Νόμοι — ΦΕΚ A' 266/2001

Αν στο ίδιο πρόσωπο συντρέχουν οι προϋποθέσεις μείωσης του φόρου που προβλέπεται από τις παραγρά?φους 1 και 2 και έκπτωσης πρόσθετου αφορολόγητου πο?σού που προβλέπεται από την ενότητα Γ΄ του άρθρου 26, οφείλεται ο μικρότερος φόρος που προκύπτει από την ε?φαρμογή των διατάξεων αυτών.

Σε περίπτωση υιοθεσίας, για τον υπολογισμό του φό?ρου, η κατάταξη στην οικεία κατηγορία του παρόντος άρ?θρου του υιοθετηθέντος ή των γνήσιων κατιόντων αυτού έναντι του υιοθετήσαντος που γεννήθηκαν μετά την υιο?θεσία, γίνεται με βάση τη συγγενική σχέση που δημιουρ?γήθηκε με την υιοθεσία. Κατ' εξαίρεση, ο προϊστάμενος της δημόσιας οικονομι?κής υπηρεσίας μπορεί για τον υπολογισμό του φόρου να μη λάβει υπόψη το βαθμό συγγένειας που προκύπτει από 3706 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) Η κατάταξη στην οικεία κατηγορία του άρθρου αυτού του υιοθετήσαντος έναντι του υιοθετηθέντος ή των γνή?σιων κατιόντων αυτού που γεννήθηκαν μετά την υιοθεσία, γίνεται με βάση τη συγγενική σχέση που υπήρχε πριν από την υιοθεσία.

Σε περιπτώσεις σχολάζουσας κληρονομίας, ο φόρος υπολογίζεται στο σύνολο της αξίας της, με βάση τους συ?ντελεστές της τελευταίας από τις κλίμακες που ισχύουν, με επιφύλαξη εφαρμογής του άρθρου 101 για νέα εκκα?θάριση του φόρου.

H μεταβίβαση μετοχών κατά τις διατάξεις του άρ?θρου 2 του ν.δ. 396/1974 (ΦΕΚ 112 Α΄), υπόκειται σε φόρο κληρονομίας ή δωρεάς, που υπολογίζεται με βάση τους συντελεστές της κατηγορίας Α΄ της παραγράφου 1. Η με?ταβίβαση αυτών των μετοχών από το μισθωτό πριν από την πάροδο του χρόνου δέσμευσης, υπόκειται σε φόρο κληρονομιών ή δωρεών, που υπολογίζεται με βάση τους συντελεστές της κατηγορίας Δ΄ της παραγράφου 1. Με αφαίρεση του ποσού του φόρου που καταβλήθηκε σύμ?φωνα με τις διατάξεις του πρώτου εδαφίου της παραγρά?φου αυτής, εκτός αν ο φόρος υπολογίζεται με βάση συ?ντελεστές άλλης κατηγορίας, λόγω συγγένειας του μι?σθωτού προς το δικαιοπάροχό του, οπότε επιβάλλεται συμπληρωματικός φόρος που υπολογίζεται με βάση την κατηγορία αυτήν. Για την επιβολή του φόρου του προηγούμενου εδαφίου εξομοιώνεται με μεταβίβαση και η ανάληψη των μετοχών από το μισθωτό πριν από την πάροδο του χρόνου δέ?σμευσης, εκτός αν ο μισθωτός προβεί σε νέα κατάθεση αυτών στα πιστωτικά ιδρύματα του άρθρου 2 του ν.δ.396/1974 για το υπόλοιπο του χρόνου δέσμευσης χρονικό διάστημα, μέσα σε προθεσμία τριών μηνών από την ανάληψη. Οι διατάξεις του δεύτερου και τρίτου εδαφίου δεν ε?φαρμόζονται σε περίπτωση θανάτου του μισθωτού ή πε?ριέλευσης αυτού σε κατάσταση πλήρους ανικανότητας προς βιοποριστική απασχόληση λόγω αναπηρίας ή θανά?του του συζύγου αυτού.

Σε περίπτωση συνυπολογισμού στην κτήση αιτία θα?νάτου προγενέστερων δωρεών, γονικών παροχών και προικών κατά τις διατάξεις του άρθρου 4, από το φόρο εκ?πίπτεται ο φόρος που αναλογεί σε αυτές κατά το χρόνο του συνυπολογισμού, ο οποίος υπολογίζεται και για τις γονικές παροχές και προίκες, σαν αυτές να είχαν φορο?λογηθεί ως δωρεές.

Σε δωρεές, γονικές παροχές και προίκες, που διέπο?νται ως προς τη φορολογία από διατάξεις που προΐσχυ?σαν, αν ο φόρος που βεβαιώθηκε για αυτές είναι μεγαλύ?τερος από το φόρο που αναλογεί κατά την προηγούμενη παράγραφο, εκπίπτεται ο μεγαλύτερος αυτός φόρος. Ο φόρος που οφείλεται μετά το συνυπολογισμό και τις ανωτέρω εκπτώσεις δεν μπορεί σε κάθε περίπτωση να εί?ναι μικρότερος από αυτόν που αναλογεί στην κτήση αιτία θανάτου, χωρίς το συνυπολογισμό αυτών των δωρεών, γονικών παροχών και των προικών.

