Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 5 czerwca 2018 r. w sprawie przyjęcia "Programu działań mających na celu zmniejszenie zanieczyszczenia wód azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych oraz zapobieganie dalszemu zanieczyszczeniu"

Treść rozporządzenia

Na podstawie art. 106 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne zarządza się, co następuje:

§ 1.

Przyjmuje się „Program działań mających na celu zmniejszenie zanieczyszczenia wód azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych oraz zapobieganie dalszemu zanieczyszczeniu”, który stanowi załącznik do rozporządzenia.

§ 2.

Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

Załącznik - Program działań mających na celu zmniejszenie zanieczyszczenia wód azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych oraz zapobieganie dalszemu zanieczyszczeniu

1) gleba odłogowana (grunt odłogowany) - grunt rolny (użytek rolny) wyłączony z produkcji rolnej, niespełniający wymogów Dobrej Kultury Rolnej, na którym przez rok lub dłużej nie prowadzono działań agrotechnicznych;

2) miejsce do przechowywania nawozów naturalnych - zbiorniki na płynne nawozy naturalne (gnojówkę lub gnojowicę), płyta ze zbiornikiem na odciek i instalacją odprowadzającą odciek z płyty do zbiornika lub inne miejsce przechowywania obornika lub pomiotu ptasiego specjalnie przygotowane w tym celu z materiałów szczelnych i nieprzepuszczalnych, zabezpieczających przed przedostawaniem się odcieków do wód lub gruntu;

3) nawozy azotowe mineralne - nawozy produkowane z kopalin lub wytwarzane w procesie syntezy, których jednym ze składników jest azot;

4) nawozy naturalne - nawozy pochodzące od zwierząt gospodarskich - obornik, gnojówka, gnojowica, pomiot ptasi, przeznaczone do rolniczego wykorzystania, w tym również w formie przetworzonej:

• gnojowica - mieszanina kału i moczu zwierząt z domieszką wody,

• gnojówka - odciek z obornika (przefermentowany mocz zwierząt),

• obornik - mieszanina kału i moczu zwierząt wraz ze ściółką, w szczególności słomą, trocinami lub korą,

• pomiot ptasi - odchody drobiu z bezściołowego systemu utrzymywania zwierząt gospodarskich;

5) produkt pofermentacyjny - płynne lub stałe substancje organiczne powstające w wyniku procesu produkcji biogazu rolniczego w rozumieniu art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz. U. z 2018 r. poz. 1269 i 1276);

6) równoważnik nawozowy - przelicznik pozwalający określić, w jakim stopniu jednostka azotu pochodzącego z różnych źródeł zadziała tak samo jak jednostka azotu pochodzącego z nawozów azotowych mineralnych;

7) teren o dużym nachyleniu - jest to stok o nachyleniu większym niż 10%, co oznacza wzrost pochylenia terenu o 1 m na długości 10 m;

8) trwałe użytki zielone -trwałe użytki zielone w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. h rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 608, z późn. zm.);

9) uprawy trwałe - uprawy trwałe w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. g rozporządzenia wymienionego w pkt 8;

10) uprawy wieloletnie - rośliny uprawiane na gruntach ornych, których okres uprawy wynosi od 2 lat do 4 lat, w szczególności trawy, koniczyny z trawami, lucerny lub truskawki;

11) współczynniki przeliczeniowe sztuk rzeczywistych zwierząt gospodarskich na DJP - współczynniki, które są określone w załączniku nr 1 do Programu, umożliwiające przeliczenie sztuk rzeczywistych zwierząt gospodarskich na duże jednostki przeliczeniowe (DJP);

12) zwierzęta gospodarskie - zwierzęta w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o organizacji hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich (Dz. U. z 2017 r. poz. 2132), z wyłączeniem pszczół.

