Πράξεις Υπουργικού Συμβουλίου — ΦΕΚ A' 220/2025

Πιο συγκεκριμένα, οι εν λόγω προτεραιότητες επικεντρώνονται, αφενός, στην καταπολέμηση της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού, μέσα από στοχευμένες πολιτικές στήριξης ευάλωτων ομάδων, ενίσχυσης του κοινωνικού κράτους και διασφάλισης ίσων ευκαιριών πρόσβασης σε βασικά αγαθά και υπηρεσίες. Αφετέρου, δίνεται έμφαση στην ενίσχυση της απασχόλησης και την ανάπτυξη του ανθρώπινου κεφαλαίου, μέσω δράσεων εκπαίδευσης, κατάρτισης και αναβάθμισης δεξιοτήτων, με στόχο τη βελτίωση της παραγωγικότητας και τη δημιουργία θέσεων εργασίας. Παράλληλα, η βελτίωση της πρόσβασης σε ποιοτικές υπηρεσίες υγείας και εκπαίδευσης επιδιώκει να εξασφαλίσει ίσες ευκαιρίες ανάπτυξης για όλους τους πολίτες, ανεξαρτήτως γεωγραφικής ή κοινωνικής θέσης. Συγκεκριμένα, στον τομέα της υγείας είναι σκόπιμη η περαιτέρω αναβάθμιση των δομών, η παροχή σύγχρονου ιατροτεχνολογικού εξοπλισμού, καθώς και ενέργειες για την προστασία της δημόσιας υγείας. Όσον αφορά στον τομέα του αθλητισμού, υποστηρίζονται η δημιουργία, ανάπτυξη, ανακαίνιση και συντήρηση αθλητικών υποδομών, καθώς και προγράμματα μαζικού αθλητισμού. Επιπλέον, προωθούνται η κοινωνική ένταξη, η ισότητα και η προστασία των δικαιωμάτων, με στόχο την ενίσχυση της κοινωνικής δικαιοσύνης. Μέσω της ενίσχυσης της εδαφικής συνοχής διασφαλίζεται ότι η ανάπτυξη κατανέμεται ισόρροπα και ωφελεί το σύνολο της κοινωνίας. ενίσχυσης της κοινωνικής επιχειρηματικότητας, εκπαίδευσης, δια βίου μάθησης και ψυχοκοινωνικής υποστήριξης για ευάλωτες ομάδες. Επιπλέον, ιδιαίτερη μέριμνα λαμβάνεται για την ενίσχυση της προσβασιμότητας ΑμεΑ και την προώθηση της ανεξάρτητης διαβίωσης, δράσεις εναρμόνισης της επαγγελματικής και οικογενειακής ζωής (ενίσχυση προσχολικής αγωγής, στήριξη της οικογένειας), δράσεις για τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών, την κοινωνική ένταξη μεταναστών και προσφύγων και την προώθηση της ισότητας και των δικαιωμάτων. 4.2.2. Ανάπτυξη υποδομών και μεταφορών Συνεχίζοντας την επιτυχημένη πορεία της πρώτης Προγραμματικής Περιόδου στην ανάπτυξη υποδομών, ο εν λόγω άξονας επικεντρώνεται στην αναβάθμιση, συντήρηση και επέκταση των υποδομών μεταφορών, με στόχο τη βελτίωση της συνδεσιμότητας, την ενίσχυση της προσβασιμότητας και τη στήριξη της οικονομικής ανάπτυξης. Οι υποδομές αποτελούν τον βασικό πυλώνα της οικονομικής ανάπτυξης και της εδαφικής συνοχής. Συνεπώς, ο στόχος ανάπτυξης υποδομών και μεταφορών εξειδικεύεται σε τρεις (3) ειδικούς στόχους για την ανάπτυξη, τη βελτίωση και τον εκσυγχρονισμό των δικτύων και των μεταφορών. Σε αυτό το πλαίσιο, αναδεικνύονται τέσσερις (4) προτεραιότητες που συνθέτουν το στρατηγικό όραμα για τη βελτίωση του συστήματος μεταφορών της χώρας, με στόχο την ενίσχυση της συνδεσιμότητας, της προσβασιμότητας και της βιώσιμης κινητικότητας σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο (Διάγραμμα 4). αναβάθμιση του εθνικού οδικού δικτύου με δράσεις συντήρησης και προμήθειας εξοπλισμού και συστημάτων, άρσης καταπτώσεων, σήμανσης και ασφάλειας. Ακόμα, προτεραιότητα δίνεται στην ανάπτυξη, αναβάθμιση, εγκατάσταση και συντήρηση σιδηροδρομικών και λιμενικών υποδομών. Επιπλέον, προωθείται η πολύ-τροπική και αστική κινητικότητα, με την ενίσχυση συνδυασμένων μεταφορικών λύσεων που μειώνουν το περιβαλλοντικό αποτύπωμα. Παράλληλα, δίνεται προτεραιότητα στη βελτίωση αερομεταφορών και υδατοδρομίων, και υποστηρίζονται δράσεις ανάπτυξης, αναβάθμισης, εγκατάστασης, συντήρησης υποδομών και προμήθειας εξοπλισμού, προκειμένου να ενισχυθεί η διεθνής συνδεσιμότητα της χώρας. Εξίσου σημαντική είναι η ενίσχυση της οδικής ασφάλειας, μέσω στοχευμένων παρεμβάσεων υποδομής, μέτρων περιορισμού ταχύτητας και διαχείρισης κυκλοφορίας, αποχιονισμούς κ.