Rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 22 kwietnia 2022 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego oraz dodatkowych umiejętności zawodowych w zakresie wybranych zawodów szkolnictwa branżowego

TWO.06.4. Uruchamianie i eksploatowanie maszyn, urządzeń i instalacji okrętowych Efekty kształcenia Kryteria weryfikacji Uczeń: Uczeń: 1) posługuje się instrukcjami obsługi oraz dokumentacją techniczno-ruchową w języku polskim i języku angielskim 1) tłumaczy instrukcje obsługi oraz dokumentację techniczno-ruchową z języka angielskiego 2) określa rolę Międzynarodowej Organizacji Morskiej (IMO - International Maritime Organization) i towarzystw klasyfikacyjnych w nadzorze technicznym statku 3) opisuje zasady działania maszyn i urządzeń na podstawie dokumentacji techniczno-ruchowej 4) korzysta z dokumentacji techniczno-ruchowych silników okrętowych w języku polskim i języku angielskim 5) określa wielkości i wskaźniki pracy silnika do jego prawidłowej eksploatacji na podstawie dokumentacji techniczno-ruchowej 6) wykonuje regulację silnika (wtrysku paliwa i rozrządu) zgodnie z przepisami towarzystw klasyfikacyjnych 7) steruje pracą silników okrętowych i jego urządzeń w sytuacjach awaryjnych z wykorzystaniem odpowiednich procedur 8) charakteryzuje przebiegi obiegów porównawczych teoretycznych i rzeczywistych silników okrętowych na podstawie dokumentacji techniczno-ruchowej 9) dokonuje wpisu do dziennika maszynowego parametrów pracy maszyn, urządzeń i instalacji okrętowych 2) dobiera przyrządy i urządzenia kontrolnopomiarowe do przeprowadzania oceny stanu technicznego maszyn, urządzeń i instalacji okrętowych 1) określa funkcje przyrządów do kontroli pracy silnika: wskaźniki temperatury, ciśnienia, poziomu cieczy oraz liczniki obrotów 2) określa zadania mierników elektrycznych zainstalowanych na głównej tablicy rozdzielczej 3) dobiera aparaturę pomiarową do oceny działania instalacji chłodzenia silnika okrętowego 4) dobiera przyrządy do sprawdzenia działania wtryskiwaczy paliwa 5) dobiera przyrządy i systemy pomiarowe do diagnostyki silnika okrętowego 6) określa funkcje przyrządów do kontroli pracy elektrycznego wyposażenia silnika okrętowego 7) dobiera aparaturę pomiarową do oceny działania instalacji chłodniczej 8) kontroluje działanie przyrządów pomiarowych i sygnalizacyjnych 3) uruchamia oraz obsługuje, pod nadzorem oficera mechanika, maszyny, urządzenia i instalacje okrętowe w ramach wachty maszynowej 1) wykazuje znajomość procedur przejęcia i przekazania wachty morskiej 2) wykazuje znajomość czynności koniecznych do przygotowania i startu silników pomocniczych i silnika głównego 3) obsługuje podczas pełnienia wachty maszynowej: a) pompy wirowe i wyporowe b) wyparownik podciśnieniowy c) elektrohydrauliczną maszynę sterową d) instalację chłodniczą i klimatyzacyjną 4) nadzoruje działanie sprężarki tłokowej i śrubowej 5) eksploatuje wirówki paliwa i oleju 6) kontroluje działanie filtrów obsługi ręcznej i automatycznej 7) uruchamia armaturę kotłową zgodnie z zasadami bezpiecznej obsługi 8) posiada umiejętność ręcznej synchronizacji prądnicy, załączenia na szyny oraz podziału mocy między współpracujące agregaty 9) wykonuje rutynowe czynności związane z przejmowaniem, pełnieniem i przekazywaniem wachty maszynowej 10) wykazuje znajomość czynności koniecznych do sprawdzenia prawidłowej pracy agregatu awaryjnego 4) posługuje się sprzętem kontrolno-pomiarowym stacjonarnym i przenośnym stosowanym w eksploatacji siłowni okrętowej 1) opisuje manometry, termometry, obrotomierze 2) szacuje błędy pomiaru 3) interpretuje wyniki pomiarów, wykorzystując przyrządy kontrolno-pomiarowe 4) objaśnia wykres indykatorowy pracy silnika okrętowego 5) oblicza średnie ciśnienie indykowane, moce i sprawność silników okrętowych 5) ocenia stan techniczny maszyn, urządzeń i instalacji okrętowych 1) określa zjawiska towarzyszące pracy silnika: obciążenie mechaniczne i cieplne, toksyczność spalin, drgania i hałasy 2) interpretuje prawa termodynamiki do pracy silników okrętowych 3) stosuje prawa termodynamiki w interpretacji zjawisk zachodzących w maszynach, urządzeniach i instalacjach statkowych 4) wykazuje