Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 19 kwietnia 2022 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach szkolnictwa artystycznego

10) wykorzystuje poznaną wiedzę dotyczącą epok, stylów i kompozytorów w pracy nad utworami oraz podczas rozmów o muzyce.

Uczeń:

1) wymienia i określa poszczególne części fagotu;

2) samodzielnie składa i rozkłada instrument;

3) zna zasady pielęgnacji instrumentu i stosuje je w praktyce;

4) zna budowę i higienę użytkowania stroika fagotowego;

5) zachowuje prawidłową postawę podczas gry, trzyma instrument pod odpowiednim kątem oraz poprawnie układa ręce i palce;

6) sprawnie czyta nuty w kluczach: basowym, tenorowym i wiolinowym;

7) zna i skutecznie stosuje prawidłową aplikaturę w obrębie skali B1-d^2^;

8) gra a vista utwory z nut o przeciętnej skali trudności, uwzględniając właściwą artykulację, dynamikę, frazowanie, intonację i metrorytmikę;

9) posługuje się swobodnie aparatem oddechowym;

10) uwzględnia znaczenie narządów jamy ustnej oraz zmiennej plastyki warg, mięśni twarzy, pracy języka i otwartej krtani w celu wydobycia pięknego dźwięku i operowania różnymi rodzajami artykulacji;

11) zna zasady prawidłowego wykonywania następujących ćwiczeń przygotowawczych: ćwiczenia oddechowe, z zakresu emisji dźwięku, różnorodnej artykulacji i biegłości technicznej;

12) opracowuje samodzielnie utwory z zachowaniem wierności zapisowi muzycznemu, właściwego stylu epoki i indywidualnej interpretacji;

13) zna i stosuje nowe środki wyrazu artystycznego;

14) posługuje się elementami techniki gry z uwzględnieniem biegłości technicznej palców, niezbędnej do realizacji repertuaru;

15) zna zasady gry zespołowej, potrafi współpracować z zespołami o różnym składzie instrumentalnym;

16) samodzielnie pracuje z akompaniatorem;

17) świadomie pracuje nad prawidłową intonacją;

18) zna i wykorzystuje różne sposoby zapamiętywania zapisu nutowego utworów;

19) zna podstawy innych notacji muzycznych, w tym wybranych zagadnień muzyki awangardowej.

Uczeń:

1) samodzielnie rozczytuje i opracowuje utwory przewidziane w programie nauczania;

2) wykorzystuje wiedzę teoretyczną w samodzielnej pracy nad przygotowaniem utworu;

3) kontroluje i analizuje własną grę podczas ćwiczenia;

4) posiada wiedzę teoretyczną na temat cech stylów i struktury form muzycznych (koncert, sonata, suita, miniatura, temat z wariacjami), co pozwala mu na prawidłową interpretację utworów;

5) samodzielnie organizuje próby zespołów instrumentalnych i potrafi wpływać na interpretację utworu muzycznego podczas pracy zespołowej.

Uczeń:

1) zna i stosuje zasady zachowania się na estradzie: odpowiedni strój, ukłon, wejście i zejście z estrady, dostrojenie instrumentu;

2) potrafi się koncentrować przed występem i podczas koncertu;

3) potrafi współpracować na estradzie z innymi muzykami biorącymi udział w prezentacji;

4) realizuje zadania, współpracując z większym zespołem instrumentalnym, takim jak: orkiestra dęta, orkiestra kameralna lub orkiestra symfoniczna;

5) samodzielnie i właściwie dostraja fagot do innych współwykonawców utworu muzycznego;

6) wykonuje publicznie utwory z pamięci;

7) umiejętnie i swobodnie prezentuje się na scenie, potrafi właściwie ocenić warunki akustyczne sali i dostosować do nich sposób gry;

8) potrafi zróżnicować role w zespole -jako solista i kameralista;

9) potrafi samodzielnie zorganizować własny występ, np. w formie audycji, recitalu;

10) przestrzega przepisów prawa autorskiego, szczególnie w zakresie rejestracji występów dostępnymi metodami audiowizualnymi;

11) prawidłowo określa epokę i styl wykonywanych lub wysłuchiwanych utworów, obiektywnie ocenia i komentuje różnorodne interpretacje.

Uczeń:

1) stale poszerza wiedzę na temat literatury swojego instrumentu, korzystając z nowoczesnych metod pozyskiwania informacji, w tym technologii informacyjnej i komunikacyjnej;

2) gromadzi i analizuje informacje z zakresu przedmiotu głównego oraz przedmiotów ogólnomuzycznych;

3) potrafi obsługiwać sprzęt elektroniczny i rejestrować swoją grę w celu dokonania krytycznej oceny prezentacji;

4) samodzielnie wyszukuje informacje, analizuje je i dokonuje ich oceny.

FLET

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń rozwija i utrwala umiejętności gry na instrumencie.

1) odpowiedzialnie wykorzystuje czas przeznaczony na pracę z instrumentem;

2) przygotowuje i wykonuje dzieła muzyczne zgodnie z kanonami stylu i formy muzycznej.

Uczeń:

1) występuje publicznie jako solista i kameralista;

2) posiada umiejętność pracy w zespole;

3) jest świadomym odbiorcą sztuki.

Uczeń wykorzystuje technologię informacyjną i komunikacyjną, które wspomagają proces kształcenia i własnego rozwoju artystycznego.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

1) zna historię, budowę i odmiany instrumentu: flet, flet piccolo, flet altowy;

2) udoskonala znane techniki oddechu, zna budowę aparatu oddechowego;

3) zna sposoby rozgrywania się (ćwiczenia oddechowe, ćwiczenia emisji dźwięku i biegłości palcowej);

4) świadomie pracuje nad prawidłową intonacją;

5) zna i stosuje nowe środki wyrazu w zakresie dynamiki i barwy dźwięku;

6) świadomie posługuje się różnorodnymi technikami artykulacyjnymi, dynamiką i agogiką;

7) rozwija technikę palcową w stopniu umożliwiającym mu wykonywanie utworów o charakterze wirtuozowskim;

8) czyta nuty a vista;

9) świadomie wykorzystuje różne sposoby zapamiętywania materiału nutowego;

10) wykonuje wybrane fragmenty partii orkiestrowych.

Uczeń:

1) organizuje i realizuje systematyczne ćwiczenie poszczególnych elementów warsztatu według wskazówek nauczyciela;

2) w grze wykazuje się kreatywnością, muzykalnością i wrażliwością artystyczną;

3) rozumie przebieg frazy muzycznej;

4) łączy i wykorzystuje wiedzę teoretyczną w pracy nad samodzielnym przygotowaniem utworu;

5) kontroluje i analizuje własną grę podczas ćwiczenia;

6) posiada wiedzę teoretyczną na temat cech stylów i form muzycznych (koncert, sonata, suita, miniatura, temat z wariacjami) wspomagającą prawidłową interpretację utworów;

7) poszerza wiedzę na temat literatury przeznaczonej na flet, w tym kompozycji napisanych współcześnie.

Uczeń:

1) posiada niezbędne umiejętności swobodnej prezentacji scenicznej (koncentrację i pokonanie tremy, właściwą ocenę warunków akustycznych sali i dostosowanie do nich sposobu gry);

2) potrafi zróżnicować role -jako solista i kameralista;

3) kompetentnie i kreatywnie realizuje zadania artystyczne, powierzone mu w grze zespołowej;

4) na bieżąco śledzi wydarzenia kulturalne i bierze w nich udział, dobierając je pod kątem wykonywanego programu, wykonawców i wskazówek nauczyciela;

5) kształtuje własny pogląd, słuchając różnych interpretacji dzieł muzycznych i porównując te interpretacje.

Uczeń:

1) samodzielnie wyszukuje, wybiera i analizuje dostępne informacje z zakresu przedmiotu głównego oraz przedmiotów ogólnomuzycznych;

2) potrafi obsługiwać sprzęt elektroniczny i rejestrować swoją grę w celu dokonania analizy i krytycznej oceny.

FORTEPIAN

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń:

1) w działaniach praktycznych integruje wiedzę z zakresu historii muzyki, form muzycznych, harmonii i analizy muzycznej;

2) rozwija swoją wiedzę, ze szczególnym uwzględnieniem historii fortepianu i muzyki fortepianowej, korzystając z różnych źródeł.

Uczeń:

1) rozwija umiejętności wykonawcze w zakresie wirtuozerii i głębi wyrazu;

2) doskonali elementy warsztatu gry w zakresie m.in. wydobycia dźwięku, elastyczności aparatu, stosowania różnorodnych technik gry, wykorzystania pedalizacji, gry gam i pasaży.