ο.κ.. Συνολικά, οι εν λόγω παρεμβάσεις συνθέτουν έναν συνεκτικό και μακροπρόθεσμο σχεδιασμό για ένα σύγχρονο, ασφαλές και βιώσιμο δίκτυο μεταφορών, ικανό να υποστηρίξει τη δυναμική ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας. 4.2.3. Πολιτική προστασία και κλιματική αλλαγή Αναγνωρίζοντας την κλιμάκωση των επιπτώσεων της κλιματικής κρίσης και την ανάγκη ενίσχυσης της ανθεκτικότητας της χώρας, ο εν λόγω άξονας εστιάζει στην πρόληψη και αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών, την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή και την ενίσχυση των μηχανισμών πολιτικής προστασίας. Αποτελεί ενισχυμένη παρέμβαση στον τομέα της πρόληψης και διαχείρισης κινδύνων, Διάγραμμα 4: Προτεραιότητες στην ανάπτυξη υποδομών και μεταφορών της πολιτικής προστασίας και κλιματικής αλλαγής εξειδικεύεται σε έξι (6) επιμέρους ειδικούς στόχους ως εξής: ▪ Ενίσχυση της αντιπλημμυρικής προστασίας ▪ Βελτίωση συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης ▪ Ανάπτυξη υποδομών αντιμετώπισης έκτακτων αναγκών ▪ Προστασία από δασικές πυρκαγιές ▪ Ενίσχυση ετοιμότητας και ανταπόκρισης σε κρίσεις ▪ Ανθεκτικότητα υποδομών στην κλιματική αλλαγή. Αναδεικνύονται τέσσερις βασικές προτεραιότητες για έργα που συνδέονται με τον εν λόγω άξονα (Διάγραμμα 5). Διάγραμμα 5: Προτεραιότητες στην πολιτική προστασία και στην κλιματική αλλαγή Ειδικότερα, δίνεται έμφαση στην αύξηση της ανθεκτικότητας κρίσιμων υποδομών και υπηρεσιών έναντι φυσικών καταστροφών, μέσω της αναβάθμισης τεχνικών συστημάτων, της ενίσχυσης της λειτουργικής συνέχειας και της ενσωμάτωσης προτύπων ανθεκτικότητας στον σχεδιασμό και τη συντήρηση υποδομών. Παράλληλα, προωθείται η ενίσχυση της πρόληψης, της ετοιμότητας και της έγκαιρης ανταπόκρισης μέσω της ανάπτυξης συντονισμένων μηχανισμών διαχείρισης κρίσεων και της αξιοποίησης προηγμένων τεχνολογικών εργαλείων. Ο ολοκληρωμένος σχεδιασμός και η προσαρμογή στη νέα κλιματική πραγματικότητα αποτελούν οικονομικών επιπτώσεων. 4.2.4. Καινοτομία, εξωστρέφεια και ανταγωνιστικότητα Αξιοποιώντας την επιτυχημένη έμφαση της πρώτης περιόδου στην εξωστρέφεια και επεκτείνοντάς την, ο εν λόγω άξονας στοχεύει στην ενίσχυση της καινοτομίας, την προώθηση της εξωστρέφειας και την αύξηση της ανταγωνιστικότητας σε διεθνές επίπεδο. Αναγνωρίζει ότι η μετάβαση σε ένα νέο παραγωγικό υπόδειγμα απαιτεί συντονισμένες παρεμβάσεις σε πολλαπλά επίπεδα της οικονομικής δραστηριότητας. Στους ειδικούς στόχους του εν λόγω άξονα περιλαμβάνονται τομείς, οι οποίοι έχουν υψηλές αναπτυξιακές δυνατότητες που πηγάζουν από τα συγκριτικά πλεονεκτήματα της χώρας, όπως ο πολιτισμός, ο τουρισμός, ο αγροδιατροφικός τομέας και ορισμένοι κλάδοι της βιομηχανίας. Αναδεικνύονται έξι (6) βασικές προτεραιότητες που συνδέονται με την επίτευξη των στρατηγικών στόχων για την ενίσχυση της καινοτομίας, της εξωστρέφειας και της ανταγωνιστικότητας (Διάγραμμα 6). Η αύξηση της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για τη βιώσιμη ανάπτυξη, μέσα από τη βελτίωση της παραγωγικότητας και την αξιοποίηση της ψηφιακής τεχνολογίας. Επιπλέον, προτεραιότητα αποτελεί η ανάπτυξη τομέων υψηλής προστιθέμενης