1) rozdzielić dawki nawozów azotowych mineralnych, tak aby poszczególne dawki nie przekraczały 100 kg N/ha;

2) stosując nawozy na gruntach ornych, dokonać ich bezpośredniej aplikacji do gleby lub przyorywać lub wymieszać z glebą, a w okresie wegetacyjnym roślin uprawnych - stosować je przy największym zapotrzebowaniu roślin na azot; przyorania lub wymieszania z glebą dokonuje się w ciągu 4 godzin od zastosowania nawozu naturalnego, jednak nie później niż następnego dnia po jego zastosowaniu;

3) uprawiać działkę rolną w kierunku poprzecznym do nachylenia stoku, stosując odkładanie skiby w górę stoku, o ile pozwala na to wielkość i usytuowanie tej działki rolnej lub przy zastosowaniu konserwujących systemów uprawy zapobiegających wymywaniu, takich jak uprawa uproszczona, uprawa uproszczona pasowa lub uprawa zerowa, z tym że nie dotyczy to działki rolnej mniejszej niż 1 ha, na której stosuje się uproszczony system uprawy.

1) pryzmy lokalizuje się poza zagłębieniami terenu, na możliwie płaskim terenie, o dopuszczalnym spadku do 3%, w miejscu niepiaszczystym i niepodmokłym, w odległości większej niż 25 m od linii brzegu wód powierzchniowych, pasa morskiego i ujęć wód, jeżeli nie ustanowiono strefy ochronnej na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne;

2) lokalizację pryzmy oraz datę złożenia obornika w danym roku na danej działce zaznacza się na mapie lub szkicu działki, które przechowuje się przez okres 3 lat od dnia zakończenia przechowywania obornika;

3) obornik na pryzmie ponownie przechowuje się w tym samym miejscu po upływie 3 lat od dnia zakończenia uprzedniego przechowywania obornika.

1) studni lub ujęć wód, jeżeli nie ustanowiono strefy ochronnej na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne;

2) linii brzegu wód powierzchniowych oraz pasa morskiego.

1) 31 grudnia 2021 r. - w przypadku podmiotów prowadzących chów lub hodowlę zwierząt gospodarskich w liczbie większej niż 210 DJP, w tym podmiotów prowadzących chów lub hodowlę drobiu powyżej 40 000 stanowisk lub chów lub hodowlę świń powyżej 2000 stanowisk dla świń o wadze ponad 30 kg lub 750 stanowisk dla macior;

2) 31 grudnia 2024 r. - w przypadku podmiotów prowadzących chów lub hodowlę zwierząt gospodarskich w liczbie mniejszej lub równej 210 DJP.

1) ilość nawozów naturalnych wytwarzanych w gospodarstwie rolnym i ilość azotu w tych nawozach należy obliczyć na podstawie stanów średniorocznych zwierząt gospodarskich obliczonych zgodnie z załącznikiem nr 4 do Programu oraz średniej rocznej wielkości produkcji nawozów naturalnych i koncentracji azotu zawartego w tych nawozach, określonych w załączniku nr 6 do Programu;

2) następnie należy zaplanować sposób dystrybucji nawozów naturalnych na poszczególne działki rolne w taki sposób, aby w okresie roku nie przekroczyć dopuszczalnej dawki azotu z nawozów naturalnych w czystym składniku wynoszącej 170 kg N/ha użytków rolnych, przy czym dopuszczalna dawka nawozu naturalnego = 170 kg N/ha: zawartość N kg/t lub kg/m^3^(zawartość N kg/t lub kg/m^3^ należy przyjąć z załącznika nr 6 do Programu lub udokumentowanego badania składu nawozu naturalnego).

1) opracowuje plan nawożenia azotem;

2) może zbyć do 30% gnojówki i gnojowicy do bezpośredniego rolniczego wykorzystania, na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej pod rygorem nieważności, a pozostałą ilość przeznaczyć do produkcji biogazu rolniczego lub zagospodarować na użytkach rolnych, których jest posiadaczem i na których prowadzi uprawę roślin. Strony przechowują zawartą umowę co najmniej przez 3 lata od dnia jej wygaśnięcia.

1) opracowuje ten plan zgodnie z zasadami dobrej praktyki rolniczej, na podstawie składu chemicznego nawozów oraz potrzeb pokarmowych roślin i zasobności gleb, uwzględniających stosowane odpady i nawozy;

2) uzyskuje pozytywną opinię okręgowej stacji chemiczno-rolniczej, zwanej dalej „okręgową stacją”, o tym planie - nie później niż do dnia rozpoczęcia stosowania nawozu naturalnego lub produktu pofermentacyjnego;

3) doręcza wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta) oraz wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska, właściwemu ze względu na miejsce stosowania nawozów naturalnych lub produktów pofermentacyjnych, kopię tego planu, wraz z pozytywną opinią okręgowej stacji o tym planie, nie później niż do dnia rozpoczęcia stosowania nawozu naturalnego lub produktu pofermentacyjnego.