znajomość systemu wytwarzania i dystrybucji energii elektrycznej na statku 5) określa funkcję awaryjnych źródeł zasilania 6) wykazuje znajomość systemu sterownia, alarmów i blokad silników i instalacji okrętowych 7) stosuje układy automatyki w ocenie poprawności pracy: a) silników głównych i pomocniczych b) maszyn i urządzeń okrętowych c) instalacji okrętowych 8) współpracuje z mechanikiem wachtowym w zakresie obsługi siłowni okrętowej 6) ustala przyczyny wadliwego funkcjonowania maszyn, urządzeń i instalacji okrętowych oraz lokalizuje miejsca powstania uszkodzeń 1) ustala przyczyny i miejsce nieprawidłowej pracy: a) wirówek paliwa b) pracy filtrów c) odolejaczy d) sprężarek powietrza e) wymienników ciepła f) wyparownika podciśnieniowego g) osmotycznej wytwornicy wody h) instalacji wody sanitarnej i) oczyszczalni ścieków j) maszyny sterowej k) instalacji hydraulicznych l) instalacji chłodniczych i klimatyzacyjnych m) kotłów okrętowych i ich elementów 2) określa wpływ kawitacji na zużycie elementów urządzeń lub przewodów w sąsiedztwie obszarów jej występowania 7) określa stopień zużycia elementów maszyn, urządzeń i instalacji okrętowych 1) interpretuje odczyty przyrządów pomiarowych 2) ocenia stan techniczny na podstawie pomiarów weryfikacyjnych elementów maszyn, urządzeń i instalacji okrętowych 3) wyznacza charakterystyki silników okrętowych w celu weryfikacji zużycia ich elementów 4) określa wpływ paliw ciężkich na zużycie elementów i eksploatację silników okrętowych 8) reguluje pod nadzorem podstawowe parametry pracy układów i systemów siłowni okrętowej 1) rozróżnia podstawowe parametry pracy układów i systemów siłowni okrętowej 2) obsługuje instalacje siłowni okrętowych zgodnie z dokumentacją techniczno-ruchową 3) reguluje podstawowe parametry pracy układów i systemów siłowni okrętowej zgodnie z dokumentacją techniczno-ruchową 9) dobiera i stosuje narzędzia i sprzęt do przeglądów technicznych i bieżącego wykonywania prac konserwacyjnych: maszyn, urządzeń i instalacji okrętowych 1) dobiera narzędzia i sprzęt do przeglądów technicznych 2) kontroluje działanie przyrządów pomiarowych i sygnalizacyjnych 3) wyjaśnia znaczenie prac konserwacyjnych maszyn, urządzeń i instalacji okrętowych 4) dobiera sprzęt do prowadzenia prac konserwacyjno-naprawczych maszyn, urządzeń i instalacji okrętowych 5) przeprowadza przegląd mechanizmów i urządzeń siłowni okrętowej 6) przeprowadza konserwację bądź naprawę lub wymianę uszkodzonych elementów mechanizmów i urządzeń siłowni okrętowej 10) charakteryzuje gospodarkę zużytymi smarami, paliwami i ściekami określając metody odzyskiwania, uzdatniania oraz utylizacji zanieczyszczeń 1) opisuje zanieczyszczenia wytwarzane przez statki: a) olejowe b) ścieki sanitarne c) chemikalia d) śmieci e) popioły ze spalarki f) spaliny g) wody balastowe h) czynniki chłodnicze 2) określa ilość zanieczyszczeń wytwarzanych przez statki 3) wymienia zasady zapobiegania zanieczyszczeniom 4) wyjaśnia budowę urządzeń okrętowych ochrony środowiska stosowanych na statkach 5) omawia zasady obróbki ścieków sanitarnych 6) omawia zasady obróbki śmieci 7) omawia zasady obróbki wód zęzowych i balastowych 8) omawia zasady ograniczeń wpływu emisji spalin na środowisko 9) stosuje zasady bezpiecznego zdawania zanieczyszczeń ze statków 11) stosuje zasady prowadzenia dziennika maszynowego oraz dokumentacji wymaganej przepisami prawa 1) określa zasady prowadzenia dziennika maszynowego zgodnie z przepisami prawa 2) prowadzi dokumentację maszynową zgodnie z przepisami prawa 3) określa procedury wachtowe 4) posługuje się listami kontrolnymi (checklist) 12) korzysta ze specjalistycznych programów komputerowych i symulatorów maszyn, urządzeń i instalacji okrętowych 1) uruchomia specjalistyczne programy komputerowe 2) uruchomia symulator siłowni okrętowej 3) stosuje programy komputerowe do obsługi i kontroli pracy maszyn i urządzeń pomocniczych 4) obsługuje sprzęt komputerowy i diagnostyczny 5) nadzoruje pracę maszyn, urządzeń i instalacji okrętowych, wykorzystując edukacyjne programy symulujące działanie siłowni okrętowej 6) pełni wachtę morską i portową, wykorzystując symulator siłowni okrętowej

