Νόμοι — ΦΕΚ A' 266/2001

Επιβάλλεται φόρος στις περιουσίες που αποκτήθη?καν αιτία θανάτου, δωρεάς, γονικής παροχής ή προίκας και στα κέρδη από λαχεία, σύμφωνα με τα οριζόμενα στον παρόντα νόμο.

Στο φόρο υπόκειται κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο, το οποίο αποκτά περιουσία από κάποια αιτία από αυτές που αναφέρονται στην προηγούμενη παράγραφο.

Κτήση περιουσίας αιτία θανάτου για την επιβολή του φόρου είναι η από:

Η μη μεταγραφή της αποδοχής κληρονομίας ή κλη?ροδοσίας, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 1193 του Αστικού Κώδικα, δεν εμποδίζει την επιβολή του φόρου κα?τά τις διατάξεις του παρόντος νόμου.

Οι προβλεπόμενες από τον Αστικό Κώδικα προθε?σμίες αποποίησης της κληρονομίας και η αποδοχή της κληρονομίας με το ευεργέτημα της απογραφής, δεν απο?τελούν λόγο διάφορης εφαρμογής των διατάξεων του πα?ρόντος νόμου.

Στο φόρο υποβάλλεται:

Ως κείμενη στην Ελλάδα κινητή περιουσία θεωρού?νται ιδίως:

Οι τίτλοι και οι αξίες, τα εισοδήματα των οποίων εισέ?πραξε ο αποβιώσας ή με τους οποίους πραγματοποίησε οποιεσδήποτε συναλλακτικές πράξεις μέσα στο προη?γούμενο του θανάτου του έτος, καθώς επίσης και το τίμη?μα από εκποίηση περιουσιακού στοιχείου που πραγματο?ποίησε ο κληρονομούμενος μέσα στην προη-γούμενη του θανάτου του τριετία, προκειμένου για κινητό, και μέσα στην προηγούμενη πενταετία, προκειμένου για ακίνητο, θεωρούνται ότι ανήκουν στην κληρονομία. Επιτρέπεται η απόδειξη για το αντίθετο με κάθε νόμιμο μέσο. Ως τίμημα από την εκποίηση του ακινήτου λαμβάνεται η αντικειμενική αξία αυτού ή, αν πρόκειται για ακίνητο που βρίσκεται σε περιοχή όπου δεν εφαρμόζεται το αντικειμε?νικό σύστημα, η αξία αυτού όπως προσδιορίζεται σύμφω?να με τις διατάξεις του άρθρου 9, εφόσον οι αξίες αυτές είναι μεγαλύτερες του τιμήματος που αναγράφεται στο συμβολαιογραφικό έγγραφο. Ως τίμημα από την εκποίη?ση μετοχών και λοιπών μη εισηγμένων στο Χρηματιστήριο τίτλων κινητών αξιών και συμμετοχών σε εταιρίες ή συνε?ταιρισμούς, για τα οποία έχει συνταχθεί συμβολαιογρα?φικό ή ιδιωτικό έγγραφο από τον κληρονομούμενο, λαμ?βάνεται η αξία που προσδιορίζεται σύμφωνα με τις διατά?ξεις των παραγράφων 2 και 3 του άρθρου 12, εφόσον είναι μεγαλύτερη του αναγραφόμενου στα ως άνω έγγραφα τι?μήματος.

Δεν υποβάλλεται σε φόρο η αποζημίωση από ατύχη?μα, που καταβάλλεται στους νόμιμους δικαιούχους συνε?πεία θανάτου του θύματος.

Η φορολογική υποχρέωση γεννιέται κατά το χρόνο θανάτου του κληρονομουμένου.

Σε περίπτωση κήρυξης προσώπου αφάντου, η φορο?λογική υποχρέωση γεννιέται κατά το χρόνο δημοσίευσης από τον τύπο της τελεσίδικης απόφασης, που κηρύσσει την αφάνεια.

Η φορολογική υποχρέωση για όλα ή μερικά από τα περιουσιακά στοιχεία μπορεί να μετατίθεται σε μεταγενέ?στερο χρόνο από αυτόν που ορίζεται στα άρθρα 6 και 7, με απόφαση του προϊσταμένου της δημόσιας οικονομι?κής υπηρεσίας στις ακόλουθες περιπτώσεις:

Η μετάθεση του χρόνου γένεσης της φορολογικής υ?ποχρέωσης, κατά τις διατάξεις της προηγούμενης παρα?ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) 3693 πριν από την κοινοποίηση πράξης επιβολής του φόρου.

Η μετάθεση του χρόνου γένεσης της φορολογικής υ?ποχρέωσης κατά την παράγραφο 2, δεν μπορεί να γίνει σε χρόνο κατά τον οποίο δεν υφίσταται ο λόγος που δικαιο?λογεί τη μετάθεση.

Κατά της απόφασης του προϊσταμένου της αρμόδιας δημόσιας οικονομικής υπηρεσίας για τη μετάθεση ή όχι του χρόνου γένεσης της φορολογικής υποχρέωσης, επι?τρέπεται προσφυγή ενώπιον των διοικητικών δικαστηρίων.

Ως αξία των αντικειμένων της κτήσης, για τον υπολο?γισμό του φόρου, λαμβάνεται η αγοραία αξία κατά το χρό?νο της γένεσης της φορολογικής υποχρέωσης, η οποία προσδιορίζεται σύμφωνα με όσα ορίζονται ειδικότερα στα άρθρα 10 έως και 18.

Όταν αποκτώνται ακίνητα ή κινητά (με εξαίρεση χρη?ματικά ποσά, καταθέσεις, απαιτήσεις και παροχές), αν η φορολογική δήλωση γι΄ αυτά υποβληθεί μετά την πάροδο τριών (3) ετών από το χρόνο γένεσης της φορολογικής υ?ποχρέωσης, για τον υπολογισμό του φόρου λαμβάνεται υ?πόψη η αξία αυτών και οι φορολογικές κλίμακες που ισχύ?ουν κατά το χρόνο υποβολής της δήλωσης. Αν εκδοθεί πράξη επιβολής φόρου από τον προϊστάμενο της δημό?σιας οικονομικής υπηρεσίας μετά την πάροδο τριετίας από το χρόνο γένεσης της φορολογικής υποχρέωσης για τα πε?ριουσιακά στοιχεία του προηγούμενου εδαφίου, εφόσον δεν έχει υποβληθεί γι' αυτά δήλωση από τον υπόχρεο μέχρι την έκδοση της πράξης, για τον υπολογισμό του φόρου λαμβάνεται υπόψη η αξία αυτών και οι φορολογικές κλίμα?κες που ισχύουν κατά το χρόνο έκδοσης της πράξης. Στις περιπτώσεις αυτές επιβάλλονται οι πρόσθετοι φό?ροι και τα πρόστιμα που προβλέπονται από την κείμενη νομοθεσία.

Για τον προσδιορισμό της φορολογητέας αξίας των ακινήτων που μεταβιβάζονται αιτία θανάτου, λαμβάνο?νται υπόψη οι τιμές εκκίνησης, που είναι καθορισμένες α?πό πριν κατά ζώνες ή οικοδομικά τετράγωνα και κατ' είδος ακινήτου, όπως αστικό ακίνητο, μονοκατοικία, διαμέρι?σμα, κατάστημα, αγρόκτημα και άλλα. Οι τιμές εκκίνησης αυξάνονται ή μειώνονται ποσοστιαία ανάλογα με τους παράγοντες που επηρεάζουν αυξητικά ή μειωτικά την αξία των ακινήτων, όπως για τα διαμερί?σματα η παλαιότητα, η θέση στο οικοδομικό τετράγωνο ή στον όροφο της πολυκατοικίας, για τα καταστήματα η ε?μπορικότητα δρόμου, το πατάρι, το υπόγειο, για τα αγρο?κτήματα η καλλιεργητική αξία, η τουριστική ή παραθερι?στική σημασία και άλλα. Οι τιμές εκκίνησης και οι συντελεστές αυξομείωσής τους θα καθορίζονται με αποφάσεις του Υπουργού των Οικονομικών, μετά από εισήγηση επιτροπών που θα απο?τελούνται από οικονομικούς υπαλλήλους, μηχανικούς του Υπουργείου Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημό?σιων Έργων, εκπροσώπους της τοπικής αυτοδιοίκησης, εκπροσώπους του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας και άλλα πρόσωπα που διαθέτουν ειδικές γνώσεις ή ιδιάζου?σα εμπειρία και θα συγκροτούνται με κοινές αποφάσεις των Υπουργών Δημόσιας Διοίκησης και Αποκέντρωσης και Οικονομικών. Οι κατά το προηγούμενο εδάφιο τιμές αναπροσαρμό?ζονται το βραδύτερο ανά διετία, με τις κατά την παρά?γραφο 2 αποφάσεις του Υπουργού Οικονομικών.

Με αποφάσεις του Υπουργού Οικονομικών καθορίζο?νται:

Κάθε άλλη διάταξη, η οποία ρυθμίζει διαφορετικά τη φορολογητέα αξία των ακινήτων που μεταβιβάζονται αι?τία θανάτου και τον τρόπο προσδιορισμού της, εξακο?λουθεί να εφαρμόζεται και μετά την έναρξη ισχύος των υ?πουργικών αποφάσεων της προηγούμενης παραγράφου μόνο στις περιπτώσεις που ο φορολογούμενος αμφισβη?τήσει τις προκαθορισμένες τιμές με προσφυγή του ενώ?πιον των διοικητικών δικαστηρίων.

Σε περίπτωση μεταβίβασης ακινήτων αιτία θανάτου, ο φορολογούμενος αναγράφει στην οικεία φορολογική δήλωση την κατά τις παραγράφους 1 και 2 αυτής της ε?νότητας οριζόμενη αξία τους, με βάση την οποία βεβαιώ?νεται ο φόρος που αναλογεί. Αν ο υπόχρεος σε φόρο θε?ωρεί την προκαθορισμένη αξία μεγαλύτερη από την αγο?ραία, έχει το δικαίωμα, μέσα σε προθεσμία εξήντα (60) ημερών από την υποβολή της δήλωσής του, να ζητήσει με προσφυγή τον προσδιορισμό της αξίας από το αρμόδιο διοικητικό πρωτοδικείο. Αν ασκηθεί προσφυγή, ο προϊστάμενος της δημόσιας οι?κονομικής υπηρεσίας διενεργεί έλεγχο για τον προσδιορι?3694 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) Εφόσον το διοικητικό δικαστήριο προσδιορίσει αξία του ακινήτου μεγαλύτερη από την προκαθορισμένη, επι?βάλλεται εκτός από τον κύριο φόρο, την πληρωμή του ο?ποίου θα διέφευγε ο υπόχρεος και ο πρόσθετος φόρος του άρθρου 75. Σε περίπτωση που δεν αμφισβητηθεί η προκαθορισμέ?νη αξία, ο προϊστάμενος της δημόσιας οικονομικής υπη?ρεσίας ελέγχει την ακρίβεια των δηλώσεων μόνο όσον α?φορά τα προσδιοριστικά στοιχεία των ακινήτων σύμφωνα με τα οποία διαμορφώνεται η αξία τους. Αν διαπιστωθεί α?νακρίβεια των στοιχείων αυτών, εκδίδεται πράξη με την ο?ποία καταλογίζεται ο φόρος την πληρωμή του οποίου θα διέφευγε ο υπόχρεος με την ανακρίβεια καθώς και ο πρό?σθετος φόρος του άρθρου 75. Για κάθε θέμα που δεν ρυθμίζεται από τις διατάξεις της παραγράφου αυτής εφαρμόζονται οι οικείες διατάξεις του παρόντος νόμου, καθώς και οι διατάξεις του Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας.

