieków wodnych oraz budową obiektów przeciwpowodziowych;

11) rozlicza materiały, sprzęt i robociznę związane z regulacją małych cieków wodnych oraz budową obiektów przeciwpowodziowych.

Organizowanie i prowadzenie robót związanych z odwadnianiem terenów

Uczeń:

1) określa przyczyny nadmiaru wody w glebie;

2) dobiera rodzaje zabiegów odwadniających w celu poprawy właściwości produkcyjnych gleby i użytków zielonych;

3) dobiera parametry techniczne rowów melioracyjnych;

4) przestrzega zasad wykonywania systemów drenarskich;

5) posługuje się dokumentacją projektową, katalogami i instrukcjami dotyczącymi odwadniania terenów;

6) wytycza trasę przebiegu systemów wodno-melioracyjnych i drenarskich;

7) dobiera materiały, maszyny i narzędzia do wykonywania rowów melioracyjnych i budowli wodno-melioracyjnych;

8) dobiera systemy odwadniania terenów osiedlowych, budynków wiejskich oraz obiektów komunalnych;

9) planuje wykonanie melioracji przeciwerozyjnych;

10) dobiera technologie wykonania zabezpieczeń przeciwerozyjnych;

11) przestrzega zasad konserwacji rowów melioracyjnych i budowli wodno-melioracyjnych;

12) ocenia jakość wykonania robót związanych z odwadnianiem terenów;

13) rozlicza materiały, sprzęt i robociznę związane z odwadnianiem terenów.

Nawadnianie użytków rolnych

Uczeń:

1) określa sposoby nawadniania użytków rolnych;

2) określa źródła wody do zasilania systemów nawadniających;

3) rozpoznaje rodzaje i układy systemów nawadniania użytków rolnych;

4) posługuje się dokumentacją projektową, katalogami i instrukcjami dotyczącymi nawadniania użytków rolnych;

5) dobiera technologie wykonywania systemów nawadniania użytków rolnych;

6) planuje roboty związane z nawadnianiem użytków rolnych;

7) wytycza trasę przebiegu systemów nawadniania użytków rolnych;

8) dobiera materiały, urządzenia, maszyny i narzędzia do nawadniania użytków rolnych;

9) organizuje i nadzoruje prace związane z eksploatacją, konserwacją i modernizacją systemów nawadniania użytków rolnych;

10) ocenia jakość wykonania robót związanych z nawadnianiem użytków rolnych;

11) rozlicza materiały, sprzęt i robociznę związane z nawadnianiem użytków rolnych.

Organizowanie i prowadzenie robót związanych z wykonywaniem stawów rybnych

Uczeń:

1) określa oddziaływanie stawów rybnych na stosunki wodne w środowisku;

2) rozpoznaje rodzaje stawów rybnych;

3) rozpoznaje urządzenia i budowle stawowe;

4) posługuje się dokumentacją projektową, katalogami i instrukcjami dotyczącymi wykonywania stawów rybnych;

5) planuje wykonywanie stawów rybnych;

6) dobiera maszyny i sprzęt do wykonywania stawów rybnych;

7) przestrzega zasad eksploatacji, konserwacji i modernizacji stawów rybnych, urządzeń i budowli stawowych;

8) ocenia jakość wykonania robót związanych z wykonywaniem stawów rybnych;

9) rozlicza materiały, sprzęt i robociznę związane z wykonywaniem stawów rybnych.

RL.25. Wykonywanie prac geologicznych

Wykonywanie terenowych badań geologicznych, hydrogeologicznych i geologiczno-inżynierskich

Uczeń:

1) charakteryzuje zjawiska i procesy geologiczne;

2) przestrzega zasad kartografii geologicznej;

3) ocenia rzeźbę terenu i stosuje sposoby przedstawiania jej na mapie;

4) interpretuje zdjęcia lotnicze i satelitarne;

5) odwzorowuje obserwacje geologiczne na mapie;

6) rozpoznaje podstawowe grupy skamieniałości;

7) charakteryzuje etapy rozwoju skorupy ziemskiej;

8) dokonuje analizy i syntezy podstaw mineralogii i petrografii;

9) charakteryzuje skały i minerały;

10) analizuje procesy geochemiczne;

11) określa właściwości hydrogeologiczne i geologiczno-inżynierskie skał;

12) korzysta z metod geofizycznych stosowanych w badaniach geologicznych;

13) analizuje zadania i zakres hydrogeologii, geologii inżynierskiej i geofizyki;

14) charakteryzuje zróżnicowanie genetyczne złóż kopalin i prawidłowości ich występowania;

15) sporządza dokumentację wyników badań z zastosowaniem różnych metod.

