Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 19 kwietnia 2022 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach szkolnictwa artystycznego

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń poznaje podstawy teoretyczne muzyki tonalnej i atonalnej, zagadnień metrorytmicznych, elementy notacji muzycznej oraz zaznajamia się z terminami muzycznymi dotyczącymi konstrukcji i wykonania dzieła muzycznego.

Uczeń:

1) rozwija zainteresowania muzyczne, uczęszczając na koncerty i słuchając muzyki z nagrań;

2) bierze udział w życiu muzycznym szkoły i środowiska.

Uczeń:

1) zaznajamia się z działaniem i obsługą organów;

2) kształci umiejętność zachowania prawidłowej postawy podczas gry na instrumencie oraz odpowiedniego posługiwania się aparatem gry;

3) rozwija umiejętności techniczne w zakresie gry na manuale i klawiaturze pedałowej.

Uczeń rozwija umiejętności w zakresie interpretacji muzycznej zgodnej ze stylem i indywidualnym charakterem dzieła muzycznego.

Uczeń:

1) zdobywa umiejętności samodzielnej organizacji pracy, ćwiczenia oraz interpretacji utworów muzycznych;

2) poznaje i stosuje różnorodne techniki szybkiego czytania i zapamiętywania tekstu muzycznego.

Uczeń:

1) rozwija zdolności do publicznej prezentacji przygotowanych utworów;

2) kształci umiejętności koncentracji przed występem oraz podczas prezentacji estradowej;

3) zna i stosuje różne sposoby opanowania pamięciowego utworów;

4) poznaje zasady współpracy z asystentami (registrantami).

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) zna podstawowe pojęcia i terminy muzyczne w zakresie melodyki, rytmiki, dynamiki, agogiki i artykulacji;

2) prawidłowo odczytuje zapis nutowy w różnych kluczach;

3) potrafi analizować budowę formalną utworów organowych oraz określać jej specyfikę;

4) wykorzystuje wiedzę ogólnomuzyczną w praktyce wykonawczej (potrafi odpowiednio odczytać i zastosować w grze oznaczenia rytmiczne, dynamiczne, agogiczne i artykulacyjne).

Uczeń:

1) uczestniczy w różnych przejawach życia kulturalnego, w szczególności w audycjach klasowych, koncertach szkolnych, konkursach i innych imprezach muzycznych;

2) poznaje literaturę muzyczną za pomocą tradycyjnych środków oraz technik multimedialnych;

3) wyraża w sposób kompetentny opinie estetyczne związane ze zjawiskami muzycznymi.

Uczeń:

1) zna budowę, działanie i sposób obsługi organów;

2) kształci nawyki zachowania prawidłowej postawy (właściwe ułożenie rąk na manuale i nóg na klawiaturze pedałowej);

3) rozwija technikę gry organowej (manuałowej, pedałowej i wzajemnej ich korelacji) w jej różnorodnych przejawach (biegłość, artykulacja itd.), pozwalającą na wykonywanie dzieł muzycznych z różnych stylów;

4) wykorzystuje technikę gry fortepianowej, stosowaną w różnych formach muzycznych do doskonalenia umiejętności gry na organach.

Uczeń:

1) zna i posługuje się różnorodnymi registrami organowymi i ich zestawieniami, dopasowując do nich odpowiedni sposób gry (artykulacja, tempo, frazowanie);

2) rozumie zagadnienia związane z niepowtarzalnością brzmieniową organów jako instrumentu oryginalnego i umieszczonego w indywidualnej przestrzeni akustycznej;

3) dąży do „ożywiania” dźwięku organowego przez kształtowanie wrażliwości artykulacyjnej i umiejętne stosowanie tempo rabato.

Uczeń:

1) organizuje swoją pracę, ćwiczy w sposób racjonalny;

2) stosuje w praktyce wskazówki i zalecenia nauczyciela;

3) poszukuje indywidualnych i optymalnych dla siebie technik ćwiczenia na organach;

4) korzysta z nowoczesnych technik szybkiego czytania i zapamiętywania;

5) praktykując grę a vista, dąży do zachowania ciągłości narracyjnej;

6) samodzielnie przygotowuje i prezentuje utwory organowe;

7) rozumie potrzebę systematycznej pracy dla osiągnięcia wyznaczonych celów.

Uczeń:

1) świadomie rozpoznaje własne stany emocjonalne oraz potrafi kontrolować swoje zachowanie podczas występu;

2) zna i stosuje sposoby koncentracji przed występem i w trakcie koncertu;

3) stosuje różne sposoby pamięciowego opanowania utworów;

4) dysponuje podzielnością uwagi umożliwiającą mu samodzielne registrowanie bądź współpracę z asystentem;

5) potrafi dokonywać krytycznej oceny wykonanych przez siebie utworów.

INSTRUMENT GŁÓWNY - PERKUSJA

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń zdobywa teoretyczną wiedzę, niezbędną do realizacji zadań muzycznych, obsługi instrumentów oraz realizacji zadań praktycznych.

Uczeń kształci umiejętności techniczno-wyrazowe w grze na instrumencie pozwalające na realizację programu określonego przez nauczyciela.

Uczeń posiada umiejętność samodzielnego ćwiczenia, korekty własnych błędów oraz realizacji zamierzonego celu artystycznego nakreślonego przez nauczyciela.

Uczeń:

1) potrafi zaprezentować program artystyczny;

2) uczestniczy w różnych formach życia muzycznego szkoły i poza szkołą.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) zdobywa podstawową wiedzę na temat historii instrumentów perkusyjnych, ich budowy, pochodzenia i roli;

2) posiada podstawową wiedzę dotyczącą użytkowania i konserwacji instrumentarium, np.: wymiany membrany oraz jej strojenia, przygotowania instrumentu do bezpiecznego transportu;

3) zna nazwy wybranych instrumentów w podstawowych językach nowożytnych;

4) posiada wiedzę na temat instrumentów perkusyjnych w zakresie:

5) dba o sprawne funkcjonowanie mechanizmów i wygląd estetyczny instrumentów.

Uczeń:

1) przyjmuje prawidłową postawę przy poszczególnych instrumentach, uwzględnia specyfikę każdego z nich;

2) zna prawidłowe zasady posługiwania się aparatem gry na poszczególnych instrumentach;

3) prawidłowo wydobywa dźwięk na instrumentach, uwzględnia ich specyfikę, barwę i teksturę;

4) prawidłowo odczytuje tekst muzyczny oraz wykonuje łatwy utwór a vista;

5) posługuje się podstawowymi technikami gry na instrumentach perkusyjnych z uwzględnieniem:

6) realizuje różne formy muzykowania zespołowego:

7) zapoznaje się z literaturą perkusyjną w zakresie:

8) podejmuje próby realizacji swobodnej improwizacji na różnych instrumentach lub zestawach instrumentów.

Uczeń:

1) zna notacje właściwe dla poszczególnych instrumentów;

2) samodzielnie odczytuje tekst nutowy;

3) dąży do osiągnięcia wyznaczonego celu;

4) definiuje problem;

5) wykorzystuje nowoczesne technologie w celu skorygowania własnych błędów: metronom, nagrania audio-wideo;

6) zna i stosuje różne formy zapamiętywania utworu;

7) realizuje zgodnie z zapisem metrorytmikę, agogikę i dynamikę;

8) interpretuje utwór zgodnie ze stylistyką i formą danej epoki;

9) posiada umiejętność gry a vista.

Uczeń:

1) stosuje sposoby koncentracji przed występem i w trakcie koncertu;

2) dba o wygląd osobisty;

3) planuje i realizuje ustawienie instrumentów na estradzie;

4) sprawnie przygotowuje lub zmienia instrument w czasie koncertu;

5) dokonuje krytycznej oceny prezentacji;

6) uczestniczy w życiu kulturalnym.

INSTRUMENT GŁÓWNY - PUZON

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń:

1) rozwija zainteresowania muzyczne, uczęszczając na koncerty i słuchając nagrań;

2) uczestniczy w życiu muzycznym szkoły i środowiska.

Uczeń:

1) poznaje zasady notacji muzycznej oraz podstawowe terminy i pojęcia niezbędne w odczytaniu i realizacji tekstu muzycznego;

2) zdobywa wiedzę dotyczącą budowy i funkcjonowania instrumentu;

3) poznaje podstawy technicznego warsztatu instrumentalisty.