Uczeń:

1) doskonali umiejętności w zakresie interpretacji muzycznej zgodnej ze stylem, charakterem i budową formalną utworów;

2) kształtuje świadomość stosowania środków wykonawczych w zależności od rodzaju utworu i stylu;

3) rozwija sprawność niezbędną do wykonywania różnorodnych form literatury fortepianowej pochodzącej z różnych epok.

Uczeń:

1) doskonali swoje umiejętności gry podczas codziennego samodzielnego ćwiczenia;

2) samodzielnie i skutecznie rozwija dobór środków umożliwiających osiąganie celów w pracy nad utworami;

3) doskonali umiejętność korygowania własnych błędów i organizacji czasu przeznaczonego na ćwiczenie.

Uczeń:

1) doskonali umiejętność gry przed publicznością;

2) świadomie stosuje różne sposoby pamięciowego opanowania utworu, opanowywania tremy i koncentracji na zadaniu muzycznym;

3) usprawnia umiejętność dokonywania krytycznej oceny wykonywanych utworów.

Uczeń:

1) kreatywnie realizuje zadania artystyczne;

2) aktywnie uczestniczy w różnych formach życia muzycznego.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) zna ogólne zasady budowy i wydobywania dźwięku fortepianu oraz jego historycznych prototypów: klawikordu, klawesynu i pianoforte;

2) analizuje utwór muzyczny, wykorzystując wiedzę z przedmiotów ogólnomuzycznych;

3) zna oznaczenia dynamiczne, artykulacyjne, agogiczne i interpretacyjne (w tym oznaczeni włoskie);

4) rozpoznaje i definiuje cechy charakterystyczne budowy formalnej utworów, np.: fuga, suita, forma sonatowa, cykl sonatowy, rondo, wariacje, koncert, etiuda, miniatura i duża forma romantyczna;

5) rozpoznaje i wymienia cechy charakterystyczne stylu epoki i kompozytora wykonywanych utworów, np.: technika imitacyjna w polifonii barokowej, faktura homofoniczna w utworach klasycznych, tempo rabato i oddech w romantycznej kantylenie, wykorzystanie kolorystyki brzmienia w impresjonizmie;

6) samodzielnie dociera do informacji w zakresie historii dziedziny i cech stylistycznych z wykorzystaniem technologii informacyjnej i komunikacyjnej.

Uczeń:

1) prawidłowo wydobywa i kształtuje dźwięk we wszystkich rejestrach, ze szczególnym uwzględnieniem:

2) wykorzystuje elementy techniki gry w sposób wirtuozowski;

3) swobodnie i elastycznie posługuje się aparatem gry ze szczególnym uwzględnieniem synchronizacji pracy rąk we wszystkich typach faktury, niezależności rąk oraz sprawności technicznej lewej ręki;

4) gra różnorodną artykulacją w następujących technikach gry:

5) prawidłowo realizuje fakturę homofoniczna i polifoniczną w następujących zagadnieniach:

6) posługuje się różnorodną pedalizacją, stosując m.in. półpedały, pedał wibracyjny;

7) doskonali technikę gry a vista;

8) prawidłowo gra wszystkie gamy i pasaże: majorowe oraz minorowe harmoniczne i melodyczne w pozycjach oktawy, tercji, seksty i decymy oraz podwójnych tercjach, odpowiednie do nich pasaże toniczne z przewrotami mieszane, pasaże oparte na czterodźwiękach dominanty septymowej i akordach septymowych zmniejszonych z przewrotami mieszane, gamy chromatyczne w pozycjach i podwójnych tercjach.

Uczeń:

1) interpretuje utwory muzyczne zgodnie z ich stylem, charakterem i budową formalną, szczególnie uwzględniając:

2) świadomie przekazuje treść muzyczną utworu, wykorzystując wyobraźnię brzmieniową, ekspresję wypowiedzi, emocje i intelekt;

3) wykonuje literaturę fortepianową z różnych epok muzycznych i w różnych stylach: baroku, klasycyzmu, romantyzmu, impresjonizmu i współczesności (XX i XXI wieku);

4) prawidłowo i ze zrozumieniem przedstawia różne formy muzyczne: utwory polifoniczne, klasyczny cykl sonatowy (do wyboru np.: sonatę, koncert), rondo, wariacje, etiudy, utwory wirtuozowskie, utwory kantylenowe, miniatury i duże formy romantyczne;

5) poprawnie wykonuje z pamięci podczas występów publicznych następujący program: trzy etiudy lub inne utwory wirtuozowskie (w tym co najmniej jedną etiudę F. Chopina), uwzględniające techniki: palcową obu rąk, podwójnych dźwięków i oktaw, utwór polifoniczny (do wyboru: Preludium i Fuga J. S. Bacha lub inną formę cykliczną w całości); sonatę klasyczną w całości, utwór F. Chopina, utwór dowolny (do wyboru: romantyczny, neoromantyczny, impresjonistyczny lub współczesny) oraz koncert (do wyboru: całość, część I lub II i III); dopuszcza się wykonanie z nut muzyki skomponowanej po 1950 r.

Uczeń podczas samodzielnego ćwiczenia:

1) kontroluje prawidłową postawę przy instrumencie;

2) pracuje świadomie nad rozwijaniem środków wykonawczych;

3) doskonali umiejętności wykonawcze w pracy nad interpretacją utworów;

4) stale pracuje nad doskonaleniem sposobów wydobycia dźwięku;

5) prawidłowo odczytuje nowy utwór muzyczny;

6) rozumie pojęcia muzyczne, samodzielnie określa charakter utworu oraz stosuje odpowiednie środki wyrazu;

7) samodzielnie pokonuje problemy techniczno-wykonawcze i interpretacyjno-muzyczne;

8) koryguje popełniane błędy.

Uczeń:

1) posiada umiejętność przekazu treści muzycznej wykonywanego utworu podczas publicznego występu;

2) posługuje się różnorodnymi sposobami pamięciowego opanowania utworów muzycznych;

3) potrafi odpowiednio reagować na błędy i sprawnie je korygować podczas występu;

4) utrzymuje w gotowości wykonawczej wybrane utwory;

5) współpracuje z innym instrumentalistą lub orkiestrą podczas prezentacji koncertu fortepianowego;

6) dokonuje oceny krytycznej wykonanych utworów;

7) stosuje podstawowe zasady obycia estradowego.

Uczeń:

1) planuje i realizuje przedsięwzięcia muzyczne;

2) rozwija umiejętności współpracy z innymi i tworzenia dobrych relacji;

3) bierze udział w różnych formach aktywności muzycznej (audycje, koncerty, kursy i inne).

GITARA

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń:

1) uczestniczy w wydarzeniach kulturalnych (koncerty, sztuki teatralne, filmy, wystawy);

2) pozyskuje, wybiera i ocenia informacje, wykorzystując technologię informacyjną i komunikacyjną;

3) poznaje literaturę muzyczną przedmiotu;

4) pogłębia wiedzę ogólnomuzyczną i sprawnie posługuje się fachową terminologią muzyczną;

5) wykorzystuje wiedzę teoretyczną do realizacji zadań artystycznych.

Uczeń:

1) świadomie doskonali swoje umiejętności techniczne i wzbogaca środki wyrazu artystycznego;

2) samodzielnie doskonali pracę nad utworem;

3) rozwija umiejętność słuchania własnej gry, świadomego ćwiczenia i korygowania błędów;

4) gra a vista nieskomplikowane utwory;

5) interpretuje utwory w oparciu o styl, formę i wiedzę z zakresu przedmiotów ogólnomuzycznych;

6) potrafi dokonać właściwej oceny poziomu swojej wiedzy i umiejętności.

Uczeń:

1) jest przygotowany do udziału w życiu muzycznym oraz upowszechniania wartości estetycznych muzyki;

2) posiada wrażliwość i wyobraźnię muzyczną umożliwiającą wyrażanie własnych koncepcji artystycznych.

Uczeń:

1) przez udział w wydarzeniach kulturalnych, lekturę literatury fachowej oraz słuchanie nagrań świadomie kształtuje własny gust estetyczny i kształci umiejętność właściwego zachowania podczas różnych wydarzeń kulturalnych;

2) aktywnie bierze udział w życiu kulturalnym swojego środowiska.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) świadomie uczestniczy w wydarzeniach muzycznych i kulturalnych (koncerty i inne formy sztuki);

2) wykorzystuje udział w koncertach, warsztatach, festiwalach i wykładach jako źródło inspiracji do własnej aktywności i dalszego zdobywania wiedzy;

3) aktywnie uczestniczy w życiu lokalnej społeczności muzycznej, dzieląc się swoimi zainteresowaniami muzycznymi;

4) samodzielnie wyszukuje i wybiera informacje o muzyce, wykorzystując m.in. technologię informacyjną i komunikacyjną;

5) samodzielnie poznaje literaturę gitarową przez udział w koncertach i słuchanie muzyki z nagrań.