Wykonywanie geologicznego dozoru wierceń

Uczeń:

1) rozróżnia typy urządzeń wiertniczych i ich części składowe oraz rodzaje sprzętu i osprzętu;

2) klasyfikuje i charakteryzuje różne technologie metod wiertniczych;

3) rozpoznaje awarie wiertnicze i ich przyczyny oraz rozróżnia prace instrumentacyjne;

4) stosuje prawo geologiczne i górnicze, prawo ochrony środowiska i przestrzega norm;

5) charakteryzuje wyposażenie i przestrzega zasad obsługi laboratorium geologicznego na wiertni;

6) wykonuje opróbowanie otworu wiertniczego;

7) nadzoruje pobieranie próbek z próbników bocznych;

8) wykonuje polowe badania geologiczne;

9) charakteryzuje metodykę badań geofizycznych w otworach wiertniczych;

10) wykonuje geologiczną dokumentację otworu wiertniczego.

Wykonywanie badań laboratoryjnych minerałów, skał, wód i gruntów

Uczeń:

1) charakteryzuje właściwości fizyczne i mechaniczne próbek geologicznych;

2) przestrzega zasad i procedur badań próbek geologicznych;

3) przygotowuje preparaty z próbek geologicznych do badań laboratoryjnych;

4) opracowuje wyniki badań laboratoryjnych próbek geologicznych różnymi metodami;

5) ocenia wyniki badań laboratoryjnych próbek geologicznych.

Określanie przydatności obiektów geologicznych i górniczych do celów geoturystycznych

Uczeń:

1) określa walory i przydatność form geologicznych jako stanowiska geoturystycznego;

2) ocenia walory naukowe, krajobrazowe i turystyczne form i zjawisk geologicznych;

3) projektuje trasy geoturystyczne;

4) organizuje ruch geoturystyczny;

5) stosuje przepisy prawa dotyczące działalności geoturystycznej.

RL.26. Wykonywanie kompozycji florystycznych

Projektowanie kompozycji i dekoracji roślinnych

Uczeń:

1) określa dekoracyjną i użytkową wartość roślin ozdobnych;

2) określa jakość oraz zastosowanie materiału roślinnego i środków technicznych;

3) odczytuje i sporządza dokumentację projektową dekoracji roślinnych;

4) korzysta z polskiej i obcojęzycznej dokumentacji projektowej oraz innych źródeł informacji;

5) korzysta z norm, katalogów i poradników opracowanych w języku polskim i języku obcym;

6) dobiera materiał roślinny, dekoracyjny i środki techniczne do wykonania określonych kompozycji florystycznych;

7) dobiera materiały florystyczne do aranżacji wnętrz, tarasów i balkonów;

8) określa techniki wykonania dekoracji roślinnych.

Wykonywanie i sprzedaż wyrobów florystycznych

Uczeń:

1) ocenia jakość oraz przydatność materiału roślinnego i środków technicznych do wykonania wyrobów i dekoracji;

2) posługuje się narzędziami i urządzeniami stosowanymi we florystyce;

3) wykonuje zabiegi pielęgnacyjne roślin, kwiatów i zieleni ciętej;

4) stosuje metody i techniki utrwalania roślin oraz przedłużania trwałości kwiatów i zieleni ciętej;

5) stosuje różnorodne techniki florystyczne oraz techniki pomocnicze;

6) wykonuje kompozycje i dekoracje roślinne zgodnie z aktualnymi trendami florystycznymi;

7) wykonuje dekoracje roślinne wnętrz, balkonów i tarasów;

8) określa koszty wykonania wyrobów oraz realizacji usług florystycznych;

9) ocenia jakość wykonania kompozycji florystycznych i dekoracji roślinnych;

10) przyjmuje i realizuje zamówienia na wyroby florystyczne;

11) prowadzi sprzedaż roślin ozdobnych, materiałów dekoracyjnych i wyrobów florystycznych;

12) przestrzega norm i wytycznych dotyczących obrotu materiałami florystycznymi.