Uczeń nabywa zdolności do samodzielnej pracy z instrumentem oraz realizacji bieżących zadań otrzymywanych od pedagoga.

Uczeń:

1) reprezentuje szkołę w projektach szkolnych oraz poza placówką;

2) zdobywa doświadczenia estradowe oraz rozwija swoje kompetencje.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) uczestniczy w życiu muzycznym i kulturalnym;

2) rozwija uzdolnienia muzyczne stosownie do wieku i predyspozycji;

3) zdobywa podstawową wiedzę o muzyce;

4) wypowiada się w sposób zrozumiały na temat doznań artystycznych;

5) samodzielnie wyszukuje informacje o wydarzeniach kulturalnych dotyczących jego specjalności.

Uczeń:

1) rozwija umiejętności techniczne i interpretacyjne;

2) kontroluje prawidłową postawę podczas gry;

3) rozwija wrażliwość na jakość dźwięku;

4) rozwija umiejętność samodzielnego odczytania zapisu nutowego;

5) potrafi samodzielnie opracować krótkie utwory o zróżnicowanym poziomie trudności;

6) zna i wykorzystuje w grze możliwości techniczne instrumentu.

Uczeń:

1) realizuje indywidualnie i w zespole projekty artystyczne w zakresie swojej specjalności;

2) prezentuje publicznie swoje umiejętności i postępy w grze na instrumencie;

3) poznaje sposoby samodzielnej pracy z instrumentem w zakresie jej organizacji, kontroli i samooceny;

4) posiada umiejętności samodzielnej pracy w małym zespole muzycznym.

Uczeń:

1) uczestniczy jako solista i kameralista w audycjach, koncertach, konkursach i przesłuchaniach;

2) posiada umiejętność koncentracji przed występem i w trakcie koncertu;

3) krytycznie analizuje i ocenia swoje prezentacje;

4) potrafi prezentować utwory muzyczne z pamięci;

5) jest przygotowany do świadomego odbioru muzyki;

6) przestrzega zasad prawidłowego zachowania się podczas występów artystycznych.

INSTRUMENT GŁÓWNY - SAKSHORN

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń zdobywa teoretyczną wiedzę muzyczną niezbędną do prawidłowej realizacji zadań praktycznych w swojej dziedzinie artystycznej.

Uczeń:

1) zdobywa podstawy gry na instrumencie w różnych rejestrach;

2) posiada umiejętność samodzielnej pracy.

Uczeń realizuje indywidualnie i zespołowo projekty w zakresie swojej dziedziny artystycznej.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) wykorzystuje w praktyce wiedzę z zakresu przedmiotów ogólnomuzycznych;

2) samodzielnie wyszukuje informacje z zakresu przedmiotów ogólnomuzycznych, wykorzystując technologię informacyjną i komunikacyjną;

3) zna i stosuje notację muzyczną, pojęcia i terminy muzyczne;

4) rozwija swoje zainteresowania i pasje muzyczne.

Uczeń:

1) zna i definiuje budowę i zasady konserwacji instrumentu;

2) zna i stosuje podstawowe zasady higieny w użytkowaniu instrumentu;

3) zna zasady prawidłowej postawy podczas gry na instrumencie;

4) jest wrażliwy na emisję, jakość i intonację dźwięku (ze szczególnym uwzględnieniem techniki oddechowej);

5) prawidłowo stosuje aparat gry (zadęcie, przyłożenie ustnika);

6) zna odpowiednie dla sakshornu zasady notacji muzycznej;

7) interpretuje utwory zgodnie z zapisem nutowym; uwzględnia ich budowę formalną;

8) czyta nuty a vista, radząc sobie z utworem o niewielkim stopniu trudności;

9) samodzielnie przygotowuje prosty utwór;

10) opanowuje pamięciowo część utworów ze swojego repertuaru;

11) systematycznie osiąga zamierzone cele kształcenia;

12) świadomie organizuje plan swojej pracy.

Uczeń:

1) publicznie prezentuje program artystyczny w grze solowej i zespołowej;

2) aktywnie uczestniczy w różnych formach życia muzycznego.

INSTRUMENT GŁÓWNY - SAKSOFON

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń:

1) zdobywa teoretyczną wiedzę muzyczną niezbędną do prawidłowej realizacji zadań praktycznych w swojej dziedzinie artystycznej;

2) rozwija uzdolnienia muzyczne stosownie do wieku i predyspozycji.

Uczeń:

1) poznaje zasady notacji oraz podstawowe terminy i pojęcia niezbędne w odczytaniu i realizacji tekstu muzycznego;

2) zdobywa wiedzę dotyczącą historii budowy instrumentu i potrafi wykorzystać w grze jego możliwości techniczno-wyrazowe.

Uczeń realizuje indywidualnie i zespołowo zadania muzyczne w zakresie swojej specjalności.

Uczeń:

1) posiada niezbędne umiejętności w zakresie występów publicznych, uczestnicząc w koncertach szkolnych i poza placówką;

2) jest przygotowany do świadomego odbioru muzyki.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) uczęszcza na koncerty oraz słucha muzyki z nagrań;

2) rozwija zainteresowanie kulturą;

3) zna podstawową literaturę przeznaczoną na saksofon;

4) zna w stopniu podstawowym historię i budowę swojego instrumentu oraz jego odmiany;

5) gra wyznaczone przez pedagoga utwory o zróżnicowanej formie i charakterze;

6) gra w zespole, ucząc się jednocześnie współpracy i odpowiedzialności w grupie;

7) zna i stosuje podstawowe pojęcia i terminy muzyczne, w szczególności: dźwięk, melodia, harmonia, rytm, agogika, metrum, artykulacja, dynamika, tonacja, gama, pasaż, akord;

8) wykorzystuje poznaną wiedzę na temat epok, stylów i kompozytorów w pracy nad utworami oraz podczas rozmów o muzyce.

Uczeń:

1) zna budowę i zasady konserwacji instrumentu;

2) samodzielnie składa i rozkłada instrument;

3) samodzielnie dobiera, oznacza i zmienia stroik, przymocowuje go ligaturą do ustnika;

4) prawidłowo posługuje się techniką oddechu i zadęcia;

5) kontroluje i właściwie prowadzi strumień powietrza;

6) utrzymuje prawidłową postawę podczas gry, trzyma instrument pod odpowiednim kątem oraz poprawnie układa ręce i palce;

7) zna i stosuje różne rodzaje artykulacji, w szczególności legato, non legato;

8) zna i stosuje podstawowe określenia dynamiczne, takie jak: piano, mezzopiano, mezzoforte, forte, crescendo, decrescendo;

9) prawidłowo odczytuje i realizuje oznaczenia tempa;

10) prawidłowo odczytuje i realizuje struktury rytmiczne w wykonywanych utworach;

11) samodzielnie stroi instrument oraz dba o właściwą intonację;

12) osiągnął biegłość palcową;

13) zna zasady notacji muzycznej;

14) dba o estetykę wykonania, jest wrażliwy na jakość dźwięku;

15) zna sposoby stosowania wibracji na instrumencie;

16) prawidłowo czyta nuty a vista;

17) zna współczesne środki wyrazu muzycznego umożliwiające wykonywanie utworów literatury współczesnej XX i XXI wieku.

Uczeń:

1) samodzielnie i bezbłędnie odczytuje tekst muzyczny, dostosowany do jego możliwości. W tekście nutowym uwzględnia oznaczenia metrorytmiczne, dynamiczne, agogiczne i artykulacyjne;

2) pod kierunkiem pedagoga interpretuje utwory zgodnie z kanonami stylu i formy muzycznej, wyraża emocje i wydobywa charakter utworu;

3) samodzielnie i efektywnie ćwiczy na instrumencie, koryguje własne błędy;

4) poprawnie wykonuje z pamięci wyznaczony przez pedagoga zakres materiału;

5) jest przygotowany do gry z akompaniamentem oraz w zespołach kameralnych.

Uczeń:

1) odpowiedzialnie i świadomie przygotowuje się do występów publicznych;

2) koncentruje się przed występem i podczas gry przed publicznością;

3) dokonuje prawidłowej analizy własnej gry;

4) bierze udział w popisach szkolnych i koncertach okolicznościowych;

5) wykazuje szczególne zainteresowanie grą na instrumencie;

6) potrafi wykorzystać umiejętności i wiedzę zdobytą w procesie kształcenia do uformowania swojej osobowości.

