Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 5 marca 2021 r. w sprawie inspektorów ochrony radiologicznej

Treść rozporządzenia

Na podstawie art. 7^1^ ust. 11 ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. - Prawo atomowe zarządza się, co następuje:

§ 1.

Rozporządzenie określa:

1) typy uprawnień inspektora ochrony radiologicznej, o których mowa w art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. - Prawo atomowe, zwanych dalej „uprawnieniami inspektora ochrony radiologicznej”, rodzaje działalności, do których nadzorowania uprawniają, oraz szczegółowe warunki nadawania uprawnień inspektora ochrony radiologicznej;

2) sposób przeprowadzania oraz ustalania wyniku egzaminu dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej, zwanego dalej „egzaminem”, wysokość opłaty za egzamin, sposób pracy składów egzaminacyjnych komisji egzaminacyjnej oraz wysokość wynagrodzenia członków tej komisji za uczestnictwo w składzie egzaminacyjnym;

3) zakresy i formy organizowania szkoleń dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej, zwanych dalej „szkoleniami”;

4) zawartość wniosku o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej oraz wykaz dokumentów dołączanych do wniosku.

§ 2.

§ 3.

Szkolenie przeprowadza się w formie wykładów, ćwiczeń obliczeniowych oraz ćwiczeń laboratoryjnych.

§ 4.

1) przygotowuje pytania egzaminacyjne uwzględniające zakresy szkoleń, o których mowa w § 2 ust. 2;

2) przeprowadza egzamin;

3) ocenia pisemną i ustną część egzaminu.

1) wskazanie składu egzaminacyjnego odpowiedniej komisji egzaminacyjnej;

2) numer protokołu i datę jego sporządzenia;

3) imię, nazwisko oraz numer identyfikacyjny Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (numer PESEL), a w przypadku osoby nieposiadającej numeru PESEL - serię, numer i nazwę dokumentu potwierdzającego tożsamość egzaminowanego;

4) treść zadań obliczeniowych lub problemowych części pisemnej egzaminu i wynik części pisemnej egzaminu;

5) treść pytań części ustnej egzaminu i liczbę punktów uzyskanych przez egzaminowanego za odpowiedź na każde z pytań;

6) informację o pozytywnym lub negatywnym wyniku egzaminu;

7) imiona, nazwiska i podpisy przewodniczącego składu egzaminacyjnego i pozostałych członków tego składu.

§ 5.

1) 1 punkt za każdą poprawną odpowiedź na pytanie z testu;

2) od 0 do 10 punktów za każde zadanie obliczeniowe lub problemowe.

§ 6.

Opłata za egzamin wynosi 400 zł.

§ 7.

Wynagrodzenie członka komisji egzaminacyjnej uczestniczącego w składzie egzaminacyjnym przeprowadzającym egzamin wynosi 30 zł za każdego egzaminowanego.

§ 8.

1) imię, nazwisko oraz numer PESEL, a w przypadku osoby nieposiadającej numeru PESEL - serię, numer i nazwę dokumentu potwierdzającego tożsamość osoby ubiegającej się o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej;

2) wskazanie typu uprawnień inspektora ochrony radiologicznej, których dotyczy wniosek;

3) adres do korespondencji;

4) informacje o stażu pracy w warunkach narażenia osoby ubiegającej się o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej.

1) dokument potwierdzający zdanie egzaminu;

2) orzeczenie lekarskie o braku przeciwwskazań do pracy w warunkach narażenia, o którym mowa w art. 7 ust. 6 pkt 4 ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. - Prawo atomowe;

3) odpisy dyplomów lub świadectw potwierdzających posiadanie wymaganego wykształcenia;

4) dokumenty potwierdzające posiadanie wymaganego stażu pracy w warunkach narażenia;

5) oświadczenie o posiadaniu pełnej zdolności do czynności prawnych.

§ 9.

§ 10.

Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.

Załącznik nr 1 - Typy uprawnień inspektora ochrony radiologicznej, rodzaje działalności, do których nadzorowania uprawniają, oraz szczegółowe warunki nadawania uprawnień inspektora ochrony radiologicznej określonego typu

patrz oryginał

Załącznik nr 2 - Zakresy szkoleń dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej

Tematy wykładów (min. 30 godzin):

1) wybrane podstawowe zagadnienia z fizyki atomowej i jądrowej; rozpady promieniotwórcze;

2) naturalne i sztuczne izotopy promieniotwórcze;

3) oddziaływanie promieniowania z materią;

4) biologiczne skutki promieniowania jonizującego;

5) detektory promieniowania jonizującego;

6) podstawowe wielkości dozymetrii promieniowania jonizującego, jednostki;

7) przyrządy dozymetryczne;

8) podstawowe zasady ochrony radiologicznej, w tym uzasadnianie, optymalizacja, ograniczanie narażenia;