Uczeń:

1) stosuje właściwe sposoby użytkowania i konserwacji instrumentu;

2) poprawnie posługuje się aparatem gry;

3) posiada podstawowe umiejętności harmonizacji melodii i realizacji akompaniamentu;

4) świadomie kształtuje dźwięk (posługuje się zróżnicowaną barwą i różnymi sposobami artykulacji);

5) w oparciu o wiedzę ogólnomuzyczną analizuje i interpretuje utwory solowe i kameralne zgodnie z ich budową formalną i stylem;

6) samodzielnie doskonali swoją technikę wykonawczą;

7) gra proste utwory a vista z uwzględnieniem prawidłowej artykulacji, dynamiki, frazowania i rytmu;

8) samodzielnie przygotowuje wybrane utwory: opracowuje aplikaturę, ćwiczy świadomie, słuchając własnej gry, koryguje popełniane błędy oraz dobiera środki wyrazu artystycznego;

9) uczestniczy w różnych formach muzykowania zespołowego;

10) wykonuje utwory z różnych epok (od polifonicznych form renesansu i baroku do muzyki współczesnej), w tym formy cykliczne (w całości lub wybrane części) oraz etiudy o zróżnicowanej problematyce technicznej;

11) realizuje gamy w tonacjach do czterech krzyżyków i trzech bemoli (jednogłosowo, tercje, seksty, oktawy, decymy);

12) zna podstawowe akordy durowe, molowe, septymowe i zmniejszone;

13) rozpoznaje i rozwija swoje zdolności i zainteresowania muzyczne;

14) w zależności od posiadanych predyspozycji i umiejętności podejmuje próby improwizacji, aranżacji i kompozycji;

15) posługuje się fachową terminologią muzyczną;

16) potrafi dokonać obiektywnej oceny poziomu swojej wiedzy i umiejętności.

Uczeń:

1) posiada umiejętności techniczno-wyrazowe oraz predyspozycje psychiczne do występów solowych i gry kameralnej;

2) wyraża własne koncepcje artystyczne, kierując się wrażliwością i wyobraźnią muzyczną;

3) kontroluje, w sposób świadomy, swoje emocje i zachowanie podczas występów;

4) przestrzega podstawowych zasad zachowania się na estradzie;

5) aktywnie uczestniczy w różnych formach życia muzycznego;

6) opanowuje pamięciowo rozbudowany repertuar (półrecital).

Uczeń:

1) ocenia słuchany utwór i jego wykonanie;

2) poszukuje nowych form wyrazu artystycznego, prezentując otwartą postawę wobec zmieniających się praktyk wykonawczych i nurtów stylistycznych;

3) poszerza swoją wiedzę, m.in. słuchając nagrań i czytając literaturę fachową, a także korzystając z technologii informacyjnej i komunikacyjnej;

4) bierze czynny udział w różnych formach życia muzycznego;

5) uczestniczy w audycjach, koncertach, wystawach i innych wydarzeniach kulturalnych.

HARFA PEDAŁOWA

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń:

1) usprawnia aparat gry;

2) doskonali umiejętności techniczne i interpretacyjne;

3) poszerza środki wyrazu o nowe umiejętności;

4) rozwija wirtuozowskie elementy gry.

Uczeń:

1) poznaje historię harfy i literaturę na jej temat;

2) poszerza wiedzę dotyczącą stylów wykonawczych, budowy formalnej utworów i znaczenia terminów muzycznych w celu prawidłowej interpretacji wykonywanego repertuaru.

Uczeń:

1) przez udział w koncertach doskonali umiejętność swobodnej prezentacji przed publicznością przy równoczesnym kreatywnym wyrażaniu swojej wrażliwości artystycznej;

2) pogłębia umiejętność współpracy z innymi instrumentalistami;

3) pracuje nad osiągnięciem koncentracji umożliwiającej opanowanie tremy i prawidłowy przebieg występu.

Uczeń przez udział w wydarzeniach kulturalnych, lekturę literatury fachowej oraz słuchanie nagrań świadomie kształtuje własny gust estetyczny i kształci umiejętność właściwego zachowania podczas różnych wydarzeń kulturalnych.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) przyjmuje prawidłową postawę podczas gry na instrumencie oraz dysponuje swobodną techniką gry pozwalającą na prawidłowe wykonanie dzieł muzycznych różnych epok i stylów w muzyce solowej, kameralnej i orkiestrowej;

2) prawidłowo odczytuje zapis utworów muzycznych oraz interpretuje je zgodnie z zamysłem kompozytora;

3) umiejętnie realizuje skomplikowane harmonicznie i rytmicznie przebiegi muzyczne, zwracając uwagę na prawidłowo utrzymany puls i akcentację;

4) dostosowuje środki wyrazu do rodzaju wykonywanego utworu, sprawnie wykorzystując odpowiednią artykulację, agogikę, dynamikę, frazowanie i ekspresję;

5) czyta nuty a vista w sposób gwarantujący szybkie opanowanie nowego materiału;

6) poprawnie odczytuje i realizuje współczesną notację muzyczną;

7) prawidłowo realizuje szeroki wachlarz harfowych efektów brzmieniowych;

8) poprawnie realizuje ozdobniki;

9) kreatywnie wyraża swoją wrażliwość artystyczną w interpretacji dzieł muzycznych;

10) potrafi prawidłowo nastroić harfę, używając elektronicznego aparatu do strojenia lub kamertonu;

11) jest wyczulony na dokładne strojenie harfy, potrafi korygować jej strój w miarę pojawiających się problemów intonacyjnych podczas prezentacji utworu;

12) samodzielnie planuje pracę nad utworem, zapoznając się z jego budową formalną i stylem;

13) kontroluje i obiektywnie ocenia swoją pracę;

14) efektywnie organizuje swoją pracę przez świadome wykorzystanie różnorodnych sposobów ćwiczenia;

15) opanowuje pamięciowo część utworów ze swojego repertuaru przez wykorzystanie różnych technik zapamiętywania;

16) wykorzystuje w praktyce wiedzę z zakresu przedmiotów ogólnomuzycznych;

17) realizuje (indywidualnie i zespołowo) projekty artystyczne w zakresie swoich umiejętności;

18) współpracuje w zespole kameralnym;

19) przygotowuje i samodzielnie opracowuje fragmenty partii orkiestrowych;

20) aranżuje utwory oraz tworzy krótkie improwizacje (np. kadencje);

21) ocenia swoje dokonania oraz dokonania innych.

Uczeń:

1) zna historię harfy na tle historii muzyki, jej literaturę, budowę oraz sposób konserwowania instrumentu;

2) stosuje w praktyce swoją wiedzę z zakresu przedmiotów ogólnomuzycznych;

3) rozszerza wiedzę w zakresie terminów muzycznych o dodatkowe, dotyczące szczegółowej interpretacji i ekspresji;

4) utrwala wiedzę z zakresu stylów muzycznych i zróżnicowanego sposobu artykulacji;

5) analizuje utwór od strony budowy formalnej, harmonii, stylu i cech charakterystycznych dla danej epoki;

6) zna sposoby zapisu różnorodnej artykulacji, specyficznych dla harfy efektów brzmieniowych oraz współczesnej notacji muzycznej;

7) zna różnorodne interpretacje muzyczne i potrafi je ocenić;

8) świadomie dba o swój rozwój artystyczny, stale wzbogacając swoją wiedzę;

9) zna harfową literaturę solową, kameralną oraz wybrane fragmenty utworów orkiestrowych;

10) korzysta z literatury specjalistycznej i publicystyki muzycznej;

11) wykorzystuje technologię informacyjną i komunikacyjną do pogłębiania wiedzy merytorycznej i wyszukiwania nowego repertuaru;

12) wykorzystuje środki techniczne do audiowizualnej rejestracji swoich występów oraz weryfikacji własnych osiągnięć.

Uczeń:

1) przestrzega zasad zachowania się na estradzie;

2) osiąga koncentrację niezbędną do opanowania tremy i prawidłowego przebiegu występu;

3) opanowuje pamięciowo większe formy muzyczne;

4) stosuje autorefleksję i potrafi ją wyrazić w celu wzbogacenia własnego rozwoju;

5) jest zdyscyplinowany podczas pracy w zespole;

6) w sposób otwarty i kreatywny współtworzy dzieło muzyczne;

7) w pracy zespołowej zaznajamia się z partiami innych instrumentów w partyturze;

8) współpracuje w zespole, grając rolę zarówno instrumentu wiodącego, jak i akompaniującego;

9) wykazuje się kompetencjami społecznymi w organizowaniu gry zespołowej (przestrzega zasad kultury i dobrego wychowania, okazuje pomoc kolegom, wykazuje się odpowiedzialnością za pracę swoją oraz zespołu, jest elastyczny, otwarty na zmiany, szanuje siebie i innych);

10) ponosi odpowiedzialność za podejmowane działania.

