Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 12 stycznia 2024 r. w sprawie używania psów i koni w Siłach Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej
Treść rozporządzenia
Na podstawie art. 267 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny zarządza się, co następuje:
Rozdział 1. Przepisy ogólne
§ 1.
Rozporządzenie określa:
1) jednostki organizacyjne właściwe do prowadzenia szkolenia kandydatów na przewodników psów służbowych, przewodników psów służbowych i psów służbowych, właścicieli psów kontraktowych i psów kontraktowych oraz kandydatów na żołnierzy-jeźdźców, żołnierzy-jeźdźców i koni służbowych, a także rodzaje i sposób ich szkolenia, zwanego dalej „szkoleniem”;
2) termin ważności upoważnienia i atestu, o których mowa w art. 255 ust. 3 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny, zwanej dalej „ustawą”, oraz sposób ich przedłużania;
3) wymagania zdrowotne i użytkowe psów i koni zapewniające przydatność do użycia w Siłach Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, zwanych dalej „Siłami Zbrojnymi”;
4) tryb nabywania, przekazywania i wycofywania z użycia w Siłach Zbrojnych psów służbowych i koni służbowych, podmiot właściwy do nabywania lub pokrywania kosztów tego nabycia oraz sposób prowadzenia ewidencji psów służbowych i ewidencji koni służbowych;
5) tryb pozyskiwania psów kontraktowych oraz sposób prowadzenia ewidencji psów kontraktowych;
6) sposób znakowania zakwalifikowanych do służby psów służbowych, psów kontraktowych i koni służbowych oraz wzory dowodu tożsamości psa służbowego, psa kontraktowego oraz dowodu tożsamości konia służbowego;
7) sposób utrzymania i używania psów służbowych, psów kontraktowych i koni służbowych w Siłach Zbrojnych;
8) zakres opieki lekarsko-weterynaryjnej nad psami służbowymi, psami kontraktowymi, końmi służbowymi, psami służbowymi wycofanymi z użycia, psami kontraktowymi wycofanymi z użycia, które przez okres co najmniej 5 lat trwania kontraktu były używane w jednostce wojskowej, i końmi służbowymi wycofanymi z użycia i tryb udzielania zgody na leczenie tych zwierząt w zakładach leczniczych dla zwierząt innych niż zakłady podległe Ministrowi Obrony Narodowej;
9) sposób sprawowania nadzoru nad psami służbowymi, psami kontraktowymi, końmi służbowymi oraz psami służbowymi wycofanymi z użycia, psami kontraktowymi wycofanymi z użycia, które przez okres co najmniej 5 lat trwania kontraktu były używane w jednostce wojskowej, i końmi służbowymi wycofanymi z użycia;
10) tryb odbierania psa służbowego, konia służbowego, psa służbowego wycofanego z użycia i konia służbowego wycofanego z użycia opiekunowi oraz organizacji, o której mowa w art. 257 ust. 7 ustawy, zwanej dalej „organizacją”;
11) sposób żywienia, wielkość normy wyżywienia dla psa służbowego, psa kontraktowego i konia służbowego oraz normy wyżywienia dla psa służbowego wycofanego z użycia, psa kontraktowego wycofanego z użycia, który przez okres co najmniej 5 lat trwania kontraktu był używany w jednostce wojskowej, i konia służbowego wycofanego z użycia, w tym maksymalną wysokość normy w przypadku jej podwyższenia, jak również wysokość dziennej stawki pieniężnej na żywienie zwierząt;
12) tryb przyznawania, wypłacania oraz zwrotu ryczałtu na pokrycie kosztów wyżywienia psa służbowego, psa kontraktowego lub konia służbowego, psa służbowego wycofanego z użycia, psa kontraktowego wycofanego z użycia, który przez okres co najmniej 5 lat trwania kontraktu był używany w jednostce wojskowej, i konia służbowego wycofanego z użycia, a także sposób ustalania wysokości tego ryczałtu;
13) tryb pokrywania kosztów zabiegów profilaktycznych, leczenia psa służbowego, psa kontraktowego, konia służbowego, psa służbowego wycofanego z użycia, psa kontraktowego wycofanego z użycia, który przez okres co najmniej 5 lat trwania kontraktu był używany w jednostce wojskowej, lub konia służbowego wycofanego z użycia, w tym kosztów produktów leczniczych;
14) wzór kontraktu, o którym mowa w art. 254 pkt 2 ustawy;
15) wzór upoważnienia i atestu, o którym mowa w art. 255 ust. 3 ustawy;
16) wzór protokołu odebrania opiekunowi lub organizacji psa służbowego, konia służbowego, psa służbowego wycofanego z użycia lub konia służbowego wycofanego z użycia;
17) wzory protokołów wycofania psa służbowego i wycofania konia służbowego z użycia w Siłach Zbrojnych.