αξίας, όπως η αγροδιατροφή, η ενέργεια, οι δημιουργικές βιομηχανίες και η τεχνολογία, που μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά στη διαφοροποίηση του παραγωγικού μοντέλου της χώρας. Η προώθηση της επιχειρηματικής καινοτομίας και της εξωστρέφειας, με την ενίσχυση νεοφυών και καινοτόμων επιχειρήσεων, συνιστά κρίσιμη μεταβλητή. Εξίσου σημαντική είναι η ενίσχυση της διασύνδεσης μεταξύ έρευνας και επιχειρηματικότητας, με στόχο τη δημιουργία ενός οικοσυστήματος καινοτομίας. Επιπλέον, η προώθηση του πολιτισμού και του τουρισμού ως παραγόντων ανάπτυξης, συμβάλλει στην οικονομική ανάπτυξη. Παράλληλα, δίνεται έμφαση στην ενίσχυση του εθνικού συστήματος έρευνας και καινοτομίας. ανταγωνιστικότητας, της ανθεκτικότητας και της εξωστρέφειας των επιχειρήσεων. Επιπλέον, εντάσσονται δράσεις έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης κ.ά., όπως η βασική και εφαρμοσμένη έρευνα, η πειραματική ανάπτυξη και η καινοτομία, ενώ ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην εκπαίδευση και κατάρτιση ερευνητών. Οι δράσεις για την καινοτομία και επιχειρηματικότητα περιλαμβάνουν την έρευνα και ανάπτυξη (R&D), την ανάπτυξη νέων προϊόντων και υπηρεσιών, την ψηφιακή και τεχνολογική καινοτομία, τη δημιουργία καινοτόμων επιχειρηματικών μοντέλων και τη νεοφυή επιχειρηματικότητα (Startups). Επιπλέον, κεντρικό ρόλο κατέχουν οι δράσεις για τη βιομηχανία και το εμπόριο, με έμφαση στην καινοτομία, καθώς και δράσεις για την εξωστρέφεια και την ανάπτυξη της αγοράς. 4.2.5. Ψηφιακός μετασχηματισμός και τεχνητή νοημοσύνη Απαντώντας στις προκλήσεις που αναδείχθηκαν κατά την πρώτη προγραμματική περίοδο σχετικά με την ψηφιοποίηση, ο εν λόγω άξονας επικεντρώνεται στην επιτάχυνση του ψηφιακού μετασχηματισμού της οικονομίας, της δημόσιας διοίκησης και της κοινωνίας, με έμφαση στην ανάπτυξη ψηφιακών δεξιοτήτων. Ο ψηφιακός μετασχηματισμός αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για την αύξηση της παραγωγικότητας, την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής. Ο στόχος του ψηφιακού μετασχηματισμού εξειδικεύεται σε έξι (6) επιμέρους ειδικούς στόχους ως εξής: ▪ Ολοκλήρωση του ψηφιακού μετασχηματισμού της δημόσιας διοίκησης ▪ Ανάπτυξη ψηφιακών δεξιοτήτων ▪ Διασφάλιση της ψηφιακής ένταξης όλων των πολιτών ▪ Ανάπτυξη ψηφιακών υποδομών ▪ Προστασία δεδομένων και κυβερνοασφάλεια ▪ Αξιοποίηση και ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών Στο πλαίσιο αυτό, αναδεικνύονται έξι στρατηγικές προτεραιότητες που αποσκοπούν στη δημιουργία ενός σύγχρονου και ασφαλούς ψηφιακού περιβάλλοντος (Διάγραμμα 7). Η ψηφιοποίηση και αυτοματοποίηση διαδικασιών επιδιώκει κυρίως την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας των δημόσιων υπηρεσιών. Η αναβάθμιση ψηφιακών υποδομών και υποδομών τεχνολογιών, πληροφορικής και επικοινωνιών (ΤΠΕ) ενισχύει τη συνδεσιμότητα και τη διαλειτουργικότητα των συστημάτων, ενώ η ανάπτυξη ψηφιακών πλατφορμών και εφαρμογών προάγει την παροχή ποιοτικών υπηρεσιών προς πολίτες και επιχειρήσεις. Παράλληλα, με την εκπαίδευση σε ψηφιακές δεξιότητες ενισχύεται ο βαθμός κατάρτισης του ανθρώπινου δυναμικού, ενώ η ασφάλεια και προστασία δεδομένων διασφαλίζει την αξιοπιστία του ψηφιακού οικοσυστήματος. Η αξιοποίηση νέων τεχνολογιών συμβάλλει στη μετάβαση προς μια ανταγωνιστική και βιώσιμη οικονομία. Οι εν λόγω παρεμβάσεις συμβάλλουν στην επιτάχυνση της ψηφιακής μετάβασης. 