Uczeń:

1) ocenia słuchany utwór i jego wykonanie;

2) poszukuje nowych form wyrazu artystycznego, prezentując otwartą postawę wobec zmieniających się praktyk wykonawczych i nurtów stylistycznych;

3) poszerza swoją wiedzę, m.in. słuchając nagrań i czytając literaturę fachową, a także korzystając z technologii informacyjnej i komunikacyjnej;

4) bierze czynny udział w różnych formach życia muzycznego.

KLARNET

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń rozwija i utrwala umiejętności gry na instrumencie.

Uczeń:

1) odpowiedzialnie wykorzystuje czas przeznaczony na pracę z instrumentem;

2) przygotowuje i wykonuje dzieła muzyczne zgodnie z kanonami stylu i formy muzycznej.

Uczeń:

1) występuje publicznie jako solista i kameralista;

2) posiada umiejętność pracy w dużym zespole wykonawczym;

3) jest świadomym odbiorcą sztuki.

Uczeń wykorzystuje technologię informacyjną i komunikacyjną w celu poszerzania wiedzy oraz dalszego kształcenia i rozwoju artystycznego.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) zna historię, budowę i odmiany instrumentu: klarnet A, B, C, D, Es, klarnet basowy, bassethorn;

2) udoskonala podstawowe techniki oddechu, zna budowę aparatu oddechowego;

3) zna sposoby rozgrywania się (ćwiczenia oddechowe, ćwiczenia emisji dźwięku i biegłości palcowej);

4) świadomie kontroluje prawidłową intonację;

5) zna i stosuje nowe środki wyrazu w zakresie dynamiki i barwy dźwięku;

6) świadomie posługuje się różnorodnymi technikami artykulacyjnymi, dynamiką i agogiką;

7) posługuje się wysokim stopniem techniki palcowej, która pozwala mu na wykonywanie utworów o charakterze wirtuozowskim;

8) czyta nuty a vista, prawidłowo realizując zapis nutowy;

9) świadomie korzysta z różnych sposobów zapamiętywania materiału nutowego;

10) zna zasady transpozycji, wykonuje wybrane fragmenty partii orkiestrowych.

Uczeń:

1) zna podstawowe warunki pracy i higienę pracy i ich przestrzega (przewietrzone pomieszczenie, odpowiednie oświetlenie, prawidłowe ustawienie pulpitu);

2) organizuje i realizuje pracę nad poszczególnymi elementami warsztatu według wskazówek nauczyciela;

3) łączy i wykorzystuje wiedzę teoretyczną w pracy nad samodzielnym przygotowaniem utworu;

4) kontroluje i analizuje własną grę podczas ćwiczenia;

5) interpretuje prawidłowo utwory w oparciu o wiedzę teoretyczną na temat stylów i form muzycznych (koncert, sonata, suita, miniatura, temat z wariacjami);

6) odznacza się w grze kreatywnością, muzykalnością i wrażliwością artystyczną;

7) poszerza wiedzę z zakresu literatury muzycznej przeznaczonej na klarnet, uwzględniając utwory skomponowane współcześnie.

Uczeń:

1) potrafi umiejętnie i swobodnie prezentować się na scenie (koncentruje się i pokonuje tremę, właściwie ocenia warunki akustyczne sali i dostosowuje do nich sposób gry);

2) potrafi zróżnicować role -jako solista i kameralista;

3) kompetentnie i kreatywnie realizuje zadania artystyczne w grze zespołowej;

4) śledzi bieżące wydarzenia kulturalne i bierze w nich udział, selekcjonuje je pod kątem wykonywanego programu, wykonawców i wskazówek nauczyciela;

5) kształtuje własne poglądy na temat muzyki, słuchając różnych wykonań dzieł muzycznych i porównując te wykonania.

Uczeń:

1) samodzielnie poszukuje, analizuje i dobiera informacje z zakresu przedmiotu głównego oraz przedmiotów ogólnomuzycznych;

2) potrafi obsługiwać aparaturę umożliwiającą rejestrację gry w celu dokonania analitycznej oceny swoich prezentacji.

KLAWESYN

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń kształci umiejętności prawidłowego posługiwania się aparatem gry oraz doskonali sposoby analizy i interpretacji materiału muzycznego.

Uczeń poznaje cechy charakterystyczne instrumentów z rodziny klawesynów, wybraną literaturę przedmiotu oraz reprezentatywne utwory z repertuaru klawesynowego, skomponowane w różnych stylach i okresach historycznych.

Uczeń:

1) aktywnie współpracuje w grupie;

2) uczestniczy w życiu kulturalnym przez grę solową i w zespołach, a także słuchając muzyki.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) profesjonalnie posługuje się techniką gry, korzysta z systemu rejestrów;

2) stosuje zróżnicowane rodzaje artykulacji, frazowanie, ornamentykę oraz elementy improwizacji, w zależności od stylu i charakteru wykonywanego utworu;

3) posiada umiejętność realizacji faktury wielogłosowej;

4) twórczo interpretuje utwór, uwzględniając zasady notacji, cechy stylu i strukturę formy muzycznej, specyfikę instrumentu oraz elementy wyrazowe;

5) stosuje różne sposoby zapamiętywania utworów;

6) wykonuje a vista łatwe utwory;

7) samodzielnie opracowuje utwory o małym stopniu trudności;

8) wykonuje utwory w różnych formach muzykowania zespołowego oraz realizuje basso continuo;

9) ma w repertuarze utwory o zróżnicowanej formie i stylu, w tym cykl suitowy i formy swobodne;

10) korzysta w praktyce z zasobów wiedzy teoretycznej.

Uczeń:

1) definiuje reprezentatywne dzieła z literatury klawesynowej;

2) definiuje strukturę wykonywanego dzieła, jego styl oraz charakter;

3) wykorzystuje wiedzę z zakresu podstawowych cech dawnych praktyk wykonawczych;

4) wykorzystuje wiedzę z historii rozwoju i budowy klawesynu;

5) pozyskuje materiały i wiedzę ze zbiorów bibliotecznych i z multimediów, korzystając również z technologii informacyjnych i komunikacyjnych;

6) zna terminologię z zakresu przedmiotu i posługuje się nią.

1) potrafi samodzielnie i właściwie zorganizować swoją pracę;

2) aktywnie i odpowiedzialnie współpracuje w grupie i na rzecz grupy;

3) potrafi odpowiednio prezentować się na estradzie oraz krytycznie oceniać własne dokonania;

4) jest obiektywny i rzetelny w ocenie swoich kwalifikacji;

5) korzysta z zasobów kultury w różnych jej formach;

6) doskonali umiejętności zawodowe i poszerza swoją wiedzę, m.in. słuchając nagrań i czytając literaturę fachową;

7) bierze czynny udział w różnych formach życia muzycznego.

KONTRABAS

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń:

1) usprawnia aparat gry prawej i lewej ręki;

2) doskonali umiejętności techniczne i interpretacyjne;

3) poszerza środki wyrazu o nowe umiejętności;

4) rozwija wirtuozowskie elementy gry.

Uczeń:

1) poznaje historię kontrabasu;

2) poszerza wiedzę dotyczącą stylów wykonawczych, budowy formalnej utworów i interpretacji.

Uczeń:

1) przez udział w koncertach doskonali umiejętność swobodnej prezentacji przed publicznością oraz kształci umiejętność kreatywnego wyrażania swojej wrażliwości artystycznej;

2) pogłębia umiejętność współpracy z innymi instrumentalistami;

3) stosuje różne sposoby koncentracji i opanowania tremy oraz wpływa na prawidłowy przebieg występu.

Uczeń:

1) przez udział w wydarzeniach kulturalnych, lekturę literatury fachowej oraz słuchanie nagrań świadomie kształtuje własny gust estetyczny i kształci umiejętność właściwego zachowania podczas różnych wydarzeń kulturalnych;

2) aktywnie bierze udział w życiu kulturalnym swojego środowiska.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) posiada umiejętności w zakresie warsztatu technicznego (prawidłowa korelacja elementów aparatu gry) pozwalające na prezentacje treści muzycznych zawartych w utworach, z uwzględnieniem specyfiki literatury solowej, kameralnej i orkiestrowej;

2) zachowuje prawidłową postawę przy instrumencie umożliwiającą swobodę techniczną;

3) kształtuje walory brzmieniowe kontrabasu (wrażliwość na dźwięk, prawidłowe zastosowanie wibracji);

4) wykorzystuje różne rodzaje artykulacji i smyczkowania;

5) potrafi samodzielnie opracować i kreować pod względem artystycznym utwór, stosując odpowiednią aplikaturę i smyczkowanie;

6) realizuje zgodnie z zasadami ozdobniki oraz wykorzystuje w swojej grze flażolety;

7) dba o czystość intonacji;

8) stosuje zróżnicowaną wibrację, kształtując dźwięk zgodnie ze stylem wykonywanego utworu;

9) samodzielnie poszukuje i wykorzystuje informacje, korzystając z technik informacyjnych i komunikacyjnych stosowanych w muzyce.

