LegalizeObwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 21 marca 2024 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o instytutach badawczych
Treść obwieszczenia
Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych , z uwzględnieniem zmian wprowadzonych ustawą z dnia 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw oraz zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem 13 marca 2024 r.
Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity ustawy nie obejmuje art. 24-26 i art. 41 ustawy z dnia 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw , które stanowią:
Art. 24. 1. W 2023 r. instytuty badawcze działają na podstawie planów działalności ustalonych zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 1 ustawy zmienianej w art. 8, w brzmieniu dotychczasowym. 2. W terminie 3 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy dyrektorzy instytutów badawczych ustalą plany działalności tych instytutów na 2024 r. zgodnie z art. 2a i art. 24 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy zmienianej w art. 8, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Art. 25. W terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy instytuty badawcze dostosują postanowienia swoich statutów i regulaminów organizacyjnych do wymogów, o których mowa w art. 6 ust. 2 i 4 oraz art. 30 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 8, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Art. 26. W przypadku osób, które: 1) w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy pełnią funkcję przewodniczącego rady naukowej, 2) pełniły funkcję przewodniczącego rady naukowej przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy i w dniu jej wejścia w życie są nadal członkami rady naukowej - do okresu, o którym mowa w art. 31 ust. 1a ustawy zmienianej w art. 8, nie wlicza się dotychczasowego okresu pełnienia tej funkcji.
Art. 41. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem: 1) art. 13 pkt 3 lit. c, który wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia; 2) art. 13 pkt 12-15, 17 i 18, które wchodzą w życie z dniem 1 października 2023 r.; 3) art. 1 pkt 7, art. 5, art. 20-22 i art. 37, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2024 r.; 4) art. 1 pkt 4, 5, 8-10 i pkt 11 w zakresie dodawanego art. 93c, art. 2-4, art. 7 i art. 23, które wchodzą w życie z dniem 1 września 2024 r.; 5) art. 13 pkt 8 i 9, które wchodzą w życie z dniem 1 października 2024 r.
Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych
Rozdział 1. Przepisy ogólne
Art. 1.
Instytutem badawczym w rozumieniu ustawy jest państwowa jednostka organizacyjna, wyodrębniona pod względem prawnym, organizacyjnym i ekonomiczno-finansowym, która prowadzi badania naukowe i prace rozwojowe ukierunkowane na ich wdrożenie i zastosowanie w praktyce, zwana dalej „instytutem”.
Instytut nabywa osobowość prawną z chwilą wpisania do Krajowego Rejestru Sądowego.
Instytut ma prawo używania okrągłej pieczęci z wizerunkiem godła Rzeczypospolitej Polskiej pośrodku i nazwą instytutu w otoku.
Art. 2.
Do podstawowej działalności instytutu należy:
1) prowadzenie badań naukowych i prac rozwojowych;
2) przystosowywanie wyników badań naukowych i prac rozwojowych do potrzeb praktyki;
3) wdrażanie wyników badań naukowych i prac rozwojowych.
W związku z prowadzoną działalnością podstawową instytut może:
1) upowszechniać wyniki badań naukowych i prac rozwojowych;
2) wykonywać badania i analizy oraz opracowywać opinie i ekspertyzy w zakresie prowadzonych badań naukowych i prac rozwojowych;
3) opracowywać oceny dotyczące stanu i rozwoju poszczególnych dziedzin nauki i techniki oraz sektorów gospodarki, które wykorzystują wyniki badań naukowych i prac rozwojowych oraz w zakresie wykorzystywania w kraju osiągnięć światowej nauki i techniki;
4) prowadzić działalność normalizacyjną, certyfikacyjną i aprobacyjną;
5) prowadzić i rozwijać bazy danych związane z przedmiotem działania instytutu;
6) prowadzić działalność w zakresie informacji naukowej, technicznej i ekonomicznej, wynalazczości oraz ochrony własności przemysłowej i intelektualnej, a także wspierającej innowacyjność przedsiębiorstw;
7) wytwarzać w związku z prowadzonymi badaniami naukowymi i pracami rozwojowymi aparaturę, urządzenia, materiały i inne wyroby oraz prowadzić walidację metod badawczych, pomiarowych oraz kalibrację aparatury;
8) prowadzić działalność wydawniczą związaną z prowadzonymi badaniami naukowymi i pracami rozwojowymi.