Μέσα σε προθεσμία είκοσι (20) ημερών από την υπο?βολή της δήλωσης ο υπόχρεος σε φόρο δύναται, χωρίς φορολογική επιβάρυνση, εφόσον διαπιστώσει ότι έγινε ο?ποιοδήποτε λογιστικό λάθος κατά τη σύνταξη του φύλλου υπολογισμού της αξίας των ακινήτων ή εσφαλμένη επιλο?γή των προκαθορισμένων τιμών εκκίνησης ή των συντε?λεστών αυξομείωσής τους, να υποβάλει νέα δήλωση και να ζητήσει επαναπροσδιορισμό του φόρου, εφόσον δεν καταρτίστηκε οριστικό συμβόλαιο με βάση την αρχική δή?λωση. Στην περίπτωση αυτή, αν ο φόρος που προκύπτει με τη νέα δήλωση είναι μεγαλύτερος, συμψηφίζεται με αυτόν που καταβλήθηκε, αν είναι μικρότερος, η επιπλέον διαφορά επιστρέφεται. Αν ο προϊστάμενος της δημόσιας οικονομικής υπηρεσίας μέσα στην προθεσμία του 20ημέ?ρου από την υποβολή της δήλωσης διαπιστώσει εσφαλ?μένο υπολογισμό του φόρου από υπαιτιότητα της υπηρε?σίας, δύναται να καλέσει το φορολογούμενο για την υπο?βολή, μέσα στην ίδια 20ήμερη προθεσμία, συμπληρωματικής δήλωσης και επαναπροσδιορισμό του φόρου. Γ. Μικτό σύστημα

Η φορολογητέα αξία των μεταβιβαζόμενων αιτία θα?νάτου ακινήτων, που βρίσκονται σε περιοχές στις οποίες δεν έχει εφαρμοστεί το αντικειμενικό σύστημα προσδιο?ρισμού της αξίας τους, είτε αυτές είναι εντός είτε εκτός σχεδίου πόλης, υπολογίζεται χωριστά για τα επί του οικο?πέδου ή γηπέδου τυχόν υφιστάμενα κτίσματα και χωρι?στά για το οικόπεδο ή το γήπεδο, ως εξής:

Με αποφάσεις του Υπουργού Οικονομικών καθορίζο?νται σταδιακά, για τις περιοχές της προηγούμενης παρα?γράφου, ζώνες με αξία γης και συντελεστές αυξομείωσής τους, οι οποίοι προσδιορίζουν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστι?κά του οικοπέδου ή γηπέδου, όπως σχήμα, δυνατότητα εκμετάλλευσης και άλλα, ώστε να υπολογίζεται αντικει?μενικά και η αξία γης. Στις περιπτώσεις αυτές δεν εφαρ?μόζονται οι διατάξεις του άρθρου 9 και της ενότητας Α΄ του άρθρου αυτού.

Με αποφάσεις του Υπουργού Οικονομικών καθορίζο?νται: α. Η καταχώρηση των τιμών αφετηρίας κόστους κατά εί?δος οικοδομής και περιοχή, των τιμών γης κατά ζώνες και των συντελεστών αυξομείωσής τους σε πίνακες, καθώς και οι χάρτες και τα έντυπα που θα αποτελούν την απα?ραίτητη υποδομή για τον αντικειμενικό προσδιορισμό της αξίας των κτισμάτων και του οικοπέδου ή γηπέδου. β. Ο χρόνος έναρξης ισχύος των διατάξεων της ενότη?τας αυτής σε ολόκληρη τη χώρα ή κατά περιοχές, καθώς και κάθε άλλη λεπτομέρεια σχετική με την εφαρμογή τους.

Κατά τη μεταβίβαση ακινήτων σε περιοχές που δεν ι?σχύει το αντικειμενικό σύστημα προσδιορισμού της αξίας των ακινήτων, η φορολογητέα αξία προσδιορίζεται από την αξία των κτισμάτων και του οικοπέδου, όπως αυτές καθορί?ζονται κατά το χρόνο της μεταβίβασης από τις περί αντικει?μενικού προσδιορισμού διατάξεις της ενότητας αυτής.

Οι δηλώσεις φόρου κληρονομιών, υποβάλλονται με τα οικεία φύλλα υπολογισμού της αξίας των κτισμάτων α?πό τους υπόχρεους σε δήλωση, σύμφωνα με τις διατάξεις της προηγούμενης παραγράφου.

Ο οικείος φόρος που βεβαιώνεται ή καταβάλλεται, κατά περίπτωση, με την υποβολή της δήλωσης, υπολογί?ζεται επί της αντικειμενικής αξίας των κτισμάτων και επί της αξίας του οικοπέδου.

Αν ο υπόχρεος δεν αποδεχθεί την αξία του ακινήτου, όπως προκύπτει με την εφαρμογή των διατάξεων της ε?νότητας αυτής, μπορεί μέσα σε προθεσμία εξήντα (60) η?μερών από την κοινοποίηση του φύλλου ελέγχου ή της πράξης, που αφορά την αγοραία αξία του οικοπέδου, να ασκήσει προσφυγή ενώπιον του διοικητικού πρωτοδικεί?ου για τη φορολογητέα αξία του κτίσματος, σύμφωνα με τις διατάξεις της ενότητας Β΄ αυτού του άρθρου, και για την αγοραία αξία του οικοπέδου, σύμφωνα με τις διατά?ξεις του άρθρου 80.

Για κάθε θέμα που δεν ρυθμίζεται από τις διατάξεις των παραγράφων 4 έως και 7 της ενότητας αυτής εφαρ?μόζονται οι οικείες διατάξεις του παρόντος νόμου καθώς και οι διατάξεις του Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας.

Για απαιτήσεις που έχουν ως αντικείμενο χρηματικά ποσά, λαμβάνονται υπόψη τα ποσά αυτά με τους τόκους που οφείλονται κατά το χρόνο του θανάτου του κληρονο?μουμένου.

Οι απαιτήσεις, οι οποίες χαρακτηρίζονται από το δι?ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) 3695 Αξία μετοχών, ομολογιών, κ.λπ.

Για εισηγμένες στο χρηματιστήριο μετοχές, ομολο?γίες, ιδρυτικούς και λοιπούς γενικά τίτλους των εμπορι?κών εταιριών, δημόσια χρεόγραφα ή άλλες τέτοιας φύ?σης αξίες, ως αξία αυτών λαμβάνεται ο μέσος όρος της τι?μής των πωλήσεων που έχουν πραγματοποιηθεί μέσα στο τελευταίο πριν από το θάνατο του κληρονομουμένου ε?ξάμηνο. Αν δεν υπάρχουν τέτοιες συναλλαγές, ο προσ?διορισμός της αξίας των ανωτέρω τίτλων ενεργείται κατά τα οριζόμενα στις παραγράφους 2 και 3.

Για τον προσδιορισμό της αξίας μη εισηγμένων στο χρηματιστήριο μετοχών λαμβάνονται υπόψη και συνεκτι?μώνται πράξεις μεταβίβασης μετοχών της επιχείρησης μέσα στο τελευταίο πριν από το θάνατο του κληρονομου?μένου εξάμηνο, καθώς επίσης και η εσωτερική αξία τους που βρίσκεται με διαίρεση της καθαρής θέσης της επιχεί?ρησης δια του αριθμού των μετοχών. Η εσωτερική αυτή αξία μπορεί να αυξομειώνεται από τον προϊστάμενο της δημόσιας οικονομικής υπηρεσίας, ο οποίος λαμβάνει υπόψη ιδίως: τα κέρδη που διανεμήθη?καν μέσα στην τελευταία πενταετία, τη φήμη και πελατεία της επιχείρησης και κάθε άλλο πρόσφορο στοιχείο, το ο?ποίο ασκεί ουσιώδη επίδραση στη διαμόρφωση της αγο?ραίας αξίας τους. Ανάλογα με τον αριθμό των μετοχών που περιέρχονται σε καθένα κληρονόμο ή κληροδόχο, σε σχέση με το σύνολο των μετοχών της εταιρίας, μπορεί ο προϊστάμενος της δημόσιας οικονομικής υπηρεσίας να αυξομειώνει ανάλογα τη συνολική αξία αυτών.

Για τους λοιπούς μη εισηγμένους στο χρηματιστήριο τίτλους κινητών αξιών καθώς και για συμμετοχές σε εται?ρίες ή συνεταιρισμούς ο προσδιορισμός της αξίας αυτών γίνεται με βάση κάθε αποδεικτικό στοιχείο και εφαρμόζο?νται ανάλογα τα οριζόμενα στην προηγούμενη παράγρα?φο.

Ο προσδιορισμός της αξίας των κινητών, που περι?λαμβάνονται μεταξύ των στοιχείων της κληρονομίας, γί?νεται με βάση κάθε αποδεικτικό στοιχείο.

Μεταξύ της κληρονομίας θεωρείται ότι περιλαμβάνο?νται και έπιπλα. Ο υπόχρεος σε φόρο μπορεί να αποδείξει το αντίθετο με κάθε νόμιμο μέσο. Η αξία των επίπλων υ?πολογίζεται ίση με το ένα τριακοστό (1/30) της αξίας της λοιπής κληρονομίας και επιτρέπεται στο Δημόσιο και στον υπόχρεο σε φόρο να αποδείξουν με κάθε νόμιμο μέ?σο ότι η αξία είναι μεγαλύτερη ή μικρότερη. Στα έπιπλα δεν περιλαμβάνονται τα κοσμήματα και γε?νικά τα λοιπά πολύτιμα αντικείμενα καθώς και κάθε φύσης συλλογές έργων τέχνης, νομισμάτων, γραμματοσήμων και λοιπών αντικειμένων γενικά, ο προσδιορισμός της α?ξίας των οποίων ενεργείται με ιδιαίτερο τρόπο, σύμφωνα με τις διατάξεις της παραγράφου 1. Στην περίπτωση κα?τά την οποία αυτά είναι ασφαλισμένα κατά κινδύνων κλο?πής, πυρκαγιάς και λοιπών κινδύνων, η αξία τους δεν μπο?ρεί να είναι κατώτερη αυτής που αναγράφεται στο ασφα?λιστήριο συμβόλαιο.