Από το φόρο που προκύπτει για το σύνολο της αξίας της κληρονομιαίας περιουσίας, εκπίπτεται ο φόρος που αποδεδειγμένα καταβλήθηκε ή αυτός που οριστικά και τε?λεσίδικα βεβαιώθηκε σε ένα ή περισσότερα αλλοδαπά κράτη για την κινητή περιουσία που βρίσκεται σε αυτά και μέχρι το ποσό του φόρου που αναλογεί για την περιουσία που βρίσκεται σε καθένα αλλοδαπό κράτος. Για την εξεύ?ρεση του ποσού που εκπίπτεται, ο φόρος που προκύπτει για το σύνολο της αξίας της κληρονομιαίας περιουσίας, σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος, επιμερίζεται α?νάλογα με τα μέρη αυτής που βρίσκονται στην Ελλάδα και σε καθένα αλλοδαπό κράτος. Ο φόρος που οφείλεται μετά τις ανωτέρω εκπτώσεις δεν μπορεί να είναι μικρότερος από το φόρο που αναλο?γεί στα περιουσιακά στοιχεία που βρίσκονται στην Ελλά?δα, χωρίς το συνυπολογισμό των στοιχείων της αλλοδα?πής που φορολογούνται στην Ελλάδα.

Ως φόρος που καταβλήθηκε ή βεβαιώθηκε στην αλ?λοδαπή, για την έκπτωση κατά την προηγούμενη παρά?γραφο, λογίζεται εκείνος ο οποίος βαρύνει την περιουσία που φορολογείται στην Ελλάδα και καταβλήθηκε ή βεβαι?ώθηκε υπέρ του αλλοδαπού κράτους ή, προκειμένου για ομοσπονδιακό κράτος, και ο υπέρ των ομόσπονδων κρα?τών ή πολιτειών φόρος.

Ο φόρος που καταβλήθηκε ή βεβαιώθηκε στην αλλο?δαπή, μετατρέπεται σε δραχμές με βάση την επίσημη στην Ελλάδα τιμή του ξένου νομίσματος, στο οποίο κατα?βλήθηκε ή βεβαιώθηκε αυτός, κατά το χρόνο της γένεσης της φορολογικής υποχρέωσης.

Η αίτηση για την έκπτωση του φόρου που καταβλήθη?κε ή βεβαιώθηκε στην αλλοδαπή, με σχετική βεβαίωση της αλλοδαπής φορολογικής αρχής, υποβάλλεται εντός πε?νταετίας από την οριστική εκκαθάριση του φόρου αυτού.

Αν μέσα σε μία πενταετία από το χρόνο της γένεσης της φορολογικής υποχρέωσης αντικείμενα της κτήσης μεταβιβασθούν και πάλι περαιτέρω αιτία θανάτου, ο φό?ρος για τη νέα αυτή κτήση περιορίζεται:

Κτήση περιουσίας αιτία δωρεάς, για την επιβολή του φόρου είναι:

Θεωρείται ως δωρεά για την επιβολή του φόρου κα?τά τις διατάξεις του παρόντος:

O προϊστάμενος της δημόσιας οικονομικής υπηρε?σίας μπορεί να χαρακτηρίσει ως δωρεά, ολικά ή μερικά κάθε παραχώρηση περιουσίας, που γίνεται εικονικά με τον τύπο σύμβασης με αντάλλαγμα, αλλά υποκρύπτει δω?ρεά κατά την έννοια των διατάξεων της παραγράφου 1. Στην περίπτωση αυτή, εάν πρόκειται για ακίνητα ή πλοία ή για μετοχές μη εισηγμένες στο Χρηματιστήριο ή για λοιπούς μη εισηγμένους στο Χρηματιστήριο τίτλους κινη?τών αξιών ως και συμμετοχές σε εταιρίες ή συνεταιρι?σμούς και έχει επιβληθεί φόρος για τη μεταβίβαση αυτή, από τον αναλογούντα φόρο δωρεάς εκπίπτεται ο βεβαιω?θείς φόρος μεταβίβασης ή ο φόρος υπεραξίας.

Σε περίπτωση αγοράς ακινήτου ή ανέγερσης οικοδο?μής, από πρόσωπο που δεν αποδεικνύει την οικονομική του δυνατότητα, ως αξία για την επιβολή του φόρου της άτυπης δωρεάς λαμβάνεται η μεγαλύτερη μεταξύ αντι?κειμενικής και τιμήματος για την περίπτωση αγοράς ακι?νήτου, ενώ για την ανέγερση οικοδομής λαμβάνεται η με?γαλύτερη μεταξύ αντικειμενικής και συνολικής δαπάνης που πραγματοποιήθηκε, όπως αυτή προκύπτει από τα νό?μιμα παραστατικά.