INSTRUMENT GŁÓWNY - SKRZYPCE

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń:

1) rozwija muzyczne zainteresowania, uczęszczając na koncerty i słuchając muzyki z nagrań;

2) uczestniczy w życiu muzycznym szkoły i środowiska.

Uczeń:

1) poznaje zasady notacji muzycznej oraz podstawowe terminy i pojęcia niezbędne w odczytaniu i realizacji tekstu muzycznego;

2) zdobywa wiedzę dotyczącą budowy instrumentu.

Uczeń:

1) kształci umiejętność zachowania odpowiedniej postawy podczas gry na instrumencie oraz prawidłowego posługiwania się aparatem gry;

2) poznaje zasady strojenia i konserwacji instrumentu;

3) rozwija technikę instrumentalną oraz wrażliwość na jakość dźwięku i intonację;

4) potrafi improwizować proste tematy melodyczne i grać ze słuchu;

5) w ostatnich latach nauki usprawnia aparat gry prawej i lewej ręki, doskonali umiejętności techniczne i interpretacyjne, wzbogacając środki wyrazu i pogłębiając już opanowane.

Uczeń, pod kierunkiem nauczyciela, poznaje sposoby samodzielnej pracy w zakresie jej organizacji, kontroli i samooceny.

Uczeń poznaje zasady występów publicznych: umiejętności koncentracji, prezentacji estradowej oraz współpracy z innymi instrumentalistami.

Uczeń:

1) przez udział w wydarzeniach kulturalnych oraz słuchanie nagrań świadomie kształtuje własny gust estetyczny i kształci umiejętność właściwego zachowania podczas różnych wydarzeń kulturalnych;

2) aktywnie bierze udział w życiu kulturalnym swojego środowiska.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) rozwija muzyczne zainteresowania przez uczęszczanie na koncerty, słuchanie muzyki z nagrań, poznaje wybrane pozycje z literatury wiolinistycznej;

2) uczestniczy w życiu muzycznym szkoły i środowiska;

3) odróżnia i definiuje podstawowe gatunki muzyki (muzyka klasyczna, ludowa, rozrywkowa, jazz);

4) uczestniczy w różnych formach muzykowania zespołowego;

5) przestrzega zasad dobrego wychowania.

Uczeń:

1) dysponuje podstawowym zasobem terminów i pojęć niezbędnych do odczytania zapisu muzycznego;

2) zna podstawową notację właściwą dla skrzypiec: oznaczenie strun, palcowanie, kierunki prowadzenia smyczka;

3) zna i stosuje podstawowe oznaczenia wykonawcze w zakresie agogiki, dynamiki i artykulacji;

4) wykazuje się podstawową wiedzą dotyczącą budowy skrzypiec i smyczka, umie nazwać ich poszczególne części;

5) korzysta ze źródeł i pomocy naukowych, takich jak: metronom, słowniczek muzyczny, encyklopedie, Internet.

Uczeń:

1) wykazuje umiejętność prawidłowego ułożenia prawej i lewej ręki oraz prawidłowego wydobycia dźwięku przy zachowaniu swobodnego aparatu gry;

2) samodzielnie stroi instrument, dba o jego czystość i należyty stan techniczny;

3) stosuje właściwy podział smyczka (gra całym smyczkiem oraz jego poszczególnymi częściami);

4) wykorzystuje różne rodzaje artykulacji i smyczkowania;

5) posługuje się techniką dwudźwiękową i akordową;

6) posługuje się techniką przygotowawczą;

7) gra w pozycjach - do ósmej;

8) zna budowę gam durowych i molowych oraz pasaży; potrafi je rozpoznać i wykonać;

9) różnicuje wibrację i kształtuje dźwięk zgodnie ze stylem wykonywanego utworu;

10) realizuje przebieg muzyczny z dbałością o jakość dźwięku, intonację i rytm;

11) posiada umiejętność wykonania trylu, mordentu, ozdobników, flażoletów naturalnych oraz flażoletów sztucznych;

12) stosuje w grze frazowanie;

13) transponuje proste tematy muzyczne, wykonując je od podanego dźwięku;

14) gra ze słuchu proste przebiegi melodyczne;

15) poprawnie odczytuje a vista prosty utwór w wolnym tempie.

Uczeń:

1) samodzielnie realizuje opracowany z pedagogiem plan pracy nad utworem;

2) zna i stosuje metody efektywnego ćwiczenia;

3) posiada umiejętność świadomego i systematycznego ćwiczenia oraz korygowania błędów;

4) rozwiązuje problemy, m.in. przez realizowanie wskazówek nauczyciela;

5) samodzielnie odczytuje prosty zapis nutowy;

6) kontroluje na bieżąco jakość dźwięku, intonację i rytm.

Uczeń:

1) zdobywa praktykę estradową przez udział w koncertach, audycjach, popisach, przesłuchaniach i egzaminach;

2) realizuje na estradzie założenia muzyczno-wykonawcze: stosuje właściwą artykulację i dynamikę, dba o estetykę i jakość dźwięku, a także o ogólny wyraz artystyczny;

3) zna i stosuje różne techniki zapamiętywania utworów;

4) współpracuje z pianistą akompaniatorem oraz ze współwykonawcami w zespole.

Uczeń:

1) ocenia słuchany utwór i jego wykonanie;

2) poszerza swoją wiedzę, m.in. słuchając nagrań i czytając literaturę fachową, a także korzystając z technologii informacyjnej i komunikacyjnej;

3) uczestniczy w audycjach, koncertach, wystawach i innych wydarzeniach kulturalnych.

INSTRUMENT GŁÓWNY - TRĄBKA

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń:

1) rozwija uzdolnienia i zainteresowania muzyczne (dostosowane do wieku i predyspozycji) przez uczęszczanie na koncerty i słuchanie muzyki z nagrań;

2) zdobywa podstawową wiedzę o muzyce i o instrumencie.

Uczeń kształci podstawowe umiejętności gry i poznaje możliwości techniczne instrumentu.

Uczeń realizuje indywidualne i zespołowe projekty artystyczne w zakresie swojej specjalności.

Uczeń:

1) posiada niezbędne umiejętności w zakresie występów publicznych;

2) jest przygotowany do świadomego odbioru muzyki.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) posiada podstawową wiedzę na temat historii i budowy swojego instrumentu;

2) w miarę rozwoju aktualizuje i poszerza swą wiedzę dotyczącą możliwości użycia instrumentu w różnych strojach;

3) poznaje właściwości techniczne i wyrazowe instrumentu;

4) poznaje zasady gry zespołowej kameralnej (zaleca się stosować jak najwcześniej np.: duety dostosowane do możliwości uczniów, mogą być grane z nauczycielem już w pierwszej lub drugiej klasie);

5) uczestniczy (zgodnie z sugestiami nauczyciela) w wydarzeniach kulturalnych i artystycznych;

6) zdobywa i wykorzystuje wiadomości o muzyce z dostępnych mu źródeł;

7) potrafi korzystać z techniki informatycznej;

8) wypowiada się w sposób prosty i zrozumiały na temat doznań artystycznych.

Uczeń:

1) zachowuje prawidłową postawę podczas gry na instrumencie;

2) jest wrażliwy na emisję, jakość i intonację dźwięku (ze szczególnym uwzględnieniem techniki oddechowej);

3) operuje podstawowymi sposobami artykulacji: legato, staccato, non legato;

4) zdobywa umiejętność transpozycji (in C);

5) potrafi czytać nuty a vista;

6) samodzielnie opracowuje krótkie, łatwe utwory;

7) poznaje różne techniki pamięciowego opanowania tekstu muzycznego;

8) zna i stosuje różnorodne formy pracy w grze na instrumencie.

Uczeń:

1) samodzielnie odczytuje zapis nutowy;

2) zna i posługuje się terminologią muzyczną;

3) dokonuje oceny swojej gry i koryguje popełniane błędy;

4) realizuje w sposób odpowiedzialny powierzone mu zadania, m.in. w prostych formach muzykowania zespołowego;

5) postępuje zgodnie z zasadami etyki koleżeńskiej.

Uczeń:

1) posiada umiejętności koncentracji i krytycznej oceny swoich występów;

2) uczestniczy jako solista i kameralista w audycjach, koncertach, konkursach i przesłuchaniach;

3) potrafi grać z akompaniamentem;

4) część programu koncertowego wykonuje na pamięć;

5) samodzielnie wykonuje zadania wyznaczone przez nauczyciela;

6) uczestniczy w różnych formach życia muzycznego.