Η αξία των παροχών υπολογίζεται:

Όταν η ισόβια παροχή ορίζεται αδιαίρετη υπέρ πε?ρισσοτέρων και εξαρτάται από τη ζωή τους, για τον προσ?διορισμό της αξίας αυτής λαμβάνεται υπόψη η ηλικία του μεγαλύτερου, όταν η παροχή παύει με το θάνατο οποιου?δήποτε από τους δικαιούχους, και του νεότερου, όταν η παροχή παύει με το θάνατο και του τελευταίου. Το ποσό αυτό της παροχής, όταν αυτή παύει με το θάνατο οποιου?δήποτε από τους δικαιούχους κατανέμεται εξίσου μεταξύ τους. Όταν η παροχή παύει με το θάνατο και του τελευ?ταίου, το ποσό μερίζεται σε μέρη ανάλογα των αριθμών οι οποίοι εκφράζουν το πολλαπλάσιο που ορίζεται από την περίπτωση γ΄ της προηγούμενης παραγράφου σε συνάρ?τηση με την ηλικία καθενός δικαιούχου. Ο φόρος υπολογίζεται στο ποσό που προκύπτει για κά?θε δικαιούχο, ανάλογα με το βαθμό συγγένειάς του με το διαθέτη.

Σε ισόβια παροχή που εξαρτάται από τη ζωή τρίτου προσώπου, για τον προσδιορισμό της αξίας αυτής, λαμ?βάνεται υπόψη η ηλικία του μεγαλύτερου, μεταξύ αυτού υπέρ του οποίου συνιστάται η παροχή και του τρίτου προ?σώπου.

Αν οι παροχές συνίστανται σε είδος, γίνεται αποτίμη?ση του αντικειμένου της παροχής σε χρήμα, αφού ληφθεί υπόψη η μέση τιμή χονδρικής πώλησης αυτού στον τόπο εκπλήρωσης της παροχής κατά την τελευταία διετία πριν από το χρόνο της φορολογίας.

Όταν η παροχή, λόγω θανάτου του δικαιούχου αυτής ή για άλλη αιτία που προβλέπεται από το νόμο και δεν ε?ξαρτάται από τη βούληση των μερών, παύσει μετά πάρο?δο τόσου χρόνου, ώστε, αν είχε ληφθεί παροχή για τον ο?ρισμένο αυτό χρόνο, θα προέκυπτε αξία αυτής μικρότερη από αυτή που φορολογήθηκε, η αξία που προκύπτει με αυτόν τον τρόπο λογίζεται ως η τελικώς φορολογητέα και γίνεται νέα εκκαθάριση, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 100. Στην περίπτωση αυτή, αν από τη μερίδα του βεβαρημέ?νου έχει εκπέσει για την παροχή ποσό ανώτερο αυτού που προκύπτει λόγω της παύσης, κατά τις διατάξεις του πα?ρόντος άρθρου, ο βεβαρημένος υποχρεώνεται σε συ?μπληρωματική καταβολή φόρου για τη διαφορά αυτή. 3696 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) κυριότητα υπόκειται αμέσως σε φόρο η επικαρπία, με την επιφύλαξη της φορολογίας της ψιλής κυριότητας, κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 16. Με την επικαρπία, για την επιβολή του φόρου, εξομοι?ώνεται η χρήση και η οίκηση, όχι όμως και η χρήση από κοινού με τον κύριο ή η συνοίκηση με αυτόν.

Σε διαδοχική επικαρπία κάθε δικαιούχος αυτής υπό?κειται σε φόρο, κατά το χρόνο που η επικαρπία περιέρχε?ται σε αυτόν.

Η αξία της επικαρπίας προσδιορίζεται σε ποσοστό της αξίας της πλήρους κυριότητας, κατά το χρόνο γένε?σης της φορολογικής υποχρέωσης του επικαρπωτή, σύμ?φωνα με τις διατάξεις του άρθρου αυτού. Σε περίπτωση που η επικαρπία, είτε με παραίτηση είτε με σύμβαση, περιέρχεται στον ψιλό κύριο, που έχει υπαχθεί σε φόρο για την ψιλή κυριότητα, επιβάλλεται φόρος στην αξία της πλήρους κυριότητας, μετά την αφαίρεση α?πό αυτήν του τμήματος της αξίας που αναλογεί στο πο?σοστό για το οποίο ο ψιλός κύριος είχε υπαχθεί σε φόρο κατά τη μεταβίβαση της ψιλής κυριότητας. Σε μεταβίβαση για αόριστο χρόνο με χαριστική αιτία ή αιτία θανάτου του δικαιώματος ενάσκησης της επικαρ?πίας σε άλλο πρόσωπο εκτός του ψιλού κυρίου, η αξία αυ?τής προσδιορίζεται σε ποσοστό της αξίας της πλήρους κυριότητας κατά το χρόνο γένεσης της φορολογικής υ?ποχρέωσης με βάση την ηλικία του επικαρπωτή.

Σε ισόβια ή αόριστου χρόνου επικαρπία λαμβάνεται ποσοστό της αξίας της πλήρους κυριότητας, ανάλογα με την ηλικία του επικαρπωτή, το οποίο ορίζεται: στα 8/10, αν ο επικαρπωτής δεν έχει υπερβεί το 20ό έ?τος της ηλικίας του, στα 7/10, αν έχει υπερβεί το 20ό, στα 6/10, αν έχει υπερβεί το 30ό, στα 5/10, αν έχει υπερβεί το 40ό, στα 4/10, αν έχει υπερβεί το 50ό, στα 3/10, αν έχει υπερβεί το 60ό, στα 2/10, αν έχει υπερβεί το 70ό και στο 1/10, αν έχει υπερβεί το 80ό έτος της ηλικίας του. Σε διαδοχική ισόβια επικαρπία, το κατά τα ανωτέρω πο?σοστό ορίζεται ανάλογα με την ηλικία κάθε επικαρπωτή, κατά το χρόνο που περιέρχεται σε αυτόν η επικαρπία.

Σε επικαρπία για ορισμένο χρόνο λαμβάνεται ποσο?στό της αξίας της πλήρους κυριότητας ίσο με το 1/20 της αξίας αυτής για κάθε έτος διάρκειας. Το μέρος του έτους υπολογίζεται ως ακέραιο έτος. Η αξία της επικαρπίας αυ?τής δεν μπορεί να είναι ανώτερη από τα 8/10 της αξίας της πλήρους κυριότητας.

Σε επικαρπία που συνιστάται αδιαίρετα υπέρ πολλών προσώπων και εξαρτάται από τη ζωή αυτών, το κατά την παράγραφο 3 ποσοστό ορίζεται ανάλογα με την ηλικία του νεότερου, όταν η επικαρπία παύει με το θάνατο και του τελευταίου των προσώπων, και του μεγαλύτερου, ό?ταν η επικαρπία παύσει με το θάνατο οποιουδήποτε από αυτούς. Το ποσοστό αυτό της πλήρους κυριότητας, όταν η επικαρπία παύει με το θάνατο οποιουδήποτε από τους δικαιούχους, κατανέμεται εξίσου μεταξύ τους. Όταν αυ?τή παύει με το θάνατο και του τελευταίου, το ποσοστό ε?πιμερίζεται μεταξύ των δικαιούχων ανάλογα με τον αριθ?μό που εκφράζει τον αριθμητή των κλασμάτων της παρα?γράφου 4, ο οποίος σχετίζεται με την ηλικία κάθε δικαιούχου. Ο φόρος υπολογίζεται στο ποσό που προκύπτει για κά?θε δικαιούχο, ανάλογα με το βαθμό συγγένειάς του με το διαθέτη.

Η αξία της επικαρπίας, όταν αυτή εξαρτάται από τη ζωή τρίτου προσώπου, προσδιορίζεται με βάση την ηλικία του μεγαλύτερου μεταξύ του επικαρπωτή και του τρίτου προσώπου.

Αν η επικαρπία, λόγω θανάτου του επικαρπωτή ή για άλλη αιτία που προβλέπεται από το νόμο και δεν εξαρτά?ται από τη βούληση των μερών, παύσει μετά πάροδο τό?σου χρόνου, ώστε αν αυτή είχε ληφθεί ως επικαρπία για τον ορισμένο αυτό χρόνο, θα προέκυπτε αξία αυτής μι?κρότερη από αυτή που φορολογήθηκε, τότε η μικρότερη αυτή αξία λογίζεται ως η τελικώς φορολογητέα και γίνε?ται νέα εκκαθάριση, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 100.

Η αξία της επικαρπίας δεν λαμβάνεται υπόψη για την επιβολή του φόρου, αν ο αιτία θανάτου επικαρπωτής μέ?σα σε έξι (6) μήνες από την επαγωγή της κληρονομίας σε αυτόν παραιτηθεί από την επικαρπία υπέρ του αιτία θα?νάτου ψιλού κυρίου, εφόσον αυτός είναι το Δημόσιο, δή?μος, κοινότητα ή νομικό πρόσωπο κοινωφελούς χαρακτή?ρα κατά την έννοια των διατάξεων του άρθρου 1 του α.ν. 2039/1939 (ΦΕΚ 455 Α΄). Η παραίτηση γίνεται με μονομε?ρή δήλωση ενώπιον συμβολαιογράφου και κοινοποιείται με απόδειξη στον ψιλό κύριο μέσα σε αυτή την εξάμηνη προθεσμία.

Η ψιλή κυριότητα ακινήτων υποβάλλεται σε φόρο κα?τά το χρόνο της συνένωσης με αυτήν της επικαρπίας και ο φόρος υπολογίζεται επί της αξίας της πλήρους κυριό?τητας, κατά το χρόνο αυτόν, με την επιφύλαξη της εφαρ?μογής των διατάξεων της περίπτωσης ε΄ της παραγρά?φου 5. Τυχόν βελτιώσεις που έγιναν, για τις οποίες δημι?ουργείται υποχρέωση καταβολής αποζημίωσης από τον ψιλό κύριο, δεν υπολογίζονται κατά τον καθορισμό της α?ξίας της πλήρους κυριότητας.