Instytut, poza zadaniami, o których mowa w ust. 1 i 2, może prowadzić:
1) kształcenie w szkole doktorskiej i na studiach podyplomowych, związane z prowadzonymi przez instytut badaniami naukowymi i pracami rozwojowymi,
2) inne formy kształcenia
- na zasadach określonych w ustawie z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce .
Instytut może prowadzić działalność inną niż wymieniona w ust. 1-3. Działalność ta jest wyodrębniona pod względem finansowym i rachunkowym z działalności, o której mowa w ust. 1-3.
Art. 2a.
Instytut działa na podstawie planu działalności.
Plan działalności instytutu jest ustalany na okres roku kalendarzowego w terminie do dnia 30 czerwca roku poprzedzającego.
Plan działalności instytutu określa najważniejsze zadania do realizacji w okresie objętym tym planem.
Zadania, o których mowa w ust. 3, są określane w planie działalności instytutu, z uwzględnieniem:
1) kierunkowych planów tematycznych badań naukowych i prac rozwojowych;
2) rocznych planów finansowych;
3) perspektywicznych kierunków działalności naukowej, rozwojowej i wdrożeniowej.
Art. 3.
Instytut prowadzący badania naukowe lub prace rozwojowe w dziedzinie nauk medycznych i nauk o zdrowiu uczestniczy w systemie ochrony zdrowia.
Rozdział 2. Tworzenie, łączenie, podział, reorganizacja, przekształcanie i likwidacja instytutów
Art. 4.
Instytut może być utworzony, jeżeli zaistnieje potrzeba prowadzenia w danej dziedzinie działalności, o której mowa w art. 2 ust. 1 i 2, oraz zostanie zapewniona niezbędna kadra o odpowiednich kwalifikacjach oraz aparatura badawcza, laboratoryjna, potencjał informatyczny i inne niezbędne warunki materialno-techniczne.
Art. 5.
Rada Ministrów tworzy instytut, w drodze rozporządzenia, na wniosek ministra właściwego ze względu na planowaną działalność instytutu, złożony po zasięgnięciu opinii ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki.
Rozporządzenie o utworzeniu instytutu określa przedmiot i zakres działania instytutu, jego nazwę i siedzibę oraz składniki majątkowe, w tym tytuł prawny do gruntów oraz budynków i urządzeń trwale z nimi związanych.
Ministrem nadzorującym instytut jest minister wskazany w rozporządzeniu Rady Ministrów, o którym mowa w ust. 1, zwany dalej „ministrem nadzorującym”.
W akcie o utworzeniu instytutu wskazuje się mienie, w które wyposaża się instytut. Akt ten wskazuje także formę i sposób tego wyposażenia.
W rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 1, Rada Ministrów może wskazać dwóch ministrów nadzorujących, określając zakres przedmiotowy nadzoru sprawowanego przez tych ministrów oraz wskazując kompetencje tych ministrów z zakresu nadzoru nad instytutem.
Art. 6.
Minister nadzorujący wyposaża instytut w środki niezbędne do prowadzenia działalności określonej w akcie o utworzeniu instytutu.
Instytut działa na podstawie statutu, który określa przedmiot i zakres działania instytutu oraz tryb pracy jego organów. Statut uchwala rada naukowa, a zatwierdza minister nadzorujący.
Pierwszy statut nowo utworzonemu instytutowi oraz statut instytutowi powstałemu w wyniku połączenia lub podziału nadaje minister nadzorujący. Pierwszy statut obowiązuje do czasu zatwierdzenia przez ministra nadzorującego statutu uchwalonego zgodnie z trybem, o którym mowa w ust. 2.