Uczeń:

1) posiada wiedzę ogólnomuzyczną umożliwiającą prawidłową realizację zadań praktycznych w swojej dziedzinie artystycznej;

2) prawidłowo odczytuje utwór muzyczny w oparciu o stylistykę epoki;

3) poszerza swoją wiedzę, korzystając z literatury specjalistycznej;

4) wykorzystuje techniki audiowizualne do rejestracji swoich występów i weryfikacji osiągnięć.

Uczeń:

1) rozwija zainteresowania muzyczne i odczuwa satysfakcję z działalności estradowej;

2) poprawnie interpretuje dzieło muzyczne;

3) samodzielnie opracowuje utwory o podstawowym i średnim stopniu trudności;

4) prezentuje w sposób optymalny walory artystyczne swojej gry;

5) stosuje różne sposoby koncentracji i opanowania tremy, dbając o prawidłowy przebieg występu;

6) potrafi opanować pamięciowo duże formy muzyczne;

7) jest kreatywny w interpretacji utworów;

8) współpracuje z innymi instrumentalistami w ramach zespołów kameralnych, dbając o zachowanie proporcji brzmieniowych, czystość intonacji i jednolitą artykulację;

9) podejmuje próby improwizacji, aranżacji lub tworzenia kompozycji;

10) posiada wiedzę i umiejętności w zakresie wykorzystywania instrumentu w różnych formach aktywności artystycznej.

Uczeń:

1) ocenia słuchany utwór i jego wykonanie;

2) poszukuje nowych form wyrazu artystycznego, prezentując otwartą postawę wobec zmieniających się praktyk wykonawczych i nurtów stylistycznych;

3) poszerza swoją wiedzę, m.in. słuchając nagrań i czytając literaturę fachową, a także korzystając z technologii informacyjnej i komunikacyjnej;

4) bierze czynny udział w różnych formach życia muzycznego;

5) uczestniczy w audycjach, koncertach, wystawach i innych wydarzeniach kulturalnych.

OBÓJ

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń rozwija i utrwala umiejętności w zakresie techniki gry na instrumencie.

Uczeń:

1) odpowiedzialnie wykorzystuje czas przeznaczony na pracę z instrumentem;

2) przygotowuje i wykonuje utwory muzyczne zgodnie z kanonami stylu i formy muzycznej.

Uczeń:

1) występuje publicznie jako solista i kameralista;

2) posiada umiejętność pracy w dużym zespole instrumentalnym;

3) jest świadomym odbiorcą sztuki.

Uczeń wykorzystuje technologię informacyjną i komunikacyjną w procesie kształcenia i własnego rozwoju artystycznego.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) zna historię, budowę i odmiany oboju: rożek angielski, obój d'amore, obój barokowy;

2) zna zasady konserwacji oboju, dba o stroiki;

3) samodzielnie dobiera stroik i właściwie przygotowuje go do gry;

4) udoskonala znane techniki oddechu, zna budowę aparatu oddechowego;

5) zna sposoby wykonywania ćwiczeń przygotowawczych (ćwiczenia oddechowe, ćwiczenia emisji dźwięku i biegłości palcowej);

6) świadomie pracuje nad prawidłową intonacją;

7) zna i stosuje różnorodne środki wyrazu w zakresie dynamiki i barwy dźwięku;

8) świadomie posługuje się środkami artykulacyjnymi, dynamiką i agogiką;

9) posiada umiejętności w zakresie techniki palcowej umożliwiające mu wykonywanie utworów o bardziej skomplikowanym charakterze technicznym;

10) czyta nuty a vista;

11) świadomie korzysta z różnych sposobów zapamiętywania utworu;

12) wykonuje wybrane fragmenty partii orkiestrowych.

Uczeń:

1) organizuje i realizuje pracę: ćwiczenie poszczególnych elementów warsztatu według wskazówek nauczyciela;

2) kreatywnie interpretuje utwory muzyczne, z wykorzystaniem wyobraźni muzycznej i ekspresji wyrazowej;

3) łączy i wykorzystuje wiedzę teoretyczną do samodzielnej pracy nad przygotowaniem utworu;

4) kontroluje i analizuje własną grę podczas ćwiczenia;

5) zna kanony stylu i form muzycznych (koncert, sonata, suita, miniatura, temat z wariacjami) pozwalające mu na prawidłową interpretację utworów;

6) poszerza wiedzę na temat literatury swojego instrumentu, w tym kompozycji współcześnie napisanych.

Uczeń:

1) posiada niezbędne umiejętności pozwalające na swobodną prezentację sceniczną (koncentrację i pokonanie tremy, właściwą ocenę warunków akustycznych sali i dostosowanie do nich sposobu gry);

2) potrafi zróżnicować role -jako solista i kameralista;

3) potrafi nastroić swój instrument oraz prawidłowo intonuje dźwięk al w celu nastrojenia zespołu muzycznego;

4) kompetentnie i kreatywnie realizuje zadania artystyczne w grze zespołowej;

5) na bieżąco śledzi wydarzenia kulturalne i bierze w nich udział, dobierając je pod kątem wykonywanego programu, wykonawców i wskazówek nauczyciela;

6) kształtuje własne poglądy w oparciu o słuchanie i porównywanie różnych wykonań dzieł muzycznych.

Uczeń:

1) samodzielnie wyszukuje, analizuje i wybiera dostępne informacje z zakresu przedmiotu głównego oraz przedmiotów ogólnomuzycznych;

2) interesuje się wykorzystywaniem sprzętu elektronicznego i technik multimedialnych do swoich muzycznych potrzeb.

ORGANY

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń:

1) w działaniach praktycznych integruje wiedzę z zakresu historii muzyki, form muzycznych, harmonii i analizy muzycznej;

2) rozwija swoją wiedzę, ze szczególnym uwzględnieniem historii organów i muzyki organowej, korzystając z różnych źródeł.

Uczeń zdobywa umiejętności techniczne w zakresie gry manuałowej i pedałowej oraz realizowania zróżnicowanych struktur formalnych i stosowania odpowiednich środków wyrazowych.

Uczeń poznaje sposoby posługiwania się efektywnymi technikami ćwiczenia na instrumencie, czytania a vista i dąży do samodzielnego przygotowania utworów o średnim stopniu trudności.

Uczeń wdraża podstawowe elementy improwizacji niezbędne w organowej muzyce solowej i kameralnej.

Uczeń wykorzystuje nabyte umiejętności gry na organach do muzykowania w zespołach kameralnych.

Uczeń przygotowuje się do występów solowych i zespołowych, rozwijając umiejętność koncentracji i opanowania tremy, a także współpracy z innymi instrumentalistami.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) posiada wiedzę z zakresu głównych nurtów rozwoju muzyki, szczególnie organowej, w aspekcie historycznym (od muzyki dawnej po dzieła XXI wieku);

2) rozróżnia i analizuje budowę formalną utworów organowych, w szczególności: preludium, fuga, wariacje chorałowe, forma triowa;

3) dokonuje analizy przebiegów harmonicznych;

4) dysponuje podstawową wiedzą z zakresu instrumentów muzycznych, ze szczególnym uwzględnieniem organów, zna elementy konstrukcyjne organów (traktura, rejestry, piszczałki, mechanizm powietrzny, szafa ekspresyjna i inne urządzenia pomocnicze);

5) rozróżnia typy organów w zależności od ich konstrukcji (mechaniczne, pneumatyczne, elektryczne).

Uczeń:

1) posługuje się techniką gry organowej pozwalającą na wykonanie dzieł muzycznych z różnych epok i stylów w muzyce solowej i kameralnej, stosuje techniki gry klawiszowej wykształcone w ramach nauki gry na fortepianie (drobna technika palcowa, dwudźwiękowa, pasażowa, akordowa, przebiegi gamowe, zdobnictwo, repetycja);

2) rozwija technikę gry pedałowej przez wykonywanie gam, pasaży, etiud i ćwiczeń pedałowych oraz wybranych fragmentów solowych z repertuaru organowego;

3) wykorzystuje umiejętność dynamicznego prowadzenia frazy, zdobytą w trakcie nauki gry na fortepianie, przez użycie szafy ekspresyjnej i innych urządzeń pomocniczych;

4) interpretuje utwory organowe zgodnie z zapisem i kanonami stylistycznymi, stosując w prawidłowy sposób:

5) realizuje struktury polifoniczne i homofoniczne.