Αν η ψιλή κυριότητα ακινήτων μεταβιβασθεί και πάλι λόγω κληρονομίας ή κληροδοσίας, δωρεάς, γονικής πα?ροχής και προίκας πριν από την επάνοδο σε αυτήν της ε?πικαρπίας, δεν οφείλεται φόρος για τη μεταβίβαση αυτή. Κατά τη συνένωση της επικαρπίας στην κυριότητα ο τότε ψιλός κύριος υπόκειται στο φόρο της κτήσης αιτία θανά?του, ο οποίος υπολογίζεται στην αξία της πλήρους κυριό?τητας κατά το χρόνο αυτόν και με βάση τη συγγενική του σχέση με τον αρχικά κληρονομηθέντα κατά το διαχωρι?σμό της επικαρπίας από την ψιλή κυριότητα. Στην περί?πτωση όμως, που με βάση τη συγγενική αυτού σχέση με αυτόν από τον οποίο περιήλθε η επικαρπία, αναλογεί με?γαλύτερος φόρος, τότε οφείλεται ο μεγαλύτερος αυτός φόρος. Τυχόν βελτιώσεις που έγιναν, δεν υπολογίζονται κατά τον καθορισμό της αξίας της πλήρους κυριότητας.

Σε περίπτωση διανομής ακινήτων που αποκτήθηκαν αιτία θανάτου, επί των οποίων έχει διαχωριστεί από τον κληρονομούμενο η επικαρπία από την κυριότητα και δεν έχει φορολογηθεί η ψιλή κυριότητα, κατ' εφαρμογή της ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) 3697 στην κυριότητα, με περαιτέρω εφαρμογή των διατάξεων της παραγράφου 2. Τα αυτά ισχύουν και σε ανταλλαγή οποιουδήποτε περι?ουσιακού στοιχείου που αποκτήθηκε αιτία θανάτου, στο ο?ποίο έχει διαχωρισθεί από τον κληρονομούμενο η επικαρ?πία από την κυριότητα και δεν έχει φορολογηθεί η ψιλή κυ?ριότητα, εφόσον στο εισερχόμενο νέο στοιχείο στη θέση του ανταλλασσόμενου κληρονομιαίου στοιχείου διατη?ρούνται τα ίδια δικαιώματα επικαρπωτή και ψιλού κυρίου.

Σε περίπτωση παραχώρησης ακινήτου με αντιπαροχή, που έχει αποκτηθεί αιτία θανάτου, επί του οποίου έχει διαχωρισθεί από τον κληρονομούμενο η επικαρπία από την κυριότητα και δεν έχει φορολογηθεί η ψιλή κυριότη?τα, με την επιφύλαξη της εφαρμογής της περίπτωσης ια΄ του άρθρου 7, διατηρούνται δε τα ίδια δικαιώματα επι?καρπωτή και ψιλού κυρίου στα κτίσματα που έχουν ανε?γερθεί, τα οποία αναλογούν στα ποσοστά οικοπέδου που παρακρατήθηκαν από τους κληρονόμους, εξακολουθεί να αναβάλλεται η φορολογία μέχρι την επάνοδο της επι?καρπίας στην κυριότητα. Σε αυτή την περίπτωση ο τότε κύριος θα υπαχθεί σε φόρο αιτία θανάτου, που υπολογί?ζεται στην κατά το χρόνο αυτόν αξία της πλήρους κυριό?τητας των ποσοστών οικοπέδου, που παρακρατήθηκαν, με τα νέα κτίσματα που τους αναλογούν. Κατά τη διενέρ?γεια πράξεων συνένωσης του ακινήτου με όμορα οικόπε?δα για ανοικοδόμηση καθώς και μεταβιβάσεων των ποσο?στών που συμφωνήθηκαν στον εργολάβο ή σε αυτούς που υποδεικνύονται από αυτόν, δεν οφείλεται φόρος κλη?ρονομίας.

H ψιλή κυριότητα ακινήτων υπόκειται σε φόρο στις ε?ξής περιπτώσεις:

Οι διατάξεις των προηγούμενων παραγράφων, ε?φαρμόζονται και όταν τα αντικείμενα της αιτία θανάτου κτήσης είναι μετοχές, ομολογίες ή άλλοι τίτλοι κινητών α?ξιών, χρηματικά ποσά ή απαιτήσεις και γενικά κινητά με τις ακόλουθες προϋποθέσεις:

Σε περίπτωση καταπιστεύματος και κάθε άλλης διά?ταξης που υποχρεώνει τον κληρονόμο ή κληροδόχο να παραδώσει, από ορισμένο χρονικό σημείο ή γεγονός, σε άλλον την κληρονομία που απέκτησε ή ποσοστό αυτής, ο υπόχρεος σε αποκατάσταση κληρονόμος ή κληροδόχος εξομοιώνεται, για την επιβολή του φόρου, με επικαρπω?τή. Κατά τη διάρκεια του καταπιστεύματος, αν ο βεβαρη?μένος μεταβιβάσει, με συναίνεση του καταπιστευματοδόχου, σε τρίτο το καταπιστευτέο αντικείμενο, φορολογεί?ται για την αξία της πλήρους κυριότητας τούτου κατά το χρόνο μεταβίβασης, με συμψηφισμό του φόρου επικαρ?πίας. Το ίδιο ισχύει και σε περίπτωση μονομερούς ή συμβα?τικής παραίτησης του καταπιστευματοδόχου από το δι?καίωμά του προσδοκίας υπέρ του βεβαρημένου. Συμβατική παραίτηση, όσο διαρκεί το καταπίστευμα, του βεβαρημένου από την ενάσκηση του κληρονομικού του δικαιώματος υπέρ του καταπιστευματοδόχου λογίζε?ται ως μεταβίβαση προς αυτόν της επικαρπίας για το χρό?νο διάρκειας του καταπιστεύματος.

Σε περίπτωση οικογενειακού καταπιστεύματος, ο κα?ταπιστευματοδόχος υποχρεώνεται σε φόρο που υπολο?γίζεται με βάση τη συγγενική του σχέση με τον αρχικό δια?θέτη, εφόσον πρόκειται για καταπιστευματοδόχο που ζούσε κατά το χρόνο του θανάτου του διαθέτη, ή με βάση τη συγγενική του σχέση με τον τελευταίο κάτοχο της πε?ριουσίας, ο οποίος και τον αποκατέστησε σε αυτήν, εφό?σον πρόκειται για καταπιστευματοδόχο που διαδέχθηκε τον αρχικό διαθέτη μετά το θάνατό του. Αν στην τελευταία αυτή περίπτωση ο φόρος είναι μεγαλύτερος από την πρώτη περίπτωση, καταβάλλεται ο μικρότερος φόρος.

Ο υπόχρεος κατά το άρθρο 1939 του Α.Κ. σε αποκα?τάσταση του περιλιμπανομένου υποχρεώνεται στην κα?ταβολή του φόρου για την αξία της πλήρους κυριότητας της περιουσίας που έχει καταληφθεί σε αυτόν. Ο καταπι?στευματοδόχος στον οποίο περιέρχεται το περιλιμπανό?μενο φορολογείται κατά το χρόνο επαγωγής του καταπι?στεύματος βάσει της κατά το χρόνο αυτό αξίας της πλή?ρους κυριότητας του περιλιμπανομένου και της συγγενικής του σχέσης με τον αρχικό διαθέτη.

Σε περιουσιακά στοιχεία που βρίσκονται στην αλλο?3698 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) τα ποσά αυτά αμέσως, εκτός αν από άλλη αιτία απαλλάσ?σονται, εκείνοι όμως στους οποίους τελικά περιέρχεται η περιουσία φορολογούνται για την πλήρη κυριότητα της περιουσίας αυτής κατά το χρόνο που θα περιέλθει σε αυ?τούς.

Για κτήματα που έχουν κηρυχθεί αναγκαστικά απαλ?λοτριωτέα μέσα σε μία πενταετία από την κτήση αυτών και εφόσον αυτά εξακολουθούν να ανήκουν στο δικαιούχο της κτήσης είτε στους κατά κληρονομία ή κληροδοσία διαδόχους αυτού, γίνεται νέα εκκαθάριση του φόρου σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 100. Κατά την εκκα?θάριση αντί της αξίας του κτήματος λαμβάνεται το τίμημα της απαλλοτρίωσης που οριστικά έχει προσδιορισθεί. Σε αυτό προστίθεται ανάλογη αξία για την κάρπωση του κτή?ματος από το χρόνο του θανάτου του κληρονομουμένου μέχρι το χρόνο κατά τον οποίο ο κληρονόμος ή κληροδόχος ή οι ως άνω διάδοχοί τους στερήθηκαν τη νομή τους. Η αξία αυτής υπολογίζεται όπως η επικαρπία για ορισμέ?νο χρόνο, με βάση την αξία του κτήματος κατά το χρόνο του θανάτου του κληρονομουμένου. Δεν προστίθεται τέ?τοια αξία, αν το κτήμα, κατά την περίοδο από το θάνατο του κληρονομουμένου μέχρι το χρόνο κατά τον οποίο στερήθηκαν τη νομή του οι πιο πάνω δικαιούχοι, ήταν α?πρόσοδο. Ο φόρος που οφείλεται στην ανωτέρω περίπτωση, είναι αυτός που προκύπτει από τη νέα εκκαθάριση, ο οποίος πάντως δεν μπορεί να είναι μεγαλύτερος από το φόρο που αναλογεί στην αξία του κτήματος κατά το χρόνο του θανάτου του κληρονομουμένου. Ο επιπλέον φόρος που βεβαιώθηκε εκπίπτει ή επιστρέφεται αυτός που καταβλή?θηκε.

Οι διατάξεις της προηγούμενης παραγράφου εφαρ?μόζονται ανάλογα και για περιουσιακά στοιχεία, τα οποία συνεπεία καταστροφής από θεομηνία (σεισμό, πλημμύρα κ.λπ.) ή από πολεμικό γεγονός έχουν υποστεί μείωση της αξίας τους κατά ποσοστό 50% τουλάχιστον κατά το χρό?νο γένεσης της φορολογικής υποχρέωσης και εφόσον με?ταξύ του χρόνου αυτού και του βίαιου γεγονότος που ε?πέφερε την καταστροφή δεν παρήλθε πενταετία. Στην περίπτωση αυτή αντί του τιμήματος της προη?γούμενης παραγράφου, λαμβάνεται υπόψη ως φορολο?γητέα αξία η αξία του περιουσιακού στοιχείου κατά το χρόνο της γένεσης της φορολογικής υποχρέωσης, όπως αυτό διαμορφώθηκε μετά το βίαιο συμβάν, με την προ?σθήκη της αξίας της κάρπωσης και της τυχόν αποζημίω?σης που οφείλεται από την καταστροφή, σύμφωνα με την προηγούμενη παράγραφο.

Ακίνητα που δεν έχουν περιέλθει στην κατοχή του υ?πόχρεου σε φόρο δεν λαμβάνονται υπόψη για την επιβο?λή του φόρου, εφόσον μεταβιβασθούν από αυτούς στο Δημόσιο χωρίς αντάλλαγμα.