Przechowywanie oraz transport materiału roślinnego i wyrobów florystycznych

Uczeń:

1) wykonuje zabiegi pielęgnacyjne wyrobów i kompozycji florystycznych;

2) stosuje metody i techniki przedłużania trwałości wyrobów florystycznych;

3) określa warunki przechowywania materiału roślinnego i kompozycji florystycznych oraz przestrzega zasad w tym zakresie;

4) dobiera materiały do pakowania roślin i wyrobów florystycznych;

5) stosuje metody pakowania i transportu roślin, wyrobów florystycznych i środków technicznych.

OBSZAR TURYSTYCZNO-GASTRONOMICZNY (TG)

TG.01. Wykonywanie prac pomocniczych w obiektach świadczących usługi hotelarskie

Wykonywanie prac pomocniczych w hotelowej części obiektu

Uczeń:

1) rozróżnia elementy wyposażenia pomieszczeń części hotelowej obiektu;

2) rozróżnia rodzaje prac porządkowych w części hotelowej obiektu;

3) stosuje sprzęt, środki i narzędzia do utrzymania czystości i porządku w części hotelowej obiektu;

4) utrzymuje czystość i porządek w części ogólnodostępnej obiektu;

5) rozróżnia rodzaje jednostek mieszkalnych;

6) wykonuje czynności porządkowe w węźle higieniczno-sanitarnym z zastosowaniem środków czystości i środków dezynfekcyjnych;

7) przygotowuje jednostkę mieszkalną do przyjęcia gości;

8) korzysta z hotelowych środków transportu wewnętrznego;

9) obsługuje urządzenia stanowiące wyposażenie pralni hotelowej;

10) dobiera środki ochrony indywidualnej do rodzaju prac porządkowych w jednostkach mieszkalnych i w części ogólnodostępnej obiektu;

11) wykonuje prace pomocnicze związane z obsługą gości hotelowych;

12) przestrzega zasad postępowania w sytuacjach nietypowych i niebezpiecznych.

Wykonywanie prac pomocniczych w gastronomicznej części obiektu

Uczeń:

1) rozróżnia pomieszczenia gastronomii hotelowej;

2) rozróżnia elementy wyposażenia pomieszczeń gastronomii hotelowej;

3) stosuje sprzęt, środki i urządzenia do utrzymania czystości i porządku w pomieszczeniach gastronomii hotelowej;

4) wykonuje prace porządkowe w sali konsumpcyjnej, w kuchni i na zapleczu;

5) wykonuje prace związane z myciem naczyń i sprzętu kuchennego;

6) stosuje sprzęt, maszyny i urządzenia do wykonania czynności związanych z obróbką wstępną surowców spożywczych;

7) wykonuje prace związane z obróbką wstępną surowców spożywczych;

8) segreguje odpady i surowce wtórne;

9) wykonuje prace pomocnicze związane z przygotowaniem sali do obsługi konsumentów;

10) utrzymuje porządek i czystość na stanowisku pracy oraz przestrzega zasad higieny;

11) stosuje środki ochrony indywidualnej podczas wykonywania prac w pomieszczeniach gastronomii hotelowej.

Wykonywanie prac pomocniczych w otoczeniu obiektu świadczącego usługi hotelarskie

Uczeń:

1) rozpoznaje elementy otoczenia eksploatacyjnego obiektu świadczącego usługi hotelarskie;

2) rozróżnia rodzaje prac porządkowych w otoczeniu obiektu świadczącego usługi hotelarskie;

3) stosuje ręczny i zmechanizowany sprzęt do prac porządkowych w otoczeniu obiektu świadczącego usługi hotelarskie;

4) wykonuje prace związane z utrzymaniem czystości i porządku w otoczeniu obiektu świadczącego usługi hotelarskie, na parkingu i drogach dojazdowych;

5) stosuje metody, środki i sprzęt do pielęgnacji roślin;

6) stosuje urządzenia, narzędzia i sprzęt do prac ogrodniczych;

7) wykonuje czynności związane z pielęgnacją roślin i terenów zieleni;

8) stosuje narzędzia i materiały do prac związanych z konserwacją sprzętu rekreacyjnego;

9) wykonuje prace związane z konserwacją sprzętu rekreacyjnego.