INSTRUMENT GŁÓWNY - TUBA

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń:

1) rozwija zainteresowania muzyczne, uczęszczając na koncerty i słuchając nagrań;

2) uczestniczy w życiu muzycznym szkoły i środowiska.

Uczeń:

1) poznaje zasady notacji muzycznej oraz podstawowe terminy i pojęcia niezbędne w odczytaniu i realizacji tekstu muzycznego;

2) zdobywa wiedzę dotyczącą budowy i funkcjonowania instrumentu;

3) zachowuje prawidłową postawę podczas gry na instrumencie, jest wrażliwy na emisję, jakość i intonację dźwięku (ze szczególnym uwzględnieniem techniki oddechowej);

4) operuje podstawowymi sposobami artykulacji: legato, staccato, non legato;

5) rozwija i kontroluje technikę gry (ćwiczenia alikwotowe i gamowe).

Uczeń:

1) nabywa zdolności do samodzielnej pracy z instrumentem oraz realizacji bieżących zadań otrzymywanych od pedagoga;

2) osiąga systematycznie i z determinacją zamierzone cele kształcenia;

3) świadomie potrafi zorganizować plan swojej pracy;

4) wykorzystuje technologię informacyjną i komunikacyjną w procesie kształcenia i własnego rozwoju artystycznego.

Uczeń:

1) reprezentuje szkołę w projektach szkolnych oraz poza placówką;

2) zdobywa doświadczenia estradowe oraz rozwija swoje kompetencje.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) uczestniczy w życiu muzycznym i kulturalnym;

2) rozwija uzdolnienia muzyczne stosownie do wieku i predyspozycji;

3) zdobywa podstawową wiedzę o muzyce;

4) wypowiada się w sposób prosty i zrozumiały na temat doznań artystycznych.

Uczeń:

1) doskonali umiejętności techniczne i interpretacyjne;

2) rozwija wrażliwość na jakość dźwięku;

3) rozwija umiejętność samodzielnego odczytania zapisu nutowego;

4) potrafi samodzielnie opracować krótkie, łatwe utwory;

5) zna i wykorzystuje w grze możliwości techniczne instrumentu.

Uczeń:

1) realizuje indywidualnie i w zespole projekty artystyczne w zakresie swojej specjalności;

2) prezentuje swoje umiejętności i postępy w grze na instrumencie;

3) poznaje sposoby samodzielnej pracy w zakresie jej organizacji, kontroli i samooceny;

4) aktywnie współpracuje z akompaniatorem.

Uczeń:

1) uczestniczy jako solista i kameralista w audycjach, koncertach, konkursach i przesłuchaniach;

2) posiada umiejętność koncentracji przed występem i w trakcie koncertu;

3) krytycznie ocenia swoje prezentacje;

4) prezentuje utwory muzyczne z pamięci;

5) jest przygotowany do kontynuacji nauki oraz świadomego odbioru muzyki.

INSTRUMENT GŁÓWNY - WALTORNIA

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń:

1) poszerza zainteresowania muzyczne przez uczęszczanie na koncerty, słuchanie muzyki z różnych dostępnych źródeł;

2) zdobywa wiedzę o muzyce i literaturze muzycznej;

3) zna podstawowe pojęcia i terminy muzyczne;

4) uczestniczy w życiu muzycznym szkoły i środowiska.

Uczeń:

1) zna i wykorzystuje w praktyce prawidłową technikę gry,

2) stosuje różnorodne formy samodzielnej pracy z instrumentem.

Uczeń:

1) wykorzystuje wiedzę ogólnomuzyczną do samodzielnego przygotowania utworów;

2) realizuje indywidualne i zespołowe projekty artystyczne w zakresie swojej specjalności.

Uczeń:

1) posiada niezbędne umiejętności w zakresie występów publicznych solowych i zespołowych;

2) jest przygotowany do świadomego odbioru muzyki;

3) potrafi wykorzystać technologię informacyjną i komunikacyjną dla własnego rozwoju muzycznego.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) posiada wiedzę na temat historii i budowy swojego instrumentu;

2) dba o czystość i konserwację instrumentu, przestrzegając zasad higieny pracy;

3) poznaje praktycznie właściwości techniczno-wyrazowe instrumentu;

4) uczestniczy regularnie w wydarzeniach kulturalnych i artystycznych zgodnie z sugestiami nauczyciela oraz własnymi zainteresowaniami;

5) zdobywa i wykorzystuje wiadomości o muzyce i literaturze muzycznej z dostępnych mu źródeł, uwzględniając w nich szczególnie rolę swojego instrumentu;

6) korzysta z oferty edukacyjnej szkoły;

7) wypowiada się w sposób zrozumiały na temat doznań artystycznych.

Uczeń:

1) zachowuje prawidłową postawę podczas gry na instrumencie;

2) potrafi prawidłowo trzymać prawą rękę w czarze instrumentu i wykorzystywać ją do zmiany barwy i wysokości dźwięków;

3) jest wrażliwy na emisję, jakość i intonację dźwięku (ze zwróceniem uwagi na rolę techniki oddechowej);

4) operuje różnymi sposobami artykulacji, potrafi ładnie prowadzić frazę, rozwija biegłość palcową i skalę gry;

5) samodzielnie opracowuje wskazane przez nauczyciela utwory z różnych epok i gatunków;

6) zna zasady transpozycji i potrafi je stosować w miarę swoich możliwości.

Uczeń:

1) samodzielnie odczytuje zapis nutowy, wykorzystując wiedzę ogólnomuzyczną i doświadczenie;

2) stale rozwija umiejętności interpretacji utworu;

3) ocenia i koryguje popełniane błędy;

4) gra a vista utwory o różnej problematyce;

5) ćwiczy świadomie, odpowiedzialnie organizuje swój czas pracy;

6) posługuje się różnymi technikami zapamiętywania;

7) realizuje w sposób odpowiedzialny powierzone mu zadania także w formach muzykowania zespołowego;

8) postępuje zgodnie z zasadami etyki koleżeńskiej.

Uczeń:

1) posiada umiejętności koncentracji i krytycznej oceny swoich występów;

2) uczestniczy jako solista i kameralista w audycjach, koncertach, konkursach i przesłuchaniach;

3) potrafi aktywnie współpracować z akompaniatorem;

4) część programu występu wykonuje z pamięci;

5) samodzielnie wykonuje zadania wyznaczone przez nauczyciela;

6) aktywnie uczestniczy w różnych formach życia muzycznego szkoły i środowiska;

7) poszerza wiedzę muzyczną, korzystając z technologii informacyjnej i komunikacyjnej.

INSTRUMENT GŁÓWNY - WIOLONCZELA

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń:

1) rozwija zainteresowania muzyczne, uczęszczając na koncerty i słuchając muzyki z nagrań;

2) uczestniczy w życiu muzycznym szkoły i środowiska.

Uczeń:

1) poznaje zasady notacji oraz terminy i pojęcia, niezbędne w odczytaniu i realizacji tekstu muzycznego;

2) zdobywa wiedzę dotyczącą budowy instrumentu.

Uczeń:

1) kształci umiejętność zachowania prawidłowej postawy podczas gry na instrumencie oraz właściwego posługiwania się aparatem gry aż do osiągnięcia ogólnej sprawności;

2) poznaje zasady strojenia i konserwacji instrumentu;

3) rozwija podstawy techniki instrumentalnej oraz wrażliwość na jakość dźwięku i intonację w stopniu dającym możliwość dalszego kształcenia;

4) próbuje improwizować proste tematy melodyczne i grać ze słuchu.

Uczeń, pod kierunkiem nauczyciela, poznaje sposoby samodzielnej pracy w zakresie jej organizacji, kontroli i samooceny.

Uczeń poznaje zasady występów publicznych: umiejętność koncentracji, prezentacji estradowej oraz współpracy z innymi instrumentalistami.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) uczestniczy w życiu muzycznym szkoły, biorąc udział w koncertach oraz audycjach szkolnych;

2) orientuje się w zasadach obowiązujących w świecie muzycznym, zarówno jako uczestnik czynny, jak i bierny;

3) odróżnia i definiuje podstawowe gatunki muzyki (muzyka klasyczna, muzyka ludowa, muzyka rozrywkowa, jazz);

4) na podstawie swoich doświadczeń z muzyką określa własne potrzeby i oczekiwania odnośnie do realizowanego repertuaru;

5) uczestniczy w różnych formach muzykowania zespołowego;

6) wykazuje naturalną potrzebę ekspresji i kreatywności artystycznej.