Μετοχές, ομολογίες και λοιποί τίτλοι παραστατικοί α?ξιών δεν λαμβάνονται υπόψη για την επιβολή του φόρου, εφόσον μεταβιβασθούν από τον υπόχρεο σε φόρο στο Δημόσιο χωρίς αντάλλαγμα.

Απαιτήσεις, που χαρακτηρίζονται από τον υπόχρεο σε φόρο ως μη εισπράξιμες καθ' ολοκληρία, δεν λαμβά?νονται υπόψη για την επιβολή του φόρου, εφόσον εκχω?ρηθούν από τον υπόχρεο σε φόρο στο Δημόσιο χωρίς α?ντάλλαγμα.

Τα στοιχεία των παραγράφων 1 έως και 3 δύνανται να μεταβιβασθούν ή εκχωρηθούν στο Δημόσιο μέχρι και την πραγματοποίηση ή ματαίωση της διοικητικής επίλυσης της φορολογικής διαφοράς.

Η μεταβίβαση των στοιχείων των παραγράφων 1 και 2 και η εκχώρηση των στοιχείων της παραγράφου 3, η ο?ποία εξαιρείται από το φόρο μεταβίβασης, τα τέλη μετα?γραφής καθώς και κάθε άλλο φόρο, τέλος, δικαίωμα ή ει?σφορά υπέρ του Δημοσίου ή τρίτων, γίνεται κατά τις κεί?μενες διατάξεις. Τα δικαιώματα των συμβολαιογράφων και υποθηκοφυ?λάκων, τα οποία περιορίζονται στο ένα πέμπτο (1/5) αυ?τών που καθορίζονται κάθε φορά, δεν μπορούν να είναι α?νώτερα των πεντακοσίων (500) δραχμών κατά περίπτωση και βαρύνουν αυτόν που μεταβιβάζει ή εκχωρεί. Με απόφαση του Υπουργού Οικονομικών, που δημοσι?εύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, καθορίζεται κάθε αναγκαία λεπτομέρεια για την εφαρμογή του άρ?θρου αυτού.

Από την αξία της κληρονομιαίας περιουσίας και από κάθε μερίδα κατ' αναλογία, εφόσον δεν ορίζεται διαφο?ρετικά από το διαθέτη, εκπίπτονται: Α) Τα βέβαια και εκκαθαρισμένα χρέη του κληρονο?μουμένου, που νόμιμα υφίστανται κατά το χρόνο του θα?νάτου αυτού, τα οποία αποδεικνύονται:

Χρέη του κληρονομουμένου που αναγνωρίζονται μό?νο με τη διαθήκη, καθώς και κάθε άλλο χρέος προς τους κληρονόμους ή κληροδόχους ή προς ανιόντες, κατιόντες, συζύγους και αδελφούς των κληρονόμων ή κληροδόχων δεν εκπίπτονται.

Τα χρέη της προηγούμενης παραγράφου καθώς και κάθε άλλο χρέος που δεν περιλαμβάνεται στις περιορι?στικές διατάξεις της παραγράφου 1, μπορούν με αίτηση του υπόχρεου να εκπεσθούν από τον προϊστάμενο της δημόσιας οικονομικής υπηρεσίας ολικά ή μερικά κατά τα οριζόμενα στην παράγραφο 5.

Από την κληρονομιαία περιουσία που αποκτά πρόσω?πο που δεν συνδέεται με τον κληρονομηθέντα με συγγε?νικό δεσμό πρώτου ή δεύτερου βαθμού εξ αίματος ή εξ αγχιστείας ή από υιοθεσία και το οποίο ήταν στην οικιακή υπηρεσία του κληρονομηθέντος με έγγραφο ή άτυπη σύμβαση, μετά τη συμπλήρωση του δέκατου τέταρτου έ?τους της ηλικίας του, μπορεί με αίτηση του υπόχρεου σε φόρο να εκπεσθεί ποσό ανάλογο με την αμοιβή για τις υ?πηρεσίες αυτού που αποδειγμένα έχει προσφέρει και δεν έχουν ικανοποιηθεί όσο ζούσε ο διαθέτης, εφόσον το πρόσωπο αυτό δεν έχει κατά των κληρονόμων απαίτηση. Για την έκπτωση αυτή δεν οφείλεται άλλος φόρος.

Τα χρέη των παραγράφων 3 και 4 εκπίπτονται, εφό?σον από τα στοιχεία που προσκομίζονται, ο προϊστάμενος της δημόσιας οικονομικής υπηρεσίας πεισθεί αιτιολογη?μένα για την ύπαρξη και το ύψος τους. Η αίτηση που αναφέρεται στις παραγράφους 3 και 4, μπορεί να υποβληθεί μέχρι την οριστική περαίωση της υ?πόθεσης. Αν το χρέος έγινε βέβαιο και εκκαθαρισμένο με?τά την οριστική περαίωση, η αίτηση μπορεί να υποβληθεί μέσα σε ένα έτος αφότου το χρέος έγινε βέβαιο και εκκα?θαρισμένο. Σε κάθε περίπτωση η αίτηση δεν μπορεί να υ?ποβληθεί πέραν της δεκαετίας από την υποβολή της δή?λωσης και, εφόσον δεν έχει υποβληθεί δήλωση, από τη λήξη της προθεσμίας για την υποβολή της.

Τα κληροδοτήματα εκπίπτονται από το ενεργητικό της κληρονομικής μερίδας του βεβαρημένου.

Κληροδοτήματα υπέρ των προσώπων και περιουσιών που αναφέρονται στις περιπτώσεις α΄ και β΄ της παραγρά?φου 1 του άρθρου 25 εκπίπτονται όταν εκτελεσθούν. Προ?κειμένου για κληροδοτήματα υπέρ κρατικών ή κοινωφελών σκοπών και γενικά υπέρ σκοπών της παραγράφου 1β΄ του άρθρου 25 δεν εκπίπτονται από το βεβαρημένο, αν δεν ε?πισυναφθεί στη δήλωση που υποβάλλεται βεβαίωση των ε?κτελεστών ή διαχειριστών του κληροδοτήματος ή του τετι?μημένου ιδρύματος ή του Υπουργείου Οικονομικών, εφό?σον καταλείπεται υπέρ του Δημοσίου, για την καταβολή του κληροδοτήματος μαζί με τους τόκους υπερημερίας. Αν το κληροδότημα καταβληθεί μετά την υποβολή της δήλωσης, με βάση την ανωτέρω βεβαίωση γίνεται νέα εκ?καθάριση του φόρου, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρ?θρο 100.

Κληροδοτήματα από αυτά που αναφέρονται στα άρ?θρα 1972, 1973 και 1974 του Α.Κ., των οποίων το ποσό ή το αντικείμενο δεν είναι καθορισμένο από το διαθέτη, εκ?πίπτονται όταν καθορισθεί κατά τις διατάξεις των πιο πά?νω άρθρων το ποσό ή το αντικείμενο αυτών και θεωρού?νται, για την επιβολή του φόρου, ότι μέχρι τον καθορισμό τους τελούν σε αναβλητική προθεσμία.

Κληροδοτήματα με αναβλητική αίρεση ή προθεσμία, στα οποία περιλαμβάνονται και τα υπέρ άδηλων προσώ?πων, και οι παροχές της περίπτωσης ζ΄ του άρθρου 7, που αναφέρονται στο άρθρο 1715 του Α.Κ., εφόσον τη νομή αυτών έχει ο βεβαρημένος, εκπίπτονται από τη μερίδα του κατά το χρόνο πλήρωσης της αίρεσης ή της λήξης της προθεσμίας.

Όταν τα κληροδοτήματα των προηγούμενων παρα?γράφων 2, 3 και 4 εκτελούνται για ποσό διαφορετικό από αυτό που ορίστηκε στη διαθήκη και σε χρόνο κατά τον ο?ποίο επήλθε μεταβολή των νομισματικών συνθηκών, το 3700 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)

Κληροδοτήματα με προθεσμία, για τα οποία δεν ανα?βάλλεται η κτήση του δικαιώματος, αλλά αναστέλλεται α?πλώς η άσκηση αυτού, εκπίπτονται από τη μερίδα του βε?βαρημένου, με την επιφύλαξη της εφαρμογής της παρα?γράφου 2 της ενότητας Α΄ του άρθρου 61.

Χρέη που βαρύνουν ειδικώς ακίνητα που βρίσκονται στην αλλοδαπή, δεν εκπίπτονται από την περιουσία που υ?πόκειται σε φόρο στην Ελλάδα.

Χρέη που βαρύνουν ειδικώς ακίνητα που βρίσκονται στην ημεδαπή, εκπίπτονται από την περιουσία που υπό?κειται σε φόρο στην Ελλάδα.

Χρέη ημεδαπής που δεν βαρύνουν ειδικώς ακίνητα στην ημεδαπή ή αλλοδαπή, εκπίπτονται κατ' αναλογία α?πό την αξία της περιουσίας που υπόκειται και αυτής που δεν υπόκειται σε φορολογία στην Ελλάδα.

Χρέη αλλοδαπής που δεν βαρύνουν ειδικώς ακίνητα ημεδαπής ή αλλοδαπής, επιμερίζονται ανάλογα με την α?ξία κινητών και ακινήτων της αλλοδαπής. Το ποσό που α?ναλογεί στην αξία των κινητών που φορολογούνται στην Ελλάδα, δεν αναγνωρίζεται για έκπτωση κατά το μέρος που υπερβαίνει την αξία τους.

Χρέη που βαρύνουν περιουσία που αποκτάται ολικά ή μερικά από κάποιο πρόσωπο κατά ψιλή κυριότητα και α?πό άλλο κατά επικαρπία, επιμερίζονται μεταξύ επικαρπω?τή και ψιλού κυρίου ανάλογα με την αξία της επικαρπίας και της ψιλής κυριότητας κατά το χρόνο της επαγωγής και εκπίπτονται για τον υπολογισμό του φόρου κατά το χρό?νο της φορολογίας καθενός, εκτός αν διαφορετικά ορίζε?ται από το διαθέτη.

Αν στην κληρονομία περιλαμβάνονται περιουσιακά στοιχεία που εξαιρούνται από το φόρο, τα χρέη που τη βα?ρύνουν επιμερίζονται ανάλογα με την αξία των στοιχείων που φορολογούνται και αυτών που δεν φορολο-γούνται και εκπίπτονται μόνο εκείνα που αναλογούν στην αξία των στοιχείων που υπόκεινται σε φόρο.

