Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 21 stycznia 2019 r. w sprawie świadczenia przez banki usług w odniesieniu do lokat strukturyzowanych

Bank może założyć, że klienci profesjonalni mają wiedzę i doświadczenie niezbędne do zrozumienia ryzyka powiązanego z konkretnymi lokatami strukturyzowanymi lub związanymi z nimi usługami, w odniesieniu do których zaklasyfikowano ich do kategorii klientów profesjonalnych. W takim przypadku bank bierze pod uwagę różnice w zakładanym poziomie wiedzy i doświadczenia między klientami detalicznymi oraz profesjonalnymi, a także między klientami profesjonalnymi, o których mowa w art. 88b ust. 1 ustawy, i pozostałymi klientami profesjonalnymi.

Bank, określając, które lokaty strukturyzowane będą przez niego udostępnione do zawarcia umowy z inicjatywy klientów, jest obowiązany brać pod uwagę, że w takich sytuacjach poziom dostępnej bankowi wiedzy o klientach, w szczególności w zakresie określonym w § 29 ust. 2 pkt 2-5, może być znacznie ograniczony.

Bank wdraża odpowiednie rozwiązania w celu zapewnienia zgodności lokat strukturyzowanych, jakie zamierza rekomendować, oferować, zawierać lub umożliwiać zawarcie umowy ich dotyczącej, oraz usług, jakie zamierza świadczyć, z potrzebami, cechami i celami określonej grupy docelowej, a także zgodności zamierzonej strategii dystrybucji z określoną grupą docelową.

Bank określa i ocenia sytuację i potrzeby klientów, dla których zamierza świadczyć usługi, tak aby zapewnić, by interesy klientów nie zostały naruszone w wyniku nacisków handlowych lub finansowych. W tym celu bank określa wszystkie grupy klientów, z których potrzebami, cechami i celami lokata strukturyzowana lub usługa nie są zgodne, ustalając w ten sposób negatywną grupę docelową.

W procesie ustalania negatywnej grupy docelowej bank stosuje odpowiednio przepisy § 29 ust. 4 i 5 oraz § 35 ust. 5 pkt 1-5, ust. 6 i 7.

W przypadku gdy ze względu na specyficzne cechy określonej przez bank grupy docelowej klienci należący do tej grupy będą posiadali automatycznie cechy przeciwstawne, bank może ustalić negatywną grupę docelową poprzez stwierdzenie, że dana lokata strukturyzowana lub dana usługa nie odpowiadają żadnemu klientowi poza grupą docelową.

Bank podejmuje niezbędne działania zapewniające otrzymywanie odpowiednich i wiarygodnych informacji o lokacie strukturyzowanej, podmiocie opracowującym tę lokatę strukturyzowaną od podmiotu opracowującego tę lokatę strukturyzowaną, w tym od podmiotu opracowującego lokatę strukturyzowaną, który nie podlega przepisom ustawy, aby zapewnić zgodność strategii dystrybucji lokaty strukturyzowanej z potrzebami, cechami i celami grupy docelowej, jeżeli informacje te nie są publicznie dostępne.

Przez publicznie dostępne informacje rozumie się informacje, które są jasne, wiarygodne i przedstawione w celu wypełnienia przez podmiot opracowujący lokatę strukturyzowaną obowiązków wynikających z przepisów prawa.

Bank wykonuje obowiązek, o którym mowa w ust. 5, w sposób proporcjonalny, w zależności od stopnia, w jakim można pozyskać publicznie dostępne informacje na rynku pierwotnym lub rynku wtórnym, oraz od złożoności lokaty strukturyzowanej.

Bank uwzględnia informacje otrzymane od podmiotów opracowujących lokaty strukturyzowane oraz informacje dotyczące ich własnych klientów przy określeniu grupy docelowej, z uwzględnieniem art. 88m ust. 14 ustawy, i strategii dystrybucji.