Uczeń:

1) zna system notacji muzycznej w zakresie klucza basowego, wiolinowego i tenorowego;

2) zna i stosuje terminy i pojęcia muzyczne umożliwiające poprawne odczytanie i realizację tekstu muzycznego zróżnicowanego stylistycznie;

3) zna podstawowe środki wyrazu muzycznego (agogika, dynamika, artykulacja, barwa, wibracja);

4) zna zasady poprawnego wydobywania i kształtowania dźwięku;

5) dba i stosuje poprawną intonację w grze w stopniu umożliwiającym realizowanie trudniejszych utworów w dalszym etapie nauki;

6) wykazuje się podstawową wiedzą na temat budowy instrumentu, umie nazwać jego poszczególne części oraz ich funkcję.

Uczeń:

1) zachowuje odpowiednią postawę podczas gry na instrumencie oraz prawidłowo posługuje się aparatem gry;

2) określa poprawność nastrojenia instrumentu i samodzielnie dokonuje niezbędnej korekty stroju;

3) jest wrażliwy na jakość wydobywanego dźwięku, potrafi go kreować i kształtować jego wolumen;

4) prawidłowo układa prawą i lewą rękę oraz wydobywa dźwięk przy zachowaniu swobodnego aparatu gry;

5) świadomie porusza się w pozycjach szyjkowych oraz kciukowej, stosując prawidłowe zmiany pozycji;

6) wykazuje się techniką gry, w ramach której stosuje właściwy podział smyczka i operuje niezbędnymi sposobami artykulacji (détaché, legato, portato, martelé, staccato, sautillé) oraz ozdobnikami;

7) posługuje się techniką przygotowawczą;

8) prawidłowo realizuje zapis muzyczny pod względem metrorytmiki, agogiki i dynamiki;

9) poznaje budowę gam majorowych i minorowych oraz pasaży; uczy się je rozpoznawać i wykonywać;

10) prawidłowo realizuje dwudźwięki i akordy;

11) dba o czystość intonacji;

12) prawidłowo odtwarza głosem linię melodyczną;

13) wykazuje się umiejętnością frazowania;

14) potrafi swobodnie wibrować i używa wibracji jako środka wyrazu muzycznego;

15) zna różne sposoby zapamiętywania utworów i potrafi zastosować je w praktyce;

16) poprawnie odczytuje a vista umiarkowanie trudny utwór w wolnym tempie;

17) gra ze słuchu proste tematy melodyczne.

Uczeń:

1) dba o swój warsztat pracy (dobór krzesła i jego wysokości, ustawienie pulpitu, oświetlenie) i jego estetykę;

2) opracowuje plan pracy, uwzględniając ćwiczenie w harmonogramie dnia;

3) samodzielnie koryguje błędy dotyczące aparatu gry, tekstu, intonacji i artykulacji;

4) dostosowuje sposób ćwiczenia do zaistniałego problemu;

5) ocenia efekty własnej pracy;

6) prezentuje umiejętność samodzielnego opracowania utworu zróżnicowanego pod względem stopnia trudności w zakresie opanowanych dotychczas elementów techniki.

Uczeń:

1) koncentruje się przed występem i podczas koncertu;

2) wykazuje się umiejętnością gry w różnych formach muzykowania solowego i zespołowego;

3) wykorzystuje wyobraźnię muzyczną i ekspresję w prezentacji estradowej;

4) potrafi współpracować z akompaniatorem.

KSZTAŁCENIE SŁUCHU

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń:

1) rozwija umiejętności słuchowego rozpoznawania struktur melodycznych, metrorytmicznych i harmonicznych;

2) potrafi zaznaczyć w przebiegu muzycznym poznane struktury i rozróżnić zjawiska muzyczne.

Uczeń odtwarza głosem zapis nutowy na podstawie znajomości notacji muzycznej oraz wykształconych wyobrażeń słuchowych (kierunek melodii, brzmienie poszczególnych interwałów i rozłożonych akordów, relacje czasowe), zwraca uwagę na intonację i precyzję rytmiczną.

Uczeń rozwija wyobraźnię i wrażliwość muzyczną, potrafi wypowiadać się przez aktywność muzyczną, kształtuje twórczą postawę wobec stawianych zadań.

Uczeń posługuje się właściwą terminologią i notacją muzyczną, rozumie podstawowe pojęcia i oznaczenia muzyczne, dostrzega, rozróżnia i buduje poznane struktury.

Uczeń wykorzystuje wiedzę i umiejętności do realizacji innych przedmiotów muzycznych, dostrzega korelację między zagadnieniami pochodzącymi z różnych przedmiotów, rozwija i doskonali pamięć i percepcję umożliwiającą mu słuchową analizę zjawisk muzycznych.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) rozpoznaje:

2) zapisuje, uzupełnia i koryguje struktury interwałowe, akordowe i rytmiczne, jednogłosowe przebiegi melodyczne tonalne i proste atonalne, rytmiczne i melodyczno-rytmiczne oraz harmoniczne zawierające trój dźwięki triady, D^7^, TVI oraz czterodźwięk zmniejszony (dyktanda, ćwiczenia solfeżowe, przykłady z literatury muzycznej oraz z repertuaru uczniowskiego);

3) zapamiętuje i odtwarza motywy melodyczne i rytmiczne, fragmenty piosenek i utworów muzycznych;

4) zapisuje z pamięci jednogłosową melodię tonalną.

Uczeń realizuje z nut:

1) nierytmizowane następstwa dźwięków różnej wysokości;

2) proste motywy i melodie jedno- i dwugłosowe oparte o poznane struktury interwałowe i harmoniczne;

3) przebiegi rytmiczne;

4) melodie z akompaniamentem drugiej osoby;

5) proste dwugłosowe przebiegi melodyczne, rytmiczne lub melodyczno-rytmiczne z samodzielną realizacją jednego z głosów lub zespołowo. Zagadnienia melodyczne są realizowane głosem w kluczu wiolinowym i basowym następującymi sposobami: solmizacją, literowo, stopniami gamy oraz pracą z tekstem jako ćwiczenia tonalne i proste atonalne z dbałością o precyzję intonacyjną i rytmiczną. Zagadnienia rytmiczne są realizowane tataizacją, pracą z tekstem oraz technikami perkusyjnymi z dbałością o precyzję rytmiczną.

Uczeń:

1) tworzy własne wypowiedzi muzyczne (improwizuje głosem i na instrumentach, komponuje miniatury muzyczne);

2) odczytuje i realizuje zapisany tekst muzyczny, zgodnie z zawartymi oznaczeniami wykonawczymi i wskazówkami interpretacyjnymi;

3) aktywnie słucha muzyki, wykorzystując proste formy ruchu, w tym taktowanie.

Uczeń stosuje:

1) zasady notacji i kaligrafii muzycznej, dotyczące zapisu pojedynczych dźwięków i współbrzmień w kluczach wiolinowym i basowym, na pięciolinii oraz na liniach dodanych dolnych i górnych, symboli interwałów i akordów, wartości rytmicznych nut i pauz, grup rytmicznych, kropki przy nucie, fermaty, łuków, znaków przykluczowych, znaków chromatycznych pojedynczych i podwójnych, przenośników oktawowych, transpozycji, znaków zakończenia utworu i innych skrótów pisowni muzycznej;

2) solmizacyjne i literowe nazwy dźwięków odpowiadających stopniom gamy w poznanych tonacjach, nazwy oktaw w zakresie C - c^3^;

3) nazewnictwo związane z rodzajami gam i poznanych skal;

4) terminologię związaną z pokrewieństwem gam (równoległość, jednoimienność, koło kwintowe) w zakresie poznanych tonacji;

5) zasady budowy poznanych struktur melodycznych, harmonicznych i metrorytmicznych oraz zasady rozwiązywania dysonansów;

6) terminologię harmoniczną dotyczącą nazewnictwa funkcyjnego i przebiegów harmonicznych (kadencji).