TG.02. Produkcja wyrobów spożywczych z wykorzystaniem maszyn i urządzeń

Przygotowywanie surowców, dodatków do żywności i materiałów pomocniczych

Uczeń:

1) dobiera surowce, dodatki do żywności i materiały pomocnicze do produkcji wyrobów spożywczych;

2) przeprowadza ocenę organoleptyczną surowców, dodatków do żywności i materiałów pomocniczych;

3) wykonuje czynności związane z przygotowywaniem surowców, dodatków do żywności i materiałów pomocniczych;

4) użytkuje maszyny i urządzenia stosowane do przygotowywania surowców, dodatków do żywności i materiałów pomocniczych;

5) dokumentuje przebieg pracy maszyn i urządzeń zgodnie z procedurami systemu HACCP (ang. Hazard Analysis and Critical Control Point)w przemyśle spożywczym.

Prowadzenie procesów produkcji wyrobów spożywczych

Uczeń:

1) rozróżnia technologie produkcji wyrobów spożywczych;

2) dobiera parametry technologiczne do produkcji wyrobów spożywczych;

3) posługuje się dokumentacją technologiczną dotyczącą produkcji wyrobów spożywczych;

4) wykonuje czynności związane z prowadzeniem procesów produkcji wyrobów spożywczych;

5) użytkuje maszyny i urządzenia stosowane w produkcji wyrobów spożywczych;

6) przeprowadza ocenę organoleptyczną półproduktów i wyrobów gotowych w poszczególnych fazach procesu technologicznego;

7) prowadzi procesy technologiczne z zachowaniem Zasad Dobrej Praktyki Produkcyjnej GMP (ang. Good Manufacturing Practice),Dobrej Praktyki Higienicznej GHP (ang. Good Hygiene Practice)oraz systemem HACCP (ang. Hazard Analysis and Critical Control Point).

Magazynowanie wyrobów gotowych i przygotowanie ich do wysyłki

Uczeń:

1) określa warunki magazynowania wyrobów gotowych;

2) wykonuje czynności związane z magazynowaniem wyrobów gotowych;

3) wykonuje czynności związane z ekspedycją wyrobów gotowych;

4) użytkuje środki transportu wewnętrznego;

5) przestrzega Zasad Dobrej Praktyki Produkcyjnej GMP (ang. Good Manufacturing Practice),Dobrej Praktyki Higienicznej GHP (ang. Good Hygiene Practice)oraz systemu HACCP (ang. Hazard Analysis and Critical Control Point)podczas magazynowania wyrobów gotowych i przygotowania ich do wysyłki.

TG.03. Produkcja wyrobów piekarskich

Magazynowanie surowców piekarskich

Uczeń:

1) rozpoznaje surowce, dodatki do żywności i materiały pomocnicze stosowane do produkcji wyrobów piekarskich;

2) przyjmuje dostawy surowców i półproduktów piekarskich zgodnie z procedurami;

3) przestrzega zasad oceny organoleptycznej surowców piekarskich;

4) ocenia jakość surowców piekarskich;

5) przestrzega zasad rozmieszczania surowców i półproduktów piekarskich oraz warunków ich magazynowania;

6) posługuje się sprzętem i aparaturą kontrolno-pomiarowa stosowaną w magazynach;

7) obsługuje urządzenia magazynowe;

8) prowadzi dokumentację magazynową;

9) przestrzega procedur zapewnienia jakości zdrowotnej żywności.

Wytwarzanie ciasta oraz kształtowanie wyrobów piekarskich

Uczeń:

1) określa rodzaje wyrobów piekarskich oraz sposoby ich sporządzania;

2) posługuje się recepturami piekarskimi;

3) dobiera surowce do produkcji ciasta przeznaczonego na wyroby piekarskie;

4) przygotowuje surowce, dodatki do żywności oraz materiały pomocnicze do produkcji ciasta;

5) dobiera metody wytwarzania ciasta na wyroby piekarskie;

6) ustala parametry technologiczne produkcji ciasta;

7) sporządza ciasta na wyroby piekarskie;

8) dokonuje oceny organoleptycznej półproduktów piekarskich;

9) dobiera sposoby dzielenia i formowania ciasta;

10) dobiera maszyny i urządzenia do przygotowania surowców i sporządzania, dzielenia i formowania ciasta;

11) obsługuje maszyny i urządzenia do przygotowania surowców, sporządzania, dzielenia i formowania ciasta;

12) wykonuje czynności związane z ręcznym i mechanicznym dzieleniem ciasta oraz kształtowaniem kęsów.