Απαλλάσσονται από το φόρο οι κτήσεις, εφόσον δι?καιούχοι είναι:

Επίσης απαλλάσσονται από το φόρο:

Οικία ή διαμέρισμα, που αποκτάται αιτία θανάτου α?πό σύζυγο ή τέκνα του κληρονομουμένου κατά πλήρη κυ?ριότητα, απαλλάσσεται από το φόρο, εφόσον ο κληρονό?μος ή κληροδόχος ή ο σύζυγος αυτού ή τα ανήλικα τέκνα τους δεν έχουν δικαίωμα πλήρους κυριότητας ή επικαρ?πίας ή οίκησης σε άλλη οικία ή διαμέρισμα που πληροί τις στεγαστικές ανάγκες της οικογένειάς τους, ή δικαίωμα πλήρους κυριότητας σε οικόπεδο οικοδομήσιμο ή σε ιδα?νικό μερίδιο οικοπέδου, στα οποία αντιστοιχεί εμβαδόν κτίσματος που πληροί τις στεγαστικές τους ανάγκες και βρίσκονται σε δήμο ή κοινότητα με πληθυσμό άνω των τριών χιλιάδων (3.000) κατοίκων. Η απαλλαγή παρέχεται για ποσό αγοραίας αξίας οικίας ή διαμερίσματος μέχρι δεκατέσσερα εκατομμύρια (14.000.000) δραχμές για κάθε κληρονόμο ή κληροδόχο. Το ποσό αυτό προσαυξάνεται κατά επτά εκατομμύρια (7.000.000) δραχμές για το σύζυγο και καθένα από τα δύο πρώτα τέκνα του κληρονόμου ή κληροδόχου και κατά ο?κτώ εκατομμύρια (8.000.000) δραχμές για το τρίτο και κα?θένα από τα επόμενα τέκνα του, εφόσον στο δικαιούχο κληρονόμο ή κληροδόχο περιέρχεται μία μόνο οικία ή ένα διαμέρισμα εξ ολοκλήρου και κατά πλήρη κυριότητα και όχι ποσοστό εξ αδιαιρέτου. Για την εφαρμογή των διατάξεων αυτών, η περιοχή της τέως Διοίκησης Πρωτεύουσας θεωρείται ως ένας δήμος. Οι στεγαστικές ανάγκες καλύπτονται, αν το εμβαδόν της οικίας ή του διαμερίσματος είναι, για ένα άτομο, τριά?ντα πέντε (35) τ.μ. και για τους συζύγους εβδομήντα (70) τ.μ., προσαυξανόμενα κατά δεκαπέντε (15) τ.μ. για καθέ?να από τα δύο πρώτα τέκνα τους και κατά είκοσι πέντε (25) τ.μ. για το τρίτο και καθένα από τα επόμενα τέκνα τους.

Το οικόπεδο ή το γήπεδο, στο οποίο βρίσκεται η αιτία θανάτου αποκτώμενη οικία ή διαμέρισμα, πρέπει απαραί?τητα να είναι οικοδομήσιμο, να βρίσκεται μέσα σε εγκε?κριμένο ρυμοτομικό σχέδιο δήμου ή κοινότητας και τού?το να βεβαιώνεται από τις αρμόδιες υπηρεσίες ή, αν αυ?τές δεν υπάρχουν, από τον αρμόδιο δήμαρχο ή πρόεδρο της κοινότητας και με δική τους ευθύνη. Προκειμένου για οικισμούς, που προϋπήρχαν του 1923, ή πόλεις ή χωριά, στα οποία δεν υπάρχει εγκεκριμένο ρυ?μοτομικό σχέδιο, η βεβαίωση του προηγούμενου εδαφί?ου, ότι το οικόπεδο ή το γήπεδο επί του οποίου βρίσκεται η οικία ή το διαμέρισμα είναι οικοδομήσιμο, χορηγείται α?πό τις ίδιες δημόσιες αρχές ή όργανα.

Η απαλλαγή από το φόρο της κτήσης αιτία θανάτου παρέχεται για μία μόνο φορά. Δεν απαλλάσσεται ο κλη?ρονόμος ή ο κληροδόχος που έτυχε απαλλαγής από το φόρο μεταβίβασης ή γονικής παροχής για απόκτηση στέ?γης πριν από την κτήση αιτία θανάτου.

Η απαλλαγή παρέχεται με τον όρο ότι η οικία ή το δια?μέρισμα θα παραμείνει στην κυριότητα του κληρονόμου ή κληροδόχου για μία τουλάχιστον πενταετία. Αν πριν από την πάροδο της πενταετίας μεταβιβασθεί η οικία ή το δια?μέρισμα ή συσταθεί σε αυτό οποιοδήποτε εμπράγματο δικαίωμα, εκτός από υποθήκη, ο κληρονόμος ή κληροδόχος έχει υποχρέωση, πριν από τη μεταβίβαση ή τη σύστα?ση του εμπράγματου δικαιώματος, να υποβάλει δήλωση και να καταβάλει εφάπαξ ολόκληρο το ποσό του φόρου που αναλογεί επιμεριστικά στην αξία του ακινήτου του χρόνου μεταβίβασης ή στο δηλούμενο τίμημα της μεταβί?βασης, εφόσον αυτό είναι μεγαλύτερο της αξίας του ακι?νήτου, εκτός εάν ο φόρος που αναλογεί στην αξία του α?κινήτου κατά το χρόνο της κτήσης αιτία θανάτου είναι με?γαλύτερος, οπότε καταβάλλεται ο μεγαλύτερος αυτός φόρος. Πριν από την πάροδο πενταετίας απαγορεύεται να συ?νταχθεί συμβολαιογραφικό έγγραφο, με το οποίο να με?ταβιβάζεται η κυριότητα ή να συνιστώνται εμπράγματα δι?καιώματα, εκτός από υποθήκη, σε οικία ή διαμέρισμα, που απαλλάχθηκε από το φόρο κληρονομίας κατά την παρά?γραφο 1 της ενότητας αυτής, αν δεν προσαρτηθεί από το συμβολαιογράφο, στο συμβόλαιο που θα συντάξει, βε?βαίωση του προϊσταμένου της αρμόδιας δημόσιας οικο?νομικής υπηρεσίας ότι υποβλήθηκε δήλωση και καταβλή?θηκε ολόκληρο το ποσό του φόρου που επιμεριστικά α?ναλογεί στην αξία του μεταβιβαζόμενου ακινήτου.

Αν παρασχέθηκε απαλλαγή χωρίς να συντρέχουν οι κατά τις διατάξεις της ενότητας αυτής προϋποθέσεις, σε βάρος του κληρονόμου ή κληροδόχου επιβάλλεται εκτός από το φόρο που αναλογεί στην αξία του ακινήτου του χρόνου διαπίστωσης της παράβασης και ο πρόσθετος φόρος του άρθρου 75.

Στις περιπτώσεις των δύο προηγούμενων παραγρά?φων της ενότητας αυτής, αν η αξία που απαλλάχθηκε από το φόρο αποτελεί τμήμα της συνολικής αξίας της οικίας ή του διαμερίσματος, ο κύριος και πρόσθετος φόρος επι?βάλλονται στο τμήμα της αξίας που προσδιορίζεται με βά?ση τη σχέση της αξίας που απαλλάχθηκε προς τη συνολι?κή αξία του χρόνου απαλλαγής.

Προκειμένου για κτήση αιτία θανάτου οικίας ή διαμε?ρίσματος που απαλλάσσεται από το φόρο κληρονομίας κατά τις διατάξεις της ενότητας αυτής, στην εμπρόθεσμη δήλωση κληρονομίας που υποβάλλεται από τον υπόχρεο πρέπει να διατυπώνεται ρητά αίτημα για απαλλαγή από το φόρο για απόκτηση πρώτης κατοικίας και να γίνεται ρητή μνεία ότι η οικία ή το διαμέρισμα δεν θα μεταβιβασθεί ή ε?πιβαρυνθεί με εμπράγματο δικαίωμα, εκτός από υποθή?3702 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)

Με αποφάσεις του Υπουργού Οικονομικών, που δη?μοσιεύονται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, καθορί?ζονται ο τρόπος διαπίστωσης των προϋποθέσεων απαλ?λαγής κατά την ενότητα αυτή και τα δικαιολογητικά που είναι απαραίτητα γι' αυτή, καθώς και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια για την εφαρμογή της. Β. ΓΕΩΡΓΙΚΕΣ ΑΠΑΛΛΑΓΕΣ

Από την αγοραία αξία κάθε στρέμματος μεταβιβαζό?μενης αιτία θανάτου γεωργικής ή κτηνοτροφικής έκτα?σης, μαζί με τις εγκαταστάσεις που βρίσκονται πάνω σε αυτή και εξυπηρετούν αποκλειστικά την εκμετάλλευσή της, και εφόσον η αξία αυτή δεν υπερβαίνει τα δύο εκα?τομμύρια τετρακόσιες χιλιάδες (2.400.000 ) δραχμές, δεν φορολογείται το μέχρι ένα εκατομμύριο διακόσιες χιλιά?δες (1.200.000) δραχμές τμήμα της για κάθε κληρονόμο ή κληροδόχο και συνολικά για ποσό μέχρι σαράντα εκα?τομμύρια (40.000.000) δραχμές και μέχρι εκατό (100) στρέμματα μεταβιβαζόμενης έκτασης, αν:

Από την αγοραία αξία κάθε στρέμματος μεταβιβαζό?μενης λόγω κληρονομικής διαδοχής γεωργικής ή κτηνο?τροφικής έκτασης, μαζί με τις εγκαταστάσεις που βρί?σκονται πάνω σε αυτήν και εξυπηρετούν αποκλειστικά την εκμετάλλευσή της, δεν φορολογείται ποσό ίσο με πο?σοστό 75% της ανά στρέμμα αξίας μεταβιβαζόμενης έ?κτασης για κάθε κληρονόμο ή κληροδόχο και συνολικά για ποσό μέχρι εκατόν ογδόντα εκατομμύρια (180.000.000) δραχμές και μέχρι εκατόν είκοσι (120) στρέμματα μεταβιβαζόμενης έκτασης, εφόσον συντρέχουν οι εξής προϋποθέσεις :

Αν αλλάξει ολικά ή μερικά η χρήση ή εκμισθωθούν οι εκτάσεις, οι οποίες δεν έχουν υπαχθεί σε φόρο κατά τις προηγούμενες παραγράφους, ή αν δεν καλλιεργη-θούν αυτές για δύο συνεχόμενα έτη από τον κληρονόμο ή κλη?ροδόχο, πριν από την πάροδο των δεκαπέντε (15) ετών, ο κληρονόμος ή κληροδόχος υποχρεώνεται μέσα σε προ?θεσμία τριάντα (30) ημερών από την αλλαγή της χρήσης ή την εκμίσθωση ή τη λήξη της διετούς προθεσμίας, να υ?ποβάλει δήλωση με την αξία που έχουν οι εκτάσεις κατά το χρόνο αυτόν και να καταβάλει το φόρο κληρονομίας που επιμεριστικά αναλογεί σε αυτές. Αν η αξία των εκτά?σεων αυτών κατά το χρόνο αλλαγής της χρήσης ή της εκ?μίσθωσης ή της λήξης της διετούς προθεσμίας είναι μι?κρότερη εκείνης του χρόνου της απαλλαγής, λαμβάνεται υπόψη η μεγαλύτερη αξία. Η διάταξη του προηγούμενου εδαφίου δεν εφαρμόζε?ται σε περιπτώσεις αναγκαστικού πλειστηριασμού ή ανα?γκαστικής απαλλοτρίωσης για δημόσια ωφέλεια ολόκλη?ρης της έκτασης ή τμήματος αυτής ή θανάτου του αγρό?τη, εφόσον η δεκαπενταετία συμπληρωθεί στο πρόσωπο των κληρονόμων αυτού. Αν η κατά το πρώτο εδάφιο αλλαγή χρήσης συνίσταται σε ανέγερση κτισμάτων που δεν εξυπηρετούν την αγρο?τική εκμετάλλευση, για την οποία απαιτείται έκδοση άδει?ας της αρμόδιας πολεοδομικής υπηρεσίας, η άδεια αυτή δεν χορηγείται, αν δεν προσκομιστεί το πιστοποιητικό της αρμόδιας δημόσιας οικονομικής υπηρεσίας ότι υποβλή?θηκε η οικεία δήλωση και καταβλήθηκε ολόκληρος ο φό?ρος.