Δεν θεωρείται δωρεά για την επιβολή του φόρου το ποσό της δωρεάς που παρέχεται σε φυσικό πρόσωπο, έγ?γαμο ή ενήλικο άγαμο για την αγορά ακινήτου εξ ολοκλή?ρου και κατά πλήρη κυριότητα μέχρι του ύψους του οποί?ου έτυχε απαλλαγής από το φόρο μεταβίβασης ακινήτου σύμφωνα με το άρθρο 1 του ν.1078/1980 (ΦΕΚ 238 Α΄), κα?θώς και για την ανέγερση οικοδομής ως πρώτης κατοι?κίας για εμβαδόν που καλύπτει τις στεγαστικές ανάγκες αυτού σύμφωνα με τις διατάξεις του ίδιου άρθρου. Β. Κτήση αιτία γονικής παροχής Κτήση περιουσίας αιτία γονικής παροχής για την επι?βολή του φόρου είναι η παροχή περιουσίας στο τέκνο α?πό οποιoνδήποτε γονέα του, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 1509 του Α.Κ., είτε για τη δημιουργία ή τη δια?τήρηση οικονομικής ή οικογενειακής αυτοτέλειας είτε για την έναρξη ή την εξακολούθηση επαγγέλματος, μέχρι το ποσό που δεν υπερβαίνει το μέτρο το οποίο επιβάλλουν οι περιστάσεις. Το ποσό αυτό ορίζεται στα είκοσι οκτώ εκα?τομμύρια (28.000.000) δραχμές αυτοτελώς για κάθε γο?νέα και αυξάνεται σε σαράντα δύο εκατομμύρια (42.000.000) δραχμές όταν ο ένας από τους γονείς έχει α?ποβιώσει. Στα πιο πάνω ποσά συνυπολογίζονται οι προ?γενέστερες δωρεές ή γονικές παροχές των γονέων προς τα τέκνα τους που έχουν υπαχθεί σε φόρο και όχι τα α?παλλασσόμενα ποσά.

Σε φόρο υποβάλλεται:

Ως κείμενη στην Ελλάδα κινητή περιουσία θεωρείται η κατά τις διατάξεις της παραγράφου 2 του άρθρου 3, οι οποίες εφαρμόζονται ανάλογα.

Υπόχρεος στο φόρο είναι ο δωρεοδόχος ή το τέκνο.

Προκειμένου για περιουσιακά στοιχεία δωρεάς ή γο?νικής παροχής, για την οποία η φορολογική υποχρέωση γεννιέται μετά το θάνατο του δωρεοδόχου ή του τέκνου, οι καθολικοί και ειδικοί διάδοχοι αυτών είναι υπόχρεοι και για το φόρο της δωρεάς ή της γονικής παροχής. Ο φόρος αυτός υπολογίζεται επί της αξίας των περιουσιακών αυ?τών στοιχείων, κατά το χρόνο γένεσης της φορολογικής υποχρέωσης, με εφαρμογή των φορολογικών συντελε?στών της συγγενικής σχέσης του δωρεοδόχου ή του τέ?κνου που απεβίωσε προς το δωρητή ή το γονέα.

Η φορολογική υποχρέωση γεννιέται κατά το χρόνο της σύνταξης του εγγράφου της δωρεάς ή της γονικής παροχής. Προκειμένου για μεταβίβαση κινητών, αν η πα?ράδοση του αντικειμένου της δωρεάς ή της γονικής πα?ροχής έγινε χωρίς να συνταχθεί συμβόλαιο ή αν το συμ?βόλαιο συντάχθηκε μετά την παράδοση του αντικειμένου της δωρεάς ή της γονικής παροχής, η φορολογική υποχρέωση γεννιέται κατά το χρόνο της παράδοσης.

Σε περίπτωση δωρεάς αιτία θανάτου η φορολογική υ?ποχρέωση γεννιέται κατά το χρόνο θανάτου του δωρητή, εφόσον δεν υπάρχει κάποια άλλη αναβλητική αίρεση.

Σε περίπτωση μεταβίβασης ακινήτου αιτία δωρεάς με ιδιωτικό έγγραφο (ανώμαλη δικαιοπραξία), η φορολογική υποχρέωση γεννιέται κατά το χρόνο υποβολής της οικεί?ας φορολογικής δήλωσης. Εξαιρετικά, εκκρεμείς υποθέ?σεις μεταβίβασης ακινήτων αιτία δωρεάς με ιδιωτικό έγ?γραφο, οι οποίες έχουν επικυρωθεί με δικαστικές αποφά?σεις μέχρι 19.7.1989 και για τις οποίες είχαν υποβληθεί μέχρι την ημερομηνία αυτή οι οικείες φορολογικές δηλώ?σεις, περαιώνονται με χρόνο φορολογίας το χρόνο σύ?νταξης του ιδιωτικού συμφωνητικού.

Κατ' εξαίρεση η φορολογική υποχρέωση γεννιέται:

Η φορολογική υποχρέωση μπορεί να μετατίθεται σε μεταγενέστερο χρόνο από τον κατά την παράγραφο 1, με εφαρμογή των διατάξεων των παραγράφων 1 έως και 4 του άρθρου 8 αν:

Οι διατάξεις των άρθρων 9 έως και 16, 18, 20, 22 πε?ρίπτωση γ΄ και 27 εφαρμόζονται ανάλογα και στις περιου?σίες που αποκτώνται αιτία δωρεάς ή γονικής παροχής.

Οι διατάξεις των παραγράφων 2 έως και 5 του άρ?θρου 8 του α.ν.1521/1950 (ΦΕΚ 245 Α΄), όπως αυτές ισχύ?ουν, εφαρμόζονται ανάλογα και στις κτήσεις αιτία δωρε?άς ή γονικής παροχής.