Przygotowanie kęsów ciasta do wypieku i wypiek ciasta

Uczeń:

1) planuje operacje technologiczne przed rozrostem kęsów ciasta i w trakcie rozrostu;

2) wykonuje operacje technologiczne przed rozrostem końcowym i w trakcie rozrostu uformowanych kęsów ciasta;

3) obsługuje maszyny i urządzenia do końcowego rozrostu kęsów ciasta;

4) poddaje rozrostowi uformowane wyroby zgodnie z ustalonymi parametrami;

5) kontroluje jakość kęsów ciasta w trakcie rozrostu;

6) planuje zabiegi technologiczne przed wypiekiem ciasta;

7) wykonuje czynności końcowe przed włożeniem wyrobów do pieca;

8) rozróżnia piece piekarskie;

9) obsługuje piece piekarskie;

10) analizuje przemiany zachodzące w cieście w trakcie wypieku;

11) wykonuje czynności związane z wypiekiem pieczywa;

12) monitoruje krytyczne punkty kontroli zgodnie z systemem HACCP (ang. Hazard Analysis and Critical Control Point).

Przygotowanie pieczywa do dystrybucji

Uczeń:

1) ocenia jakość gotowego pieczywa;

2) rozpoznaje wady pieczywa oraz określa przyczyny ich powstawania;

3) planuje sposób konfekcjonowania pieczywa;

4) dobiera urządzenia do konfekcjonowania pieczywa;

5) obsługuje urządzenia do konfekcjonowania pieczywa;

6) wykonuje czynności związane ze schładzaniem i konfekcjonowaniem wyrobów piekarskich;

7) określa warunki magazynowania gotowych wyrobów piekarskich;

8) magazynuje gotowe wyroby piekarskie i przygotowuje je do ekspedycji;

9) obsługuje środki transportu wewnętrznego;

10) monitoruje krytyczne punkty kontroli zgodnie z systemem HACCP (ang. Hazard Analysis and Critical Control Point),które mają wpływ na bezpieczeństwo gotowych wyrobów.

TG.04. Produkcja wyrobów cukierniczych

Magazynowanie surowców cukierniczych

Uczeń:

1) rozpoznaje surowce cukiernicze, dodatki do żywności oraz materiały pomocnicze do produkcji cukierniczej;

2) przyjmuje dostawy surowców i półproduktów cukierniczych zgodnie z procedurami;

3) przestrzega zasad oceny organoleptycznej surowców cukierniczych;

4) ocenia jakość surowców cukierniczych;

5) przestrzega zasad rozmieszczania surowców i półproduktów cukierniczych oraz warunków ich magazynowania;

6) posługuje się sprzętem i aparaturą kontrolno-pomiarową stosowaną w magazynach surowców cukierniczych;

7) obsługuje urządzenia magazynowe;

8) prowadzi dokumentację magazynową;

9) przestrzega procedur zapewnienia jakości zdrowotnej żywności.

Wytwarzanie wyrobów cukierniczych

Uczeń:

1) określa rodzaje wyrobów cukierniczych oraz sposoby ich sporządzania;

2) posługuje się dokumentacją technologiczną oraz korzysta z receptur cukierniczych;

3) planuje proces technologiczny produkcji wyrobów cukierniczych;

4) dobiera surowce, dodatki do żywności i materiały pomocnicze do produkcji wyrobów cukierniczych;

5) przygotowuje surowce, dodatki do żywności i materiały pomocnicze do produkcji wyrobów cukierniczych;

6) dobiera maszyny, urządzenia i drobny sprzęt cukierniczy do produkcji wyrobów cukierniczych;

7) obsługuje maszyny i urządzenia stosowane w procesie produkcji cukierniczej;

8) przeprowadza ocenę organoleptyczną wyrobów cukierniczych w poszczególnych fazach procesu technologicznego;

9) sporządza półprodukty wyrobów cukierniczych i gotowe wyroby cukiernicze;

10) przestrzega Zasad Dobrej Praktyki Produkcyjnej GMP (ang. Good Manufacturing Practice),Dobrej Praktyki Higienicznej GHP (ang. Good Hygiene Practice)oraz systemu HACCP (ang. Hazard Analysis and Critical Control Point).