§ 2.
Użyte w rozporządzeniu określenia oznaczają:
1) dysponent środków budżetu państwa - kierownika państwowej jednostki budżetowej ustanowionego przez Ministra Obrony Narodowej w sposób określony w przepisach w sprawie szczegółowego sposobu wykonywania budżetu państwa wydanych na podstawie art. 198 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych ;
2) szkolenie doskonalące - czynności realizowane przez przewodnika psa służbowego oraz właściciela psa kontraktowego w formie ćwiczeń przeprowadzanych cyklicznie w celu podniesienia sprawności użytkowej psa oraz czynności realizowane cyklicznie przez żołnierzy-jeźdźców w celu podniesienia umiejętności jeździeckich i zdolności ujeżdżeniowych koni;
3) szkolenie uzupełniające - czynności realizowane przez przewodnika psa służbowego oraz właściciela psa kontraktowego w formie ćwiczeń przeprowadzanych doraźnie w celu usunięcia niedociągnięć w szkoleniu przewodnika, właściciela i psa.
Rozdział 2. Jednostki organizacyjne właściwe do prowadzenia szkolenia kandydatów na przewodników psów służbowych, przewodników psów służbowych i psów służbowych, właścicieli psów kontraktowych i psów kontraktowych oraz kandydatów na żołnierzy-jeźdźców, żołnierzy-jeźdźców i koni służbowych, a także rodzaje i sposób ich szkolenia termin ważności upoważnienia do wykonywania czynności z użyciem psa służbowego i upoważnienia do wykonywania czynności z użyciem psa kontraktowego, atestu psa służbowego i atestu psa kontraktowego oraz sposób ich przedłużania
§ 3.
Jednostką organizacyjną właściwą do prowadzenia szkolenia kandydatów na przewodników psów służbowych, przewodników psów służbowych i psów służbowych, właścicieli psów kontraktowych i psów kontraktowych jest Wojskowy Ośrodek Farmacji i Techniki Medycznej w Celestynowie, zwany dalej „Wojskowym Ośrodkiem Farmacji i Techniki Medycznej”.
W przypadkach uzasadnionych potrzebami Sił Zbrojnych szkolenie kandydatów na przewodników psów służbowych, przewodników psów służbowych i psów służbowych, właścicieli psów kontraktowych i psów kontraktowych może być realizowane w innych specjalistycznych ośrodkach w kraju i poza jego granicami.
§ 4.
Podstawowym sposobem szkolenia, o którym mowa w § 3 ust. 1, jest szkolenie stacjonarne prowadzone w formie kursu specjalistycznego. Szkolenie może odbywać się również w formie niestacjonarnej.
Egzamin końcowy w przypadku szkolenia, o którym mowa w § 3 ust. 1, jest przeprowadzany przez Wojskowy Ośrodek Farmacji i Techniki Medycznej. Pozytywny wynik egzaminu potwierdza się wydaniem przewodnikowi upoważnienia do wykonywania czynności z użyciem psa służbowego, a właścicielowi psa kontraktowego - upoważnienia do wykonywania czynności z użyciem psa kontraktowego.
Wzór upoważnienia do wykonywania czynności z użyciem psa służbowego jest określony w załączniku nr 1 do rozporządzenia.
Wzór atestu psa służbowego jest określony w załączniku nr 2 do rozporządzenia.
Wzór upoważnienia do wykonywania czynności z użyciem psa kontraktowego jest określony w załączniku nr 3 do rozporządzenia.
Wzór atestu psa kontraktowego jest określony w załączniku nr 4 do rozporządzenia.
Upoważnienia oraz atesty są ważne przez 12 miesięcy.
Przedłużenie ważności upoważnień i atestów na kolejny okres do 12 miesięcy następuje po pozytywnym zaliczeniu egzaminu weryfikującego umiejętności przewodnika psa służbowego i psa służbowego, właściciela psa kontraktowego i psa kontraktowego przed komisją powołaną przez komendanta Wojskowego Ośrodka Farmacji i Techniki Medycznej.
Stwierdzenie przez komisję utraty sprawności użytkowej psa służbowego lub psa kontraktowego skutkuje nieprzedłużeniem ważności upoważnienia i atestu oraz skierowaniem przewodnika psa służbowego wraz z psem lub właściciela psa kontraktowego wraz z psem na szkolenie uzupełniające do jednostki organizacyjnej, w której był prowadzony kurs specjalistyczny.
Komisja potwierdza niezaliczenie szkolenia uzupełniającego oraz brak możliwości przekwalifikowania psa służbowego lub psa kontraktowego na inną specjalność, wydając orzeczenie o nieprzedłużeniu ważności upoważnienia i atestu oraz o braku przydatności psa do użycia w Siłach Zbrojnych.