• jednostka efektów kształcenia „TWO.06.6. Uczestniczenie w akcjach ratowniczych, ratunkowych i ochrony statku w celu ratowania na morzu życia ludzkiego i mienia” otrzymuje brzmienie:

TWO.06.6. Ratownictwo i ochrona statku Efekty kształcenia Kryteria weryfikacji Uczeń: Uczeń: 1) opisuje podstawy prawne i organizacyjne ratowania życia i mienia na morzu 1) korzysta z aktów prawnych dotyczących ratowania życia i mienia na morzu 2) opisuje zasady prowadzenia akcji i współpracy z Morską służbą Poszukiwania i Ratownictwa (Morskim Ratowniczym Centrum Koordynacyjnym - MRCK) 3) omawia wzorce poszukiwań stosowane podczas akcji poszukiwawczo-ratowniczych z wykorzystaniem Międzynarodowego lotniczego i morskiego poradnika poszukiwania i ratowania (International Aeronautical and Maritime Search and Rescue (IAMSAR Manuał) 2) przestrzega procedur ewakuacji pasażerów i załogi statku oraz ratowania rozbitków 1) opisuje sposoby ewakuacji załogi i pasażerów ze statku 2) opisuje przygotowanie statku do ewakuacji 3) omawia zasady bezpieczeństwa w trakcie akcji ewakuacyjnej 4) rozróżnia urządzenia służące do opuszczania i podnoszenia oraz wodowania łodzi i tratw ratunkowych 5) dobiera terminy przeglądów urządzeń wykorzystywanych do ewakuacji ludzi ze statku i ratowania rozbitków 6) opisuje zasady zachowania się rozbitków w środkach ratunkowych i w wodzie 7) omawia sposoby ratowania rozbitków znajdujących się w zbiorowych środkach ratunkowych i na powierzchni morza 3) rozpoznaje indywidualne i zbiorowe środki ratunkowe 1) rozróżnia indywidualne środki ratunkowe 2) rozróżnia zbiorowe środki ratunkowe 3) przedstawia wymagania w zakresie wyposażenia statków w sprzęt i urządzenia ratunkowe 4) opisuje konstrukcję, wyposażenie i sposoby wodowania pneumatycznych tratw ratunkowych 5) określa rodzaje i przeznaczenie łodzi ratunkowych 6) opisuje konstrukcję, wyposażenie i zasady użycia pasów ratunkowych 7) określa funkcję ześlizgów ewakuacyjnych 8) opisuje rozmieszczenie środków pierwszej pomocy i środków ratunkowych oraz ich oznakowanie 4) rozpoznaje i stosuje sygnały wzywania pomocy 1) identyfikuje sygnały używane w niebezpieczeństwie 2) identyfikuje sygnały wzywania pomocy na morzu według Międzynarodowego prawa drogi morskiej (MPDM) w Konwencji COLREG^1)^ 3) opisuje zasady użycia środków wzywania pomocy 5) przestrzega procedur postępowania w przypadku zagrożeń i awarii na statku 1) wymienia zagrożenia i awarie na statku 2) opisuje procedury postępowania w przypadku zagrożeń i awarii na statku 3) opisuje zasady postępowania w sytuacji bezpośredniego zagrożenia statku i załogi 4) rozróżnia rodzaje alarmów obowiązujących na statkach i sposoby ich ogłaszania 5) wymienia obowiązki przypisane w rozkładzie alarmowym 6) omawia zasady przeprowadzania alarmów ćwiczebnych i szkoleń na statku 7) stosuje zasady Międzynarodowego kodeksu zarządzania bezpieczną eksploatacją statków i zapobieganiem zanieczyszczaniu (Kodeks ISM)^2)^ w zarządzaniu bezpieczeństwem w każdych warunkach eksploatacyjnych statku, z uwzględnieniem systemu zarządzania bezpieczeństwem SMS (Safety Management System) 8) opisuje system łączności wewnętrznej statku 6) wskazuje obszary zagrożenia pożarowego na statku oraz przestrzega procedur walki z pożarem, uwzględniając właściwości przewożonego ładunku 1) interpretuje plany przeciwpożarowe statku 2) wskazuje przyczyny powstawania pożarów 3) przedstawia zabezpieczenie przeciwpożarowe na statku 4) opisuje organizację ochrony przeciwpożarowej na statku 5) opisuje procedury walki z pożarem 7) rozróżnia sprzęt przeciwpożarowy, stałe instalacje gaśnicze, instalacje alarmowe oraz instalacje wykrywające pożary 1) opisuje wyposażenie przeciwpożarowe na statku 2) opisuje zasady rozmieszczania i oznakowania środków gaśniczych 3) charakteryzuje metody gaszenia pożarów 4) omawia zasady posługiwania się sprzętem przeciwpożarowym 5) omawia alarmy pożarowe, sposoby ich ogłaszania oraz obowiązki załogi podczas alarmów i awarii urządzeń okrętowych 6) opisuje systemy wykrywania ognia i dymu 7) określa budowę i użytkowanie stałych instalacji gaśniczych 8) przestrzega przepisów związanych z zapobieganiem zanieczyszczaniu środowiska morskiego i likwidacją rozlewów na morzu 1) interpretuje rodzaje i źródła zanieczyszczeń środowiska morskiego zgodnie z Konwencją MARPOL^3)^ 2) określa czynniki wpływające na ilość zanieczyszczeń emitowanych przez statek 3) opisuje rodzaje zagrożeń statku: kolizja, pożar, mielizna, uszkodzenie kadłuba, ładunek niebezpieczny 4) rozróżnia techniki zapobiegania zanieczyszczeniu środowiska morskiego oraz bezpiecznego pozbywania się odpadów i substancji zanieczyszczających środowisko morskie 5) opisuje wymaganą dokumentację dotyczącą ochrony środowiska morskiego 6) opisuje procedury pobierania paliwa 7) omawia techniki likwidacji rozlewów na morzu 9) przestrzega procedur związanych z ochroną statku 1) klasyfikuje poziomy ochrony statku w porcie 2) klasyfikuje ochronę statku podczas eksploatacji w morzu 3) definiuje podstawowe robocze terminy z zakresu ochrony na morzu, w tym również elementów, które mogą odnosić się do piractwa lub rozboju 4) przedstawia zasady zawarte w Międzynarodowym kodeksie ochrony statków i obiektów portowych (Kodeks ISPS^4)^) 5) opisuje zadania kontroli dostępu

^1)^ Konwencja COLREG (Convention on the International Regulations for Preventing Collisions at Sea) - Konwencja w sprawie międzynarodowych przepisów o zapobieganiu zderzeniom na morzu z 1972 roku, sporządzona w Londynie dnia 20 października 1972 r. .

^2)^ Kodeks ISM (International Safety Management Code) - Międzynarodowy kodeks zarządzania bezpieczną eksploatacją statków i zapobieganiem zanieczyszczaniu określony w rozdziale IX Konwencji SOLAS (International Convention for the Safety of Life at Sea - Międzynarodowej konwencji o bezpieczeństwie życia na morzu, 1974, sporządzonej w Londynie dnia 1 listopada 1974 r., zmienionej Protokołem sporządzonym w Londynie dnia 17 lutego 1978 r. oraz Protokołem przyjętym w Londynie dnia 11 listopada 1988 r. - ).

^3)^ Konwencja MARPOL (International Convention for the Prevention of Pollution from Ships) - Międzynarodowa konwencja o zapobieganiu zanieczyszczaniu morza przez statki, 1973, sporządzona w Londynie dnia 2 listopada 1973 r. , zmieniona Protokołem sporządzonym w Londynie dnia 17 lutego 1978 r. oraz uzupełniona Protokołem przyjętym w Londynie dnia 26 września 1997 r. .