1) umowy, o których mowa w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu;

2) dokumenty, w których zgodnie z ust. 2 rozdziału 1.3. dokumentuje się termin zbioru, datę stosowania nawozu, zastosowane nawozy i ich dawkę oraz termin siewu jesiennej uprawy.

1) posiadają plan nawożenia azotem albo obliczenia maksymalnych dawek azotu;

2) prowadzą ewidencję zabiegów agrotechnicznych związanych z nawożeniem azotem, zawierającą informacje o:

Załącznik nr 1 do Programu

Załącznik nr 2 do Programu

Załącznik nr 3 do Programu

Załącznik nr 4 do Programu

Sposób sporządzania obrotu stada, obliczania sztuk przelotowych zwierząt gospodarskich i stanu średniorocznego tych zwierząt

Sposób sporządzania obrotu stada - Obliczanie DJP

Obrót stada - Liczba DJP

Stan średnioroczny gatunek 1 grupa 1 x Współczynnik przeliczania sztuk rzeczywistych na DJP +

Stan średnioroczny gatunek 1 grupa 2 x Współczynnik przeliczania sztuk rzeczywistych na DJP

+...+ Stan średnioroczny gatunek 2 grupa 1 x Współczynnik przeliczania sztuk rzeczywistych na

DJP + Stan średnioroczny gatunek 2 grupa 2 x Współczynnik przeliczania sztuk rzeczywistych na DJP

+...+ Stan średnioroczny gatunek n grupa n x Współczynnik przeliczania sztuk rzeczywistych na

DJP, gdzie:

n - kolejne gatunki i ich grupy technologiczne

lub przy pomocy wzoru:

OS = Sś1a x WP1a + Sś1b x WP1b + Sś1c x WP1c + Sś2a x WP2a + Sś2b x WP2b + Sś2c x WP2c +...+ SśNz x WPNz,

gdzie:

OS - obrót stada (nDJP)

Sś1a - stan średnioroczny dla gatunku 1 i jego grupy technologicznej a

1 do N - kolejne gatunki zwierząt gospodarskich

a do z - kolejne grupy technologiczne dla pojedynczego gatunku

WP - współczynnik przeliczania sztuk rzeczywistych na DJP dla gatunku 1 do N i jego grupy a do z

Obliczanie sztuk przelotowych (przelotowości):

Sztuki przelotowe (przelotowość) - liczba zwierząt gospodarskich, które przebywały w danej grupie technologicznej w ciągu roku.

sztuki przelotowe = (stan początkowy + stan końcowy) / 2

sztuki przelotowe = sztuki sprzedane + sztuki przeklasyfikowane + [(sztuki padłe + sztuki poddane ubojowi z konieczności) / 2] + [(stan końcowy - stan początkowy) / 2]

Obliczanie stanu średniorocznego:

Stan średnioroczny - średnia liczba zwierząt gospodarskich w poszczególnych grupach technologicznych.

stan średnioroczny = (przelotowość x ilość miesięcy przebywania w grupie technologicznej) / 12

gdzie:

stan początkowy - liczba zwierząt gospodarskich danej grupy technologicznej gatunku na początku roku

stan końcowy - liczba zwierząt gospodarskich danej grupy technologicznej gatunku na koniec roku

sztuki sprzedane - liczba zwierząt gospodarskich danej grupy technologicznej gatunku sprzedana w ciągu roku (w tym ubój na własne potrzeby)

sztuki przeklasyfikowane - liczba zwierząt gospodarskich danej grupy technologicznej gatunku, która z powodu wieku, etapu wzrostu lub stanu fizjologicznego została zaklasyfikowana do innej grupy technologicznej

sztuki padłe - liczba zwierząt gospodarskich danej grupy technologicznej gatunku, które na skutek chorób lub innych zdarzeń losowych padły w okresie przebywania w tej grupie i nie nadają się do dalszego przetwórstwa i powinny być zutylizowane

sztuki poddane ubojowi z konieczności - liczba zwierząt gospodarskich danej grupy technologicznej gatunku, które musiano uśmiercić na skutek zranień i przyczyn losowych, nierokujących na powrót do poprzedniego stanu zdrowia, a będących pełnowartościowym surowcem przetwórczym

