LegalizeRozporządzenie Rady Ministrów z dnia 6 grudnia 2023 r. w sprawie wykonywania niektórych uprawnień przez funkcjonariuszy Straży Granicznej
Treść rozporządzenia
Na podstawie art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej zarządza się, co następuje:
Rozdział 1. Przepisy ogólne
§ 1.
Rozporządzenie określa:
1) sposób i tryb postępowania przy wykonywaniu przez funkcjonariuszy Straży Granicznej, zwanych dalej „funkcjonariuszami”, następujących uprawnień:
legitymowania lub ustalania w inny sposób tożsamości osoby,
zatrzymywania osób w trybie i przypadkach określonych w przepisach ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego , zwanej dalej „Kodeksem postępowania karnego”, i innych ustaw,
zatrzymywania osób stwarzających w sposób oczywisty bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego, a także dla mienia,
zatrzymywania osób pozbawionych wolności, które:
- dokonały ucieczki z aresztu śledczego, zakładu karnego, ze strzeżonego ośrodka lub z aresztu dla cudzoziemców,
- dokonały ucieczki w trakcie konwojowania lub zatrudnienia,
- na podstawie zezwolenia właściwego organu opuściły areszt śledczy albo zakład karny i nie powróciły do niego w wyznaczonym terminie, korzystając z zezwolenia na czasowe opuszczenie aresztu śledczego lub zakładu karnego lub z przerwy w odbywaniu kary pozbawienia wolności,
doprowadzania osób, o których mowa w lit. b, do właściwego organu Straży Granicznej, sądu lub prokuratury,
doprowadzania cudzoziemców, wobec których są prowadzone postępowania określone w ustawie z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach oraz w ustawie z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej , a także umieszczonych w strzeżonym ośrodku lub areszcie dla cudzoziemców - do organu Straży Granicznej, sądu, prokuratury, jednostki organizacyjnej Policji, wojewody, Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, przedstawicielstw dyplomatycznych, urzędów konsularnych, placówek opiekuńczo- wychowawczych lub podmiotów leczniczych,
doprowadzania, do granicy państwowej albo do portu lotniczego albo morskiego państwa, do którego cudzoziemiec zostaje doprowadzony, cudzoziemców:
- którym została wydana decyzja o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu podlegająca przymusowemu wykonaniu zgodnie z art. 329 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach,
- którym odmówiono wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, i wystąpiły okoliczności, o których mowa w art. 463 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach,
- którym została wydana decyzja o wydaleniu podlegająca przymusowemu wykonaniu zgodnie z art. 71 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 14 lipca 2006 r. o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pobycie oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej i członków ich rodzin ,
- podlegających przekazaniu, o którym mowa w art. 37 ust. 3 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz w art. 393b ust. 3 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach,
pobierania od osób odcisków linii papilarnych lub wymazu ze śluzówki policzków:
- w trybie i przypadkach określonych w przepisach Kodeksu postępowania karnego,
- w celu identyfikacji osób o nieustalonej tożsamości oraz osób usiłujących ukryć swoją tożsamość, jeżeli ustalenie tożsamości w inny sposób nie jest możliwe,
utrwalania wizerunku osób w celu weryfikacji ich tożsamości, identyfikacji osób o nieustalonej tożsamości oraz osób usiłujących ukryć swoją tożsamość;
2) wzory dokumentów stosowanych w sprawach, o których mowa w pkt 1;
3) podmioty uprawnione do zarządzania doprowadzenia osób, o których mowa w pkt 1 lit. b, e i f;
4) szczegółowe warunki dokonywania doprowadzeń przy użyciu środków transportu.
§ 2.
Funkcjonariusz przystępując do przeprowadzania czynności służbowych związanych z wykonywaniem uprawnień, o których mowa w § 1 pkt 1, podaje swój stopień, imię i nazwisko w sposób umożliwiający odnotowanie tych danych, przyczynę podjęcia czynności służbowych, a na żądanie osoby, wobec której jest prowadzona czynność, podaje podstawę prawną podjęcia czynności.
Funkcjonariusz przystępując do przeprowadzania czynności służbowych związanych z wykonywaniem uprawnień, o których mowa w § 1 pkt 1, wobec tej samej osoby, w tym samym dniu, może odstąpić od podania swojego stopnia, imienia i nazwiska, chyba że z takim żądaniem zwróci się osoba, wobec której jest prowadzona czynność.