Bank nie rekomenduje, nie oferuje, nie zawiera umowy i nie umożliwia zawarcia umowy lokaty strukturyzowanej, jeżeli na podstawie informacji i danych, którymi dysponuje, zebranych w ramach świadczenia przez ten bank usług w odniesieniu do lokat strukturyzowanych oraz innej działalności, lub uzyskanych z innych źródeł, w tym informacji uzyskanych od podmiotów, które opracowały lokaty strukturyzowane, które bank oferuje, rekomenduje, odnośnie do których zawiera lub umożliwia zawarcie umowy, oceni, że dana lokata strukturyzowana nie odpowiada potrzebom i cechom jego klientów lub przyszłych klientów.

Przepisu ust. 9 nie stosuje się do lokat strukturyzowanych, w odniesieniu do których zawarcie umowy następuje wyłącznie z inicjatywy klienta.

Bank jest obowiązany uwzględnić i szczegółowo przeanalizować strategię dystrybucji określoną dla danej lokaty strukturyzowanej przez podmiot opracowujący tę lokatę, a w przypadku gdy podmiot opracowujący daną lokatę strukturyzowaną nie podlega przepisom ustawy albo nie określił strategii dystrybucji, bank jest obowiązany do określenia strategii dystrybucji z uwzględnieniem informacji dotyczących jego własnej bazy klientów oraz rodzaju świadczonych przez niego usług w odniesieniu do lokat strukturyzowanych.

W przypadku gdy podmiot opracowujący lokatę strukturyzowaną:

W przypadku podjęcia przez bank decyzji, o której mowa w ust. 2, bank jest obowiązany poinformować o takiej decyzji podmiot opracowujący lokatę strukturyzowaną.

Bank, świadcząc usługi, o których mowa w art. 5 ust. 2 pkt 12 ustawy, może uwzględniać lub wykorzystywać lokaty strukturyzowane, dla których określono inną grupę docelową niż grupa, do której należy klient, do dywersyfikacji ryzyka, pod warunkiem że rekomendowany portfel lokat strukturyzowanych jako całość jest odpowiedni dla tego klienta.

W przypadku, o którym mowa w ust. 1, bank nie ma obowiązku informowania podmiotu opracowującego lokatę strukturyzowaną o oferowaniu, rekomendowaniu, zawieraniu lub umożliwianiu zawarcia umowy lokaty strukturyzowanej przez klienta nienależącego do grupy docelowej określonej dla tej lokaty, pod warunkiem spełnienia wymogów określonych w ust. 1.

Bank jest obowiązany informować podmiot opracowujący lokatę strukturyzowaną o każdym przypadku rekomendowania, oferowania, zawierania lub umożliwiania zawarcia umowy lokaty strukturyzowanej w ramach negatywnej grupy docelowej, o której mowa w § 37 ust. 2, również gdy służy to dywersyfikacji ryzyka klienta, z zastrzeżeniem § 39 ust. 2.

Bank rekomenduje, oferuje, zawiera lub umożliwia zawarcie umowy lokaty strukturyzowanej w ramach negatywnej grupy docelowej jedynie w wyjątkowych sytuacjach, nawet gdy służy to dywersyfikacji ryzyka klienta.

W przypadku gdy bank rekomenduje, oferuje, zawiera lub umożliwia zawarcie umowy lokaty strukturyzowanej klientowi nienależącemu do grupy docelowej, w odniesieniu do której przekazano klientowi informacje, przeprowadzono ocenę odpowiedniości i określono konflikty interesów i sposób zarządzania nimi, bank jest obowiązany w sprawozdaniu na temat odpowiedniości tej lokaty strukturyzowanej uzasadnić takie sytuacje indywidualnymi okolicznościami faktycznymi oraz jasno udokumentować te okoliczności.

W przypadku gdy bank rekomenduje, oferuje, zawiera lub umożliwia zawarcie umowy lokaty strukturyzowanej przez klienta należącego do negatywnej grupy docelowej, uzasadnienie, o którym mowa w ust. 1, powinno być odpowiednio istotne oraz bardziej szczegółowo umotywowane niż w przypadkach, o których mowa w § 37 ust. 1.