Ο υπόχρεος μπορεί, μέσα σε ανατρεπτική προθεσμία δύο (2) μηνών από την παραλαβή της δήλωσης, να απο?δεχθεί την αγοραία αξία του οικοπέδου που προσδιορί?σθηκε από τον προϊστάμενο της αρμόδιας δημόσιας οι?κονομικής υπηρεσίας. Αν μέσα στην ως άνω προθεσμία ο υπόχρεος αποδεχθεί τη συνολική αξία του ακινήτου, ό?πως αυτή προκύπτει με την εφαρμογή των διατάξεων της ενότητας Γ΄ του άρθρου 10 και της προηγούμενης παρα?γράφου, η υπόθεση περαιώνεται οριστικά με την καταβο?λή του φόρου που αναλογεί, σύμφωνα με τις διατάξεις που ισχύουν. Αν ο υπόχρεος αποδεχθεί την αγοραία αξία του οικοπέ?δου που προσδιορίσθηκε από τον προϊστάμενο της αρ?μόδιας δημόσιας οικονομικής υπηρεσίας και αμφισβητή?σει την αντικειμενική αξία των κτισμάτων, μπορεί μέσα σε προθεσμία εξήντα (60) ημερών να ασκήσει προσφυγή ε?νώπιον του αρμόδιου διοικητικού πρωτοδικείου, σύμφω?να με τις διατάξεις της ενότητας Β΄ του άρθρου 10. Αν ο υπόχρεος δεν αμφισβητήσει την αντικειμενική αξία των κτισμάτων και αμφισβητήσει την αγοραία αξία του οι?κοπέδου που προσδιορίσθηκε από τον προϊστάμενο της αρμόδιας δημόσιας οικονομικής υπηρεσίας, ακολουθεί?ται η διαδικασία που προβλέπεται από τις διατάξεις της προηγούμενης παραγράφου.

Σε περίπτωση παραχώρησης χωρίς αντάλλαγμα χρη?ματικού ποσού για την κάλυψη του τιμήματος αγοράς α?πό το δωρεοδόχο μετοχών μη εισηγμένων στο Χρηματι?στήριο ή λοιπών μη εισηγμένων στο Χρηματιστήριο τίτ?λων κινητών αξιών ως και μεριδίων συμμετοχής σε εταιρίες ή συνεταιρισμούς, για τα οποία συντάχθηκε συμ?βολαιογραφικό ή ιδιωτικό έγγραφο, για την επιβολή του φόρου δωρεάς λαμβάνεται η αξία που προσδιορίζεται σύμφωνα με τις διατάξεις των παραγράφων 2 και 3 του άρθρου 12, εφόσον είναι μεγαλύτερη του αναγραφόμε?νου στα ως άνω έγγραφα τιμήματος.

Δωρεές εν ζωή και γονικές παροχές κατά πλήρη κυ?ριότητα, οι οποίες: Α) Ακυρώνονται ή αναγνωρίζονται με τελεσίδικη δικα?στική απόφαση ως άκυρες εν όλω ή εν μέρει ή ανακλήθη?καν νόμιμα, λογίζονται και φορολογούνται ως δωρεές ή γονικές παροχές επικαρπίας των αντικειμένων των δωρε?ών ή γονικών παροχών για το χρόνο από την παράδοση αυτών μέχρι την τελεσιδικία της απόφασης και γίνεται νέα εκκαθάριση σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 100. Αν γι' αυτές τις δωρεές και τις γονικές παροχές με την ίδια α?πόφαση διατάσσεται η επιστροφή των αντικειμένων των δωρεών ή γονικών παροχών με τους καρπούς αυτών και αποδεικνύεται αυτή με εκτέλεση της απόφασης ή με συμ?βολαιογραφική πράξη, εκπίπτεται και επιστρέφεται ολό?κληρος ο φόρος που βεβαιώθηκε και καταβλήθηκε. Β) Ανακαλούνται με συμφωνία των μερών:

Οι διατάξεις των περιπτώσεων Α΄ και Β΄ της προηγού?μενης παραγράφου εφαρμόζονται ανάλογα και σε περί?πτωση ανάκλησης δωρεών εν ζωή και γονικών παροχών ε?πικαρπίας.

Δωρεές και γονικές παροχές ψιλής κυριότητας, που φορολογήθηκαν σύμφωνα με την περίπτωση ε΄ της παρα?γράφου 5 του άρθρου 16, οι οποίες: Α) Ακυρώνονται ή αναγνωρίζονται με τελεσίδικη από?φαση ως άκυρες ή ανακλήθηκαν νόμιμα, δεν υπόκεινται σε φόρο, ο φόρος που βεβαιώθηκε εκπίπτεται και αυτός που καταβλήθηκε επιστρέφεται. Επίσης δεν φορολογού?νται ως δωρεές του τέως δωρεοδόχου ή τέκνου προς τον αρχικό δωρητή ή γονέα προς τον οποίο επανέρχονται τα αντικείμενα των δωρεών ή γονικών παροχών. Β) Ανακαλούνται με συμφωνία των μερών, φορολο-γού?νται για τη σύστασή τους σύμφωνα με την περίπτωση ε΄ της παραγράφου 5 του άρθρου 16, όχι όμως και ως δω?ρεές του τέως δωρεοδόχου ή τέκνου προς τον αρχικό δω?ρητή ή γονέα προς τον οποίο επανέρχονται τα αντικείμε?να των δωρεών ή γονικών παροχών.

Δωρεές αιτία θανάτου αμετάκλητες καθώς και δωρε?ές και γονικές παροχές ψιλής κυριότητας, των οποίων α?ναβλήθηκε η φορολογία, οι οποίες ακυρώνονται ή ανα?γνωρίζονται με τελεσίδικη δικαστική απόφαση ως άκυρες ή ανακλήθηκαν νόμιμα ή ανακλήθηκαν με συμφωνία των μερών οποτεδήποτε, δεν υπόκεινται σε φόρο τόσο για τη σύσταση όσο και για την ακύρωση ή ανάκλησή τους.