Uczeń:

1) poszukuje nowych, efektywnych technik ćwiczenia na organach;

2) uwzględnia nowe osiągnięcia z dziedziny psychologii muzycznej, wykorzystując technologię informacyjną i komunikacyjną;

3) stosuje rozmaite sposoby zapamiętywania;

4) poznaje techniki i rozwija nawyki związane z czytaniem a vista w grze solowej i zespołowej;

5) czyta nuty a vista w sposób gwarantujący ciągłość narracji muzycznej;

6) samodzielnie opracowuje utwory o małym stopniu trudności.

Uczeń:

1) stosuje elementy improwizacji do zdobnictwa w muzyce dawnej;

2) improwizuje proste kadencje w utworach solowych i kameralnych;

3) harmonizuje podane melodie;

4) realizuje proste basso continuo.

Uczeń:

1) wykonuje partię organów w zróżnicowanych obsadach instrumentalnych;

2) realizuje partię basso continuo;

3) dostosowuje akompaniament przeznaczony na fortepian lub zespół instrumentalny do specyfiki organów.

Uczeń:

1) świadomie kontroluje emocje i zachowanie;

2) wykorzystuje intuicję i wyobraźnię w interpretacji utworów organowych wykonywanych w różnych wnętrzach (kościół, sala koncertowa i inne);

3) dokonuje analizy artystycznej i ocenia swoje występy;

4) tworzy repertuarową bazę utworów zrealizowanych na zajęciach indywidualnych lub zespołowych.

PERKUSJA

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń posiada wiedzę teoretyczną niezbędną do prawidłowej realizacji zadań praktycznych.

Uczeń kształci umiejętności techniczno-wyrazowe w grze na instrumencie pozwalające na realizację programu określonego przez nauczyciela.

Uczeń posiada umiejętność samodzielnego ćwiczenia, korekty własnych błędów oraz realizacji zamierzonego celu artystycznego.

Uczeń:

1) potrafi zaprezentować program artystyczny w sposób zgodny z kanonami estetyki estradowej;

2) uczestniczy w koncertach szkolnych i poza środowiskiem szkolnym.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) posiada wiedzę na temat instrumentów perkusyjnych w zakresie:

2) wykazuje się umiejętnością obsługi i konserwacji instrumentów:

3) planuje optymalną instalację różnorodnego instrumentarium uwzględnionego w partyturach wykonywanych utworów multiperkusyjnych;

4) zna nazwy instrumentów perkusyjnych oraz określeń wykonawczych, stosowanych w literaturze w językach: polskim, włoskim, angielskim, francuskim i niemieckim.

Uczeń:

1) dysponuje prawidłowo wykształconym aparatem ruchowym, umożliwiającym swobodną pracę rąk;

2) kształtuje dźwięk na poszczególnych instrumentach w oparciu o ich specyfikę i budowę;

3) posiada umiejętności techniczne, z uwzględnieniem:

4) zna podstawy interpretacji transkrypcji dzieł epoki baroku, klasycyzmu i romantyzmu zgodnie z kanonami wykonawczymi;

5) muzykuje w następujących formach:

6) dostosowuje dynamikę gry do warunków akustycznych otoczenia, z uwzględnieniem specyfiki brzmienia innych instrumentów;

7) wykonuje utwory literatury perkusyjnej w następującym zakresie:

Uczeń:

1) posiada umiejętność pracy nad materiałem muzycznym:

2) potrafi przedstawić zarys interpretacji utworu, uwzględniając:

3) stosuje różne sposoby zapamiętywania materiału nutowego;

4) posiada umiejętność gry a vista.

Uczeń:

1) zachowuje spokój i skupienie;

2) sprawnie przygotowuje lub zmienia instrument w czasie koncertu;

3) dba o estetyczny wygląd zewnętrzny;

4) koncentruje się w czasie występu;

5) dokonuje krytycznej oceny własnej prezentacji;

6) interesuje się innymi dziedzinami sztuki.

PUZON

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń doskonali elementy techniki i interpretacji w grze na instrumencie.

Uczeń:

1) samodzielnie doskonali pracę nad utworami i zadaniami wybranymi przez pedagoga;

2) potrafi wyszukiwać i wybierać informacje niezbędne w rozwiązywaniu problemów muzycznych, korzystając z technik informacyjnych i komunikacyjnych.

Uczeń:

1) bierze udział w projektach muzycznych organizowanych przez szkołę oraz poza placówką;

2) występuje publicznie jako solista i kameralista;

3) posiada umiejętność pracy w dużym zespole instrumentalnym;

4) jest świadomym odbiorcą sztuki.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) posiada wiedzę z zakresu historii i budowy instrumentu;

2) doskonali i rozwija technikę gry na instrumencie;

3) rozwija umiejętności interpretacyjne;

4) potrafi grać a vista proste utwory, zna zasady odczytywania nut w kluczu basowym i tenorowym;

5) poznaje wybrane fragmenty partii orkiestrowych.

Uczeń:

1) samodzielnie pracuje nad materiałem muzycznym;

2) osiąga systematycznie zamierzone cele kształcenia;

3) świadomie potrafi zorganizować plan swojej pracy;

4) analizuje i konstruktywnie ocenia własną grę;

5) definiuje własne niepowodzenia i wyciąga z nich wnioski;

6) wykorzystuje technologię informacyjną i komunikacyjną w procesie kształcenia i własnego rozwoju artystycznego.

Uczeń:

1) korzysta z szerokiej oferty edukacyjnej szkoły i środowiska;

2) kształtuje postawę aktywnego odbiorcy muzyki i sztuki;

3) umiejętnie wykorzystuje w praktyce zdobytą wiedzę;

4) występuje jako solista i kameralista;

5) posiada umiejętności pracy w zespole muzycznym.

SAKSHORN

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń doskonali elementy techniki i interpretacji w grze na instrumencie.

Uczeń:

1) samodzielnie doskonali pracę nad utworami i zadaniami wybranymi przez pedagoga;

2) potrafi wyszukiwać i wybierać informacje niezbędne w rozwiązywaniu problemów muzycznych, korzystając z technik informacyjnych i komunikacyjnych.

Uczeń:

1) bierze udział w projektach muzycznych organizowanych przez szkołę oraz poza placówką;

2) występuje publicznie jako solista i kameralista;

3) posiada umiejętność pracy w dużym zespole instrumentalnym;

4) jest świadomym odbiorcą sztuki.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) zna historię i budowę instrumentu;

2) prawidłowo posługuje się aparatem gry, osiągając swobodę i biegłość techniczną;

3) posiada umiejętności techniczne umożliwiające stosowanie różnych rodzajów artykulacji;

4) aktywnie współpracuje z akompaniatorem;

5) potrafi odczytać a vista proste utwory;

6) zna zasady odczytywania nut w kluczu wiolinowym i basowym;

7) rozwija i kontroluje technikę gry (ćwiczenia alikwotowe i gamowe).

Uczeń:

1) samodzielnie pracuje nad materiałem muzycznym;

2) osiąga systematycznie i z determinacją zamierzone cele kształcenia;

3) świadomie potrafi zorganizować plan swojej pracy;

4) analizuje i konstruktywnie ocenia własną grę;

5) definiuje własne niepowodzenia i wyciąga z nich wnioski;

6) wykorzystuje technologię informacyjną i komunikacyjną w procesie kształcenia i własnego rozwoju artystycznego.

Uczeń:

1) korzysta z szerokiej oferty edukacyjnej szkoły i środowiska;

2) kształtuje postawę aktywnego odbiorcy muzyki i sztuki;

3) umiejętnie wykorzystuje w praktyce zdobytą wiedzę;

4) występuje jako solista i kameralista;

5) posiada umiejętności pracy w zespole muzycznym.

SAKSOFON

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń rozwija i utrwala umiejętności w zakresie gry na instrumencie.

Uczeń:

1) odpowiedzialnie wykorzystuje czas przeznaczony na pracę z instrumentem;

2) przygotowuje i wykonuje dzieła muzyczne zgodnie z kanonami stylu i formy muzycznej.