Strukturę organizacyjną instytutu i tryb pracy jego komórek organizacyjnych określa regulamin organizacyjny ustalony przez dyrektora po zasięgnięciu opinii rady naukowej i zakładowych organizacji związkowych.
Do czasu powołania dyrektora w tworzonym instytucie albo w instytucie powstałym w wyniku połączenia albo podziału minister nadzorujący wyznacza, na okres nie dłuższy niż 6 miesięcy, osobę pełniącą obowiązki dyrektora.
Art. 7.
Instytut może zostać połączony z innym instytutem, podzielony, zreorganizowany, przekształcony w instytucję gospodarki budżetowej działającą na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych lub zlikwidowany, jeżeli minister nadzorujący uzna, że łączenie, podział, reorganizacja, przekształcenie lub likwidacja instytutu są uzasadnione merytorycznie, organizacyjnie i finansowo, z zastrzeżeniem ust. 4 i 5.
Łączenie, podział, reorganizacja lub likwidacja instytutu może nastąpić również na wspólny wniosek rady naukowej i dyrektora instytutu po zasięgnięciu opinii zakładowych organizacji związkowych złożony ministrowi nadzorującemu.
Rada Ministrów na wniosek ministra nadzorującego, złożony po zasięgnięciu opinii ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki, w drodze rozporządzenia, dokonuje połączenia, podziału, reorganizacji, przekształcenia lub likwidacji instytutu.
3a. W przypadku reorganizacji instytutu polegającej na zmianie przedmiotu lub zakresu jego działania minister nadzorujący może odwołać dotychczasowego dyrektora. Przepis art. 6 ust. 5 stosuje się odpowiednio.
Przekształcenie, o którym mowa w ust. 1, dokonuje się na podstawie niniejszej ustawy.
Do utworzenia instytucji gospodarki budżetowej, poprzez przekształcenie, o którym mowa w ust. 1, stosuje się przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.
W rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 3, Rada Ministrów może wskazać nie więcej niż dwóch ministrów nadzorujących, określając zakres przedmiotowy nadzoru sprawowanego przez tych ministrów oraz wskazując kompetencje tych ministrów z zakresu nadzoru nad instytutem.
Art. 8.
Utworzenie instytutu jest poprzedzone postępowaniem przygotowawczym mającym na celu ocenę potrzeby oraz warunków jego utworzenia.
Minister właściwy ze względu na planowaną działalność instytutu powołuje zespół roboczy do przeprowadzenia postępowania przygotowawczego. Zespół roboczy przedstawia ministrowi opinię w terminie 2 miesięcy od dnia powołania.
Połączenie, podział, reorganizację, przekształcenie lub likwidację instytutu poprzedza postępowanie przygotowawcze mające na celu ocenę potrzeby oraz warunków jego połączenia, podziału, reorganizacji, przekształcenia lub likwidacji.
Minister nadzorujący powołuje zespół roboczy do przeprowadzenia postępowania przygotowawczego. Zespół roboczy przedstawia ministrowi opinię w terminie 2 miesięcy od dnia powołania.
Opinie w sprawie połączenia, podziału, reorganizacji, przekształcenia lub likwidacji instytutu przedstawiają ministrowi nadzorującemu również rada naukowa oraz dyrektor instytutu.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki i tryb tworzenia, łączenia, podziału, reorganizacji, przekształcenia lub likwidacji instytutów, w tym:
1) komisyjny tryb ustalenia stanu majątkowego i organizacyjno-prawnego instytutu,
2) uregulowanie zobowiązań,
3) zabezpieczenie roszczeń pracowniczych,
4) zagospodarowanie mienia
- mając na celu poprawę jakości prowadzonych badań naukowych i wdrożeń oraz potencjału naukowego instytutu, a także racjonalne gospodarowanie środkami finansowymi oraz majątkiem instytutu.
Art. 9.