Σε περίπτωση δωρεάς αιτία θανάτου που συστάθηκε πριν από την ισχύ του Αστικού Κώδικα, αν πριν από το θά?νατο του δωρητή αποβιώσει ο δωρεοδόχος στον οποίο είχαν παραδοθεί τα δωρηθέντα, αντικείμενο της δωρεάς εί?ναι η επικαρπία αυτών, για το χρόνο από την παράδοσή τους μέχρι το θάνατο του δωρεοδόχου. 3710 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) ή στη θέση και στην περιγραφή του ακινήτου, δεν δημι?ουργεί υποχρέωση καταβολής φόρου. Αν με μεταγενέ?στερο συμβόλαιο διευκρινίζεται ότι η έκταση που μεταβι?βάστηκε είναι μεγαλύτερη από αυτήν που περιγράφεται στο αρχικό συμβόλαιο, οφείλεται φόρος μόνο για την α?ξία της επιπλέον έκτασης. Αντίθετα, αν με μεταγενέστερο συμβόλαιο διευκρινίζεται ότι η έκταση που μεταβιβάστη?κε είναι μικρότερη από αυτήν που περιγράφεται στο αρχικό συμβόλαιο, δεν οφείλεται φόρος. Επίσης δεν οφείλεται φόρος, όταν η επιπλέον έκταση δεν υπερβαίνει το ποσοστό δύο τοις εκατό (2%) της έκτα?σης που αναγράφεται στο συμβόλαιο που επαναλαμβά?νεται και η αξία του ποσοστού αυτού δεν υπερβαίνει τις τριακόσιες χιλιάδες (300.000) δραχμές.

Το υπόλοιπο της περιουσίας που αποκτάται αιτία δω?ρεάς ή γονικής παροχής, το οποίο απομένει μετά την α?φαίρεση των εκπτώσεων των άρθρων 41 και 43, υποβάλ?λεται σε φόρο, ο οποίος υπολογίζεται σύμφωνα με τα ο?ριζόμενα στο άρθρο 29. Για τον καθορισμό του βαθμού συγγένειας σε περίπτωση υιοθεσίας εφαρμόζεται ανάλο?γα η παράγραφος 4 του άρθρου 29 σε συνδυασμό με το άρθρο 45.

Για τη μεταβίβαση δικαιωμάτων μεταλλειοκτησίας και δικαιωμάτων που απορρέουν από άδεια μεταλλευτικών ε?ρευνών αιτία δωρεάς, ο φόρος δωρεάς υπολογίζεται σε πέντε χιλιάδες (5.000) δραχμές ανά τετραγωνικό χιλιόμε?τρο ή κλάσμα αυτού επί της εκτάσεως του μεταλλείου ή του χώρου της άδειας μεταλλευτικών ερευνών. Υποχρέ?ωση καταβολής φόρου δωρεάς για τη μεταβίβαση δικαι?ωμάτων που απορρέουν από άδεια μεταλλευτικών ερευ?νών, υφίσταται μόνο εφόσον κατά την υπογραφή της σύμ?βασης δωρεάς έχουν προηγηθεί η υποβολή αίτησης για την παραχώρηση μεταλλείου και η σχετική εγγύηση κατά τις διατάξεις των άρθρων 44 και 47 του ν.δ. 210/1973 (ΦΕΚ 277 Α΄).

Από το φόρο που προκύπτει εκπίπτεται:

Ο φόρος που προκύπτει για γονική παροχή ακινήτων που βρίσκονται σε νησιά με πληθυσμό, σύμφωνα με την τελευταία απογραφή, κάτω από τρεις χιλιάδες εκατό ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) 3711 χές που συνιστώνται από 18.2.1997 και για μία δεκαετία.

Σε φόρο υποβάλλεται η περιουσία που έχει αποκτηθεί αιτία προίκας, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 35.

Σε περίπτωση ακύρωσης του προικοσυμφώνου με μεταγενέστερο συμβόλαιο πριν από την τέλεση του γά?μου, ο φόρος που βεβαιώθηκε εκπίπτεται και αυτός που καταβλήθηκε επιστρέφεται, με αίτηση του προικολήπτη, που υποβάλλεται στον προϊστάμενο της δημόσιας οικο?νομικής υπηρεσίας μέσα σε ένα έτος από την ακύρωση του προικοσυμφώνου.

Η επανάληψη συμβολαίου προίκας μεταξύ των αυτών προσώπων ή των ειδικών ή καθολικών διαδόχων τους για το αυτό ακίνητο, για οποιονδήποτε λόγο, καθώς και η διόρ?θωση συμβολαίου, εφόσον δεν αναφέρεται στο όνομα των συμβαλλομένων, στην έκταση ή στη θέση και στην περι?γραφή του ακινήτου, δεν δημιουργεί υποχρέωση καταβο?λής φόρου. Αν με μεταγενέστερο συμβόλαιο διευκρινίζεται ότι η έκταση που μεταβιβάστηκε είναι μεγαλύτερη από αυ?τήν που περιγράφεται στο αρχικό συμβόλαιο, οφείλεται φόρος μόνο για την αξία της επιπλέον έκτασης. Αντίθετα, αν με μεταγενέστερο συμβόλαιο διευκρινίζεται ότι η έκτα?ση που μεταβιβάστηκε είναι μικρότερη από αυτήν που πε?ριγράφεται στο αρχικό συμβόλαιο, δεν οφείλεται φόρος. Επίσης δεν οφείλεται φόρος, όταν η επιπλέον έκταση δεν υπερβαίνει το ποσοστό δύο τοις εκατό (2%) της έκτα?σης που αναγράφεται στο συμβόλαιο που επαναλαμβά?νεται και η αξία του ποσοστού αυτού δεν υπερβαίνει τις τριακόσιες χιλιάδες (300.000) δραχμές.