4.2.6. Πράσινη ανάπτυξη και πράσινος μετασχηματισμός Ενισχύοντας την επιτυχημένη προσέγγιση της περιβαλλοντικής βιωσιμότητας της την ενεργειακή μετάβαση, την κυκλική οικονομία και την προστασία του περιβάλλοντος και της βιοποικιλότητας. Ο στόχος της πράσινης ανάπτυξης και του πράσινου μετασχηματισμού εξειδικεύεται σε τρεις επιμέρους ειδικούς στόχους ως εξής: ▪ Προώθηση βιώσιμης ανάπτυξης ▪ Μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος μέσω καθαρής ενέργειας και εξοικονόμησης πόρων ▪ Ενίσχυση της ανθεκτικότητας απέναντι στην κλιματική αλλαγή μέσω ορθής διαχείρισης ενέργειας, νερού και αποβλήτων Οι στρατηγικές προτεραιότητες για την πράσινη ανάπτυξη και τον πράσινο μετασχηματισμό επικεντρώνονται σε τέσσερις βασικούς πυλώνες, οι οποίοι συνθέτουν ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο βιώσιμης μετάβασης (Διάγραμμα 8). Διάγραμμα 8: Προτεραιότητες στην πράσινη ανάπτυξη και στον πράσινο μετασχηματισμό Η επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης μέσω της αξιοποίησης Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ) στοχεύει στη μείωση των εκπομπών και στην ενίσχυση της ενεργειακής αυτάρκειας. Η προώθηση της κυκλικής οικονομίας αποσκοπεί στην αποτελεσματικότερη χρήση των πόρων και τη μείωση των αποβλήτων. Παράλληλα, η προστασία του περιβάλλοντος και της βιοποικιλότητας αποσκοπεί στη διατήρηση των οικοσυστημάτων και την αποτροπή της περιβαλλοντικής υποβάθμισης. Επιπλέον, επαναχρησιμοποίησή τους, ειδικά στο πλαίσιο της κλιματικής κρίσης. 4.2.7. Υποστήριξη προγραμμάτων Ο εν λόγω δευτερεύων υποστηρικτικός άξονας διασφαλίζει την αποτελεσματική υλοποίηση, παρακολούθηση και αξιολόγηση των προγραμμάτων, ενισχύοντας τις διοικητικές ικανότητες των φορέων υλοποίησης, βελτιώνοντας τα συστήματα δεικτών και προωθώντας την εκπαίδευση και ενημέρωση των δικαιούχων. Επικεντρώνεται στην ενίσχυση της διοικητικής επάρκειας σε όλα τα επίπεδα προγραμματισμού, υλοποίησης, παρακολούθησης και ελέγχου. Ο στόχος της υποστήριξης προγραμμάτων εξειδικεύεται σε δύο επιμέρους ειδικούς στόχους ως εξής: • Ενδυνάμωση της διοικητικής και οργανωτικής ικανότητας των εμπλεκόμενων φορέων, με σκοπό τη διασφάλιση της εύρυθμης και αποτελεσματικής υλοποίησης των παρεμβάσεων • Εδραίωση ενός ολοκληρωμένου πλαισίου διακυβέρνησης, μέσω της ενίσχυσης των μηχανισμών παρακολούθησης και αξιολόγησης Στο πλαίσιο της ενίσχυσης της αποτελεσματικότητας και της αποδοτικότητας των παρεμβάσεων, αναδεικνύονται τρεις βασικές στρατηγικές προτεραιότητες που αποσκοπούν στην υποστήριξη της υλοποίησης των προγραμμάτων (Διάγραμμα 9). Διάγραμμα 9: Προτεραιότητες στην υποστήριξη προγραμμάτων επαναχρησιμοποίησή τους, ειδικά στο πλαίσιο της κλιματικής κρίσης. 4.2.7. Υποστήριξη προγραμμάτων Ο εν λόγω δευτερεύων υποστηρικτικός άξονας διασφαλίζει την αποτελεσματική υλοποίηση, παρακολούθηση και αξιολόγηση των προγραμμάτων, ενισχύοντας τις διοικητικές ικανότητες των φορέων υλοποίησης, βελτιώνοντας τα συστήματα δεικτών και προωθώντας την εκπαίδευση και ενημέρωση των δικαιούχων. Επικεντρώνεται στην ενίσχυση της διοικητικής επάρκειας σε όλα τα επίπεδα προγραμματισμού, υλοποίησης, παρακολούθησης και ελέγχου. Ο στόχος της υποστήριξης προγραμμάτων εξειδικεύεται σε δύο επιμέρους ειδικούς στόχους ως εξής: • Ενδυνάμωση της διοικητικής και οργανωτικής ικανότητας των εμπλεκόμενων φορέων, με σκοπό τη διασφάλιση της εύρυθμης και αποτελεσματικής υλοποίησης των παρεμβάσεων • Εδραίωση ενός ολοκληρωμένου πλαισίου διακυβέρνησης, μέσω της ενίσχυσης των μηχανισμών