• część „MINIMALNA LICZBA GODZIN KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO DLA KWALIFIKACJI WYODRĘBNIONEJ W ZAWODZIE” otrzymuje brzmienie:

MINIMALNA LICZBA GODZIN KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO DLA KWALIFIKACJI WYODRĘBNIONEJ W ZAWODZIE^1)^ TWO.06. Organizacja i wykonywanie prac związanych z eksploatacją maszyn, urządzeń i instalacji okrętowych Nazwa jednostki efektów kształcenia Liczba godzin TWO.06.1. Bezpieczeństwo i higiena pracy 30 TWO.06.2. Podstawy eksploatacji maszyn, urządzeń i instalacji okrętowych 330 TWO.06.3. Przygotowanie maszyn, urządzeń i instalacji okrętowych do pracy 225 TWO.06.4. Uruchamianie i eksploatowanie maszyn, urządzeń i instalacji okrętowych 300 TWO.06.5. Wykonywanie prac z zakresu napraw i remontów maszyn, urządzeń i instalacji okrętowych 300 TWO.06.6. Ratownictwo i ochrona statku 100 TWO.06.7. Język angielski zawodowy 60 Razem 1345 TWO.06.8. Kompetencje personalne i społeczne^2)^ TWO.06.9. Organizacja pracy małych zespołów^2)^ ^1)^ W szkole liczbę godzin kształcenia zawodowego należy dostosować do wymiaru godzin określonego w przepisach w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół, przewidzianego dla kształcenia zawodowego w danym typie szkoły, zachowując minimalną liczbę godzin wskazanych w tabeli dla efektów kształcenia właściwych dla kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie. ^2)^ Nauczyciele wszystkich obowiązkowych zajęć edukacyjnych z zakresu kształcenia zawodowego powinni stwarzać uczniom warunki do nabywania kompetencji personalnych i społecznych oraz umiejętności w zakresie organizacji pracy małych zespołów.

^4)^ Kodeks ISPS (International Ship and Port Facility Security Code) - Międzynarodowy kodeks ochrony statków i obiektów portowych określony w rozdziale XI-2 Konwencji SOLAS (International Convention for the Safety of Life at Sea - Międzynarodowej konwencji o bezpieczeństwie życia na morzu, 1974, sporządzonej w Londynie dnia 1 listopada 1974 r., zmienionej Protokołem sporządzonym w Londynie dnia 17 lutego 1978 r. oraz Protokołem przyjętym w Londynie dnia 11 listopada 1988 r. - ).

• w części „EFEKTY KSZTAŁCENIA I KRYTERIA WERYFIKACJI TYCH EFEKTÓW”:

• jednostka efektów kształcenia „TWO.07.2. Podstawy nawigacji morskiej” otrzymuje brzmienie:

TWO.07.2. Podstawy nawigacji Efekty kształcenia Kryteria weryfikacji Uczeń: Uczeń: 1) rozróżnia mapy i wydawnictwa nawigacyjne 1) rozpoznaje mapy i wydawnictwa nawigacyjne 2) posługuje się wydawnictwami nawigacyjnymi 3) korzysta z map i planów nawigacyjnych 4) korzysta z publikacji właściwych dla akwenów morskich i śródlądowych 5) określa znaki i skróty stosowane na mapach i planach nawigacyjnych 6) określa kierunki na morzu 7) stosuje morskie jednostki miary 8) określa współrzędne geograficzne 9) określa pozycję zliczoną i obserwowaną 10) określa pozycję statku z wykorzystaniem systemów nawigacyjnych 11) określa kursy i ich parametry 2) charakteryzuje rodzaje statków oraz systemy transportowe dla ładunków 1) rozpoznaje rodzaje statków 2) określa systemy transportowe 3) określa rodzaje oraz właściwości towarów i ładunków 1) rozróżnia rodzaje towarów i ładunków 2) określa właściwości towarów i ładunków 3) odczytuje dokumentację ładunkową 4) posługuje się środkami łączności 1) wykorzystuje statkowe środki łączności bezprzewodowej 2) posługuje się urządzeniami łączności przewodowej w korespondencji wewnątrz statku 3) wykorzystuje środki łączności w komunikacji między statkami 4) wykorzystuje środki łączności w komunikacji statek - brzeg 5) posługuje się środkami łączności w sytuacjach alarmowych i innych zagrożeniach 6) rozróżnia elementy Światowego Morskiego Systemu Łączności Alarmowej i Bezpieczeństwa (GMDSS - Global Maritime Distress and Safety System) 5) rozróżnia rodzaje portów, terminali oraz usług portowych 1) stosuje terminologię z zakresu eksploatacji portów i terminali 2) rozróżnia rodzaje portów i terminali 3) posługuje się terminologią z zakresu usług wykonywanych w portach morskich 4) rozróżnia rodzaje usług wykonywanych w portach morskich 6) stosuje programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań 1) wymienia programy komputerowe wspomagające wykonywanie zadań 2) korzysta ze statkowych baz danych podczas nadzoru oraz dokumentowania prac prowadzonych na statku 7) rozpoznaje właściwe normy i procedury oceny zgodności podczas realizacji zadań zawodowych 1) wymienia cele normalizacji krajowej 2) podaje definicje i cechy normy 3) rozróżnia oznaczenie normy międzynarodowej, europejskiej i krajowej 4) korzysta ze źródeł informacji dotyczących norm i procedur oceny zgodności

• jednostka efektów kształcenia „TWO.07.3. Planowanie oraz realizacja trasy podróży morskiej” otrzymuje brzmienie:

TWO.07.3. Planowanie oraz realizacja trasy podróży morskiej Efekty kształcenia Kryteria weryfikacji Uczeń: Uczeń: 1) posługuje się mapami i wydawnictwami nawigacyjnymi oraz dokonuje ich korekty 1) wymienia podstawowe symbole stosowane na polskich i angielskich mapach nawigacyjnych 2) charakteryzuje oznaczenie niebezpieczeństw nawigacyjnych na mapach nawigacyjnych 3) wykorzystuje publikacje nautyczne do planowania podróży 4) przeprowadza korektę publikacji nautycznych 5) prowadzi nakres drogi statku na mapie nawigacyjnej 2) korzysta z urządzeń nawigacyjnych, systemów radionawigacyjnych i radiolokacyjnych oraz weryfikuje ich ograniczenia i dokładność 1) opisuje budowę i zasadę działania echosond nawigacyjnych 2) opisuje budowę i zasadę działania logów nawigacyjnych 3) opisuje budowę i zasadę działania kompasów magnetycznych 4) opisuje budowę i zasadę działania kompasów żyrokompasowych 5) opisuje budowę i zasadę działania kompasów satelitarnych 6) rozróżnia formaty stosowane w elektronicznych mapach nawigacyjnych 7) wykorzystuje elektroniczne mapy nawigacyjne do bezpiecznego prowadzenia żeglugi 8) wykorzystuje satelitarne systemy nawigacyjne do bezpiecznego prowadzenia żeglugi 9) wykorzystuje radiolokacyjne systemy nawigacyjne do bezpiecznego prowadzenia żeglugi 10) kontroluje dokładność wskazań urządzeń nawigacyjnych 3) określa wartości poprawek kompasów magnetycznych i żyrokompasów 1) definiuje kursy i namiary rzeczywiste 2) definiuje kursy i namiary magnetyczne 3) definiuje kursy i namiary kompasowe 4) definiuje kursy i namiary żyrokompasowe 5) oblicza wartość całkowitej poprawki kompasu magnetycznego 6) oblicza wartość poprawki żyrokompasu 4) określa współrzędne pozycji zliczonej przy biernym i czynnym uwzględnianiu wiatru i prądu 1) prowadzi nakres drogi statku na papierowej mapie nawigacyjnej przy biernym uwzględnianiu wiatru i prądu 2) prowadzi nakres drogi statku na papierowej mapie nawigacyjnej przy czynnym uwzględnianiu wiatru i prądu 3) określa kierunek i prędkość prądu 5) prowadzi zliczenie matematyczne proste i złożone według średniej i powiększonej szerokości 1) oblicza pozycję statku, wykorzystując zliczenie matematyczne złożone 2) oblicza pozycję statku, wykorzystując metodę średniej szerokości w zliczeniu matematycznym prostym 3) oblicza pozycję statku, wykorzystując metodę powiększonej szerokości w zliczeniu matematycznym prostym 4) oblicza KDd i odległość po loksodromie, wykorzystując metodę średniej szerokości 5) oblicza KDd i odległość po loksodromie, wykorzystując metodę powiększonej szerokości 6) określa współrzędne pozycji obserwowanej statku z wykorzystaniem systemów nawigacyjnych 1) określa pozycję statku w oparciu o nawigacyjne systemy satelitarne 2) określa pozycję statku w oparciu o systemy radionawigacyjne i radiolokacyjne 3) wykorzystuje okrętowe urządzenia nawigacyjne do określenia pozycji statku 7) określa pozycję obserwowaną statku w oparciu o widoczne znaki nawigacyjne 1) wykreśla pozycję obserwowaną statku na podstawie widocznych znaków nawigacyjnych 2) ocenia dokładność linii pozycyjnych, określając elipsę błędów oraz błąd kierunkowy 3) określa błąd średni pozycji statku 8) wykorzystuje radar i urządzenia do automatycznego wykonywania nakresów radarowych (ARPA - Automatic Radar Plotting Aid) w celu bezkolizyjnego prowadzenia nawigacji 1) omawia ogólną budowę oraz zasadę działania radaru 2) sporządza meldunek radarowy 3) wykorzystuje nakres radarowy do zaplanowania manewru antykolizyjnego przez zmianę prędkości statku własnego 4) wykorzystuje nakres radarowy do zaplanowania manewru antykolizyjnego przez zmianę kursu statku własnego 5) interpretuje informacje przedstawione przez radar i radar z automatycznym śledzeniem ech (ARPA - Automatic Radar Plotting Aid) w celu bezkolizyjnego prowadzenia statku 9) wykorzystuje systemy nawigacji zintegrowanej oraz systemy obrazowania elektronicznych map i informacji nawigacyjnych (ECDIS - Electronic Navigational Chart) do prowadzenia nawigacji 1) rozpoznaje formaty map elektronicznych 2) rozpoznaje rodzaje systemów nawigacji zintegrowanej 10) prowadzi żeglugę po optymalnej drodze z wykorzystaniem praktycznej żeglugi po loksodromie 1) definiuje przebieg loksodromy na mapie gnomonicznej i Merkatora 2) prowadzi nakres drogi statku podczas żeglugi po loksodromie 3) prowadzi nakres drogi statku podczas żeglugi mieszanej 11) planuje żeglugę z uwzględnieniem informacji hydrometeorologicznej: 1) rozpoznaje rodzaje frontów atmosferycznych a) ocenia zachowanie się statku w zmiennych warunkach hydrometeorologicznych 2) rozpoznaje symbole graficzne używane na mapach synoptycznych b) interpretuje i wykorzystuje informację hydrometeorologiczną odebraną na statku stosownie do potrzeb żeglugi 3) uwzględnia