Bank przy podejmowaniu decyzji o zakresie lokat strukturyzowanych opracowanych przez ten bank lub przez inny podmiot, jakie zamierza rekomendować, oferować, odnośnie do których zamierza zawierać lub umożliwiać zawarcie umowy, o rodzaju usług, jakie zamierza świadczyć, oraz o odpowiednich grupach docelowych jest obowiązany do przestrzegania procedur i rozwiązań służących zapewnieniu zgodności z przepisami ustawy, niniejszego rozporządzenia oraz rozporządzenia 2017/565, w szczególności dotyczącymi ujawniania informacji, oceny odpowiedniości lub adekwatności, przyjmowania lub przekazywania świadczeń pieniężnych lub niepieniężnych do osób trzecich lub na rzecz osób trzecich oraz zarządzania konfliktami interesów.

Obowiązek określenia przez bank grupy docelowej oraz rekomendowania, oferowania, zawierania lub umożliwiania zawarcia umowy lokaty strukturyzowanej zgodnie z grupą docelową nie może być zastąpiony przeprowadzeniem oceny odpowiedniości usługi w odniesieniu od lokat strukturyzowanych lub lokaty strukturyzowanej będącej jej przedmiotem oraz powinien być zrealizowany przez bank wraz z oceną odpowiedniości tej usługi lub lokaty strukturyzowanej.

Bank jest obowiązany do zachowania szczególnej staranności w przypadku, gdy zamierza rekomendować, oferować, zawierać lub umożliwiać zawarcie umowy lokaty strukturyzowanej lub jeżeli dokonuje zmian w świadczonych przez siebie usługach.

Bank przeprowadza okresowe przeglądy i aktualizacje rozwiązań, o których mowa w § 37 ust. 1, w celu zapewnienia ich ciągłej solidności i zgodności z ich celem, a w razie potrzeby podejmuje odpowiednie działania.

Bank przeprowadza regularne przeglądy lokat strukturyzowanych, które rekomenduje, oferuje, odnośnie do których zawiera lub umożliwia zawarcie umowy, oraz świadczonych przez niego usług, z uwzględnieniem wszystkich zdarzeń, które mogłyby w znaczący sposób wpłynąć na potencjalne ryzyko dla określonej grupy docelowej.

W ramach przeglądów, o których mowa w ust. 4, bank ocenia co najmniej, czy produkty lub usługi pozostają zgodne z potrzebami, cechami i celami określonej grupy docelowej oraz czy zamierzona strategia dystrybucji jest w dalszym ciągu odpowiednia. W ramach przeglądów bank jest obowiązany wziąć pod uwagę skargi klientów.

Bank ponownie określa grupę docelową lub aktualizuje rozwiązania, o których mowa w § 37 ust. 1, jeżeli stwierdzi, że:

W przypadku, o którym mowa w ust. 7, bank, jeżeli jest to niezbędne, ponownie określa strategię dystrybucji.

Zarząd banku sprawuje kontrolę nad prawidłowym wypełnianiem przez bank obowiązków określonych w art. 88m ust. 9-11, 13 i 14 ustawy oraz w niniejszym oddziale, a także zapewnia, aby przekazywane mu systematycznie sprawozdania dotyczące przestrzegania tych przepisów zawierały informacje związane z rekomendowanymi lub oferowanymi przez bank lokatami strukturyzowanymi oraz świadczonymi usługami w odniesieniu do lokat strukturyzowanych.

Bank udostępnia sprawozdania, o których mowa w ust. 1, Komisji Nadzoru Finansowego na jej wniosek.

Rada nadzorcza banku monitoruje zmiany i okresowe przeglądy rozwiązań, o których mowa w § 42 ust. 1, w celu wykrycia ryzyka niewywiązania się z obowiązków określonych w niniejszym oddziale.

Bank przekazuje podmiotom opracowującym lokaty strukturyzowane informacje dotyczące sprzedaży i, w stosownych przypadkach, informacje dotyczące przeglądów, o których mowa w § 42 ust. 4 i 5, umożliwiając ich wykorzystanie w trakcie przeglądów lokat strukturyzowanych prowadzonych przez podmioty opracowujące lokaty strukturyzowane.