παρακολούθησης και αξιολόγησης Στο πλαίσιο της ενίσχυσης της αποτελεσματικότητας και της αποδοτικότητας των παρεμβάσεων, αναδεικνύονται τρεις βασικές στρατηγικές προτεραιότητες που αποσκοπούν στην υποστήριξη της υλοποίησης των προγραμμάτων (Διάγραμμα 9). Διάγραμμα 9: Προτεραιότητες στην υποστήριξη προγραμμάτων υλοποίησης, προκειμένου να διασφαλιστούν η εύρυθμη λειτουργία και η επιτυχής απορρόφηση των πόρων. Ταυτόχρονα, προωθείται η βελτίωση των μηχανισμών παρακολούθησης και αξιολόγησης, ενώ παράλληλα δίνεται βαρύτητα στην εκπαίδευση και την ενημέρωση των δικαιούχων και λοιπών εμπλεκόμενων φορέων, με στόχο την ενίσχυση της διοικητικής επάρκειας και της ορθής εφαρμογής των δράσεων. Αθλητισμός Απασχόληση και Ανάπτυξη ανθρώπινου δυναμικού Κοινωνικές συνέπειες Δημοσιονομική πειθαρχία Αλλαγή παραγωγικού υποδείγματος Τεχνολογικές εξελίξεις / Κλιματική αλλαγή περιβάλλον Δημογραφικές εξελίξεις Λοιπές προκλήσεις Γεωγραφική θέση Φυσικό Περιβάλλον και κλίμα Πολιτιστική κληρονομία Καταπολέμηση της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού … … .. … … . . … .. Ενίσχυση της απασχόλησης και ανάπτυξη ανθρώπινου κεφαλαίου .. … .. … … .. … .. .. .. .

Εκσυγχρονισμός Κοινωνικές συνέπειες Δημοσιονομική πειθαρχία Αλλαγή παραγωγικού υποδείγματος Τεχνολογικές εξελίξεις / Κλιματική αλλαγή περιβάλλον Δημογραφικές εξελίξεις Λοιπές προκλήσεις Γεωγραφική θέση Φυσικό Περιβάλλον και κλίμα Πολιτιστική κληρονομία Ολοκλήρωση και αναβάθμιση του εθνικού οδικού δικτύου … … .. .. . Αναβάθμιση και συντήρηση των σιδηροδρομικών και λιμενικών υποδομών … … … .. … . . … .

Βελτίωση συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης Ανάπτυξη υποδομών αντιμετώπισης έκτακτων αναγκών Προστασία από δασικές πυρκαγιές Ενίσχυση ετοιμότητας και ανταπόκρισης σε κρίσεις Προσαρμογή υποδομών στην κλιματική αλλαγή Κοινωνικές συνέπειες Δημοσιονομική πειθαρχία Αλλαγή παραγωγικού υποδείγματος Τεχνολογικές εξελίξεις / Κλιματική αλλαγή περιβάλλον Δημογραφικές εξελίξεις Λοιπές προκλήσεις Γεωγραφική θέση Φυσικό Περιβάλλον και κλίμα Πολιτιστική κληρονομία Αύξηση ανθεκτικότητας κρίσιμων υποδομών και υπηρεσιών σε φυσικές καταστροφές … .. … … .. … … .. … .. .. … Ενίσχυση της πρόληψης, ετοιμότητας και έγκαιρης ανταπόκρισης μέσω συντονισμένων μηχανισμών και τεχνολογικών εργαλείων .. … … … … .. … … … .. . .. Ολοκληρωμένος σχεδιασμός και προσαρμογή στη νέα κλιματική πραγματικότητα … .. .. .. .. … .. . .. … .. .. …

Αγροδιατροφικός τομέας Βιομηχανία Κοινωνικές συνέπειες Δημοσιονομική πειθαρχία Αλλαγή παραγωγικού υποδείγματος Τεχνολογικές εξελίξεις / Κλιματική αλλαγή περιβάλλον Δημογραφικές εξελίξεις Λοιπές προκλήσεις Γεωγραφική θέση Φυσικό Περιβάλλον και κλίμα Πολιτιστική κληρονομία Ενίσχυση του εθνικού συστήματος έρευνας και καινοτομίας .. .. … … .. … . .. Προώθηση της επιχειρηματικής καινοτομίας και εξωστρέφειας . … … . … .. …

δημόσιας διοίκησης ακών Ανάπτυξη ψηφι δεξιοτήτων Διασφάλιση της ψηφιακής ένταξης όλων των πολιτών Ανάπτυξη ψηφιακών υποδομών Προστασία δεδομένων και κυβερνοασφάλεια Κοινωνικές συνέπειες Δημοσιονομική πειθαρχία Αλλαγή παραγωγικού υποδείγματος Τεχνολογικές εξελίξεις / Κλιματική αλλαγή περιβάλλον Δημογραφικές εξελίξεις Λοιπές προκλήσεις Γεωγραφική θέση Φυσικό Περιβάλλον και κλίμα Πολιτιστική κληρονομία Ψηφιοποίηση και αυτοματοποίηση διαδικασιών … .. … .. .. .. … . .. Αναβάθμιση ψηφιακών υποδομών και ΤΠΕ … .. … … .. … . . Ανάπτυξη ψηφιακών πλατφορμών και εφαρμογών … .. … … … . … .. .