Dekorowanie wyrobów cukierniczych i przygotowanie ich do dystrybucji

Uczeń:

1) opracowuje projekty dekoracji wyrobów cukierniczych;

2) dobiera surowce i półprodukty do dekoracji wyrobów cukierniczych;

3) dobiera urządzenia i drobny sprzęt cukierniczy do dekorowania wyrobów cukierniczych;

4) posługuje się sprzętem i urządzeniami cukierniczymi do dekorowania wyrobów cukierniczych;

5) wykonuje elementy do dekorowania wyrobów cukierniczych;

6) dekoruje wyroby cukiernicze;

7) dobiera sposoby konfekcjonowania i przechowywania wyrobów cukierniczych;

8) obsługuje urządzenia do pakowania i konfekcjonowania wyrobów cukierniczych;

9) konfekcjonuje wyroby cukiernicze;

10) dobiera urządzenia do przechowywania wyrobów cukierniczych;

11) obsługuje urządzenia do przechowywania wyrobów cukierniczych;

12) magazynuje gotowe wyroby cukiernicze i przygotowuje je do ekspedycji;

13) monitoruje krytyczne punkty kontroli zgodnie z systemem HACCP (ang. Hazard Analysis and Critical Control Point),które mają wpływ na bezpieczeństwo zdrowotne gotowych wyrobów cukierniczych.

TG.05. Produkcja przetworów mięsnych i tłuszczowych

Rozbiór i wykrawanie mięsa

Uczeń:

1) przestrzega norm i stosuje instrukcje technologiczne dotyczące rozbioru i wykrawania mięsa zwierząt rzeźnych;

2) rozpoznaje elementy struktury układu kostnego i mięśniowego zwierząt rzeźnych;

3) wyznacza linie podziału tusz i półtusz na części zasadnicze;

4) planuje kolejność czynności podczas rozbioru mięsa;

5) obsługuje maszyny, urządzenia i sprzęt podczas rozbioru i wykrawania mięsa;

6) wykonuje czynności związane z rozbiorem tusz, półtusz i ćwierćtusz na części zasadnicze;

7) wykonuje obróbkę części zasadniczych uzyskanych z rozbioru mięsa;

8) planuje kolejność czynności wykrawania mięsa;

9) wykonuje czynności wykrawania mięsa;

10) dokonuje klasyfikacji produktów wykrawania mięsa;

11) prowadzi dokumentację dotyczącą rozbioru i wykrawania mięsa.

Magazynowanie i przygotowanie mięsa do dystrybucji

Uczeń:

1) określa warunki przechowywania mięsa w chłodniach;

2) dobiera metody i techniki wychładzania oraz zamrażania mięsa i tłuszczów surowych;

3) wykonuje czynności związane z wychładzaniem oraz zamrażaniem mięsa i tłuszczów surowych;

4) obsługuje urządzenia i aparaturę kontrolno-pomiarową stosowaną w pomieszczeniach chłodni i zamrażalniach;

5) dobiera metody i techniki rozmrażania mięsa;

6) wykonuje czynności związane z rozmrażaniem mięsa;

7) rozpoznaje zmiany zachodzące w mięsie w czasie przechowywania w chłodniach i zamrażalniach oraz w czasie jego rozmrażania;

8) ocenia jakość mięsa w czasie wychładzania, zamrażania i rozmrażania na podstawie jego wyglądu;

9) obsługuje urządzenia stosowane do konfekcjonowania mięsa;

10) wykonuje czynności związane z konfekcjonowaniem mięsa przeznaczonego do dystrybucji;

11) prowadzi dokumentację dotyczącą magazynowania i konfekcjonowania mięsa.

Wykonywanie prac związanych z produkcją przetworów mięsnych i tłuszczowych

Uczeń:

1) stosuje receptury oraz przestrzega norm obowiązujących w produkcji przetworów mięsnych i tłuszczowych;

2) dobiera surowce, dodatki oraz materiały pomocnicze do produkcji przetworów mięsnych i tłuszczowych;

3) przygotowuje surowce, dodatki oraz materiały pomocnicze do produkcji przetworów mięsnych i tłuszczowych;

4) dobiera maszyny i urządzenia, sprzęt oraz aparaturę kontrolno-pomiarową do produkcji przetworów mięsnych i tłuszczowych;

5) planuje operacje technologiczne produkcji przetworów mięsnych i tłuszczowych;

6) obsługuje maszyny i urządzenia, sprzęt oraz aparaturę kontrolno-pomiarową stosowane w produkcji przetworów mięsnych i tłuszczowych;

7) wykonuje czynności związane z produkcją wędlin, wyrobów garmażeryjnych, konserw i przetworów tłuszczowych;

8) oblicza zużycie surowców oraz określa wydajność produkcji przetworów mięsnych i tłuszczowych;

9) prowadzi dokumentację produkcyjną przetworów mięsnych i tłuszczowych.