wpływ warunków hydrometeorologicznych na bezpieczeństwo statku c) posługuje się terminologią lodową 4) posługuje się statkowymi urządzeniami hydrometeorologicznymi oraz interpretuje ich wskazania 12) ocenia ogólne zdolności manewrowe statku, stan jego załadowania, warunki hydrometeorologiczne oraz ograniczenia akwenu podczas podróży morskiej i manewrowania w porcie 1) opisuje sterowność, zwrotność i stateczność kursową oraz rozkład sił na śrubie i sterze 2) odczytuje i analizuje podstawowe informacje manewrowe statku 3) omawia wpływ czynników eksploatacyjnych i hydrometeorologicznych na cechy manewrowe statku 4) opisuje zasady manewrowania statkiem podczas podróży morskiej, w trakcie prowadzenia akcji ratowniczej i ratunkowej, w porcie oraz na innych wodach ograniczonych 13) ocenia wpływ ograniczeń akwenu na ruch statku oraz oddziaływanie między statkami 1) opisuje zjawisko osiadania statku na płytkowodziu 2) opisuje siły oddziaływujące między statkami w sytuacjach wymijania i wyprzedzania 3) opisuje zjawisko efektu brzegowego w relacji statek - brzeg 14) przygotowuje statek do wyjścia w morze zgodnie z procedurami wachtowymi i awaryjnymi 1) opisuje procedury przygotowania statku do wyjścia w morze i wejścia do portu 2) opisuje procedury wachtowe i awaryjne podczas przygotowania statku do kotwiczenia i odkotwiczenia 3) stosuje procedury przygotowania statku do wyjścia w morze oraz wejścia do portu 4) wykorzystuje procedury wachtowe i awaryjne podczas przygotowania statku do kotwiczenia i odkotwiczenia 15) prowadzi wymaganą dokumentację statku 1) wymienia dokumenty związane z odprawą i pobytem statku w porcie 2) wymienia dokumenty legitymizujące statek, klasyfikacyjne, bezpieczeństwa i załogowe 3) prowadzi dokumenty podróży statku 4) opisuje sposób przygotowania statku do inspekcji 5) dokonuje zapisu w dzienniku pokładowym statku 16) stosuje międzynarodowe przepisy o zapobieganiu zderzeniom na morzu - Konwencję COLREG^1)^ oraz rozpoznaje międzynarodowy morski system oznakowania nawigacyjnego opracowany przez Międzynarodowe Stowarzyszenie Służb Oznakowania Nawigacyjnego (IALA - International Association of Marine Aids to Navigation and Lighthouse Authorities) 1) omawia przepisy Międzynarodowego prawa drogi morskiej (MDPM) 2) określa rolę i znaczenie przepisów miejscowych w stosunku do przepisów konwencji COLREG 3) rozpoznaje możliwości manewrowe statku obcego na podstawie jego świateł, znaków dziennych, sygnałów dźwiękowych i świetlnych 4) rozróżnia oznakowanie torów wodnych w systemie IALA 5) identyfikuje statki na podstawie układu widocznych świateł nawigacyjnych i znaków dziennych 17) charakteryzuje obowiązki oficera podczas pełnienia wachty morskiej 1) omawia sposób przyjmowania i zdawania wachty nawigacyjnej przez oficera wachtowego 2) omawia obowiązki oficera wachtowego podczas pełnienia wachty morskiej 3) omawia obowiązki oficera wachtowego podczas pełnienia wachty portowej 18) stosuje zasady nadawania i odbioru wiadomości w alfabecie Morse’a i za pomocą flag zgodnie z Międzynarodowym Kodem Sygnałowym (MKS) 1) nadaje sygnały jednoliterowe za pomocą flag Międzynarodowego Kodu Sygnałowego (MKS) i alfabetu Morse’a 2) rozpoznaje sygnały jednoliterowe nadane za pomocą flag MKS i alfabetu Morse’a 3) nadaje i odbiera wiadomości dwuliterowe z wykorzystaniem księgi MKS 4) interpretuje sygnały medyczne z wykorzystaniem księgi MKS 5) stosuje procedury w komunikacji za pomocą środków łączności 19) określa rodzaje i kolejność pierwszeństwa łączności radiowej oraz definiuje zasady wykorzystania pasma VHF (Very High Frequ-ency) 1) wymienia rodzaje łączności 2) wykorzystuje priorytety w łączności radiowej 3) stosuje procedury łączności w niebezpieczeństwie 4) stosuje procedury łączności pilnej 5) stosuje procedury łączności bezpieczeństwa 6) stosuje procedury łączności publicznej 7) stosuje procedury łączności w niebezpieczeństwie za pomocą radiotelefonu VHF/DSC (Digital Selective Calling/Very High Frequency) 8) stosuje procedury łączności pilnej za pomocą DSC VHF 9) stosuje procedury łączności bezpieczeństwa za pomocą DSC VHF 10) stosuje procedury łączności publicznej za pomocą DSC VHF 11) dobiera kanały pasma VHF zgodnie z przeznaczeniem 12) określa zasięg pracy radiostacji VHF 13) opisuje zjawisko propagacji fal VHF 20) korzysta z publikacji niezbędnych do prowadzenia łączności 1) wykorzystuje wydawnictwa radiowe w łączności morskiej 2) wykorzystuje w łączności alarmowej procedury opisane w tomie III Międzynarodowego lotniczego i morskiego poradnika poszukiwania i ratownictwa (IAMSAR - International Aeronautical and Maritime Search and Rescue Manual) 3) dostosowuje się do regulaminów stosowanych w morskiej służbie radiokomunikacyjnej 4) rozlicza korespondencję publiczną