§ 5.
Podnoszenie sprawności użytkowej psa służbowego i psa kontraktowego może odbywać się w postaci szkoleń doskonalących, będących formą specjalistycznego szkolenia, prowadzonych w jednostkach wojskowych, na których stanie znajdują się psy, Wojskowym Ośrodku Farmacji i Techniki Medycznej lub innych specjalistycznych ośrodkach w kraju i poza jego granicami.
§ 6.
Szkolenie kandydatów na przewodników psów służbowych, przewodników psów służbowych i psów służbowych, właścicieli psów kontraktowych i psów kontraktowych jest prowadzone zgodnie z programem szkolenia Wojskowego Ośrodka Farmacji i Techniki Medycznej oraz ośrodków, o których mowa w § 3 ust. 2, w sposób mający na celu uzyskanie i podnoszenie umiejętności pracy z psem oraz uzyskanie przez psa służbowego i psa kontraktowego specjalności przydatnej w Siłach Zbrojnych.
§ 7.
Jednostką organizacyjną właściwą do prowadzenia szkolenia kandydatów na żołnierzy-jeźdźców, żołnierzy-jeźdźców oraz koni służbowych jest Szwadron Kawalerii Wojska Polskiego, który jest pododdziałem Pułku Reprezentacyjnego Wojska Polskiego.
§ 8.
Kandydaci na żołnierzy-jeźdźców, żołnierze-jeźdźcy oraz konie służbowe odbywają następujące rodzaje szkoleń:
1) szkolenie podstawowe;
2) szkolenie doskonalące.
Szkolenia są realizowane w obiektach przydzielonych dowódcy Pułku Reprezentacyjnego Wojska Polskiego lub w innych miejscach, jeżeli wymaga tego specyfika szkolenia.
Szkolenie podstawowe kandydatów na żołnierzy-jeźdźców i koni służbowych jest prowadzone w sposób mający na celu uzyskanie wiedzy z podstaw jeździectwa, zasad sprawowania należytej opieki i właściwego użytkowania konia służbowego oraz osiągnięcie przez konia podstawowej zdolności ujeżdżeniowej, ze szczególnym uwzględnieniem właściwego zachowania się w ruchu ulicznym.
Szkolenie doskonalące dotyczy żołnierzy-jeźdźców i koni używanych w Siłach Zbrojnych i jest szkoleniem cyklicznym, długookresowym, wieloetapowym oraz opartym na programie szkolenia pododdziałów reprezentacyjnych. Szkolenie to obejmuje:
1) szkolenie kawaleryjskie;
2) szkolenie jeździeckie w dyscyplinach:
skoki,
ujeżdżanie.
Szkolenie kandydatów na żołnierzy-jeźdźców, żołnierzy-jeźdźców oraz koni służbowych jest prowadzone zgodnie z programem szkolenia Szwadronu Kawalerii Wojska Polskiego, w sposób mający na celu podnoszenie umiejętności jeździeckich kandydatów na żołnierzy-jeźdźców i żołnierzy-jeźdźców oraz zdolności ujeżdżeniowych koni.
§ 9.
Szkolenia, o których mowa w § 8, są prowadzone w sposób niemający negatywnego wpływu na stan zdrowia i dobrostan szkolonych koni oraz niepowodujący u tych zwierząt zbędnego stresu.
Rozdział 3. Wymagania zdrowotne i użytkowe psów i koni zapewniające przydatność do użycia w Siłach Zbrojnych
§ 10.
Do użycia w Siłach Zbrojnych przyjmuje się psy spełniające następujące wymagania zdrowotne:
1) klinicznie zdrowe, w wieku od 6 do 30 miesięcy;
2) z prawidłową budową anatomiczną i odpowiednią kondycją psychofizyczną;
3) wolne od chorób układowych, nabytych, wrodzonych, dziedzicznych lub innych mogących mieć negatywny wpływ na ich efektywność w pracy;
4) posiadające zdrowe, kompletne uzębienie, bez implantów, wad zgryzu i uszkodzeń powierzchni zębów uniemożliwiających prawidłowe gryzienie oraz niewykazujące objawów chorób przyzębia;
5) mające prawidłową postawę w typie ras użytkowych.
Do użycia w Siłach Zbrojnych przyjmuje się psy spełniające następujące wymagania użytkowe:
1) okazujące pewność siebie podczas odbierania różnych bodźców pochodzących ze środowiska;
2) okazujące zauważalny poziom ciekawości i socjalizacji;
3) wykazujące chęć współpracy z przewodnikiem;
4) posiadające wrodzoną predyspozycję do pracy.
§ 11.