Uczeń:

1) wykorzystuje technologię informacyjną i komunikacyjną w procesie kształcenia i własnego rozwoju artystycznego;

2) występuje publicznie jako solista i kameralista;

3) posiada umiejętność pracy w dużym zespole wykonawczym;

4) jest świadomym odbiorcą sztuki.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) zna historię, budowę, transpozycję i odmiany instrumentu: saksofon sopraninowy, sopranowy, altowy, tenorowy, barytonowy, basowy, kontrabasowy;

2) samodzielnie dokonuje drobnych napraw instrumentu;

3) umiejętnie stosuje techniki oddechu, zna budowę aparatu oddechowego;

4) zna sposoby rozgrywania się (ćwiczenia oddechowe, ćwiczenia emisji dźwięku i biegłości palcowej);

5) świadomie pracuje nad prawidłową intonacją;

6) zna i stosuje nowoczesne środki wyrazu w zakresie dynamiki i barwy dźwięku;

7) świadomie posługuje się różnorodnymi technikami artykulacyjnymi, dynamiką i agogiką;

8) biegle posługuje się techniką palcową umożliwiającą mu wykonywanie utworów o charakterze wirtuozowskim;

9) potrafi czytać zapis nutowy a vista;

10) świadomie korzysta z różnych sposobów zapamiętywania tekstu nutowego;

11) potrafi wykonać wybrane fragmenty partii orkiestrowych;

12) poznaje współczesne środki wyrazu, umożliwiające wykonywanie utworów literatury saksofonowej XX i XXI wieku.

Uczeń:

1) zna możliwości stosowania różnego rodzaju sprzętu dodatkowego (paski, szelki) w celu zmniejszenia fizycznego obciążenia organizmu, które prowadzi do niepożądanych kontuzji;

2) rozwija swą muzykalność, kreatywność i wrażliwość artystyczną;

3) organizuje i realizuje proces ćwiczenia poszczególnych elementów warsztatu według wskazówek nauczyciela;

4) łączy i wykorzystuje wiedzę teoretyczną do samodzielnej pracy nad przygotowaniem utworu;

5) kontroluje i analizuje własną grę podczas ćwiczenia;

6) posiada wiedzę na temat cech stylu i budowy form muzycznych (koncert, sonata, suita, miniatura, temat z wariacjami) umożliwiającą mu prawidłową interpretację utworów;

7) poszerza wiedzę na temat literatury swojego instrumentu, w tym kompozycji napisanych współcześnie.

Uczeń:

1) posiada kompetencje pozwalające na swobodną prezentację sceniczną (koncentrację i pokonanie tremy, właściwą ocenę warunków akustycznych sali i dostosowanie do nich sposobu gry);

2) potrafi zróżnicować role -jako solista i kameralista;

3) kompetentnie i kreatywnie realizuje zadania artystyczne w grze zespołowej;

4) na bieżąco śledzi wydarzenia kulturalne i bierze w nich udział, wybierając je pod kątem wykonywanego programu, wykonawców i wskazówek nauczyciela;

5) kształtuje własne poglądy, słuchając różnych wykonań dzieł muzycznych i porównując te wykonania;

6) samodzielnie wyszukuje, analizuje i selekcjonuje dostępne informacje z zakresu przedmiotu głównego oraz przedmiotów ogólnomuzycznych;

7) obsługuje sprzęt elektroniczny umożliwiający rejestrację swojej gry w celu dokonania analitycznej oceny.

SKRZYPCE

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń:

1) usprawnia aparat gry prawej i lewej ręki;

2) doskonali umiejętności techniczne i interpretacyjne;

3) pogłębia opanowane środki wyrazu i wzbogaca je o nowe umiejętności;

4) rozwija wirtuozowskie elementy gry.

Uczeń poznaje historię swojego instrumentu, rozwija wiedzę dotyczącą stylów wykonawczych, budowy formalnej utworu i interpretacji.

1) doskonali umiejętność swobodnej prezentacji przed publicznością przez udział w koncertach;

2) kreatywnie eksponuje na estradzie swoją wrażliwość artystyczną, rozwija umiejętność współpracy z innymi instrumentalistami;

3) pracuje nad koncentracją niezbędną do opanowania tremy i prawidłowego przebiegu występu.

Uczeń:

1) przez udział w wydarzeniach kulturalnych, lekturę literatury fachowej oraz słuchanie nagrań świadomie kształtuje własny gust estetyczny i kształci umiejętność właściwego zachowania podczas różnych wydarzeń kulturalnych;

2) aktywnie bierze udział w życiu kulturalnym swojego środowiska.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) zachowuje poprawną postawę oraz prawidłowo posługuje się aparatem gry, osiągając swobodę techniczną;

2) posiada biegłość palcową umożliwiającą wykonanie utworów o - co najmniej - średnim stopniu trudności;

3) świadomie stosuje technikę przygotowawczą;

4) posługuje się techniką dwudźwiękową i akordową;

5) wykorzystuje różne rodzaje artykulacji i smyczkowania, np. spiccato, staccato, sautille, ricochet, smyczkowanie Viottiego i Paganiniego;

6) realizuje ozdobniki oraz flażolety naturalne i sztuczne;

7) różnicuje wibrację i kształtuje dźwięk zgodnie ze stylem wykonywanego utworu;

8) dba o czystość intonacji;

9) pogłębia stronę wyrazową wykonywanych utworów przez odpowiednią realizację agogiki, dynamiki, frazowania i ekspresji;

10) samodzielnie organizuje pracę nad utworem, wykorzystuje w praktyce wiedzę z zakresu formy i stylu.

Uczeń:

1) świadomie kształtuje interpretację utworów solowych i zespołowych, posługując się wiedzą z zakresu kanonów stylu, harmonii i formy;

2) wykazuje się umiejętnością korzystania z literatury specjalistycznej;

3) wykorzystuje technologię informacyjną i komunikacyjną do pogłębienia wiedzy merytorycznej;

4) wykorzystuje urządzenia audiowizualne do rejestracji swoich występów i weryfikacji osiągnięć;

5) zna i porównuje różne interpretacje dzieł muzycznych i wyraża o nich swoją opinię.

Uczeń:

1) świadomie i umiejętnie wykorzystuje swój potencjał muzyczny na scenie;

2) osiąga koncentrację niezbędną do opanowania tremy i prawidłowego przebiegu występu;

3) zna i stosuje podstawowe zasady odpowiedniego zachowania się i prezencji na estradzie;

4) zna na pamięć część utworów ze swojego repertuaru, w tym duże formy;

5) wykazuje się kreatywnością w interpretacji utworów;

6) współpracuje z innymi instrumentalistami w ramach zespołów kameralnych, wykazując dbałość o zachowanie proporcji brzmieniowych, czystość intonacji i jednolitą artykulację.

Uczeń:

1) ocenia słuchany utwór i jego wykonanie;

2) poszukuje nowych form wyrazu artystycznego, prezentując otwartą postawę wobec zmieniających się praktyk wykonawczych i nurtów stylistycznych;

3) poszerza swoją wiedzę, m.in. słuchając nagrań i czytając literaturę fachową, a także korzystając z technologii informacyjnej i komunikacyjnej;

4) uczestniczy w audycjach, koncertach, wystawach i innych wydarzeniach kulturalnych.

TRĄBKA

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń utrwala i rozwija umiejętności gry na instrumencie.

Uczeń:

1) odpowiedzialnie wykorzystuje czas przeznaczony na pracę z instrumentem;

2) przygotowuje i wykonuje dzieła muzyczne zgodnie z kanonami stylu i formy muzycznej.

Uczeń:

1) występuje publicznie jako solista i kameralista;

2) posiada umiejętność pracy w dużym zespole wykonawczym;

3) jest świadomym odbiorcą sztuki;

4) wykorzystuje technologię informacyjną i komunikacyjną w procesie kształcenia i własnego rozwoju artystycznego.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) zna historię, budowę i odmiany instrumentu w pełnym zakresie;

2) prawidłowo posługuje się aparatem gry, osiągając swobodę i biegłość techniczną;

3) posiada umiejętności techniczne umożliwiające stosowanie różnych rodzajów artykulacji;

4) aktywnie współpracuje z akompaniatorem;

5) potrafi czytać nuty a vista i transponować na miarę swoich możliwości;

6) poznaje i włącza do swojego repertuaru wybrane fragmenty partii orkiestrowych;

7) rozwija i kontroluje technikę gry (ćwiczenia alikwotowe i gamowe).

Uczeń:

1) samodzielnie pracuje nad materiałem muzycznym;

2) wytrwale dąży do osiągnięcia zamierzonego celu;

3) świadomie i prawidłowo organizuje swój plan pracy;

4) potrafi dokonać analizy i oceny własnej gry;

5) posługuje się różnymi technikami zapamiętywania;

6) posiada umiejętności kreatywnej interpretacji utworu;

7) wykonuje utwór zgodnie z budową formalną i ze stylem epoki.

Uczeń:

1) realizuje w sposób odpowiedzialny powierzone mu obowiązki i zadania w małych i dużych zespołach muzycznych;

2) ma poczucie współodpowiedzialności za efekt końcowy pracy w zespole.