9) system zarządzania sytuacjami zdarzeń radiacyjnych, opisy znanych zdarzeń radiacyjnych;

10) przepisy ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. - Prawo atomowe i aktów wykonawczych do tej ustawy, podstawowe przepisy międzynarodowe w zakresie bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej, w tym przepisy Unii Europejskiej;

11) zezwolenia na działalność związaną z narażeniem, zgłaszanie i powiadamianie o takiej działalności, wyłączenia działalności z reglamentacji, uprawnienia inspektorów dozoru jądrowego;

12) zasady bezpiecznej pracy z zamkniętymi źródłami promieniotwórczymi w pracowniach i poza pracowniami;

13) pomiary mocy dawki i skażeń promieniotwórczych;

14) kontrola narażenia pracowników i osób z ogółu ludności, w tym na promieniowanie jonizujące od źródeł naturalnych;

15) kontrola i ewidencja zamkniętych źródeł promieniotwórczych;

16) zabezpieczenia źródeł promieniotwórczych;

17) ogólne informacje o postępowaniu z odpadami promieniotwórczymi;

18) podstawowe zasady transportu towarów niebezpiecznych klasy 7;

19) organizacja ochrony radiologicznej w jednostce organizacyjnej, obowiązki i uprawnienia kierownika jednostki, inspektora ochrony radiologicznej i pracowników, w tym pracowników zewnętrznych;

20) przygotowanie dokumentów w jednostce organizacyjnej: regulamin pracy, instrukcje pracy, rejestry dawek, rejestry źródeł, plan postępowania awaryjnego, plan zabezpieczenia źródeł promieniotwórczych;

21) podstawowe zagadnienia z zakresu prawa pracy.

Ćwiczenia obliczeniowe (min. 4 godziny): obliczanie zmiany aktywności w czasie, obliczanie dawek, obliczanie osłon, optymalizacja warunków pracy w warunkach narażenia, ocena dawek indywidualnych na podstawie dozymetrycznych pomiarów w środowisku pracy, oszacowanie dopuszczalnego czasu przebywania w pomieszczeniu o podwyższonym promieniowaniu.

Ćwiczenia laboratoryjne (min. 4 godziny): dobór parametrów przyrządu dozymetrycznego, pomiary mocy dawki, wyznaczanie izodoz, pomiary skażeń promieniotwórczych.

Tematy wykładów (min. 20 godzin):

1) wybrane podstawowe zagadnienia z fizyki atomowej i jądrowej;

2) oddziaływanie promieniowania z materią;

3) biologiczne skutki promieniowania jonizującego;

4) detektory promieniowania jonizującego;

5) podstawowe wielkości dozymetrii promieniowania jonizującego, jednostki;

6) przyrządy dozymetryczne;

7) podstawowe zasady ochrony radiologicznej, w tym uzasadnianie, optymalizacja, ograniczanie narażenia;

8) system zarządzania sytuacjami zdarzeń radiacyjnych, opisy znanych zdarzeń radiacyjnych;

9) przepisy ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. - Prawo atomowe i aktów wykonawczych do tej ustawy, podstawowe przepisy międzynarodowe w zakresie bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej, w tym przepisy Unii Europejskiej;

10) zezwolenia na działalność związaną z narażeniem, zgłaszanie i powiadamianie o takiej działalności, wyłączenia działalności z reglamentacji, uprawnienia inspektorów dozoru jądrowego;

11) zasady bezpiecznej pracy z urządzeniami wytwarzającymi promieniowanie jonizujące w pracowniach i poza pracowniami;

12) pomiary mocy dawki;

13) kontrola narażenia pracowników i osób z ogółu ludności;

14) podstawy fizyki i techniki lamp rentgenowskich oraz akceleratorów;

15) zasady bezpiecznej pracy w pracowniach rentgenowskich i pracowniach akceleratorowych;

16) organizacja ochrony radiologicznej w jednostce organizacyjnej, obowiązki i uprawnienia kierownika jednostki, inspektora ochrony radiologicznej i pracowników, w tym pracowników zewnętrznych;

17) przygotowanie dokumentów w jednostce organizacyjnej: regulamin pracy, instrukcje pracy, rejestry dawek, plan postępowania awaryjnego;

18) podstawowe zagadnienia z zakresu prawa pracy.

Ćwiczenia obliczeniowe (min. 3 godziny): obliczanie dawek, obliczanie osłon, optymalizacja warunków pracy w warunkach narażenia, ocena dawek indywidualnych na podstawie dozymetrycznych pomiarów w środowisku pracy, oszacowanie dopuszczalnego czasu przebywania w pomieszczeniu o podwyższonym promieniowaniu.

Ćwiczenia laboratoryjne (min. 3 godziny): dobór parametrów przyrządu dozymetrycznego, pomiary widma promieniowania X, pomiary mocy dawki i pomiary dawki, wyznaczanie izodoz.