^1)^ Konwencja COLREG (Convention on the International Regulations for Preventing Collisions at Sea) - Konwencja w sprawie międzynarodowych przepisów o zapobieganiu zderzeniom na morzu z 1972 roku, sporządzona w Londynie dnia 20 października 1972 r. .

• jednostka efektów kształcenia „TWO.07.5. Obsługa i eksploatacja urządzeń i systemów statkowych” otrzymuje brzmienie:

TWO.07.5. Obsługa i eksploatacja urządzeń i systemów statkowych Efekty kształcenia Kryteria weryfikacji Uczeń: Uczeń: 1) planuje i przeprowadza operacje balastowania statku 1) określa wpływ balastowania na stateczność, zanurzenie i przegłębienie statku 2) określa wpływ operacji przeładunkowych na stateczność, zanurzenie i przegłębienie statku 3) odczytuje wyniki sondowania zęz i zbiorników balastowych 4) przedstawia zasadę pracy pomp oraz zaworów w systemach balastowych i zęzowych 2) charakteryzuje zasady działania statkowych urządzeń i osprzętu przeładunkowego i obsługuje te urządzenia i osprzęt 1) rozróżnia statkowe urządzenia i osprzęt przeładunkowy 2) charakteryzuje statkowe urządzenia i osprzęt przeładunkowy 3) rozróżnia elementy omasztowania i olinowania 4) odczytuje dopuszczalne obciążenia robocze urządzeń pokładowych, jego olinowania i osprzętu 5) rozróżnia liny i łańcuchy, ich konstrukcje, oznakowanie, konserwacje i przechowywanie 3) obsługuje urządzenia cumownicze i kotwiczne oraz organizuje prace na stanowiskach manewrowych 1) określa zasadę obsługi windy oraz kabestanów cumowniczych i kotwicznych wraz z ich wyposażeniem 2) charakteryzuje procedury organizacji pracy na stanowiskach manewrowych podczas cumowania 3) charakteryzuje procedury organizacji pracy na stanowiskach manewrowych podczas kotwiczenia statku 4) wyjaśnia procedury użycia kotwic w sytuacjach awaryjnych 4) przeprowadza konserwacje statku i urządzeń statkowych zgodnie z przyjętymi procedurami 1) opisuje zasady przygotowania powierzchni pod konserwację 2) stosuje zasady malowania, wykorzystując instrukcje producenta 3) dobiera zasady czyszczenia i smarowania urządzeń i sprzętu statkowego 4) stosuje odpowiednie materiały i narzędzia do wykonywanych prac konserwacyjnych 5) określa zasady eksploatacji siłowni oraz urządzeń i mechanizmów pomocniczych siłowni okrętowej 1) klasyfikuje siłownie okrętowe 2) opisuje siłownie okrętowe 3) opisuje urządzenia i mechanizmy pomocnicze siłowni okrętowych 4) stosuje bezpieczne eksploatowanie układów napędowych, mechanizmów pomocniczych, urządzeń pomocniczych oraz elektrycznych układów statku 5) przedstawia procedury użycia elementów sterowania i nadzoru siłowni z mostka nawigacyjnego 6) określa procedury bezpieczeństwa podczas bunkrowania i transportu paliwa oraz olejów

• jednostka efektów kształcenia „TWO.07.6. Bezpieczeństwo nawigacji i ratownictwo morskie” otrzymuje brzmienie:

TWO.07.6. Ratownictwo i ochrona statku Efekty kształcenia Kryteria weryfikacji Uczeń: Uczeń: 1) opisuje podstawy prawne i organizacyjne ratowania życia i mienia na morzu 1) korzysta z aktów prawnych dotyczących ratowania życia i mienia na morzu 2) opisuje zasady prowadzenia akcji i współpracy z Morską służbą Poszukiwania i Ratownictwa (Morskim Ratowniczym Centrum Koordynacyjnym - MRCK) 3) omawia wzorce poszukiwań stosowane podczas akcji poszukiwawczo-ratowniczych z wykorzystaniem Międzynarodowego lotniczego i morskiego poradnika poszukiwania i ratowania (International Aeronautical and Maritime Search and Rescue (IAMSAR Manual) 2) przestrzega procedur ewakuacji pasażerów i załogi statku oraz ratowania rozbitków 1) opisuje sposoby ewakuacji załogi i pasażerów ze statku 2) opisuje przygotowanie statku do ewakuacji 3) omawia zasady bezpieczeństwa w trakcie akcji ewakuacyjnej 4) rozróżnia urządzenia służące do opuszczania i podnoszenia oraz wodowania łodzi i tratw ratunkowych 5) dobiera terminy przeglądów urządzeń wykorzystywanych do ewakuacji ludzi ze statku i ratowania rozbitków 6) opisuje zasady zachowania się rozbitków w środkach ratunkowych i w wodzie 7) omawia sposoby ratowania rozbitków znajdujących się w zbiorowych środkach ratunkowych i na powierzchni morza 3) rozpoznaje indywidualne i zbiorowe środki ratunkowe 1) rozróżnia indywidualne środki ratunkowe 2) rozróżnia zbiorowe środki ratunkowe 3) przedstawia wymagania w zakresie wyposażenia statków w sprzęt i urządzenia ratunkowe 4) opisuje konstrukcję, wyposażenie i sposoby wodowania pneumatycznych tratw ratunkowych 5) określa rodzaje i przeznaczenie łodzi ratunkowych 6) opisuje konstrukcję, wyposażenie i zasady użycia pasów ratunkowych 7) określa funkcję ześlizgów ewakuacyjnych 8) opisuje rozmieszczenie środków pierwszej pomocy i środków ratunkowych oraz ich oznakowanie 4) rozpoznaje i stosuje sygnały wzywania pomocy 1) identyfikuje sygnały używane w niebezpieczeństwie 2) identyfikuje sygnały wzywania pomocy na morzu według Międzynarodowego prawa drogi morskiej (MPDM) w Konwencji COLREG 3) opisuje zasady użycia środków wzywania pomocy 5) przestrzega procedur postępowania w przypadku zagrożeń i awarii na statku 1) wymienia zagrożenia i awarie na statku 2) opisuje procedury postępowania w przypadku zagrożeń i awarii na statku 3) opisuje zasady postępowania w sytuacji bezpośredniego zagrożenia statku i załogi 4) rozróżnia rodzaje alarmów obowiązujących na statkach i sposoby ich ogłaszania 5) wymienia obowiązki przypisane w rozkładzie alarmowym 6) omawia zasady przeprowadzania alarmów ćwiczebnych i szkoleń na statku 7) stosuje zasady Międzynarodowego kodeksu zarządzania bezpieczną eksploatacją statków i zapobieganiem zanieczyszczaniu (Kodeks ISM)^2)^ w zarządzaniu bezpieczeństwem w każdych warunkach eksploatacyjnych statku, z uwzględnieniem systemu zarządzania bezpieczeństwem SMS (Safety Management System) 8) opisuje system łączności wewnętrznej statku 6) wskazuje obszary zagrożenia pożarowego na statku oraz przestrzega procedur walki z pożarem, uwzględniając właściwości przewożonego ładunku 1) interpretuje plany przeciwpożarowe statku 2) wskazuje przyczyny powstawania pożarów 3) przedstawia zabezpieczenie przeciwpożarowe na statku 4) opisuje organizację ochrony przeciwpożarowej na statku 5) opisuje procedury walki z pożarem 7) rozróżnia sprzęt przeciwpożarowy, stałe instalacje gaśnicze, instalacje alarmowe oraz instalacje wykrywające pożary 1) opisuje wyposażenie przeciwpożarowe na statku 2) opisuje zasady rozmieszczania i oznakowania środków gaśniczych 3) charakteryzuje metody gaszenia pożarów 4) omawia zasady posługiwania się sprzętem przeciwpożarowym 5) omawia alarmy pożarowe, sposoby ich ogłaszania oraz obowiązki załogi podczas alarmów i awarii urządzeń okrętowych 6) opisuje systemy wykrywania ognia i dymu 7) określa budowę i użytkowanie stałych instalacji gaśniczych 8) przestrzega przepisów związanych z zapobieganiem zanieczyszczaniu środowiska morskiego i likwidacją rozlewów na morzu 1) interpretuje rodzaje i źródła zanieczyszczeń środowiska morskiego zgodnie z Konwencją MARPOL^3)^ 2) określa czynniki wpływające na ilość zanieczyszczeń emitowanych przez statek 3) opisuje rodzaje zagrożeń statku: kolizja, pożar, mielizna, uszkodzenie kadłuba, ładunek niebezpieczny 4) rozróżnia techniki zapobiegania zanieczyszczeniu środowiska morskiego oraz bezpiecznego pozbywania się odpadów i substancji zanieczyszczających środowisko morskie 5) opisuje wymaganą dokumentację dotyczącą ochrony środowiska morskiego 6) opisuje procedury pobierania paliwa 7) omawia techniki likwidacji rozlewów na morzu 9) przestrzega procedur związanych z ochroną statku 1) klasyfikuje poziomy ochrony statku w porcie 2) klasyfikuje ochronę statku podczas eksploatacji w morzu 3) definiuje podstawowe robocze terminy z zakresu ochrony na morzu, w tym również elementów, które mogą odnosić się do piractwa lub rozboju 4) przedstawia zasady zawarte w Międzynarodowym kodeksie ochrony statków i obiektów portowych (Kodeks ISPS^4)^) 5) opisuje zadania kontroli dostępu