§ 3.
W przypadku ujawnienia podczas przeprowadzania czynności służbowych związanych z wykonywaniem uprawnień, o których mowa w § 1 pkt 1, przedmiotów, które stwarzają niebezpieczeństwo dla życia, zdrowia ludzkiego lub mienia, funkcjonariusz niezwłocznie podejmuje, w granicach dostępnych środków, czynności ochronne, a w szczególności zabezpiecza zagrożone miejsce przed dostępem osób postronnych oraz zawiadamia o konieczności podjęcia działań mających na celu usunięcie tego niebezpieczeństwa odpowiednio dyżurnego operacyjnego oddziału Straży Granicznej, dyżurnego operacyjnego placówki Straży Granicznej lub dyżurnego operacyjnego dywizjonu Straży Granicznej, służbę dyżurną ośrodka Straży Granicznej lub dyżurnego właściwej miejscowo jednostki organizacyjnej Policji.
Rozdział 2. Ustalanie tożsamości osoby
§ 4.
Funkcjonariusz ustala tożsamość osoby legitymowanej na podstawie:
1) dowodu osobistego;
2) dokumentu paszportowego;
3) dokumentu podróży;
4) dokumentu mObywatel, o którym mowa w art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 26 maja 2023 r. o aplikacji mObywatel ;
5) innego dokumentu oznaczonego numerem lub serią, który zawiera fotografię i nazwę organu wydającego.
Jeżeli ustalenie tożsamości na podstawie dokumentów, o których mowa w ust. 1, nie jest możliwe, tożsamość ustala się na podstawie:
1) oświadczenia innej osoby, która jest znana funkcjonariuszowi osobiście;
2) oświadczenia innej osoby, której tożsamość została ustalona w sposób, o którym mowa w ust. 1 lub w pkt 1;
3) sprawdzenia pobranych odcisków linii papilarnych lub wymazu ze śluzówki policzków w zbiorach danych, do których Straż Graniczna ma dostęp.
Jeżeli osoba legitymowana jest znana funkcjonariuszowi osobiście, ustalenie tożsamości na podstawie dokumentów, o których mowa w ust. 1, nie jest wymagane.
§ 5.
Jeżeli do ustalenia tożsamości osoby legitymowanej, która znajduje się w pojeździe, jest niezbędne opuszczenie przez nią pojazdu, legitymowanie przeprowadza się po opuszczeniu przez nią pojazdu.
§ 6.
Funkcjonariusz dokumentuje, w postaci papierowej lub elektronicznej, legitymowanie osoby, wpisując:
1) datę, czas, miejsce i przyczynę legitymowania;
2) imię (imiona) i nazwisko;
3) obywatelstwo;
4) datę urodzenia;
5) rodzaj i cechy identyfikacyjne dokumentu, na podstawie którego ustalono tożsamość osoby legitymowanej;
6) numer PESEL, a w przypadku braku informacji o nadaniu numeru PESEL - imiona rodziców i nazwisko rodowe;
7) adres zameldowania lub zamieszkania.
Funkcjonariusz wpisuje dane, o których mowa w ust. 1 pkt 2-7, o ile jest możliwe ich ustalenie.
W przypadku braku możliwości ustalenia tożsamości osoby należy określić jej cechy rysopisu.
W przypadku konieczności ustalenia tożsamości znacznej liczby osób funkcjonariusz może, za zgodą osoby, o której mowa w § 16 ust. 1 pkt 1, 11 albo 13, odstąpić od dokumentowania legitymowania tych osób, których rysopis lub inne dane pozwalające na ich identyfikację nie odpowiadają opisowi osoby podejrzanej o popełnienie przestępstwa lub wykroczenia lub osoby będącej ofiarą przestępstwa.
§ 7.
W przypadku braku możliwości ustalenia tożsamości osoby lub wątpliwości co do jej tożsamości, funkcjonariusz wykorzystuje inne dane identyfikacyjne pozwalające na ustalenie tożsamości osoby, w tym fotografie i opisy wizerunku znajdujące się w dostępnych Straży Granicznej zbiorach danych, o których mowa w art. 10a ust. 8 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej, lub zbiorach informacji dostępnych na podstawie umów międzynarodowych i prawa Unii Europejskiej.
Rozdział 3. Zatrzymywanie osób
§ 8.