Υπόχρεος σε φόρο είναι ο προικολήπτης, αν η φορο?λογική υποχρέωση γεννήθηκε μέχρι 31.12.1982, και η γυ?ναίκα, αν η φορολογική υποχρέωση γεννιέται από 1.1.1983 και μετά.

Όταν η φορολογική υποχρέωση γεννιέται μετά τη λύ?ση του γάμου, υπόχρεος σε φόρο είναι η προικιζομένη ή οι κληρονόμοι της. 3712 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)

Οι διατάξεις των περιπτώσεων α΄, β΄, δ΄, ε΄ και στ΄ της πα?ραγράφου 1 και της παραγράφου 2 του άρθρου 40, εφό?σον συντρέχουν οι προϋποθέσεις που αναφέρονται σε αυ?τές, εφαρμόζονται ανάλογα και στην κτήση αιτία προίκας.

Η αναβλητική αίρεση της τέλεσης του γάμου δεν συ?νεπάγεται αναβολή του χρόνου της γένεσης της φορολο?γικής υποχρέωσης της προίκας.

Εκκρεμείς υποθέσεις μεταβίβασης ακινήτων αιτία προίκας με ιδιωτικό έγγραφο (ανώμαλες δικαιοπραξίες), οι οποίες έχουν επικυρωθεί με δικαστικές αποφάσεις μέχρι 19.7.1989 και για τις οποίες είχαν υποβληθεί μέχρι την ημερομηνία αυτή οι οικείες φορολογικές δηλώσεις, πε?ραιώνονται με χρόνο φορολογίας το χρόνο σύνταξης του ιδιωτικού συμφωνητικού.

Οι διατάξεις των άρθρων 9 έως και 15, 18 και 20 ε?φαρμόζονται και σε περιουσίες που έχουν αποκτηθεί αι?τία προίκας.

Σε περίπτωση προίκας, της οποίας η φορολογική υ?ποχρέωση γεννιέται μετά τη λύση του γάμου στο πρόσω?πο της γυναίκας ή των κληρονόμων της, εφαρμόζονται οι διατάξεις της παραγράφου 2 του άρθρου 54.

Σε περίπτωση προίκας, στην οποία το δικαίωμα του άνδρα ορίζεται από το νόμο στην επικαρπία των προικώ?ων κατά το άρθρο 1414 του Αστικού Κώδικα, υπόκειται σε φόρο η πλήρης κυριότητα των αντικειμένων της προίκας.

Αν συνεστήθη ως προίκα η ψιλή κυριότητα, εφαρμό?ζονται ανάλογα οι διατάξεις του άρθρου 16. Για την εφαρμογή της διάταξης της περίπτωσης ε΄ της παραγράφου 5 του άρθρου 16 σε περίπτωση προίκας ε?φαρμόζονται ανάλογα οι διατάξεις του δεύτερου και τρί?του εδαφίου της περίπτωσης δ΄ της παραγράφου 1 του άρθρου 40.

Αν για πρώτη φορά συνεστήθη ως προίκα η ψιλή κυ?ριότητα, σε περίπτωση λύσης του γάμου και εφόσον η συ?νένωση της επικαρπίας προς την ψιλή κυριότητα επέλθει:

Οι διατάξεις της προηγούμενης παραγράφου εφαρ?μόζονται ανάλογα και σε κάθε περίπτωση κατά την οποία η γένεση της φορολογικής υποχρέωσης έχει μετατεθεί στο χρόνο λύσης του γάμου.

Το υπόλοιπο της περιουσίας που έχει αποκτηθεί αιτία προίκας, το οποίο απομένει μετά την αφαίρεση της έκ?πτωσης του άρθρου 55, υποβάλλεται σε φόρο που υπο?λογίζεται σύμφωνα με τα οριζόμενα στα άρθρα 29 και 44 και με βάση τη συγγενική σχέση μεταξύ προικοδότη και προικιζομένης. Ο φόρος που προκύπτει μειώνεται στο μι?σό.

Προίκα που έχει συσταθεί υπέρ της προικιζομένης α?πό ανιόντα δεύτερου και επόμενων βαθμών αυτής ή από αδελφό αυτής εξομοιώνεται για την επιβολή του φόρου με προίκα που έχει συσταθεί από ανιόντα πρώτου βαθ?μού.

Όταν συντρέχει περίπτωση συνυπολογισμού προγε?νέστερων δωρεών, γονικών παροχών και προικών, κατά τις διατάξεις του άρθρου 47, από το φόρο που προκύπτει κα?τά την προηγούμενη παράγραφο εκπίπτεται ο φόρος που αναλογεί στις προγενέστερες γονικές παροχές, προίκες και δωρεές που συνυπολογίζονται, σαν οι δωρεές και οι γο?νικές παροχές να είχαν φορολογηθεί ως προίκες, με ανά?λογη εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 31.