Przykład 1: Stado krów mlecznych w systemie bezściołowym

Stan na początku roku:

5 krów mlecznych

3 jałówki powyżej 1 roku

2 jałówki do 1 roku

0 cieląt do 6 miesiąca

2 bydło opasowe powyżej 1 roku

Stan na koniec roku:

5 krów mlecznych

2 jałówki cielne

2 jałówki powyżej 1 roku

2 cielęta do 6 miesiąca

1 cielę padłe

1 bydło opasowe powyżej 1 roku

1 bydło opasowe powyżej 1 roku sprzedane

Sztuki przelotowe:

zwierzęta gospodarskie przebywające w danej grupie technologicznej rok lub dłużej:

(5 krów na początku roku + 5 krów na koniec roku)/2 = 5 sztuk przelotowych

zwierzęta gospodarskie przebywające w danej grupie technologicznej krócej niż rok:

0 jałówek sprzedanych powyżej 1 roku + 2 jałówki przeklasyfikowane powyżej 1 roku + 0 jałówek padłych powyżej 1 roku + (2 jałówki powyżej 1 roku na koniec roku - 2 jałówki powyżej 1 roku na początku roku)/2 = 2 sztuki przelotowe

0 jałówek cielnych sprzedanych + 0 jałówek cielnych przeklasyfikowanych + 0 jałówek cielnych padłych + (2 jałówki cielne na koniec roku - 0 jałówek cielnych na początku roku)/2 = 1 sztuka przelotowa

0 jałówek do 1 roku sprzedanych + 2 jałówki do 1 roku przeklasyfikowane + 0 jałówek do 1 roku padłych + (0 jałówek do 1 roku na koniec roku - 2 jałówki do 1 roku na początku roku)/2 = 1 sztuka przelotowa

0 cieląt sprzedanych + 0 cieląt przeklasyfikowanych + 1 cielę padłe + (2 cielęta na koniec roku - 0 cieląt na początku roku)/2 = 1,5 sztuki przelotowej

1 sprzedane bydło opasowe powyżej 1 roku + 0 przeklasyfikowane + 0 padłe + (1 bydło opasowe powyżej 1 roku na koniec roku - 2 bydło opasowe powyżej 1 roku na początku roku)/2 = 1,5 sztuki przelotowej

Stan średnioroczny:

krowy (5 + 5)/2 = 5

jałówki powyżej 1 roku 2 x 8 miesięcy/12 = 1,33

jałówki do 1 roku 1 x 6 miesięcy/12 = 0,5

jałówki cielne 1 x 9 miesięcy/12 = 0,75

cielęta do 6 miesiąca 1,5 x 6 miesięcy = 0,75

bydło opasowe 1,5 x 12/12 = 1,5

Obrót stada - obliczenie DJP:

krowy 5 x 1 DJP + jałówki powyżej 1 roku 1,33 x 0,8 DJP + jałówki cielne 0,75 x 1 DJP + jałówki do 1 roku 0,5 x 0,3 DJP + cielęta do 6 miesiąca 0,75 x 0,15 DJP + bydło opasowe 1,5 x 0,9 DJP = 8,43 DJP

Przykład 2: Stado mieszane system ściołowy

Stan na początku roku:

3 krowy

1 cielę do 6 miesiąca

2 lochy

20 warchlaków

10 tuczników

1 klacz

5 owiec

5 jagniąt do 3,5 miesiąca

Stan na koniec roku:

3 krowy

2 cielęta do 6 miesiąca

1 jałówka od 6 miesiąca do 1 roku

2 lochy

22 prosięta do 2 miesiąca

19 tuczników

1 padły warchlak

1 klacz

1 źrebię do 6 miesiąca

5 owiec powyżej 1,5 roku

3 jarlaki maciorki

2 jagnięta do 3,5 miesiąca sprzedane

10 tuczników sprzedanych

Sztuki przelotowe:

zwierzęta gospodarskie przebywające w danej grupie technologicznej rok lub dłużej:

(3 krowy na początku roku + 3 krowy na koniec roku)/2 = 3 sztuki przelotowe

(2 lochy na początku roku + 2 lochy na koniec roku)/2 = 2 sztuki przelotowe

(1 klacz na początku roku + 1 klacz na koniec roku)/2 = 1 sztuka przelotowa

(2 owce na początku roku + 2 owce na koniec roku)/2 = 2 sztuki przelotowe

zwierzęta gospodarskie przebywające w danej grupie technologicznej krócej niż rok: 0 cieląt do 6 miesiąca sprzedanych + 1 cielę do 6 miesiąca przeklasyfikowane + 0 cieląt do 6 miesiąca padłych + (2 cielęta do 6 miesiąca na koniec roku - 1 cielę do 6 miesiąca na początku roku)/2 = 1,5 sztuki przelotowej

0 jałówek od 6 miesiąca do 1 roku sprzedanych + 0 jałówek od 6 miesiąca do 1 roku przeklasyfikowanych + 0 jałówek od 6 miesiąca do 1 roku padłych + (1 jałówka od 6 miesiąca do 1 roku na koniec roku - 0 jałówek od 6 miesiąca do 1 roku na początku roku)/2 = 0,5 sztuki przelotowej

0 prosiąt do 2 miesiąca sprzedanych + 0 prosiąt do 2 miesiąca przeklasyfikowanych + 0 prosiąt do 2 miesiąca padłych + (20 prosiąt do 2 miesiąca na koniec roku - 0 prosiąt do 2 miesiąca na początku roku)/2 = 10 sztuk przelotowych

0 warchlaków od 2 miesiąca do 4 miesiąca sprzedanych + 19 warchlaków od 2 miesiąca do 4 miesiąca przeklasyfikowanych + 1/2 x 1 warchlak od 2 miesiąca do 4 miesiąca padły + (0 warchlaków od 2 miesiąca do 4 miesiąca na koniec roku - 20 warchlaków od 2 miesiąca do 4 miesiąca na początku roku)/2 = 9,5 sztuk przelotowych

10 tuczników sprzedanych + 0 tuczników przeklasyfikowanych + 0 tuczników padłych + (19 tuczników na koniec roku - 10 tuczników na początku roku)/2 = 14,5 sztuk przelotowych

2 jagnięta do 3,5 miesiąca sprzedane + 0 jagniąt do 3,5 miesiąca padłych + 3 jagnięta do 3, 5 miesiąca przeklasyfikowanych + (0 jagniąt do 3,5 miesiąca na koniec roku - 5 jagniąt do 3,5 miesiąca na początku roku)/2 = 2,5 sztuki przelotowej

0 jarlaków maciorek sprzedanych + 0 jarlaków maciorek padłych + 0 jarlaków maciorek przeklasyfikowanych + (3 jarlaki maciorki na koniec roku - 0 jarlaków maciorek na początku roku)/2 = 1,5 sztuki przelotowej

0 źrebiąt do 6 miesiąca sprzedanych + 0 źrebiąt do 6 miesiąca padłych + 0 źrebiąt do 6 miesiąca przeklasyfikowanych + (1 źrebię do 6 miesiąca na koniec roku - 0 źrebiąt na początku roku)/2 = 0,5 sztuki przelotowej

Stan średnioroczny:

zwierzęta gospodarskie przebywające w danej grupie technologicznej rok lub dłużej:

(3 krowy na początku roku + 3 krowy na koniec roku)/2 = 3

(2 lochy na początku roku + 2 lochy na koniec roku)/2 = 2

(1 klacz na początku roku + 1 klacz na koniec roku)/2 = 1

(5 owiec powyżej 1,5 roku na początku roku + 5 owiec powyżej 1,5 roku na koniec roku)/2 = 5

zwierzęta gospodarskie przebywające w danej grupie technologicznej krócej niż rok:

Obrót stada - obliczenie DJP:

3 krowy x 1 DJP + 2 lochy x 0,35 DJP + 1 klacz x 1,2 DJP + 5 owiec powyżej 1,5 roku x 0,1DJP + 0,75 cieląt do 6 miesiąca x 0,15 DJP + 0,25 jałówki od 6 miesiąca do 1 roku x 0,3 DJP + 1,67 prosięta do 2 miesiąca x 0,02 + 1,58 warchlaka od 2 miesiąca do 4 miesiąca x 0,07 DJP + 2,42 tuczniki x 0,14 DJP + 0,73 jagnięta do 3,5 miesiąca x 0,05 DJP + 1,06 jarlaki maciorki x 0,1 DJP + 0,25 źrebięta do 6 miesiąca x 0,3 DJP = 6,29 DJP

Załącznik nr 5 do Programu

Sposób obliczania wymaganej pojemności zbiorników oraz wymaganej powierzchni miejsc do przechowywania nawozów naturalnych

A - dla płyt obornikowych

B - dla zbiorników na gnojówkę

C - dla zbiorników na gnojowicę

D - system bezściołowy dla drobiu, system częściowo-rusztowy dla świń

E - podsuszanie pomiotu w chowie drobiu, separowanie gnojowicy (tylko faza ciekła)

F - zadaszenie płyty obornikowej lub przykrycie zbiornika na gnojowicę, w sposób zabezpieczający przed przedostawaniem się opadów, w szczególności osłoną elastyczną

G - współczynnik doliczenia odcieku z powierzchni wybiegu. Wartość współczynnika wyrażoną w m^3^ oblicza się ze wzoru G = P x 0,15, gdzie P wyraża powierzchnię wybiegów w m^2^. Dla wybiegów zadaszonych współczynnika G nie uwzględnia się (wartość = 0).

Załącznik nr 6 do Programu

Załącznik nr 7 do Programu

Lista upraw intensywnych

Lista upraw intensywnych w uprawie polowej:

1) pszenica, powyżej 120 kg N/ha,

2) pszenżyto, powyżej 100 kg N/ha,

3) żyto mieszańcowe, powyżej 100 kg N/ha,

4) kukurydza, powyżej 160 kg N/ha,

5) rzepak, powyżej 150 kg N/ha,

6) burak cukrowy, powyżej 150 kg N/ha,

7) burak pastewny, powyżej 150 kg N/ha,

8) ziemniak późny, powyżej 120 kg N/ha,

9) kapusta głowiasta biała,

10) kalafior,

11) brokuł,

12) kapusta brukselka,

13) marchew,

14) seler korzeniowy,

15) burak ćwikłowy,

16) ogórek,

17) cukinia,

18) cebula,

19) por.

Lista upraw intensywnych w uprawie pod osłonami:

1) pomidor,

2) ogórek,

3) papryka.

Załącznik nr 8 do Programu

Sposób obliczania dawki nawozów azotowych mineralnych - uproszczony bilans azotu

dawka Nmin. = plon osiągalny w gospodarstwie rolnym [t/ha] x pobranie jednostkowe azotu [kg N/t] (według tabeli 10) - ∑ N z innych źródeł x równoważnik nawozowy - korekta dla roślin uprawianych po przedplonach lub międzyplonach bobowatych (według tabeli 13)/0,7 (współczynnik wykorzystania N z nawozów azotowych mineralnych)

Na słomę pozostawioną do zaorania można zastosować dodatkowo nie więcej niż 30 kg N/ha, o ile stanowisko przeznaczone jest pod zasiew ozimin.

Przykład:obliczenie dawki nawozów azotowych mineralnych pod pszenicę jarą (plon 6 t/ha) uprawianą na glebie średniej, w drugim roku po oborniku (zastosowanym pod przedplon) bydlęcym od krów mlecznych (1) z obory głębokiej, zastosowanym w dawce 30 t/ha. Wyznaczenie potrzeb pokarmowych pszenicy: 6 t/ha x 27 kg/t = 162 kg N/ha

1) 30 t/ha obornika x 2,6 kg N/t (tabela 9) x 0,15 (tabela 11) = 11,7 kg N/ha;

2) 62 kg Nmin. (tabela 12) x 0,6 (tabela 11) = 37 kg N/ha.

dawka nawozów azotowych mineralnych (N) = 162 kg N/ha - 11,7 kg N/ha - 37 kg N/ha = 113 kg N/ha/0,7 = 161 kg N/ha

W przykładzie przedplonem nie była roślina bobowata, w związku z tym nie stosuje się korekty dawki N.