Do użycia w Siłach Zbrojnych przyjmuje się konie spełniające następujące wymagania zdrowotne:
1) klinicznie zdrowe oraz niepochodzące z gospodarstw objętych ograniczeniami wprowadzonymi w związku z wystąpieniem choroby zwierząt, w dobrej kondycji, w wieku od 3 do 8 lat;
2) wolne od wad głównych, takich jak dychawica świszcząca, łykawość, wartogłowienie, przewlekłe schorzenie wewnętrznej części oka powstałe na tle nieurazowym;
3) mające prawidłową budowę ciała.
Do użycia w Siłach Zbrojnych przyjmuje się konie spełniające następujące wymagania użytkowe:
1) ujeżdżone i przygotowane do pracy pod siodłem;
2) pokonujące pod jeźdźcem swobodnie pojedyncze przeszkody parkurowe;
3) pozbawione narowów, niezłośliwe, o spokojnym, zrównoważonym charakterze, prawidłowo znoszące transport w koniowozach.
Rozdział 4. Tryb nabywania, przekazywania i wycofywania z użycia w Siłach Zbrojnych psów służbowych i koni służbowych, podmiot właściwy do nabywania lub pokrywania kosztów tego nabycia oraz sposób prowadzenia ewidencji psów służbowych i ewidencji koni służbowych
§ 12.
Nabywanie psów służbowych i koni służbowych na potrzeby Sił Zbrojnych jest dokonywane na podstawie przepisów ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych .
§ 13.
Nabywanie psów służbowych na potrzeby Sił Zbrojnych jest dokonywane przez komisję powołaną przez komendanta Wojskowego Ośrodka Farmacji i Techniki Medycznej.
W przypadkach uzasadnionych potrzebami Sił Zbrojnych nabywanie psów służbowych może być dokonywane przez komisję powołaną przez właściwych dysponentów środków budżetu państwa:
1) dowódcę Jednostki Wojskowej nr 2305;
2) dowódcę Jednostki Wojskowej nr 4101;
3) szefa Oddziału Zabezpieczenia Żandarmerii Wojskowej.
Nabywanie koni służbowych na potrzeby Sił Zbrojnych jest dokonywane przez komisję powołaną przez dysponenta środków budżetu państwa, w którego ewidencji są ujęte konie służbowe.
§ 14.
Koszty nabycia psa służbowego lub konia służbowego pokrywa się ze środków będących w dyspozycji właściwego dysponenta środków budżetu państwa, w którego ewidencji są ujęte psy służbowe i konie służbowe.
§ 15.
W skład komisji, o których mowa w § 13 ust. 1 i 2, wchodzą co najmniej:
1) przewodniczący;
2) członek;
3) wojskowy lekarz weterynarii Wojskowego Ośrodka Farmacji i Techniki Medycznej.
Do składu komisji może być włączony jako obserwator przedstawiciel jednostki wojskowej, na której potrzeby pies służbowy jest nabywany.
W skład komisji, o której mowa w § 13 ust. 3, wchodzą co najmniej:
1) przewodniczący;
2) członek;
3) dwóch przedstawicieli jednostki organizacyjnej, o której mowa w § 7;
4) wojskowy lekarz weterynarii właściwego miejscowo wojskowego ośrodka medycyny prewencyjnej.
Do składu komisji, o którym mowa w ust. 3, może być powołany lekarz weterynarii z zakładu leczniczego dla zwierząt specjalizującego się w chorobach koni, innego niż zakład podległy Ministrowi Obrony Narodowej, z którym dowódca jednostki wojskowej będący dysponentem środków budżetu państwa, w którego ewidencji są ujęte konie, zawarł umowę o opiekę lekarsko-weterynaryjną.
§ 16.
Przekazywanie psa służbowego między jednostkami wojskowymi odbywa się komisyjnie na podstawie protokołu zdawczo -odbiorczego psa służbowego.
Psa służbowego przekazuje się wraz z dowodem tożsamości psa służbowego i z wyposażeniem.
Wzór protokołu zdawczo -odbiorczego psa służbowego jest określony w załączniku nr 5 do rozporządzenia.
§ 17.
W przypadku gdy pies służbowy jest przekazywany przewodnikowi albo kandydatowi na przewodnika posiadającym wyszkolenie w innej specjalności niż przekazywany pies służbowy, tego przewodnika albo kandydata na przewodnika wraz z przekazywanym psem kieruje się niezwłocznie na najbliższy kurs specjalistyczny do Wojskowego Ośrodka Farmacji i Techniki Medycznej.
Niniejszy dokument nie zastępuje oficjalnej publikacji w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Nie ponosimy odpowiedzialności za ewentualne nieścisłości wynikające z transkrypcji oryginału do tego formatu.