Μείωση του εριβαλλοντικού π αποτυπώματος Διαχείριση ενέργειας, νερού και αποβλήτων Κοινωνικές συνέπειες Δημοσιονομική πειθαρχία Αλλαγή παραγωγικού υποδείγματος Τεχνολογικές εξελίξεις / Κλιματική αλλαγή περιβάλλον Δημογραφικές εξελίξεις Λοιπές προκλήσεις Γεωγραφική θέση Φυσικό Περιβάλλον και κλίμα Πολιτιστική κληρονομία Επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης και αξιοποίηση ΑΠΕ … … … .. . . … . Προώθηση της κυκλικής οικονομίας … … .. .. . .. … .. Προστασία του περιβάλλοντος και της βιοποικιλότητας … .. … .. .. … .. …

οργανωτικής ικανότητας Ολοκληρωμένο πλαίσιο διακυβέρνησης Κοινωνικές συνέπειες Δημοσιονομική πειθαρχία Αλλαγή παραγωγικού υποδείγματος Τεχνολογικές εξελίξεις / Κλιματική αλλαγή βάλλον περι Δημογραφικές εξελίξεις Λοιπές προκλήσεις Γεωγραφική θέση Φυσικό Περιβάλλον και κλίμα Πολιτιστική κληρονομία Ενδυνάμωση διοικητικής ικανότητας … … Βελτίωση μηχανισμών παρακολούθησης και αξιολόγησης … … . Εκπαίδευσης και ενημέρωση … .. . Σημείωση: …- πολύ ισχυρή συσχέτιση, ..-ισχυρή συσχέτιση, .-συσχέτιση

Ως προς το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης, η σταθερή δημοσιονομική πολιτική της χώρας και ο στρατηγικός προσανατολισμός της επιστροφής του μερίσματος της κοινωνίας στην κοινωνία έχουν οδηγήσει: Α. Στην ύπαρξη επαρκών πόρων (περίπου 5,8 δισ.) για την ολοκλήρωση των έργων της ΠΠ 2021-2025 με ορίζοντα το έτος 2028, υπό ειδικούς κανόνες διαχείρισης. Β. Στην ύπαρξη αυξημένων πόρων, σε σχέση με την ΠΠ 2021-2025, για τα νέα έργα ΕΠΑ 2026-2030. Ο αρχικός προϋπολογισμός του Προγράμματος 2026-2030 ανέρχεται σε 13.157 εκατ. ευρώ (με την υπερδέσμευση 16.627 εκατ. ευρώ) και θα αξιοποιηθεί: • Για νέες αναπτυξιακές παρεμβάσεις σε όλη την επικράτεια • Για την υποδοχή της πενταετούς δαπάνης έργων που ήταν ενταγμένα στο συγχρηματοδοτούμενο σκέλος του ΑΠΔΕ και χρηματοδοτούνται αποκλειστικά από εθνικούς πόρους • Για τη μεταφορά έργων ενταγμένων στο ΕΠΑ 2021-2025 με μηδενική ή περιορισμένη επιλέξιμη δαπάνη, με στόχο την ωρίμανση και την ένταξή τους στο ΕΠΑ 2026-2030. Η παρούσα ενότητα θα αναλύσει τη στρατηγική κατανομή του προϋπολογισμού του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης (ΕΠΑ) σε τρεις βασικούς πυλώνες: • Τομεακά Προγράμματα Ανάπτυξης (ΤΠΑ) - κατανομή ανά Υπουργείο. • Περιφερειακά Προγράμματα Ανάπτυξης (ΠΠΑ) - κατανομή ανά Περιφέρεια. • Ειδικά Προγράμματα Ανάπτυξης - ειδικού σκοπού προγράμματα. Η συνολική εικόνα του Προγράμματος είναι η ακόλουθη: ▪ ΣΥΝΟΛΙΚΟΣ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΕΠΑ: 13.157 εκατ. € ▪ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΜΕ ΥΠΕΡΔΕΣΜΕΥΣΗ: 16.627 εκατ. € (Η υπερδέσμευση στα Τομεακά και Περιφερειακά Προγράμματα ανέρχεται στο 30% επί του αρχικού προϋπολογισμού. Τα Ειδικά Προγράμματα και το Αποθεματικό δεν λαμβάνουν υπερδέσμευση κατά την έγκριση του ΕΠΑ) Η στρατηγική της υπερδέσμευσης αποσκοπεί στη διασφάλιση της πλήρους απορρόφησης των διαθέσιμων πόρων, αντισταθμίζοντας πιθανές καθυστερήσεις ή ματαιώσεις έργων. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

ΝΗΣΙΩΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ 839 1090,7 ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ 197 256,1 ΨΗΦΙΑΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ 395 513,5 ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ 30 39 ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ 296 384,8 ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ 2577 3350,1 ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ 1214 1578,2 ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ 987 1283,1 ΣΥΝΟΛΟ 9067 11787 *Το σύνολο τίθεται κατόπιν στρογγυλοποίησης. Πίνακας 5.2 Κατανομή Π/Υ στα Περιφερειακά Προγράμματα Ανάπτυξης (ΠΠΑ) ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ (ΠΠΑ) Π/Υ σε εκατ. € Π/Υ με Υπερδέσμευση ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗΣ 166 215,8 ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ 215 279,5 ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ 115 149,5 ΗΠΕΙΡΟΥ 133 172,9 ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ 197 256,1 ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ 275 357,5 ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ 89 115,7 ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ 285 370,5 ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ 150 195 ΑΤΤΙΚΗΣ 445 578,5 ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ 116 150,8 ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ 114 148,2 ΚΡΗΤΗΣ 200 260 ΣΥΝΟΛΟ 2.500 3.250

ΛΟΙΠΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ Π/Υ σε εκατ. € ΕΙΔΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ* 1.570 * Στα Ειδικά Προγράμματα Ανάπτυξης περιλαμβάνονται το Ειδικό Πρόγραμμα Φυσικών Καταστροφών, το Ειδικό Πρόγραμμα Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης, έργα ΣΔΙΤ και το Ειδικό Πρόγραμμα της Προεδρίας της Κυβέρνησης. Το ποσοστό αυτό είναι σημαντικό και αποδεικνύει την ανάγκη: ▪ Ευελιξίας στην αντιμετώπιση εκτάκτων αναγκών (Φυσικές Καταστροφές) ▪ Στοχευμένης παρέμβασης σε προβληματικές περιοχές (Δίκαιη Μετάβαση) ▪ Συνεργειών με την ιδιωτική πρωτοβουλία (ΣΔΙΤ) ▪ Διατομεακής συνεργασίας (Προεδρία της Κυβέρνησης) ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΤΑΝΟΜΗΣ (βάσει εμπειρίας παρόμοιων προγραμμάτων): ▪ Φυσικές Καταστροφές: ~800 εκατ. € ▪ Δίκαιη Μετάβαση: ~150 εκατ. € ▪ ΣΔΙΤ: ~600 εκατ. € ▪ Προεδρία της Κυβέρνησης: ~20 εκατ. € Η μεγαλύτερη έμφαση δίνεται στην αντιμετώπιση των επιπτώσεων των φυσικών καταστροφών, γεγονός που αντανακλά την αυξημένη κλιματική ευπάθεια της χώρας και την ανάγκη για άμεση αντίδραση. ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΚΑΤΑΝΟΜΗΣ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΣΕ ΕΚΑΤ. € ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΡΧΙΚΟΣ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΜΕ ΥΠΕΡΔΕΣΜΕΥΣΗ ΤΟΜΕΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ 9.067 11.787 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ 2.500 3.250 ΕΙΔΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ 1.570 1.570 ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ 20 20 ΣΥΝΟΛΟ 13.157 16.627