Απαγορεύεται η μεταβίβαση γεωργικής ή κτηνοτρο?φικής έκτασης, η οποία δεν έχει υπαχθεί σε φόρο, κατά τις παραγράφους 1 και 2, πριν από την πάροδο της προθε?σμίας των δεκαπέντε (15) ετών, αν δεν υποβληθεί δήλω?ση με την αξία που αυτή έχει κατά το χρόνο της μεταβίβα?σης και δεν καταβληθεί ολόκληρος ο φόρος που αναλο?γεί επιμεριστικά στην αξία της έκτασης αυτής. Αν η αξία της γεωργικής ή κτηνοτροφικής έκτασης κατά το χρόνο μεταβίβασης είναι μικρότερη εκείνης του χρόνου της α?παλλαγής, λαμβάνεται υπόψη η μεγαλύτερη αξία. Εξαι?ρείται η μεταβίβαση αιτία δωρεάς ή γονικής παροχής προς τα πρόσωπα των παραγράφων 1 και 2 της ενότητας αυτής. ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) 3703 δεν είχε συμπληρωθεί το ανώτατο όριο απαλλαγής των παραγράφων 1 και 2 της ενότητας αυτής. Το ίδιο ισχύει και προκειμένου για μεταβιβάσεις αιτία δωρεάς, γονικής παροχής, προίκας και αιτία θανάτου, εφόσον οι μεταβι?βάσεις έγιναν από το ίδιο πρόσωπο προς εκείνη υπέρ της οποίας είχε συσταθεί η προίκα.

Απαγορεύεται η σύνταξη συμβολαιογραφικού εγ?γράφου που μεταβιβάζει την κυριότητα ή συνιστά ε?μπράγματα δικαιώματα σε γεωργική ή κτηνοτροφική έ?κταση, η οποία δεν έχει υπαχθεί σε φόρο κατά τις παρα?γράφους 1 και 2 της ενότητας αυτής, αν δεν προσαρτηθεί από το συμβολαιογράφο στο συμβόλαιο που συντάσσει, βεβαίωση του προϊσταμένου της αρμόδιας δημόσιας οι?κονομικής υπηρεσίας για την υποβολή δήλωσης και την καταβολή ολόκληρου του ποσού του φόρου που επιμερι?στικά αναλογεί στην έκταση.

Οι συμβολαιογράφοι υποχρεώνονται, το πρώτο πεν?θήμερο κάθε μήνα, να αποστέλλουν στην αρμόδια διεύ?θυνση του Υπουργείου Γεωργίας αντίγραφο, ατελώς και με δαπάνες των συμβαλλομένων, των συμβολαίων και των πράξεων αποδοχής κληρονομίας που έχουν καταρτι?σθεί από αυτούς κατά τα πιο πάνω, μέσα στον αμέσως προηγούμενο μήνα.

Προκειμένου για κτήσεις γεωργικών ή κτηνοτροφι?κών εκτάσεων που δεν υπόκεινται σε φόρο κατά τις δια?τάξεις της ενότητας αυτής, στη φορολογική δήλωση που υποβάλλεται από τον υπόχρεο γίνεται ρητή μνεία ότι η έ?κταση που αποκτήθηκε είναι γεωργική ή κτηνοτροφική και ότι θα χρησιμοποιηθεί αδιάλειπτα και κατά αποκλει?στικότητα για γεωργική ή κτηνοτροφική εκμετάλλευση για δεκαπέντε (15) συναπτά έτη από την κτήση της. Επί?σης, η ρητή αυτή μνεία πρέπει απαραίτητα να περιλαμβά?νεται και στις πράξεις αποδοχής της κληρονομίας ή κλη?ροδοσίας που συντάσσονται. Γ. ΠΡΟΣΘΕΤΑ ΑΦΟΡΟΛΟΓΗΤΑ ΠΟΣΑ ΓΕΩΡΓΩΝ

Από την αξία των κληρονομικών μερίδων και κληρο?δοσιών, κληρονόμων που υπάγονται στις Α΄ και Β΄ κατη?γορίες του άρθρου 29, εκπίπτεται και δεν φορολογείται ποσό τριπλάσιο προς το αφορολόγητο, εφόσον συντρέχουν αθροιστικά οι ακόλουθες προϋποθέσεις: α. Η κληρονομική μερίδα ή κληροδοσία αποτελείται κα?τά το μισό τουλάχιστον της αξίας της, από γεωργικά ή κτηνοτροφικά περιουσιακά στοιχεία, με συνυπολογισμό και όλων των προγενέστερων δωρεών, γονικών παροχών και προικών που συστάθηκαν από τον κληρονομούμενο προς τον κληρονόμο ή κληροδόχο, β. ο κληρονομούμενος ασχολιόταν κατά κύριο επάγ?γελμα σε γεωργικές γενικά εργασίες, γ. ο κληρονόμος είναι ανήλικος ή ασχολείται κατά κύριο επάγγελμα σε γεωργικές γενικά εργασίες και δ. η περιουσία περιέρχεται σε κατιόντες ή ανιόντες ή σύζυγο του κληρονομουμένου.

Από την αξία των κληρονομικών μερίδων και κληρο?δοσιών, κληρονόμων που υπάγονται στις Α΄ και Β΄ κατη?γορίες, δεν φορολογείται ποσό τετραπλάσιο προς το α?φορολόγητο, εφόσον συντρέχουν αθροιστικά οι ακόλου?θες προϋποθέσεις: α. Η κληρονομική μερίδα ή κληροδοσία αποτελείται κα?τά το μισό τουλάχιστον της αξίας της από γεωργικά ή κτη?νοτροφικά περιουσιακά στοιχεία, με συνυπολογισμό και όλων των προγενέστερων δωρεών, γονικών παροχών και προικών, που συστάθηκαν από τον κληρονομούμενο προς τον κληρονόμο ή κληροδόχο. β. Ο κληρονομούμενος ήταν αγρότης. γ. Ο κληρονόμος είναι νέος αγρότης και δ. Η περιουσία περιέρχεται σε κατιόντες ή ανιόντες ή σύζυγο του κληρονομουμένου. 31.8.2004. Δ. ΕΙΔΙΚΕΣ ΑΠΑΛΛΑΓΕΣ ΑΓΡΟΤΩΝ

Σε περίπτωση ύπαρξης συγκληρονόμων μιας αγροτι?κής εκμετάλλευσης και εφόσον αυτοί, εντός ενός (1) έ?τους από την αιτία θανάτου κτήση, μεταβιβάσουν με ο?ποιαδήποτε αιτία την πλήρη κυριότητα ή την επικαρπία της εκμετάλλευσης σε έναν από αυτούς νέο αγρότη κατά την έννοια του άρθρου 1 του ν. 2520/1997 (ΦΕΚ 173 Α΄), ό?πως ισχύει, ή αποδεχθούν με συμβολαιογραφικό έγγρα?φο την επί μια δεκαετία αποκλειστική διαχείριση της α?γροτικής εκμετάλλευσης από έναν από αυτούς νέο αγρό?τη, επιστρέφεται ο φόρος κληρονομίας που επιμεριστικά αναλογεί στην αγροτική εκμετάλλευση και απαλλάσσεται από την επιβολή του οικείου φόρου η μεταβίβαση αυτή. Στο συμβολαιογραφικό έγγραφο που συντάσσεται κα?τά τις διατάξεις του προηγούμενου εδαφίου πρέπει να γί?νεται ρητή μνεία ότι η αγροτική εκμετάλλευση δεν θα με?ταβιβαστεί περαιτέρω ή δεν θα συσταθούν εμπράγματα δικαιώματα επ' αυτής πριν την παρέλευση δεκαετίας από την κτήση ή ότι ο νέος αγρότης θα διαχειριστεί την κλη?ρονομιαία έκταση για μια τουλάχιστον δεκαετία. Οι πα?ρούσες απαλλαγές αίρονται, αν ο νέος αγρότης δεν διαχειριστεί την κληρονομιαία έκταση για μια τουλάχιστον δεκαετία ή μεταβιβάσει περαιτέρω αυτήν με οποιαδήπο?τε αιτία ή συστήσει εμπράγματα δικαιώματα πριν την πά?ροδο της δεκαετίας. Στις περιπτώσεις αυτές οι κληρονό?μοι υποχρεούνται πριν την περαιτέρω μεταβίβαση της α?γροτικής εκμετάλλευσης ή τη σύσταση εμπράγματων δικαιωμάτων επ'αυτής ή μέσα σε προθεσμία τριάντα (30) ημερών από την παύση της διαχείρισης, να υποβάλουν τις οικείες δηλώσεις φόρου κληρονομίας και δωρεάς ή γονι?κής παροχής ή μεταβίβασης με την κατά το χρόνο αυτόν αξία της αγροτικής εκμετάλλευσης. Απαγορεύεται η σύ?νταξη συμβολαιογραφικού εγγράφου, με το οποίο μετα?βιβάζεται η κυριότητα ή συνιστώνται εμπράγματα δικαιώ?ματα επί της αγροτικής εκμετάλλευσης, που έτυχε απαλ?λαγής κατά τα προηγούμενα εδάφια, αν δεν προσαρτηθεί από το συμβολαιογράφο στο συμβόλαιο που συντάσσει βεβαίωση του προϊσταμένου της αρμόδιας δημόσιας οι?κονομικής υπηρεσίας ότι υποβλήθηκαν οι οικείες δηλώ?σεις και καταβλήθηκε ολόκληρο το ποσό του φόρου που αναλογεί. Οι διατάξεις των προηγούμενων εδαφίων δεν έχουν εφαρμογή στις περιπτώσεις αναγκαστικού πλει?στηριασμού ή αναγκαστικής απαλλοτρίωσης για δημόσια ωφέλεια ολόκληρης της έκτασης ή τμήματος αυτής ή θα?νάτου του νέου αγρότη, εφόσον η δεκαετία συμπληρωθεί στο πρόσωπο των κληρονόμων αυτού. Αν η παύση της διαχείρισης από το νέο αγρότη πριν από την παρέλευση δεκαετίας συνιστάται σε ανέγερση κτισμάτων που δεν ε?ξυπηρετούν την αγροτική εκμετάλλευση, για την οποία α?3704 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) 31.8.2004.