Uczeń:

1) stosuje terminologię muzyczną w wypowiedziach ustnych i pisemnych w zakresie zdobytej wiedzy i umiejętności;

2) dostrzega, odczytuje i wykonuje poznane struktury melodyczne (gamy, skale, interwały), harmoniczne (struktury akordowe, funkcje harmoniczne i kadencje) i metrorytmiczne;

3) posługuje się notacją muzyczną do zapisu nut i tworzenia własnych wypowiedzi muzycznych;

4) wykorzystuje zdobytą wiedzę i umiejętności w realizacji innych przedmiotów, zwłaszcza instrumentu głównego, i świadomym odbiorze muzyki.

LITERATURA MUZYCZNA

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń wykazuje się znajomością rozpoznawania wybranych dzieł muzycznych, określania ich przynależności do stylu epoki historycznej.

Uczeń wykazuje się umiejętnością rozpoznawania i określania elementów muzyki, faktury muzycznej, środków wyrazu, sposobów kształtowania dzieła muzycznego oraz charakterystycznych cech podstawowych form i gatunków muzycznych.

Uczeń posiłkuje się znajomością aparatu wykonawczego właściwego dla danej epoki w dziejach muzyki.

Uczeń przyswaja podstawowe wiadomości o pieśniach, tańcach, instrumentach i zespołach, zwyczajach i obrzędach w polskiej kulturze ludowej oraz o stylizacjach muzyki ludowej w kompozycjach XIX i XX wieku.

Uczeń wykorzystuje zdobytą wiedzę do opisu, analizy i interpretacji dzieł muzycznych.

Uczeń tworzy wypowiedzi o muzyce, jej twórcach i rozwoju historycznym na podstawie poznanej literatury muzycznej.

Uczeń aktywnie uczestniczy w życiu kulturalnym, w szczególności w różnych formach życia muzycznego.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) wykazuje znajomość dzieł reprezentatywnych dla kolejnych epok w dziejach muzyki:

2) charakteryzuje twórczość:

3) rozpoznaje i opisuje cechy stylu muzycznego:

4) porządkuje chronologicznie:

Uczeń:

1) poprawnie posługuje się terminami i pojęciami muzycznymi określającymi:

2) określa i charakteryzuje:

3) określa funkcje muzyki różnie rozumiane w poszczególnych epokach;

4) rozróżnia i charakteryzuje gatunki i formy muzyczne typowe dla poszczególnych epok.

Uczeń:

1) charakteryzuje praktykę wykonawczą: instrumenty, głosy ludzkie, rodzaje zespołów muzycznych;

2) określa sposoby ich stosowania - w gatunkach i formach właściwych dla poszczególnych epok.

Uczeń:

1) zna regiony muzyczne Polski;

2) posiada podstawowe wiadomości o zwyczajach i obrzędach;

3) wykazuje się znajomością pieśni i tańców ludowych oraz instrumentarium ludowego;

4) określa znaczenie polskiego folkloru muzycznego dla twórczości wybranych twórców muzyki XIX i XX wieku;

5) zna przykłady stylizacji muzyki ludowej oraz wykorzystania folkloru w sposób in crudo.

Uczeń stosuje posiadaną wiedzę do analizy słuchowej, wzrokowej lub słuchowo-wzrokowej utworów muzycznych:

1) rozpoznaje i opisuje podstawowe techniki kompozytorskie;

2) rozpoznaje i opisuje cechy stylów muzycznych, wskazując przynależność utworu do danego stylu (od średniowiecza do XXI wieku);

3) rozpoznaje i charakteryzuje podstawowe cechy języka muzycznego (np. tonalność, melodykę, harmonikę, fakturę, sposoby kształtowania formy, obsadę wykonawczą, typ wyrazowości);

4) rozpoznaje i opisuje cechy gatunków i form muzycznych typowych dla poszczególnych epok.

Uczeń:

1) wybiera i porządkuje informacje istotne dla literatury muzycznej;

2) wykorzystuje technologię informacyjną i komunikacyjną do odczytania i porządkowania faktów, pojęć i terminów z zakresu literatury muzycznej.

1) wykorzystuje wiedzę z zakresu literatury muzycznej w sposób praktyczny do tworzenia własnych interpretacji;

2) prezentuje własny pogląd na twórczość muzyczną poznaną podczas uczestnictwa w różnych formach życia kulturalnego.

ORKIESTRA

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń rozwija zamiłowanie do gry w orkiestrze, pracy w grupie oraz odczuwa satysfakcję z powierzonych i zrealizowanych zadań artystycznych.

Uczeń:

1) kształtuje wiedzę i umiejętności niezbędne do gry w zespole orkiestrowym;

2) wykorzystuje doświadczenia zdobyte w trakcie nauki innych zajęć edukacyjnych artystycznych.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) jest świadomy roli, jaką pełni instrumentalista w zespole;

2) wykazuje dyscyplinę artystyczną i ogólno wychowawczą;

3) jest systematyczny, punktualny, cierpliwy, wytrwały i koleżeński;

4) uczestniczy w prezentacjach zespołu;

5) posiada umiejętność koncentrowania się;

6) dba o estetykę sceniczną zespołu, zgodną z obowiązującymi normami.

1) zna notację muzyczną, w szczególności: wartości nut i pauz, metrum, wysokości dźwięków, znaki chromatyczne; orientuje się we współzależności głosów w utworach orkiestrowych;

2) czyta nuty ze zrozumieniem w zakresie umożliwiającym wykonanie a vista prostych utworów muzycznych, wykonanych w wolnym tempie;

3) posiada podstawowe umiejętności w zakresie techniki gry na instrumencie;

4) wykorzystuje w grze podstawowe dla swojego instrumentu sposoby artykulacji, agogiki, dynamiki oraz frazowania;

5) samodzielnie stroi swój instrument i dba o prawidłową intonację;

6) zachowuje prawidłową postawę podczas gry;

7) dba o puls, swobodę ruchu oraz odpowiednią koncentrację podczas pracy w zespole;

8) kształtuje piękno barwy dźwięku podczas gry;

9) samodzielnie przygotowuje swoje miejsce pracy do zajęć, koryguje popełniane błędy, słuchając pozostałych członków zespołu;

10) dba o właściwe wyposażenie do pracy w orkiestrze;

11) samodzielnie zaznacza w nutach uwagi nauczyciela prowadzącego zajęcia;

12) wykorzystuje technologię informacyjną i komunikacyjną w zakresie wskazanym przez nauczyciela (np. dokonuje nagrań audio próby, lekcji lub własnej gry w domu) do lepszego przygotowania prezentacji muzycznej;

13) dokonuje krytycznej oceny wykonywanego utworu oraz koryguje popełniane błędy;

14) pracuje w zespole nad zadaniami wyznaczonymi przez nauczyciela;

15) wykazuje gotowość do występów.

PODSTAWY RYTMIKI

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń realizuje ćwiczenia ruchowe, słuchowe i słuchowo-ruchowe.

Uczeń tworzy własne wypowiedzi muzyczne, rozwija wyobraźnię i kreatywność.

Uczeń rozpoznaje i świadomie nazywa zjawiska muzyczne.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) świadomie i aktywnie słucha muzyki;

2) jest uwrażliwiony na zmiany wysokości dźwięków i relacje między nimi;

3) rozpoznaje barwę brzmienia instrumentów muzycznych;

4) realizuje różnymi sposobami puls i akcent metryczny oraz rytmy złożone z poznanych wartości;

5) rozpoznaje słuchowo i wykonuje różnymi sposobami motywy, tematy i frazy melodyczne, rytmiczne i melodyczno-rytmiczne.

Uczeń:

1) interpretuje ruchem i za pomocą instrumentów orffowskich: wartości rytmiczne, akcenty metryczne, różnego rodzaju tematy rytmiczne, kanony i piosenki;

2) improwizuje ruchem, głosem oraz na instrumentach orffowskich;

3) wyraża ruchem nastrój i charakter muzyki;

4) reaguje ruchem na elementy dzieła muzycznego;

5) wykonuje lub tworzy akompaniament do piosenek i utworów instrumentalnych;

6) rozpoznaje podstawowe kroki tańców polskich i potrafi je wykonać;

7) wykazuje się kreatywnością w tworzeniu i realizacji własnych pomysłów;

8) współpracuje w zespole w ramach przydzielonych zadań;

9) buduje relacje w grupie oparte na zaufaniu i dzieleniu się wiedzą.