Magazynowanie i przygotowanie przetworów mięsnych i tłuszczowych do

dystrybucji

Uczeń:

1) ocenia jakość przetworów mięsnych i tłuszczowych;

2) rozpoznaje wady produkcyjne przetworów mięsnych i tłuszczowych;

3) wykonuje prace związane z przygotowaniem przetworów mięsnych i tłuszczowych do dystrybucji;

4) dobiera i obsługuje urządzenia do konfekcjonowania przetworów mięsnych i tłuszczowych;

5) dobiera i obsługuje środki transportu wewnętrznego przetworów mięsnych i tłuszczowych;

6) określa warunki magazynowania przetworów mięsnych i tłuszczowych;

7) prowadzi dokumentację dotyczącą magazynowania i dystrybucji przetworów mięsnych i tłuszczowych.

TG.06. Obróbka ryb i produkcja przetworów rybnych

Wstępna obróbka surowców rybnych

Uczeń:

1) określa źródła i metody pozyskiwania surowców rybnych oraz innych organizmów wodnych;

2) rozpoznaje rodzaje i gatunki ryb wykorzystywanych w przetwórstwie;

3) rozpoznaje skorupiaki, mięczaki oraz inne organizmy wodne wykorzystywane w przetwórstwie;

4) ocenia przydatność surowców rybnych do obróbki i przetwarzania;

5) charakteryzuje przyczyny szybkiego psucia się ryb, skorupiaków, mięczaków oraz innych organizmów wodnych wykorzystywanych w przetwórstwie;

6) sortuje surowce rybne według określonych kryteriów;

7) dobiera maszyny, urządzenia i narzędzia do wstępnej obróbki surowców rybnych;

8) obsługuje maszyny, urządzenia i narzędzia podczas wstępnej obróbki surowców rybnych;

9) wykonuje czynności związane z czyszczeniem, patroszeniem, odgławianiem, odgardlaniem, filetowaniem, trymowaniem, odskórzaniem, porcjowaniem oraz rozdrabnianiem ryb;

10) wykonuje czynności związane z obróbką wstępną skorupiaków, mięczaków oraz innych organizmów wodnych;

11) stosuje techniki schładzania, mrożenia i rozmrażania surowców rybnych;

12) planuje sposoby zagospodarowania lub utylizacji odpadów rybnych;

13) wykonuje czynności związane z przechowywaniem półproduktów rybnych;

14) prowadzi dokumentację procesu wstępnej obróbki surowców rybnych;

15) posługuje się normami i instrukcjami technologicznymi dotyczącymi wstępnej obróbki surowców rybnych.

Wykonywanie prac związanych z produkcją przetworów rybnych

Uczeń:

1) określa wymagania dotyczące jakości oraz przydatności surowców i półproduktów do produkcji różnych asortymentów przetworów rybnych;

2) rozróżnia sposoby przetwarzania i utrwalania surowców, półproduktów oraz przetworów rybnych;

3) określa wpływ procesów przetwarzania i utrwalania surowców, półproduktów i przetworów rybnych na ich bezpieczeństwo zdrowotne, wartość odżywczą oraz przydatność technologiczną;

4) rozróżnia rodzaje dodatków i materiałów pomocniczych oraz określa ich zastosowanie w przetwórstwie rybnym;

5) przygotowuje dozwolone substancje dodatkowe do produkcji przetworów rybnych oraz substancje pomagające w ich przetwarzaniu;

6) rozpoznaje maszyny i urządzenia stosowane w produkcji przetworów rybnych;

7) obsługuje maszyny i urządzenia, sprzęt oraz aparaturę kontrolno-pomiarową do produkcji przetworów rybnych;

8) wykonuje czynności związane z procesami przetwarzania i utrwalania ryb;

9) przestrzega procedur utrzymywania czystości w procesie produkcji przetworów rybnych;

10) wykonuje czynności związane z chłodzeniem, mrożeniem i rozmrażaniem surowców, półproduktów i przetworów rybnych;

11) rozpoznaje zmiany zachodzące w procesie przetwarzania i utrwalania ryb, skorupiaków, mięczaków oraz innych organizmów wodnych;

12) ocenia jakość półproduktów i przetworów rybnych na poszczególnych etapach produkcji;

13) określa sposoby wykorzystania odpadów poprodukcyjnych;

14) stosuje normy, procedury i receptury technologiczne w procesie produkcji przetworów rybnych;

15) oblicza zużycie surowców oraz określa wydajność produkcji przetworów rybnych;

16) prowadzi dokumentację przebiegu produkcji przetworów rybnych.