Tematy wykładów jak w szkoleniach dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej typów IOR-1Z i IOR-1R oraz (łącznie min. 60 godzin):

1) wykonywanie działalności związanej z narażeniem, w tym narażeniem na promieniowanie naturalne, w szczególności na radon;

2) zasady bezpiecznej pracy z otwartymi źródłami promieniotwórczymi w pracowniach i poza pracowniami, kontrola uwolnień, ograniczniki dawek (limity użytkowe dawek);

3) zasady postępowania z materiałami promieniotwórczymi niebędącymi źródłami promieniotwórczymi;

4) zasady pomiarów dozymetrycznych w środowisku pracy, wytyczanie granic terenów kontrolowanych i nadzorowanych;

5) ocena narażenia osób z ogółu ludności, pojęcie grup odniesienia;

6) narażenie wewnętrzne;

7) dekontaminacja powierzchni roboczych, sprzętu, skażeń osobistych;

8) identyfikacja substancji promieniotwórczych, w tym materiałów jądrowych;

9) postępowanie z odpadami promieniotwórczymi;

10) składowiska odpadów promieniotwórczych;

11) przykłady typowych zastosowań technik jądrowych oraz związane z nimi zagrożenie.

Ćwiczenia obliczeniowe jak w szkoleniu dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej typu IOR-1Z oraz (łącznie min. 8 godzin): obliczanie osłon, obliczanie aktywności i stężenia izotopów promieniotwórczych w odpadach promieniotwórczych, ocena narażenia wewnętrznego, oszacowanie dopuszczalnego czasu przebywania w polu podwyższonego promieniowania, ocena dawki dla grupy odniesienia.

Ćwiczenia laboratoryjne jak w szkoleniu dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej typu IOR-1Z oraz (łącznie min. 8 godzin): pomiary widma promieniowania gamma, pomiary strumienia neutronów, pomiar i ocena skażeń indywidualnych.

Tematy wykładów jak w szkoleniu dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej typu IOR-1 oraz (łącznie min. 84 godziny):

1) podstawy fizyki reakcji rozszczepienia, fizyki reaktorowej i wymiany ciepła w reaktorach jądrowych;

2) elementy fizyki i chemii jądrowego cyklu paliwowego;

3) zasady bezpiecznej gospodarki odpadami promieniotwórczymi i wypalonym paliwem jądrowym;

4) składowiska odpadów promieniotwórczych przeznaczonych do składowania wypalonego paliwa jądrowego oraz przechowalniki wypalonego paliwa jądrowego;

5) źródła zagrożenia w reaktorze jądrowym pochodzące z rdzenia reaktora, obiegów chłodzenia, układów filtracji wody i powietrza, wypalonego paliwa jądrowego, materiałów po aktywacji i odpadów promieniotwórczych;

6) zagadnienia dozymetrii reaktorowej;

7) ocena zagrożenia w obiekcie jądrowym i okolicy (normalna eksploatacja, przewidywane zdarzenia radiacyjne i warunki awaryjne);

8) potencjalne awarie w obiektach jądrowych;

9) plany postępowania awaryjnego w wybranych obiektach jądrowych;

10) zasady ochrony fizycznej i ewidencji materiałów jądrowych.

Ćwiczenia obliczeniowe jak w szkoleniu dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej typu IOR-1 oraz (łącznie min. 12 godzin): oszacowanie aktywności napromienionego materiału tarczowego, oszacowanie współczynnika mnożenia napromienionego paliwa jądrowego.

Ćwiczenia laboratoryjne jak w szkoleniu dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej typu IOR-1 oraz (łącznie min. 12 godzin): ustalanie progów ostrzegawczych i awaryjnych w systemie zabezpieczeń.

Tematy wykładów jak w szkoleniu dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej typu IOR-1 oraz (łącznie min. 72 godziny):

1) podstawy wykorzystania promieniowania jonizującego w diagnostyce i terapii medycznej, rodzaje procedur w teleradioterapii, brachyterapii i medycynie nuklearnej, typowe zagrożenia;

2) podstawowe zasady ochrony radiologicznej pacjentów;

3) zadania inspektorów ochrony radiologicznej w placówkach służby zdrowia, zasady współpracy z personelem medycznym;

4) opis znanych zdarzeń radiacyjnych w postępowaniu medycznym z wykorzystaniem źródeł promieniowania jonizującego.

Ćwiczenia obliczeniowe jak w szkoleniu dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej typu IOR-1 oraz (łącznie min. 12 godzin): obliczanie mocy dawki i dawki osłon i czasu pracy w typowych pracowniach radioterapeutycznych, obliczanie aktywności i stężeń izotopów promieniotwórczych w odpadach promieniotwórczych dla typowych procedur medycyny nuklearnej.

Ćwiczenia laboratoryjne jak w szkoleniu dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej typu IOR-1.