Uczeń:

1) realizuje w ćwiczeniach i zabawach ruchowych poznane wartości rytmiczne: cała nuta, cała nuta z kropką, półnuta, półnuta z kropką, ćwierćnuta, ósemki, szesnastki oraz odpowiadające im pauzy, grupy rytmiczne: ćwierćnuta z kropką i ósemka, grupy szesnastkowe, synkopy, triola ósemkowa;

2) stosuje zasady notacji i kaligrafii muzycznej;

3) rozpoznaje metrum dwudzielne i trójdzielne o ćwierćnutowej i ósemkowej jednostce miary;

4) realizuje, analizuje i zapisuje dyktanda rytmiczne i melodyczno-rytmiczne w formie: „uzupełnianek” i „układanek”;

5) zna nazwy oraz sposoby gry na instrumentach orffowskich;

6) stosuje graficzny obraz wartości, grup rytmicznych oraz pauz, kojarzy go z wyobrażeniem słuchowym.

RYTMIKA

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń:

1) integruje i wykorzystuje wiedzę z zajęć edukacyjnych artystycznych;

2) interpretuje ruchem utwory muzyczne zgodnie z ich formą i charakterem, z uwzględnieniem estetyki i ekspresji muzyczno-ruchowej.

Uczeń działa w ramach projektów artystycznych.

Uczeń realizuje ćwiczenia słuchowo-ruchowe i słuchowo-głosowe, kształci umiejętność szybkiego reagowania na bodźce muzyczne.

Uczeń ćwiczy aparat ruchowy i wyrabia świadomość poczucia ciała.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) świadomie określa elementy dzieła muzycznego i wyraża je w ruchu, odzwierciedla ruchem zmiany agogiczne, dynamiczne i artykulacyjne, prowadzi ruch zgodnie z czasem trwania motywu, frazy, zdania, okresu muzycznego (poprzednik - następnik);

2) rozpoznaje w utworach muzycznych i tworzy formy: AB, ABA, wykorzystując rożne typy ćwiczeń rytmicznych;

3) wykorzystuje zdobytą wiedzę teoretyczną w działaniach praktycznych.

Uczeń:

1) rozwija inwencję twórczą przez działania oparte na improwizacji ruchowej, wokalnej i instrumentalnej;

2) pracuje z innymi osobami w ramach wspólnych projektów i działań, doskonaląc umiejętności interpersonalne;

3) zdobywa umiejętność radzenia sobie z tremą podczas uczestnictwa w projektach artystycznych.

Uczeń:

1) wyraża w ruchu wartości rytmiczne nut i pauz w taktach o ćwierćnutowej jednostce miary;

2) realizuje wartości, grupy i tematy rytmiczne według ustalonego tempa, w określonej dynamice i artykulacji;

3) rozróżnia w przebiegu muzycznym i wyraża w ruchu akcent metryczny;

4) realizuje w różnorodny sposób: łańcuchy realizacji tematów rytmicznych, ostinato rytmiczne, a także polirytmię, polimetrię i uzupełnienie rytmiczne;

5) kształci umiejętność szybkiego reagowania na bodźce w ćwiczeniach inhibicyjno-incytacyjnych, rozwija umiejętność koncentracji i samokontroli;

6) rozpoznaje ze słuchu i wyraża w ruchu struktury dźwiękowe (interwały, trój dźwięki), reaguje ruchem na przebieg harmoniczny, kierunek i strukturę interwałową linii melodycznej.

Uczeń:

1) utrzymuj e prawidłową postawę ciała;

2) rozwija sprawność fizyczną i świadomość ruchu przez ćwiczenia z zakresu techniki ruchu, w szczególności wzmacniające, odprężające i rozciągające;

3) kształci koordynację i pamięć ruchową oraz orientację w przestrzeni. ZASADY MUZYKI Z ELEMENTAMI EDYCJI NUT

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń zdobywa podstawową wiedzę z zakresu materiału dźwiękowego, elementów notacji muzycznej, metrorytmiki, budowy skal, gam, interwałów i akordów.

Uczeń:

1) w praktyce wykorzystuje poznane wiadomości w tworzeniu i określaniu zapisu muzycznego;

2) posługuje się edytorem nut.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) definiuje podstawowe cechy dźwięku;

2) zna zasady pisowni muzycznej (pięciolinia, nazwy oktaw, sposoby zapisywania nut i pauz, klucze: wiolinowy, basowy, altowy);

3) rozróżnia określenia: skala, gama, tonacja;

4) zna budowę gamy durowej (naturalnej) i gamy molowej (we wszystkich odmianach);

5) zna budowę pentatoniki bezpółtonowej oraz skal: modalnych, całotonowej, chromatycznej nieregularnej i góralskiej;

6) zna budowę trój dźwięków (durowy i molowy we wszystkich postaciach, zwiększony i zmniejszony) oraz budowę dominanty septymowej (we wszystkich postaciach) z rozwiązaniem;

7) definiuje podstawowe pojęcia metrorytmiczne;

8) zna podział wartości rytmicznych;

9) zna zasady grupowania wartości rytmicznych w różnego rodzaju taktach;

10) zna budowę interwałów prostych i złożonych;

11) określa interwały charakterystyczne z rozwiązaniami (major naturalny, minor naturalny i harmoniczny);

12) definiuje podstawowe elementy dzieła muzycznego (melodyka, rytmika, harmonika, agogika, dynamika, artykulacja, kolorystyka).

Uczeń:

1) stosuje poznane zasady notacji muzycznej;

2) zapisuje za pomocą edytora nutowego jeden głos i dwugłos (z wykorzystaniem agogiki, dynamiki i metrorytmiki);

3) rozpoznaje gamy durowe naturalne i gamy molowe (we wszystkich odmianach) do siedmiu znaków przykluczowych;

4) określa pokrewieństwo tonacji;

5) buduje pentatonikę bezpółtonową, skale modalne, skale całotonową i chromatyczną nieregularną;

6) określa i buduje poznane trój dźwięki oraz dominantę septymową z rozwiązaniem;

7) stosuje poznane wartości rytmiczne i zasady ich grupowania;

8) określa i buduje poznane interwały;

9) rozwiązuje poznane interwały charakterystyczne;

10) transponuje melodię (do innego klucza, tonacji i oktaw);

11) posługuje się podstawowymi pojęciami z zakresu agogiki, dynamiki i artykulacji.

ZESPÓŁ INSTRUMENTALNY

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń:

1) zdobywa umiejętność współdziałania oraz pracy w grupie;

2) jest odpowiedzialny za wykonywaną pracę;

3) kształci umiejętność gry w zespole o różnorodnym składzie.

Uczeń:

1) posiada wiedzę i umiejętności zdobyte na indywidualnych lekcjach gry na instrumencie, umie je wykorzystać w pracy w zespole;

2) wykazuje się kreatywnością w odczytaniu i wykonaniu utworu.

Uczeń:

1) bierze aktywny udział w audycjach, koncertach indywidualnych i zespołowych;

2) rozwija swoją wrażliwość muzyczną i estetyczną;

3) rozwija swoje zainteresowania muzyczne i pasję do muzykowania zespołowego.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) jest świadomy roli, jaką pełni instrumentalista w zespole;

2) motywuje innych członków grupy do współdziałania w zespole;

3) dostraja swój instrument pod kierunkiem nauczyciela do gry w zespole;

4) jest uwrażliwiony na zmiany intonacji;

5) wykazuje dbałość o elementy metrorytmiczne podczas pracy w zespole;

6) jest systematyczny, punktualny, cierpliwy i wytrwały oraz koleżeński w grupie;

7) potrafi samodzielnie przygotować swój warsztat pracy do zajęć;

8) pracuje w zespole nad zadaniami wyznaczonymi przez nauczyciela;

9) dostrzega i koryguje błędy popełniane w grze zespołowej.

Uczeń:

1) zna notację muzyczną, w szczególności: podział wartości nut i pauz, metrum, wysokości dźwięków, znaki chromatyczne;

2) wykazuje umiejętność gry z nut oraz orientację we współzależności głosów w utworach;

3) czyta nuty ze zrozumieniem, potrafi wykonać a vista łatwe utwory muzyczne o prostej fakturze, zagrane w wolnym tempie;

4) posługuje się prawidłową postawą podczas gry;

5) w sposób prawidłowy posługuje się techniką gry na swoim instrumencie;

6) wykazuje dbałość o barwę i jakość dźwięku podczas gry;

7) wykorzystuje w grze charakterystyczne dla swojego instrumentu sposoby artykulacji, agogiki, dynamiki oraz frazowania.