Dawka nawozów azotowych mineralnych wynosi 161 kg N/ha.

^1),^^2)^

^1)^ Podane wartości dotyczą pobrania na jednostkę produktu głównego, na przykład ziarna, z odpowiednią ilością produktu pobocznego, na przykład słomy.

^2)^ Dla roślin, które nie zostały wymienione w tabeli, korzysta się z danych o roślinach najbardziej zbliżonych botanicznie lub uprawowo do planowanej uprawy lub danych literaturowych zawierających informacje o wielkości pobierania azotu przez rośliny.

^3)^ Ilość azotu na każdy pokos.

^1)^ W uprawach roślin ozimych dla nawożenia wiosną.

^2)^ W uprawach roślin jarych.

^1)^ Do obliczeń podane w tabeli wartości można zastąpić wynikami badania wiosną Nmin. dla działki rolnej i zastosować sposób obliczania podany w metodyce stacji chemiczno-rolniczej.

Załącznik nr 9 do Programu

Przykład obliczenia sumy azotu działającego:

Rolnik zamierza zastosować pod burak cukrowy wiosną 30 t obornika z obory płytkiej (od bydła opasowego powyżej 1 roku życia) i 140 kg N w nawozach azotowych mineralnych na glebie średniej.

Obliczenie ilości azotu działającego (Nd) = Nd z obornika + Nd z gleby + Nd z nawozów azotowych mineralnych

Nd z obornika = 30 t/ha x 2,7 kg N/t (tabela 9) x 0,4 (tabela 11) = 32 kg N/ha

Nd z gleby = 62 kg N/ha (tabela 12) x 0,6 (tabela 11) = 37 kg N/ha

Nd z nawozów azotowych mineralnych = 140 kg N/ha

Suma azotu działającego = 32 kg N/ha + 37 kg N/ha + 140 kg N/ha = 209 kg N/ha

Sumaryczna ilość azotu działającego (209 kg/ha) jest większa od maksymalnej wartości z tabeli 14, która wynosi 180 kg N/ha.

Obliczenia wskazują, że rolnik powinien zmniejszyć dawkę azotu w nawozach azotowych mineralnych co najmniej o 39 kg N/ha.

Przykład dla wysokich plonów:

Rolnik stwierdza, że w jego gospodarstwie przeciętny plon buraka wynosi 70 ton/ha. Wtedy pobranie wyniesie 70 t/ha x 3,5 kg/t = 245 kg/ha. Rolnik może sporządzić plan nawożenia azotem na podstawie rzeczywistego pobrania przez buraka, musi jednak sporządzić plan nawożenia azotem dla pozostałych upraw w gospodarstwie (rozdział 1.5.3. ust. 2).

1) 20% - w przypadku gleb bardzo lekkich (do 10% cząstek o wymiarach poniżej 0,02 mm);

2) 10% - w przypadku gleb lekkich (11-20% cząstek o wymiarach poniżej 0,02 mm).

Załącznik nr 10 do Programu

Załącznik nr 11 do Programu

Harmonogram rzeczowy i czasowy realizacji środków, o których mowa w art. 104 ust. 2 pkt 1 lit. a-e ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne

Załącznik - Program działań mających na celu zmniejszenie zanieczyszczenia wód azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych oraz zapobieganie dalszemu zanieczyszczeniu

	Na gruntach rolnych od brzegu:	Na gruntach rolnych od brzegu:	Na gruntach rolnych od brzegu:	Na gruntach rolnych od brzegu:	Na gruntach rolnych od brzegu:
	Rodzaj nawozu	jezior i zbiorników wodnych o powierzchni do 50 ha	cieków naturalnych	rowów z wyłączeniem rowów o szerokości do 5 m liczonej na górnej krawędzi brzegu rowu	kanałów
	Nawozy z wyłączeniem gnojowicy	5 m	5 m	5 m	5 m
	Gnojowica	10 m	10 m	10 m	10 m