Instytut, w drodze rozporządzenia Rady Ministrów, może być:
1) przekształcony w instytut naukowy Polskiej Akademii Nauk - po podjęciu uchwały w tej sprawie przez Prezydium Polskiej Akademii Nauk, w trybie określonym w art. 44 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Polskiej Akademii Nauk ;
2) (uchylony)
3) włączony do instytutu naukowego Polskiej Akademii Nauk - po uzgodnieniu z dyrektorem tego instytutu naukowego oraz z Prezesem Polskiej Akademii Nauk;
4) przekształcony w instytut działający w ramach Sieci Badawczej Łukasiewicz, zwany dalej „instytutem Sieci Łukasiewicz”.
1a. Instytut badawczy może być włączony do uczelni publicznej na zasadach określonych w ustawie z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.
Przekształcenia instytutu w instytut naukowy Polskiej Akademii Nauk albo instytut Sieci Łukasiewicz, albo jego włączenia do instytutu naukowego Polskiej Akademii Nauk dokonuje Rada Ministrów z własnej inicjatywy albo na wniosek ministra nadzorującego, po zasięgnięciu opinii dyrektora i rady naukowej instytutu, który ma zostać przekształcony albo włączony.
Wykreślenie z Krajowego Rejestru Sądowego instytutu:
1) przekształconego w instytut naukowy Polskiej Akademii Nauk lub włączonego do takiego instytutu - następuje na wniosek dyrektora instytutu naukowego Polskiej Akademii Nauk;
2) (uchylony)
3) przekształconego w instytut Sieci Łukasiewicz - przez sąd rejestrowy następuje z urzędu, niezwłocznie po dokonaniu wpisu instytutu Sieci Łukasiewicz do Krajowego Rejestru Sądowego.
Do instytutu:
1) przekształconego w:
instytut naukowy Polskiej Akademii Nauk,
instytut Sieci Łukasiewicz,
2) włączonego do instytutu naukowego Polskiej Akademii Nauk
- stosuje się odpowiednio przepisy o łączeniu instytutów.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, kryteria i szczegółowe warunki oraz tryb przekształcania i włączania instytutów, w tym:
1) komisyjny tryb ustalenia stanu majątkowego i organizacyjno-prawnego instytutu,
2) uregulowanie zobowiązań,
3) zabezpieczenie roszczeń pracowniczych,
4) zagospodarowanie mienia
- mając na celu zwiększanie potencjału badawczego oraz poprawę jakości prowadzonych badań naukowych i prac rozwojowych, a także racjonalne gospodarowanie środkami finansowymi oraz majątkiem instytutu.
Art. 10.
Rada Ministrów może określić, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki i tryb działania oraz sposób i warunki tworzenia, łączenia, podziału, reorganizacji i likwidacji instytutów nadzorowanych przez Ministra Obrony Narodowej oraz ministra właściwego do spraw wewnętrznych, uwzględniając potrzeby obronności i bezpieczeństwa państwa oraz specyfikę działania tych instytutów.
Art. 11.
We wszystkie prawa i obowiązki, których podmiotem były łączone instytuty, włączany albo przekształcany instytut, wstępuje odpowiednio:
1) instytut powstały w wyniku połączenia;
2) instytut, do którego włączono inny instytut;
3) instytut naukowy Polskiej Akademii Nauk - w przypadkach, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 i 3;
4) instytut Sieci Łukasiewicz - w przypadku, o którym mowa w art. 9 ust. 1 pkt 4.
Uprawnienia i obowiązki łączonych instytutów, włączanego albo przekształcanego instytutu wynikające z decyzji administracyjnych przechodzą z mocy ustawy odpowiednio na:
1) instytut powstały w wyniku połączenia;
2) instytut, do którego włączono inny instytut;
3) instytut naukowy Polskiej Akademii Nauk;
4) instytut Sieci Łukasiewicz.
Art. 12.
Instytut może podlegać komercjalizacji.
Niniejszy dokument nie zastępuje oficjalnej publikacji w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Nie ponosimy odpowiedzialności za ewentualne nieścisłości wynikające z transkrypcji oryginału do tego formatu.