Wypełniając obowiązek, o którym mowa w ust. 1, bank udostępnia:

Informacje i dane, o których mowa w ust. 2, przekazywane są na zasadzie proporcjonalności i mogą być zagregowane, bez podziału na poszczególne lokaty, z wyjątkiem przypadków o istotnym znaczeniu dla określenia grupy docelowej lub strategii dystrybucji danej lokaty strukturyzowanej, w szczególności gdy w ocenie banku grupa docelowa tej lokaty została określona w sposób błędny.

W przypadku świadczenia usługi w odniesieniu do lokat strukturyzowanych, o której mowa w art. 5 ust. 2 pkt 11 ustawy, bank przekazuje klientowi sprawozdanie obejmujące:

Bank przekazuje sprawozdanie, o którym mowa w ust. 1, nie później niż do końca dnia roboczego następującego po dniu, w którym umowa lokaty strukturyzowanej została zawarta.

Sprawozdanie, o którym mowa w ust. 1, może być przekazywane w formie wystandaryzowanej, pod warunkiem że forma ta jest przejrzysta i zrozumiała dla klienta. Sposób przekazania sprawozdania określa umowa o pośrednictwo w zawieraniu umów lokaty strukturyzowanej.

W przypadku świadczenia usługi w odniesieniu do lokat strukturyzowanych, o której mowa w art. 5 ust. 2 pkt 12 ustawy, bank przekazuje klientowi okresowe sprawozdanie obejmujące:

W przypadku gdy sprawozdanie, o którym mowa w ust. 1, jest przekazywane klientowi detalicznemu, do sprawozdania tego dołącza się raport, o którym mowa w art. 88g ust. 3 ustawy, o ile raport ten nie został wcześniej przekazany temu klientowi.

Z zastrzeżeniem ust. 5 i 6, sprawozdanie, o którym mowa w ust. 1, przekazuje się raz na trzy miesiące.

W przypadku gdy bank przekazał lub udostępnił klientowi rekomendację na trwałym nośniku informacji, a w treści tego dokumentu znajdowały się informacje, o których mowa w ust. 1, sprawozdanie, o którym mowa w ust. 1, zawiera w odniesieniu do tych rekomendacji informacje, o których mowa w ust. 1 pkt 1-3 i 5.

Obowiązek, o którym mowa w ust. 1, uznaje się za spełniony, w przypadku gdy bank udziela swoim klientom dostępu do systemu internetowego kwalifikującego się jako trwały nośnik informacji, zapewniający dostęp klientowi do udzielonych rekomendacji.

W przypadku gdy usługa w odniesieniu do lokat strukturyzowanych, o której mowa w art. 5 ust. 2 pkt 12 ustawy, jest świadczona na rzecz klienta jednorazowo, termin przekazania sprawozdania, o którym mowa w ust. 1, może zostać określony w umowie z klientem.

Bank jest obowiązany zapewnić, aby autoryzowani pracownicy posiadali adekwatny do zakresu i charakteru wykonywanych czynności poziom wiedzy, kompetencji i doświadczenia, pozwalający na przestrzeganie właściwych przepisów prawa, zaleceń właściwego organu nadzoru, standardów etycznych oraz działanie zgodne z zasadami uczciwego obrotu oraz w najlepiej pojętym interesie klienta.

Bank jest obowiązany uzyskać od osoby, która ma wykonywać czynności, o których mowa w art. 88k ust. 1 pkt 1 lub art. 88l ust. 1 pkt 1 lub 2 ustawy, niezbędne dokumenty i informacje w celu ustalenia posiadanego przez tę osobę poziomu wiedzy, kompetencji i doświadczenia.

W przypadku nieotrzymania dokumentów i informacji, o których mowa w ust. 2, bank nie dopuszcza osoby do samodzielnego wykonywania czynności, o których mowa w art. 88k ust. 1 pkt 1 lub art. 88l ust. 1 pkt 1 lub 2 ustawy.

W przypadku nieposiadania odpowiedniej wiedzy, kompetencji lub doświadczenia przez osobę, która ma wykonywać czynności, o których mowa w art. 88k ust. 1 pkt 1 lub art. 88l ust. 1 pkt 1 lub 2 ustawy, osoba ta może wykonywać te czynności wyłącznie pod nadzorem odpowiedniego autoryzowanego pracownika.