Uczeń:

1) wykonuje program przygotowany w ramach zespołu;

2) uczestniczy w prezentacjach zespołu;

3) dba o swój wizerunek sceniczny oraz estetykę zespołu;

4) potrafi dokonać krytycznej oceny wykonanego utworu;

5) wykorzystuje do prezentacji muzycznej technologię informacyjną i komunikacyjną w zakresie wskazanym przez nauczyciela.

OBOWIĄZKOWE ZAJĘCIA EDUKACYJNE DLA SZKOŁY MUZYCZNEJ I STOPNIA

AUDYCJE MUZYCZNE

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń:

1) posługuje się pojęciami muzycznymi;

2) potrafi opisać dzieło, posługując się terminologią muzyczną.

Uczeń rozpoznaje zagadnienia w słuchanych przykładach z literatury muzycznej, zwraca uwagę na różnorodność środków wyrazu.

Uczeń opisuje dzieło, posługując się terminologią muzyczną na podstawie zapisu nutowego.

Uczeń rozwija wyobraźnię i wrażliwość muzyczną, aktywnie słucha muzyki.

Uczeń świadomie słucha muzyki, uczestniczy w wydarzeniach muzycznych.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) stosuje podstawowe pojęcia z zakresu:

2) wymienia cechy polskich tańców narodowych oraz cechy polskiej muzyki ludowej, posługuje się pojęciem stylizacji muzyki ludowej;

3) wymienia i ogólnie charakteryzuje:

4) potrafi korzystać ze wskazanych tradycyjnych i multimedialnych zbiorów literatury muzycznej, oprogramowania komputerowego wspomagającego naukę i rozwój kompetencji muzycznych.

Uczeń:

1) rozpoznaje w słuchanych przykładach muzycznych:

2) określa na przykładach muzycznych cechy polskich tańców narodowych.

Uczeń:

1) zauważa w zapisie nutowym:

2) odczytuje z partytury obsadę wykonawczą.

Uczeń:

1) komponuje miniatury muzyczne z wykorzystaniem cech polskich tańców narodowych oraz wybranych form muzycznych;

2) stosuje proste formy ruchu podczas słuchania utworu muzycznego.

Uczeń:

1) zapoznaje się z różnorodną literaturą muzyczną;

2) kształtuje umiejętność świadomego odbioru muzyki i jej wartościowania;

3) wyraża własne opinie dotyczące słuchanych utworów;

4) bierze udział w koncertach i festiwalach.

CHÓR

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń posiada umiejętności pracy w zespole, potrafi ponosić odpowiedzialność za siebie i grupę oraz świadomie współtworzy dzieło.

Uczeń świadomie i umiejętnie posługuje się aparatem głosowym.

Uczeń zna literaturę chóralną realizowaną w trakcie zajęć chóralnych.

Uczeń bierze czynny udział w audycjach, koncertach, konkursach i festiwalach.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) zachowuje prawidłową postawę podczas śpiewu w chórze (siedzącą i stojącą);

2) prawidłowo reaguje na gest dyrygenta;

3) dba o spójność i wyrównanie brzmienia;

4) współpracuje z grupą w zespole chóralnym;

5) świadomie współtworzy dzieło (interpretacja i ogólny wyraz artystyczny);

6) interpretuje ze zrozumieniem tekst słowny i muzyczny;

7) czyta nuty głosem a vista w stopniu podstawowym;

8) opanowuje pamięciowo część utworów poznanych podczas zajęć chóru.

Uczeń:

1) posiada podstawową wiedzę niezbędną do rozwijania techniki wokalnej;

2) posługuje się techniką wokalną w stopniu podstawowym (oddech, fonacja, artykulacja, rezonans, pozycja dźwięku, dykcja) w celu uzyskania prawidłowej intonacji zarówno linearnej, jak i pionowej;

3) świadomie operuje dynamiką;

4) precyzyjnie realizuje rytmikę utworu.

Uczeń:

1) potrafi przedstawić sylwetki kompozytorów wykonywanych utworów chóralnych;

2) posiada podstawowe wiadomości o stylach wykonywanych utworów;

3) wykorzystuje i łączy w działaniach praktycznych wiedzę z zakresu przedmiotów ogólnomuzycznych.

Uczeń:

1) dba o estetykę zachowania się na scenie;

2) właściwie interpretuje dzieła muzyczne przygotowywane pod kierunkiem dyrygenta zespołu chóralnego;

3) świadomie współtworzy dzieło (ogólny wyraz artystyczny, interpretacja, rytmika, artykulacja, dynamika, agogika).

FORTEPIAN DODATKOWY

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń poznaje budowę i możliwości brzmieniowe instrumentu.

Uczeń prawidłowo posługuje się aparatem gry na fortepianie oraz nabywa podstawowych umiejętności technicznych i interpretacyjnych w grze na instrumencie.

Uczeń kształci podstawowe umiejętności gry a vista łatwych utworów muzycznych.

Uczeń poznaje zasady gry w zespole, wykorzystując nabytą wiedzę i umiejętności muzyczne.

Uczeń:

1) świadomie realizuje wyznaczone przez nauczyciela cele;

2) w pracy nad utworem posługuje się posiadaną wiedzą oraz świadomie uczy się utworu na pamięć.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) zna i określa poszczególne części fortepianu;

2) zna możliwości brzmieniowe instrumentu;

3) prawidłowo rozpoznaje klawisze i oktawy.

Uczeń:

1) zachowuje odpowiednią postawę przy instrumencie;

2) prawidłowo posługuje się aparatem gry (ułożenie rąk, pozycja dłoni i palców, swoboda nadgarstka, koordynacja i niezależność rąk);

3) realizuje podstawowy zapis notacji muzycznej w kluczu wiolinowym i basowym (przyporządkowuje nutę jako zapis graficzny właściwym klawiszom, prawidłowo odczytuje rytm i znaki chromatyczne);

4) prawidłowo realizuje zapis graficzny artykulacji i dynamiki;

5) posługuje się artykulacją portato, legato i staccato;

6) posługuje się techniką palcową w stopniu podstawowym;

7) stosuje zróżnicowaną dynamikę;

8) zna podstawowe zasady kształtowania dźwięku.

Uczeń:

1) dokonuje wstępnej analizy tekstu;

2) gra a vista proste utwory, każdą ręką osobno - w kluczu wiolinowym i basowym.

Uczeń:

1) gra łatwe utwory na 4 ręce z nauczycielem lub innym uczniem;

2) realizuje spójną interpretację w zespole (agogika, dynamika).

Uczeń:

1) realizuje zalecenia nauczyciela oraz koryguje popełniane błędy podczas samodzielnej pracy;

2) wykonuje z pamięci wybrane utwory;

3) wykorzystuje wiedzę zdobytą na innych przedmiotach (zwłaszcza ogólnomuzycznych).

INSTRUMENT GŁÓWNY - AKORDEON

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Rozwijanie zainteresowań i uzdolnień ucznia, kształtowanie jego wrażliwości estetycznej, wyobraźni oraz poczucia piękna.

Uczeń:

1) zdobywa wiedzę ogólnomuzyczną, niezbędną do nauki gry na akordeonie;

2) poznaje podstawową literaturę akordeonową - oryginalną i transkrybowaną.

Uczeń:

1) zdobywa wiedzę na temat ogólnej budowy instrumentu, prawidłowej postawy podczas gry oraz zasad prawidłowego prowadzenia i zmian miecha;

2) zapoznaje się z podstawowymi sposobami wydobywania i kształtowania dźwięku na akordeonie.

Wdrażanie ucznia do systematycznego ćwiczenia na instrumencie, kształtowanie umiejętności ćwiczenia efektywnego oraz samodzielnego przygotowania łatwych utworów.

Uczeń:

1) kształtuje umiejętności koncentracji i panowania nad tremą oraz różnych sposobów zapamiętywania utworów;

2) przyswaja podstawowe elementy obycia scenicznego;

3) zdobywa umiejętności dokonywania właściwej samooceny występu publicznego;

4) rozwija psychiczną gotowość do występów publicznych;

5) poszerza liczbę utworów w swoim repertuarze.