Αν ο γάμος λυθεί μέσα σε μία πενταετία από το χρόνο της γένεσης της φορολογικής υποχρέωσης της προίκας, οφείλεται συμπληρωτικός φόρος προίκας ίσος με το φό?ρο που αρχικά καταβλήθηκε, αν ο γάμος λύθηκε στο πρώ?το έτος, με τα 4/5 αυτού, αν ο γάμος λύθηκε μέσα στο δεύ?τερο έτος, με τα 3/5 αυτού, αν ο γάμος λύθηκε μέσα στο τρίτο έτος, με τα 2/5 αυτού, αν ο γάμος λύθηκε μέσα στο τέταρτο έτος, και με το 1/5 αυτού, αν ο γάμος λύθηκε μέ?σα στο πέμπτο έτος. ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) 3713 των κτήσεων αιτία προίκας ορίζεται ανάλογη εφαρμογή των διατάξεων της φορολογίας των δωρεών, λογίζεται α?ντίστοιχα αντί της δωρεάς η προίκα, αντί του δωρητή ο προικοδότης και αντί του δωρεοδόχου ο προικολήπτης.

Σε φόρο υποβάλλονται τα κέρδη από λαχεία, λαχειο?φόρες ομολογίες και λαχειοφόρες αγορές, τα οποία προ?κύπτουν από κληρώσεις που γίνονται στην Ελλάδα, κα?θώς και τα κέρδη από τα προγνωστικά των αγώνων του ποδοσφαίρου (ΠΡΟ-ΠΟ).

Υπόχρεος στο φόρο είναι ο δικαιούχος του κέρδους.

Η φορολογική υποχρέωση, προκειμένου περί λαχεί?ων, λαχειοφόρων ομολογιών και λαχειοφόρων αγορών, γεννιέται κατά το χρόνο της κλήρωσης και, προκειμένου περί προγνωστικών αγώνων ποδοσφαίρου, κατά το χρό?νο της γένεσης της αξίωσης στα κέρδη.

Αν αντικείμενο του φόρου είναι κινητό ή ακίνητο ή άλ?λο περιουσιακό στοιχείο, για τον υπολογισμό του φόρου λαμβάνεται υπόψη η αγοραία αξία του, που εξευρίσκεται σύμφωνα με τα οριζόμενα στα άρθρα 9 έως και 18.

Ο κατά το άρθρο 5 υπόχρεος σε φόρο και σε περί?πτωση ανικανότητας αυτού ο νόμιμος αντιπρόσωπός του, υποχρεώνεται σε δήλωση για την περιουσία που αποκτά αιτία θανάτου.

Κληρονόμος, βεβαρημένος με κληροδότημα υπό προθεσμία, για το οποίο δεν αναβάλλεται η κτήση του δι?καιώματος, αλλά αναστέλλεται η άσκηση αυτού, υποχρε?ώνεται σε δήλωση του κληροδοτήματος, ενεργώντας για λογαριασμό του κληροδόχου.

Στην περίπτωση της παραγράφου 5 του άρθρου 14 υ?ποχρεώνεται σε δήλωση ο βεβαρημένος για τη διαφορά που προκύπτει υπέρ αυτού λόγω διακοπής της παροχής.

Σε περίπτωση θανάτου του υπόχρεου προς δήλωση περιουσιακών στοιχείων, για τα οποία μετατίθεται από το νόμο ο χρόνος γένεσης της φορολογικής υποχρέωσης, οι κληρονόμοι αυτού έχουν υποχρέωση προς δήλωση για τα περιουσιακά αυτά στοιχεία και για το φόρο κληρονομίας της αιτία θανάτου κτήσης του αρχικού υποχρέου.

Σε σχολάζουσα κληρονομία, υποχρεώνεται σε δήλω?ση ο κηδεμόνας αυτής. Μετά την αναγνώριση των κληρο?νόμων, αυτοί υποχρεώνονται σε νέα δήλωση με βάση την οποία ο φόρος εκκαθαρίζεται, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 101.

Ο εκτελεστής διαθήκης, πριν να προβεί σε οποιαδή?ποτε ενέργεια σύστασης, μετάθεσης ή αλλοίωσης δικαι?ωμάτων επί αντικειμένων της κτήσης αιτία θανάτου, υποχρεώνεται σε δήλωση, εφόσον δεν υποβλήθηκε αυτή από τους υποχρέους προς δήλωση.

Αν ο υπόχρεος σε δήλωση έχει κηρυχθεί σε κατάστα?ση πτώχευσης μετά την επαγωγή της κληρονομίας, σε δή?λωση υποχρεώνεται ο σύνδικος, μετά τη ρητή ή σιωπηρή αποδοχή της κληρονομίας από τον πτωχό και εφόσον δεν υποβλήθηκε από αυτόν.

Αν αντικείμενα της κτήσης αιτία θανάτου κρίθηκαν με?ταγενέστερα, κατόπιν πληρώσεως της αίρεσης ή δικαστι?κής απόφασης ή συμβιβασμού, ότι ανήκουν σε άλλον από τον αρχικό δικαιούχο, αυτός που από την αιτία αυτή καθί?σταται δικαιούχος υποχρεώνεται σε δήλωση, με βάση την οποία ενεργείται νέα εκκαθάριση σύμφωνα με τα οριζό?μενα στο άρθρο 100.

Σε περίπτωση θανάτου του υπόχρεου σε δήλωση, υ?ποχρεώνονται να υποβάλουν δήλωση οι κληρονόμοι του.