Autoryzowany pracownik, o którym mowa w ust. 1, powinien posiadać:

Zakres nadzoru wykonywanego przez autoryzowanego pracownika powinien być dostosowany do zakresu i charakteru czynności, które ma wykonywać osoba, o której mowa w ust. 1, oraz posiadanych przez nią wiedzy, kompetencji i doświadczenia.

Autoryzowany pracownik, o którym mowa w ust. 1, nadzorujący osobę, o której mowa w ust. 1, ponosi odpowiedzialność za wykonanie przez tę osobę czynności objętych nadzorem w sposób prawidłowy, w tym zgodny z przepisami prawa i regulacjami wewnętrznymi banku.

W przypadku gdy osoba, o której mowa w ust. 1, pozostająca pod nadzorem sporządza raport odpowiedniości, o którym mowa w art. 88g ust. 3 ustawy, autoryzowany pracownik nadzorujący tę osobę podpisuje ten raport.

Osoba, o której mowa w ust. 1, może wykonywać pod nadzorem czynności, o których mowa w art. 88k ust. 1 pkt 1 lub art. 88l ust. 1 pkt 1 lub 2 ustawy, nie dłużej niż przez łączny okres 4 lat.

Bank upoważnia osobę do wykonywania czynności, o których mowa w art. 88k ust. 1 pkt 1 lub art. 88l ust. 1 pkt 1 ustawy, jako autoryzowanego pracownika, jeżeli posiada ona, w zależności od rodzaju powierzonych obowiązków, odpowiednią wiedzę, kompetencje i doświadczenie w zakresie:

Bank upoważnia osobę do wykonywania czynności, o których mowa w art. 88l ust. 1 pkt 2 ustawy, jako autoryzowanego pracownika, jeżeli posiada ona odpowiednią wiedzę i kompetencje w zakresie:

W przypadku gdy osoba, która ma wykonywać czynności, o których mowa w art. 88l ust. 1 ustawy, nie posiada odpowiedniej wiedzy, w celu jej uzyskania bank kieruje tę osobę na szkolenie organizowane:

Ukończenie szkolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno zostać potwierdzone dokumentem potwierdzającym pozytywną weryfikację wiedzy z zakresu objętego szkoleniem (certyfikat). Na podstawie takiego certyfikatu bank uznaje, że pracownik posiada odpowiednią wiedzę do wykonywania czynności, o których mowa w art. 88l ust. 1 ustawy.

Przepisu ust. 1 nie stosuje się w przypadku, gdy osoba, o której mowa w ust. 1:

W przypadku gdy osoba, o której mowa w art. 88k ust. 1 pkt 1 ustawy, ma wykonywać czynności:

Okresy wykonywania czynności pod nadzorem w różnych bankach łączą się, o ile przerwa pomiędzy tymi okresami nie jest dłuższa niż 6 miesięcy.

Bank jest obowiązany w sposób pisemny określić zakres obowiązków i uprawnień autoryzowanych pracowników oraz osób wykonujących czynności, o których mowa w art. 88k ust. 1 pkt 1 lub art. 88l ust. 1 pkt 1 lub 2 ustawy, pod ich nadzorem, a w przypadkach gdy jest to uzasadnione skalą, charakterem i zakresem działalności banku, bank jest obowiązany zapewnić, aby zakres obowiązków i uprawnień autoryzowanych pracowników oraz osób wykonujących pod ich nadzorem czynności, o których mowa w art. 88l ust. 1 pkt 1 ustawy, nie pokrywał się z zakresem obowiązków i uprawnień autoryzowanych pracowników oraz osób wykonujących pod ich nadzorem czynności, o których mowa w art. 88l ust. 1 pkt 2 ustawy.

Bank nie jest obowiązany zapewnić niepokrywania się zakresów obowiązków i uprawnień, o którym mowa w ust. 1, jeżeli jest w stanie wykazać, że nie będzie to miało wpływu na prawidłowe wykonywanie czynności przez autoryzowanych pracowników oraz osoby wykonujące czynności pod ich nadzorem oraz nie spowoduje wystąpienia konfliktu interesów.