Εφόσον αγρότης κατά κύριο επάγγελμα, που έχει α?ποκτήσει το πράσινο πιστοποιητικό του ν. 2520/1997, α?ποκτά με οποιαδήποτε αιτία κατά πλήρη κυριότητα ή επι?καρπία ενιαία βιώσιμη αγροτική εκμετάλλευση, της οποί?ας τα κριτήρια βιωσιμότητας κατά περιοχή, ορίζονται κάθε φορά με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομι?κών και Γεωργίας και την οποία, μέσα σε έξι (6) μήνες από την απόκτησή της, εντάσσει σε λειτουργούσα αποτελε?σματικά ομάδα παραγωγών ή αγροτικό συνεταιρισμό και εφόσον διασφαλίζεται η επί δεκαετία συνεχής λειτουργία της, διαγράφεται ή επιστρέφεται κατά περίπτωση ο οικεί?ος φόρος. Για την επί δεκαετία συνεχή λειτουργία της α?γροτικής εκμετάλλευσης υποβάλλεται από τον αγρότη στον αρμόδιο προϊστάμενο της δημόσιας οικονομικής υ?πηρεσίας υπεύθυνη δήλωση του ν.1599/1986 και συντάσ?σεται συμπληρωματική συμβολαιογραφική πράξη, που μεταγράφεται νόμιμα, στην οποία αναγράφεται η χορή?γηση της απαλλαγής από τον οικείο φόρο και ότι η αγρο?τική εκμετάλλευση δεν θα μεταβιβαστεί περαιτέρω ή δεν θα συσταθούν εμπράγματα δικαιώματα επ' αυτής πριν την παρέλευση της δεκαετίας. Οι παρούσες απαλλαγές αίρονται, αν ο αγρότης μετα?βιβάσει περαιτέρω με οποιαδήποτε αιτία την αγροτική εκ?μετάλλευση για την οποία έτυχε της απαλλαγής ή συστή?σει εμπράγματα δικαιώματα επ' αυτής μέσα σε μία δεκα?ετία από την απόκτησή της ή σταματήσει τη λειτουργία αυτής πριν από την πάροδο της δεκαετίας. Στις περιπτώσεις αυτές, ο αγρότης υποχρεούται πριν την περαιτέρω μεταβίβαση της αγροτικής εκμετάλλευ?σης ή τη σύσταση εμπράγματου δικαιώματος επ' αυτής ή μέσα σε τριάντα (30) ημέρες από τη διακοπή της λειτουρ?γίας της, να υποβάλει τις οικείες δηλώσεις με την κατά το χρόνο αυτόν αξία της αγροτικής εκμετάλλευσης και να καταβάλει όλους τους φόρους για τους οποίους έτυχε α?παλλαγής. Απαγορεύεται η σύνταξη συμβολαιογραφικού εγγρά?φου, με το οποίο μεταβιβάζεται η κυριότητα ή συνιστώ?νται εμπράγματα δικαιώματα επί της αγροτικής εκμετάλ?λευσης που έτυχε απαλλαγής κατά τα προηγούμενα εδά?φια, αν δεν προσαρτηθεί από το συμβολαιογράφο στο συμβόλαιο που συντάσσει βεβαίωση του προϊσταμένου της αρμόδιας δημόσιας οικονομικής υπηρεσίας ότι υπο?βλήθηκαν οι οικείες δηλώσεις και καταβλήθηκε ολόκληρο το ποσό του φόρου που αναλογεί. Η διάταξη του προη?γούμενου εδαφίου δεν έχει εφαρμογή στις περιπτώσεις αναγκαστικής απαλλοτρίωσης για δημόσια ωφέλεια ολό?κληρης της έκτασης ή τμήματος αυτής ή θανάτου του α?γρότη, εφόσον η δεκαετία συμπληρωθεί στο πρόσωπο των κληρονόμων αυτού. Ε. ΠΡΟΣΘΕΤΕΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΝΕΟΕΙΣΕΡΧΟΜΕΝΩΝ ΝΕΩΝ ΑΓΡΟΤΩΝ Για την εφαρμογή των διατάξεων των ενοτήτων Β΄, Γ΄ και Δ΄ του άρθρου αυτού οι νεοεισερχόμενοι νέοι στον α?γροτικό τομέα υποχρεούνται επί μια συνεχή δεκαετία α?πό την έναρξη της απασχόλησής τους να ασχο- λούνται κατά κύρια απασχόληση με τις αγροτικές εργασίες της παραγράφου 1 του άρθρου 1 του ν. 2520/1997, όπως ι?σχύει. Σε περίπτωση μη τήρησης της υποχρέωσης αυτής πριν από τη συμπλήρωση της δεκαετίας, υποχρεούνται να υ?ποβάλουν δήλωση μέσα σε προθεσμία τριάντα (30) ημε?ρών από τη διακοπή της απασχόλησής τους στον αγροτι?κό τομέα στην οικεία δημόσια οικονομική υπηρεσία, στο οικείο κατάστημα της Αγροτικής Τράπεζας Ελλάδος και στην οικεία Διεύθυνση Αγροτικής Ανάπτυξης για τη δια?κοπή της απασχόλησής τους και αναζητούνται και βεβαι?ώνονται όλα τα ωφελήματα που τυχόν αποκόμισαν από την εφαρμογή των διατάξεων του παρόντος νόμου. Ειδικότερα για την επιβολή του φόρου κληρονομιών, δωρεών και γονικών παροχών ως αξία λαμβάνεται αυτή του χρόνου διακοπής της απασχόλησης. Αν μετά την παύση της απασχόλησης ο υπόχρεος προ?τίθεται να προβεί σε ανέγερση κτισμάτων επί εκτάσεων της αγροτικής του εκμετάλλευσης για τα οποία απαιτείται η έκδοση άδειας της αρμόδιας πολεοδομικής υπηρεσίας, η άδεια αυτή δεν χορηγείται αν δεν προσκομιστεί βεβαί?ωση της οικείας δημόσιας οικονομικής υπηρεσίας και του οικείου καταστήματος της Αγροτικής Τράπεζας Ελλάδος ότι υποβλήθηκε η κατά το προηγούμενο εδάφιο δήλωση και ότι καταβλήθηκε ολόκληρο το ποσό των ωφελημάτων που τυχόν αποκόμισε ο υπόχρεος από την εφαρμογή των διατάξεων των ενοτήτων Β΄, Γ΄ και Δ΄. Σε περίπτωση μη υποβολής από τον υπόχρεο της κατά τα ανωτέρω δήλωσης, εκτός από τη βεβαίωση του φόρου και την αναζήτηση των λοιπών ωφελημάτων που αποκό?μισε ο νεοεισερχόμενος νέος αγρότης, επιβάλλεται από τις αρμόδιες κατά περίπτωση υπηρεσίες και το πρόστιμο του άρθρου 117. Στους νεοεισερχόμενους στον αγροτικό τομέα, εφό?σον αποδεικνύουν ότι από λόγους ανωτέρας βίας διέκο?ψαν την απασχόλησή τους με τις αγροτικές εργασίες της παραγράφου 1 του ν.2520/1997 πριν από την πάροδο της δεκαετίας, δεν επιβάλλεται το πρόστιμο του προηγούμε?νου εδαφίου ούτε αναζητούνται και εισπράττονται από το Δημόσιο τα ωφελήματα που τυχόν αποκόμισαν από την ε?φαρμογή των ενοτήτων Β΄, Γ΄ και Δ΄.

Το υπόλοιπο της κληρονομικής μερίδας που μένει με?τά τις εκπτώσεις των άρθρων 21 έως και 27 υποβάλλεται σε φόρο, ο οποίος υπολογίζεται με βάση τις φορολογικές κλίμακες του άρθρου 29.

Προκειμένου για κληροδότημα που καταβάλλεται α?πό το βεβαρημένο ελεύθερο φόρου, ο φόρος υπολογίζε?ται στο άθροισμα του καταβλητέου κληροδοτήματος και του φόρου που αναλογεί σε αυτό.

Οι δικαιούχοι της κτήσης, ανάλογα με τη συγγενική τους σχέση προς τον κληρονομούμενο, κατατάσσονται στις επόμενες τέσσερις (4) κατηγορίες. Για καθεμία από τις κατηγορίες αυτές ισχύει χωριστή φορολογική κλίμακα ως εξής: ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ Α΄ Για κληρονομική μερίδα ή κληροδοσία που περιέρχεται σε: α) σύζυγο του κληρονομουμένου, β) κατιόντες πρώ?του βαθμού (τέκνα από νόμιμο γάμο, τέκνα χωρίς γάμο έ?ναντι της μητέρας, αναγνωρισθέντα εκούσια ή δικαστικά έναντι του πατέρα, νομιμοποιηθέντα με επιγενόμενο γά?μο ή δικαστικά έναντι και των δύο γονέων), γ) ανιόντες εξ αίματος πρώτου βαθμού. Κλιμάκια Συντελεστής Φόρος Φορολο- Φόρος κλιμακίου κλιμακίου γητέα που (%) περιουσία αναλογεί 6.500.000 - - 6.500.000 - 11.500.000 5 575.000 18.000.000 575.000 54.000.000 15 8.100.000 72.000.000 8.675.000 Υπερβάλλον 25 Αν οι κληρονόμοι ή κληροδόχοι είναι ανήλικα τέκνα του κληρονομουμένου, εφόσον η αξία της κληρονομικής με?ρίδας είναι:

Όταν ο κληρονόμος ή κληροδόχος έχει αναπηρία τουλάχιστον κατά ποσοστό 67%, ο φόρος που αναλογεί στη μέχρι σαράντα επτά εκατομμύρια (47.000.000) δραχμές αξία της κληρονομικής μερίδας ή κληροδοσίας μειώ?νεται κατά ποσοστό 60%.