TUBA

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń doskonali elementy techniki i interpretacji w grze na instrumencie.

Uczeń:

1) samodzielnie doskonali pracę nad utworami i zadaniami wybranymi przez pedagoga;

2) potrafi wyszukiwać i wybierać informacje niezbędne w rozwiązywaniu problemów muzycznych, korzystając z technik informacyjnych i komunikacyjnych.

Uczeń:

1) bierze udział w projektach muzycznych organizowanych przez szkołę oraz poza placówką;

2) występuje publicznie jako solista i kameralista;

3) posiada umiejętność pracy w dużym zespole wykonawczym;

4) jest świadomym odbiorcą sztuki.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) zna historię, budowę i odmiany instrumentu;

2) prawidłowo posługuje się aparatem gry, osiągając swobodę i biegłość techniczną;

3) posiada umiejętności techniczne umożliwiające stosowanie różnych rodzajów artykulacji;

4) aktywnie współpracuje z akompaniatorem;

5) potrafi czytać a vista proste utwory;

6) poznaje i włącza do swojego repertuaru wybrane fragmenty partii orkiestrowych;

7) rozwija i kontroluje technikę gry (ćwiczenia alikwotowe i gamowe).

Uczeń:

1) samodzielnie pracuje nad materiałem muzycznym;

2) osiąga systematycznie i z determinacją zamierzone cele kształcenia;

3) świadomie potrafi zorganizować plan swojej pracy;

4) analizuje i konstruktywnie ocenia własną grę;

5) definiuje własne niepowodzenia i wyciąga z nich wnioski;

6) wykorzystuje technologię informacyjną i komunikacyjną w procesie kształcenia i własnego rozwoju artystycznego.

Uczeń:

1) korzysta z szerokiej oferty edukacyjnej szkoły i środowiska;

2) kształtuje postawę aktywnego odbiorcy muzyki i sztuki;

3) umiejętnie wykorzystuje w praktyce zdobytą wiedzę;

4) występuje jako solista i kameralista;

5) posiada umiejętności pracy w zespole muzycznym.

WALTORNIA

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń utrwala i rozwija umiejętności gry na instrumencie.

Uczeń:

1) odpowiedzialnie wykorzystuje czas przeznaczony na pracę z instrumentem;

2) przygotowuje i wykonuje dzieła muzyczne zgodnie z kanonami stylu i formy muzycznej.

Uczeń:

1) występuje publicznie jako solista i kameralista;

2) posiada umiejętność pracy w dużym zespole wykonawczym;

3) jest świadomym odbiorcą sztuki;

4) wykorzystuje technologię informacyjną i komunikacyjną w procesie kształcenia i własnego rozwoju artystycznego.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) zna historię, budowę i odmiany instrumentu w pełnym zakresie;

2) prawidłowo posługuje się aparatem gry, uzyskując swobodę i biegłość techniczną;

3) posiada technikę umożliwiającą wykonywanie różnych rodzajów artykulacji;

4) twórczo współpracuje z akompaniatorem;

5) potrafi grać a vista oraz transponować w miarę swoich możliwości;

6) poznaje wybrane fragmenty partii orkiestrowych;

7) wykorzystuje i kontroluje technikę gry (ćwiczenia alikwotowe i gamowe).

Uczeń:

1) samodzielnie pracuje nad materiałem muzycznym;

2) wytrwale dąży do osiągnięcia zamierzonego celu;

3) świadomie i odpowiedzialnie organizuje swój plan pracy;

4) dokonuje analizy i oceny własnej gry;

5) posługuje się różnymi technikami zapamiętywania materiału nutowego;

6) kształci umiejętność interpretacji utworu;

7) wykonuje utwór zgodnie z budową formalną i ze stylem epoki.

Uczeń:

1) realizuje w sposób odpowiedzialny powierzone mu obowiązki i zadania w małych i dużych formach muzykowania zespołowego;

2) samodzielnie kształtuje zespołowe poczucie obowiązku przez budowanie relacji opartych na zaufaniu i dzieleniu się wiedzą;

3) aktywnie uczestniczy w wydarzeniach muzycznych środowiska;

4) poszerza i aktualizuje wiedzę muzyczną, korzystając m.in. z technologii informacyjnej i komunikacyjnej.

WIOLONCZELA

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń:

1) usprawnia aparat gry prawej i lewej ręki;

2) doskonali umiejętności techniczne i interpretacyjne;

3) poszerza i utrwala środki wyrazu artystycznego;

4) rozwija wirtuozowskie elementy gry.

Uczeń poznaje historię swojego instrumentu, poszerza wiedzę dotyczącą stylów wykonawczych, budowy formalnej utworu i interpretacji.

Uczeń:

1) przez udział w koncertach doskonali umiejętność swobodnej prezentacji przed publicznością przy równoczesnym kreatywnym eksponowaniu swojej wrażliwości artystycznej;

2) pogłębia umiejętność współpracy z innymi instrumentalistami;

3) pracuje nad osiągnięciem koncentracji umożliwiającej opanowanie tremy i prawidłowy przebieg występu.

Uczeń:

1) przez udział w wydarzeniach kulturalnych, lekturę literatury fachowej oraz słuchanie nagrań świadomie kształtuje własny gust estetyczny i kształci umiejętność właściwego zachowania podczas różnych wydarzeń kulturalnych;

2) aktywnie bierze udział w życiu kulturalnym swojego środowiska.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) zachowuje odpowiednią postawę ciała oraz prawidłowo posługuje się aparatem gry, uzyskując swobodę techniczną i wykonawczą;

2) posiada sprawność techniczną pozwalającą na wykonanie utworów o - co najmniej - średnim stopniu trudności;

3) wykazuje się umiejętnością gry w pozycjach (łącznie z kciukową);

4) świadomie stosuje technikę przygotowawczą;

5) biegle posługuje się techniką dwudźwiękową i akordową;

6) swobodnie wykonuje flażolety naturalne i sztuczne;

7) gra różnymi rodzajami artykulacji i smyczkowania;

8) prawidłowo wykonuje ozdobniki;

9) wykazuje dużą dbałość o jakość dźwięku oraz intonację;

10) posiada umiejętność różnicowania barwy dźwięku;

11) gra wibracją ciągłą oraz potrafi ją modulować w zależności od stylu i charakteru wykonywanej muzyki;

12) pogłębia stronę wyrazową wykonywanych utworów w zakresie agogiki, dynamiki, frazowania i ekspresji;

13) planuje i organizuje samodzielną pracę, stosując odpowiednie metody, skuteczne w osiąganiu zamierzonego celu;

14) potrafi kontrolować i oceniać swoją pracę;

15) wykorzystuje zdobytą wiedzę i umiejętności do samodzielnego opracowania utworu o średnim stopniu trudności, z zachowaniem wierności tekstu muzycznego, budowy formalnej i poprawnej stylistyki;

16) prawidłowo odczytuje a vista utwór o średnim stopniu trudności;

17) pod kierunkiem nauczyciela przygotowuje fragmenty partii orkiestrowych;

18) podejmuje próby improwizacji lub aranżacji albo komponowania.

Uczeń:

1) zna historię swojego instrumentu;

2) świadomie kształtuje interpretację utworów solowych i zespołowych w oparciu o znajomość kanonów stylu, formy i harmonii;

3) zapoznaje się ze współczesnym zapisem nutowym, charakterystycznym dla muzyki XX i XXI wieku;

4) wykorzystuje środki audiowizualne do rejestracji swoich występów w celu weryfikacji osiągnięć;

5) wykorzystuje technologię informacyjną i komunikacyjną do pogłębiania wiedzy merytorycznej;

6) samodzielnie porównuje różne interpretacje wysłuchanych utworów i potrafi trafnie je ocenić, wykorzystuje wnioski z pracy nad pozycjami repertuarowymi.

Uczeń:

1) zna i stosuje zasady zachowania się na estradzie;

2) potrafi opanować pamięciowo duże formy;

3) podczas pracy z akompaniatorem studiuje partię fortepianu oraz wykorzystuje tę wiedzę w samodzielnej pracy w domu;

4) wykazuje się kreatywnością w interpretowaniu utworów, prezentując własną osobowość artystyczną;

5) posiada umiejętność analizy i krytycznej oceny własnych dokonań;

6) jest zdyscyplinowany podczas pracy w zespole;

7) eksponuje walory swojego instrumentu podczas muzykowania zespołowego.

Uczeń:

1) ocenia słuchany utwór i jego wykonanie;

2) poszukuje nowych form wyrazu artystycznego, prezentując otwartą postawę wobec zmieniających się praktyk wykonawczych i nurtów stylistycznych;