^2)^ Kodeks ISM (International Safety Management Code) - Międzynarodowy kodeks zarządzania bezpieczną eksploatacją statków i zapobieganiem zanieczyszczaniu określony w rozdziale IX Konwencji SOLAS (International Convention for the Safety of Life at Sea - Międzynarodowej konwencji o bezpieczeństwie życia na morzu, 1974, sporządzonej w Londynie dnia 1 listopada 1974 r., zmienionej Protokołem sporządzonym w Londynie dnia 17 lutego 1978 r. oraz Protokołem przyjętym w Londynie dnia 11 listopada 1988 r. - ).

• część „MINIMALNA LICZBA GODZIN KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO DLA KWALIFIKACJI WYODRĘBNIONEJ W ZAWODZIE” otrzymuje brzmienie:

MINIMALNA LICZBA GODZIN KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO DLA KWALIFIKACJI WYODRĘBNIONEJ W ZAWODZIE^1)^ TWO.07. Pełnienie wachty morskiej i portowej Nazwa jednostki efektów kształcenia Liczba godzin TWO.07.1. Bezpieczeństwo i higiena pracy 30 TWO.07.2. Podstawy nawigacji 90 TWO.07.3. Planowanie oraz realizacja trasy podróży morskiej 430 ^3)^ Konwencja MARPOL (International Convention for the Prevention of Pollution from Ships) - Międzynarodowa konwencja o zapobieganiu zanieczyszczaniu morza przez statki, 1973, sporządzona w Londynie dnia 2 listopada 1973 r. , zmieniona Protokołem sporządzonym w Londynie dnia 17 lutego 1978 r. oraz uzupełniona Protokołem przyjętym w Londynie dnia 26 września 1997 r. . ^4)^ Kodeks ISPS (International Ship and Port Facility Security Code) - Międzynarodowy kodeks ochrony statków i obiektów portowych określony w rozdziale XI-2 Konwencji SOLAS (International Convention for the Safety of Life at Sea - Międzynarodowej konwencji o bezpieczeństwie życia na morzu, 1974, sporządzonej w Londynie dnia 1 listopada 1974 r., zmienionej Protokołem sporządzonym w Londynie dnia 17 lutego 1978 r. oraz Protokołem przyjętym w Londynie dnia 11 listopada 1988 r. - ). TWO.07.4. Realizowanie procesów ładunkowych i przewozowych 220 TWO.07.5. Obsługa i eksploatacja urządzeń i systemów statkowych 225 TWO.07.6. Ratownictwo i ochrona statku 100 TWO.07.7. Język angielski zawodowy 60 Razem 1155 TWO.07.8. Kompetencje personalne i społeczne^2)^ TWO.07.9. Organizacja pracy małych zespołów^2)^ ^1)^ W szkole liczbę godzin kształcenia zawodowego należy dostosować do wymiaru godzin określonego w przepisach w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół, przewidzianego dla kształcenia zawodowego w danym typie szkoły, zachowując minimalną liczbę godzin wskazanych w tabeli dla efektów kształcenia właściwych dla kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie. ^2)^ Nauczyciele wszystkich obowiązkowych zajęć edukacyjnych z zakresu kształcenia zawodowego powinni stwarzać uczniom warunki do nabywania kompetencji personalnych i społecznych oraz umiejętności w zakresie organizacji pracy małych zespołów.