Η κεντρική επιδίωξη του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης 2026-2030 είναι η συμβολή των εθνικών πόρων με καταλυτικό τρόπο στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και της ανθεκτικότητας της ελληνικής οικονομίας και στην εδραίωση μιας κοινωνικά δίκαιης ανάπτυξης. Μέσω του ολοκληρωμένου μηχανισμού του ΕΠΑ, της ενεργοποίησης όλων των αναπτυξιακών στόχων που θέτει, των συντονισμένων και στοχευμένων αναπτυξιακών παρεμβάσεων και προσπαθειών, καθώς και μέσω της πλήρους αξιοποίησης των ενισχυμένων διαθέσιμων πόρων, τα επιδιωκόμενα αποτελέσματα του σχεδιασμού και της υλοποίησης της νέας ΠΠ συνοψίζονται στην ενίσχυση της συμβολής του ΕΠΑ στην επίτευξη των κάτωθι ενδεικτικών αποτελεσμάτων: • Ανάπτυξη και επέκταση κοινωνικών υποδομών και υπηρεσιών • Βελτίωση των υποδομών του τομέα της παιδείας και ενίσχυση του εκπαιδευτικού συστήματος • Αντιμετώπιση του δημογραφικού ζητήματος • Αντιμετώπιση του στεγαστικού προβλήματος • Ενίσχυση της εξωστρέφειας, ανθεκτικότητας και ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων • Δημιουργία νέων, καλύτερων και καλύτερα αμειβόμενων θέσεων εργασίας προστιθέμενης αξίας • Εξομάλυνση περιφερειακών ανισοτήτων, προώθηση της σύγκλισης και βελτίωση των όρων διαβίωσης σε όλες τις περιφέρειες της χώρας • Ενεργοποίηση συνεργειών μεταξύ δημοσίου και ιδιωτικού τομέα για την υλοποίηση κρίσιμων αναπτυξιακών παρεμβάσεων • Κινητοποίηση ιδιωτικών πόρων • Ενίσχυση των υποδομών και υπηρεσιών υγείας • Μετάβαση σε μια πράσινη οικονομία • Ψηφιακός μετασχηματισμός και τεχνητή νοημοσύνη • Αναβάθμιση των υποδομών του τομέα της εθνικής άμυνας • Αύξηση της προστιθέμενης αξίας των δημοσίων επενδύσεων στους τομείς του πολιτισμού, αθλητισμού και τουρισμού • Ενίσχυση του εθνικού συστήματος έρευνας και καινοτομίας, ενίσχυση της σύνδεσης ακαδημαϊκών ιδρυμάτων και ερευνητικών κέντρων με τις επιχειρήσεις και δημιουργία ευνοϊκού οικοσυστήματος για την ανάπτυξη και αξιοποίηση νέων τεχνολογιών και προϊόντων • Ανάπτυξη υποδομών για τη βελτίωση της συνδεσιμότητας, την ενίσχυση της προσβασιμότητας, τη στήριξη της οικονομικής ανάπτυξης και τη βελτίωση της ποιότητας και της ασφάλειας της ζωής των πολιτών • Περαιτέρω ανάπτυξη δομών πολιτικής προστασίας και μηχανισμών πρόληψης και αντιμετώπισης φυσικών καταστροφών ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ Τα Μέλη του Υπουργικού Συμβουλίου ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΧΑΤΖΗΔΑΚΗΣ, ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΠΙΕΡΡΑΚΑΚΗΣ, ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ, ΝΙΚΟΛΑΟΣ-ΓΕΩΡΓΙΟΣ Σ. ΔΕΝΔΙΑΣ, ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΛΙΒΑΝΙΟΣ, ΣΟΦΙΑ ΖΑΧΑΡΑΚΗ, ΣΠΥΡΙΔΩΝ-ΑΔΩΝΙΣ ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ, ΜΙΧΑΗΛ ΧΡΥΣΟΧΟΪΔΗΣ, ΧΡΙΣΤΟΣ ΔΗΜΑΣ, ΣΤΑΥΡΟΣ Ν. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ, ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΘΕΟΔΩΡΙΚΑΚΟΣ, ΝΙΚΗ ΚΕΡΑΜΕΩΣ, ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΦΛΩΡΙΔΗΣ, ΣΤΥΛΙΑΝΗ ΜΕΝΔΩΝΗ, ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΠΛΕΥΡΗΣ, ΔΟΜΝΑ-ΜΑΡΙΑ ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ, ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΤΣΙΑΡΑΣ, ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΚΙΚΙΛΙΑΣ, ΟΛΓΑ ΚΕΦΑΛΟΓΙΑΝΝΗ, ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΠΑΠΑΣΤΕΡΓΙΟΥ, ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΕΦΑΛΟΓΙΑΝΝΗΣ, ΧΡΗΣΤΟΣΓΕΩΡΓΙΟΣ ΣΚΕΡΤΣΟΣ, ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ, ΙΩΑΝΝΗΣ ΒΡΟΥΤΣΗΣ, ΕΙΡΗΝΗ ΑΓΑΠΗΔΑΚΗ, ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΥΡΑΝΑΚΗΣ εκδοτικών αναγκών του δημοσίου και του ευρύτερου δημόσιου τομέα (ν. 3469/2006/Α΄ 131 και π.δ. 29/2018/Α΄58).