Bank jest obowiązany zapewnić, aby autoryzowani pracownicy po rozpoczęciu wykonywania czynności, o których mowa w art. 88k ust. 1 pkt 1 lub art. 88l ust. 1 pkt 1 lub 2 ustawy, znali, rozumieli i stosowali przez cały okres ich wykonywania odpowiednie przepisy prawa oraz regulacje wewnętrzne tego banku związane z wykonywanymi czynnościami.

W celu realizacji wymogu, o którym mowa w ust. 1, bank jest obowiązany zapewnić w szczególności:

Bank jest obowiązany ustanowić i wdrożyć politykę w zakresie:

Polityka, o której mowa w ust. 1, zawiera co najmniej:

Zakres i procedura przeprowadzania szkolenia, o którym mowa w § 54 ust. 1, oraz potwierdzania wiedzy pracowników powinny obejmować co najmniej obszary wskazane odpowiednio w § 52 ust. 1 lub 2. Forma, czas przeznaczony na szkolenie oraz sposób jego przeprowadzenia powinny być dostosowane do zakresu objętego szkoleniem.

Potwierdzanie wiedzy pracowników powinno odbywać się w sposób obiektywny, gwarantujący sprawdzenie wiedzy z obszarów wskazanych odpowiednio w § 52 ust. 1 lub 2, przy zachowaniu poufności pytań i anonimowości osób, których wiedza podlega weryfikacji.

Polityka, o której mowa w ust. 1, podlega zatwierdzeniu przez komórkę do spraw nadzoru zgodności działalności z prawem i zarząd banku.

Bank jest obowiązany podejmować działania mające na celu utrzymanie oraz pogłębianie przez autoryzowanych pracowników posiadanej wiedzy i kompetencji, w szczególności przez ich uczestnictwo w regularnym doskonaleniu zawodowym lub szkoleniach, a także w szkoleniach wymaganych przed rozpoczęciem oferowania przez bank nowych usług w odniesieniu do lokat strukturyzowanych lub nowych lokat strukturyzowanych będących ich przedmiotem.

Bank jest obowiązany podejmować działania, o których mowa w ust. 6, niezależnie od działań, które byłyby podejmowane w następstwie przeglądu, o którym mowa w § 59.

Przepisy oddziału 4 i 5 rozdziału 2 nie mają zastosowania do lokat strukturyzowanych opracowanych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, które były rekomendowane, oferowane, odnośnie do których była zawarta lub było umożliwiane zawarcie umowy lokaty strukturyzowanej przed tym dniem.

Przepisy oddziału 5 rozdziału 2 nie mają zastosowania do lokat strukturyzowanych opracowanych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, które są rekomendowane, oferowane, odnośnie do których była zawarta lub było umożliwiane zawarcie umowy lokaty strukturyzowanej w terminie 3 miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia.

Bank, o którym mowa w art. 88m ust. 9 ustawy, w przypadku, o którym mowa w ust. 2:

W przypadku, o którym mowa w ust. 3 pkt 2, bank, o którym mowa w art. 88m ust. 9 ustawy, dokonuje, w ramach własnego procesu przeglądu, analizy grupy docelowej określonej przez podmiot opracowujący lokatę strukturyzowaną.

Osobę, która przed dniem wejścia w życie rozporządzenia:

Za autoryzowanego pracownika uprawnionego do wykonywania czynności, o których mowa w § 54 ust. 4 pkt 1, uznaje się również osobę, która przez okres co najmniej 2 lat przed dniem wejścia w życie rozporządzenia wykonywała czynności, o których mowa w § 54 ust. 4 pkt 1.

Osobę, która przed dniem wejścia w życie rozporządzenia:

Za autoryzowanego pracownika uprawnionego do wykonywania czynności, o których mowa w § 54 ust. 4 pkt 2, uznaje się również osobę, która przez okres co najmniej 4 lat przed dniem wejścia w życie rozporządzenia wykonywała czynności, o których mowa w § 54 ust. 4 pkt 2.