Funkcjonariusz podczas zatrzymania osoby przed przystąpieniem do prowadzenia czynności, w tym ustalenia tożsamości osoby, dokonuje sprawdzenia prewencyjnego, w szczególności sprawdza, czy ma ona przy sobie:
1) broń lub inne niebezpieczne przedmioty;
2) przedmioty mogące służyć do popełnienia czynu zabronionego pod groźbą kary;
3) przedmioty, których posiadanie jest zabronione, a także przedmioty podlegające zajęciu na potrzeby postępowań prowadzonych w związku z realizacją czynności, o których mowa w art. 1 ust. 2 pkt 1-5b, 7 lub 10-14 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej;
4) urządzenia telekomunikacyjne.
Funkcjonariusz odbiera osobie zatrzymanej broń, przedmioty i urządzenia, o których mowa w ust. 1.
Jeżeli z posiadanych informacji lub okoliczności faktycznych wynika, że zatrzymywana osoba może mieć przy sobie broń lub inne niebezpieczne przedmioty mogące służyć do popełnienia czynu zabronionego pod groźbą kary albo przedmioty, których posiadanie jest zabronione, a także przedmioty podlegające zajęciu na potrzeby postępowań prowadzonych w związku z przeprowadzeniem czynności, o których mowa w art. 1 ust. 2 pkt 1-5b, 7 lub 10-14 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej, funkcjonariusz, przystępując do zatrzymania, poprzedza je okrzykiem „Straż Graniczna!”.
§ 9.
Funkcjonariusz po zatrzymaniu osoby sporządza protokół zatrzymania osoby i doręcza, za potwierdzeniem, osobie zatrzymanej, jego kopię wraz z pouczeniem o uprawnieniach osoby zatrzymanej.
W przypadku zatrzymania nieletniego, z wyłączeniem małoletniego cudzoziemca przebywającego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez opieki, funkcjonariusz sporządza protokół zatrzymania nieletniego i doręcza jego kopię za potwierdzeniem nieletniemu, rodzicom nieletniego albo temu z rodziców, pod którego stałą pieczą nieletni faktycznie pozostaje, albo opiekunowi nieletniego oraz właściwemu sądowi rodzinnemu.
W przypadku zatrzymania cudzoziemca, pod którego opieką pozostaje małoletni cudzoziemiec, dane małoletniego cudzoziemca zamieszcza się w protokole zatrzymania jego opiekuna prawnego.
Protokół zatrzymania podpisuje własnoręcznie funkcjonariusz sporządzający protokół, osoba zatrzymana oraz inne osoby uczestniczące w czynności zatrzymania.
Jeżeli osoba zatrzymana lub inne osoby uczestniczące w czynności zatrzymania odmawiają podpisania protokołu lub nie mogą go podpisać, funkcjonariusz sporządzający protokół odnotowuje przyczynę braku podpisu w protokole.
Jeżeli zachowanie osoby zatrzymanej wskazuje, że jest ona pod wpływem alkoholu lub innego podobnie działającego środka albo że z innych powodów ma zaburzoną świadomość, funkcjonariusz informuje osobę zatrzymaną o jej prawach oraz doręcza jej kopię protokołu zatrzymania wraz z pouczeniem o uprawnieniach osoby zatrzymanej albo kopię protokołu zatrzymania nieletniego po ustaniu przyczyn zaburzenia świadomości.
Wzór:
1) protokołu zatrzymania osoby jest określony w załączniku nr 1 do rozporządzenia;
2) protokołu zatrzymania nieletniego jest określony w załączniku nr 2 do rozporządzenia;
3) pouczenia o uprawnieniach osoby zatrzymanej na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 5a albo 5aa ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej jest określony w załączniku nr 3 do rozporządzenia.
§ 10.
W przypadku wniesienia przez osobę zatrzymaną zażalenia na zasadność, legalność lub prawidłowość zatrzymania, funkcjonariusz niezwłocznie przekazuje właściwemu sądowi kopię protokołu zatrzymania osoby wraz z materiałami uzasadniającymi zatrzymanie.
W przypadku wniesienia przez osobę zatrzymaną zażalenia na sposób przeprowadzenia zatrzymania, funkcjonariusz niezwłocznie przekazuje właściwemu prokuratorowi kopię protokołu zatrzymania osoby wraz z materiałami uzasadniającymi zatrzymanie.
§ 11.