Przygotowywanie surowców oraz przetworów rybnych do dystrybucji i magazynowania

Uczeń:

1) przestrzega warunków przechowywania surowców i przetworów rybnych;

2) kontroluje parametry procesów schładzania, zamrażania, rozmrażania surowców i przetworów rybnych;

3) wykonuje prace związane z przygotowaniem surowców i przetworów rybnych do dystrybucji;

4) przygotowuje surowce i przetwory rybne, z uwzględnieniem potrzeb odbiorców;

5) rozpoznaje rodzaje materiałów stosowanych w opakowaniach przetworów rybnych oraz ocenia ich jakość;

6) dobiera opakowania do rodzaju surowców, półproduktów i przetworów rybnych;

7) wykonuje czynności związane z przygotowaniem opakowań do konfekcjonowania surowców, półproduktów i przetworów rybnych;

8) przestrzega zasad znakowania oraz identyfikowalności surowców, półproduktów i przetworów rybnych;

9) rozpoznaje maszyny i urządzenia stosowane do konfekcjonowania surowców, półproduktów i przetworów rybnych;

10) obsługuje maszyny i urządzenia do konfekcjonowania surowców, półproduktów i przetworów rybnych;

11) obsługuje środki transportu wewnętrznego stosowane w przetwórstwie rybnym;

12) prowadzi dokumentację dotyczącą przechowywania oraz dystrybucji surowców i przetworów rybnych.

TG.07. Sporządzanie potraw i napojów

Przechowywanie żywności

Uczeń:

1) ocenia żywność pod względem towaroznawczym;

2) klasyfikuje żywność w zależności od trwałości, pochodzenia, wartości odżywczej i przydatności kulinarnej;

3) przestrzega zasad oceny jakościowej żywności;

4) dobiera warunki do przechowywania żywności;

5) rozpoznaje zmiany zachodzące w przechowywanej żywności;

6) rozróżnia systemy zapewniania bezpieczeństwa zdrowotnego żywności;

7) dobiera metody utrwalania żywności;

8) rozróżnia urządzenia stanowiące wyposażenie pomieszczeń magazynowych;

9) użytkuje urządzenia do przechowywania żywności.

Sporządzanie i ekspedycja potraw i napojów

Uczeń:

1) określa rolę funkcjonalnego układu pomieszczeń w organizacji pracy zakładu gastronomicznego;

2) rozróżnia i przestrzega procedur zapewnienia bezpieczeństwa zdrowotnego żywności;

3) stosuje receptury gastronomiczne;

4) rozróżnia metody i techniki sporządzania potraw i napojów;

5) dobiera surowce do sporządzania potraw i napojów;

6) sporządza półprodukty oraz potrawy i napoje;

7) przestrzega zasad racjonalnej gospodarki żywnością;

8) rozpoznaje zmiany zachodzące w żywności podczas sporządzania potraw i napojów;

9) rozróżnia sprzęt i urządzenia do sporządzania i ekspedycji potraw i napojów;

10) użytkuje sprzęt i urządzenia do sporządzania i ekspedycji potraw i napojów;

11) ocenia organoleptycznie żywność;

12) dobiera zastawę stołową do ekspedycji potraw i napojów;

13) porcjuje, dekoruje i wydaje potrawy i napoje;

14) monitoruje krytyczne punkty kontroli w procesach produkcji oraz podejmuje działania korygujące zgodnie z Zasadami Dobrej Praktyki Higienicznej GHP (ang. Good Hygiene Practice),Dobrej Praktyki Produkcyjnej GMP (ang. Good Manufacturing Practice)i systemem HACCP (ang. Hazard Analysis and Critical Control Point).

TG.08. Prowadzenie działalności turystycznej na obszarach wiejskich

Przygotowanie i sprzedaż imprez i usług turystycznych

Uczeń:

1) klasyfikuje imprezy i usługi turystyczne;

2) rozpoznaje oczekiwania klientów dotyczące imprez i usług turystycznych;

3) korzysta z dostępnych źródeł informacji geograficznej i turystycznej;

4) wykorzystuje wiedzę z zakresu geografii turystycznej Polski i świata;

5) opracowuje programy imprez turystycznych;