Zatrzymaną osobę umieszcza się w pomieszczeniu jednostki organizacyjnej Straży Granicznej przeznaczonym dla osób zatrzymanych, jeżeli jest to uzasadnione charakterem czynności, które będą podejmowane wobec niej, w szczególności gdy zachodzi konieczność ustalenia podstaw do zastosowania tymczasowego aresztowania lub innego środka zapobiegawczego, ustalenia tożsamości zatrzymanego, poddania oględzinom i badaniom na zasadach wskazanych w art. 74 § 3 i art. 308 § 1 Kodeksu postępowania karnego.
Zatrzymaną osobę umieszcza się w pomieszczeniu jednostki organizacyjnej Policji przeznaczonym dla osób zatrzymanych, jeżeli jest to uzasadnione odległością od siedziby najbliższej jednostki organizacyjnej Straży Granicznej posiadającej pomieszczenie przeznaczone dla osób zatrzymanych.
Rozdział 4. Pobieranie od osób wymazu ze śluzówki policzków lub odcisków linii papilarnych oraz utrwalanie wizerunku osób
§ 12.
Z czynności pobrania wymazu ze śluzówki policzków od osoby o nieustalonej tożsamości oraz osoby usiłującej ukryć swoją tożsamość funkcjonariusz sporządza protokół pobrania wymazu ze śluzówki policzków od osoby o nieustalonej tożsamości lub od osoby usiłującej ukryć swoją tożsamość.
Z czynności pobrania wymazu ze śluzówki policzków od osoby w celu identyfikacji lub wykrywania sprawców przestępstw funkcjonariusz sporządza protokół pobrania od osoby wymazu ze śluzówki policzków w celu identyfikacji lub wykrycia sprawcy przestępstwa.
Protokoły oznacza się tym samym kodem kreskowym, którym został oznaczony pakiet kryminalistyczny użyty do pobrania wymazu ze śluzówki.
Wzór protokołu:
1) pobrania wymazu ze śluzówki policzków od osoby o nieustalonej tożsamości lub od osoby usiłującej ukryć swoją tożsamość jest określony w załączniku nr 4 do rozporządzenia;
2) pobrania od osoby wymazu ze śluzówki policzków w celu identyfikacji lub wykrycia sprawcy przestępstwa jest określony w załączniku nr 5 do rozporządzenia.
§ 13.
W przypadku braku dostępu do urządzenia do szybkiej identyfikacji daktyloskopijnej osób lub w przypadku wyniku negatywnego, lub powzięcia uzasadnionych wątpliwości co do wyniku przeprowadzonego ustalenia, funkcjonariusz pobiera odciski linii papilarnych od osoby o nieustalonej tożsamości oraz osoby usiłującej ukryć swoją tożsamość w celu przeprowadzenia wywiadu daktyloskopijnego.
Funkcjonariusz pobiera odciski linii papilarnych samodzielnie lub przy pomocy technika kryminalistyki, za pomocą urządzenia do elektronicznego daktyloskopowania lub metodą tuszową na kartę daktyloskopijną, wpisując wyraz „WYWIAD” jako powód daktyloskopowania.
W przypadku braku danych osoby, której tożsamość jest ustalana lub potwierdzana, na karcie daktyloskopijnej, wpisuje się wyrazy „NN OSOBA”.
§ 14.
W celu identyfikacji lub wykrywania sprawców przestępstw funkcjonariusz pobiera od osoby samodzielnie lub przy pomocy technika kryminalistyki odciski linii papilarnych za pomocą urządzenia do elektronicznego daktyloskopowania.
Jeżeli z przyczyn technicznych nie jest możliwe pobranie odcisków linii papilarnych od osoby za pomocą urządzenia do elektronicznego daktyloskopowania, funkcjonariusz pobiera samodzielnie lub przy pomocy technika kryminalistyki odciski linii papilarnych metodą tuszową na kartę daktyloskopijną.
§ 15.
Utrwalenie wizerunku osoby w celu weryfikacji jej tożsamości, identyfikacji osoby o nieustalonej tożsamości oraz osoby usiłującej ukryć swoją tożsamość następuje przez rejestrację obrazu twarzy, sylwetki lub określonej części ciała tej osoby.
Niniejszy dokument nie zastępuje oficjalnej publikacji w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Nie ponosimy odpowiedzialności za ewentualne nieścisłości wynikające z transkrypcji oryginału do tego formatu.