Δεν έχουν υποχρέωση να υποβάλλουν δήλωση τα νομικά πρόσωπα του πρώτου εδαφίου της περίπτωσης Α΄ της παραγράφου 1 του άρθρου 25. Β. Δήλωση με επιφύλαξη

Για την πρόληψη των συνεπειών ανακρίβειας ή παράλει?ψης φορολογικής δήλωσης, ο υπόχρεος σε επίδοση αυτής μπορεί να περιλάβει σε αυτή και στοιχεία φορολογητέας ύ?λης, για τα οποία διατηρεί αμφιβολίες αν έχει από το νόμο υ?ποχρέωση, κάνοντας ρητή για το λόγο αυτό επιφύλαξη στη δήλωση που επιδίδει. Η επιφύλαξη πρέπει να είναι ειδική και αιτιολογημένη. Κάθε γενική ή αόριστη επιφύλαξη θεωρείται ανύπαρκτη και δεν επιφέρει κανένα αποτέλεσμα. Ο προϊστάμενος της δημόσιας οικονομικής υπηρεσίας υποχρεώνεται να απαντήσει στο φορολογούμενο θετικά ή αρνητικά μέσα σε ένα τρίμηνο από την υποβολή της δή?λωσης ως εξής:

Με όμοιο τρόπο μπορεί να γίνει επιφύλαξη στη δήλω?ση όσον αφορά το χαρακτηρισμό της φορολογητέας ύ?λης και την υπαγωγή αυτής σε άλλη φορολογία ή σε άλλη κατηγορία ή σε μειωμένο φορολογικό συντελεστή, τις εκ?πτώσεις από τη φορολογητέα ύλη ή από το φόρο κ.λπ., με ανάλογη εφαρμογή όσων ορίζονται στην προηγούμενη παράγραφο. Ειδικά προκειμένου για την υπαγωγή σε άλ?λη φορολογία ή κατηγορία, αν γίνει δεκτή η επιφύλαξη, η δήλωση θεωρείται ότι υποβλήθηκε για τη φορολογία ή κα?τηγορία αυτήν.

Η επιφύλαξη κατά τις διατάξεις της ενότητας αυτής δεν συνεπάγεται αναστολή της βεβαίωσης και είσπραξης του φόρου που αμφισβητείται με αυτήν. Σε περίπτωση α?ποδοχής των λόγων της επιφύλαξης από τον προϊστάμε?νο της δημόσιας οικονομικής υπηρεσίας ή από το διοικη?τικό δικαστήριο, ενεργείται νέα εκκαθάριση του φόρου της δήλωσης και ο επιπλέον φόρος που βεβαιώθηκε ή κα?ταβλήθηκε εκπίπτεται ή συμψηφίζεται με το τυχόν κατα?βλητέο με βάση οριστικά στοιχεία μεγαλύτερο ποσό εκεί?νου που δηλώθηκε ή αλλιώς επιστρέφεται.

Σε υποθέσεις για τις οποίες ο φορολογούμενος υπέ?βαλε δήλωση φορολογίας με επιφύλαξη ή ανακάλεσε την αρχική δήλωσή του, η συζήτηση των προσφυγών ή ένδι?κων μέσων ενώπιον των διοικητικών δικαστηρίων προσ?διορίζεται κατά προτίμηση μέσα σε τρεις (3) μήνες το αρ?γότερο από τη διαβίβαση του φακέλου στο αρμόδιο δικα?στήριο ή από την κατάθεση του ένδικου μέσου.

Σε κάθε περίπτωση κατά την οποία υπάρχει υποχρέ?ωση υποβολής δήλωσης αρχικής ή νέας, αυτή υποβάλλε?ται:

Σε μεταβίβαση με αντάλλαγμα της ψιλής κυριότητας που αποκτήθηκε αιτία θανάτου, η δήλωση υποβάλλεται πριν από αυτήν τη μεταβίβαση.

Οι προθεσμίες που προβλέπονται από τις διατάξεις του παρόντος νόμου, υπολογίζονται σύμφωνα με τις δια?τάξεις των άρθρων 241 έως και 246 του Α.Κ..

Η προθεσμία για την υποβολή δήλωσης αρχίζει:

Με απόφαση του προϊσταμένου της δημόσιας οικο?νομικής υπηρεσίας μπορεί οι προθεσμίες της παραγρά?φου 1 του άρθρου 62 να παραταθούν για αποχρώντες λό?γους μέχρι τρεις (3) μήνες κατά ανώτατο όριο από τη νό?μιμη λήξη τους, μετά από αίτηση του υπόχρεου σε δήλωση, η οποία υποβάλλεται μέχρι την κοινοποίηση της πράξης του άρθρου 76 και πάντως όχι σε χρόνο μεταγε?νέστερο των τριών (3) μηνών από τη λήξη της προθεσμίας που ορίζεται από τις διατάξεις της παραγράφου 1 του άρ?θρου 62.

Προθεσμίες που ορίζονται από τις κείμενες φορολο?γικές διατάξεις, για την υποβολή φορολογικών δηλώσε?ων, μπορούν να παρατείνονται με απόφαση του Υπουρ?γού Οικονομικών, είτε για ολόκληρη τη χώρα είτε για τμή?ματα αυτής, όταν συντρέχει λόγος ανώτερης βίας.

Ο υπόχρεος κληρονόμος έχει τη δυνατότητα να υπο?βάλει εκπρόθεσμη δήλωση μέχρι την επίδοση σε αυτόν των πράξεων του προϊσταμένου της δημόσιας οικονομι?κής υπηρεσίας, που προβλέπονται από τις διατάξεις του παρόντος νόμου.

Μετά την επίδοση της πράξης του προϊσταμένου της δημόσιας οικονομικής υπηρεσίας στον υπόχρεο, μπορεί να υποβληθεί εκπρόθεσμη δήλωση για κληρονομιαία πε?ριουσιακά στοιχεία, τα οποία δεν είχαν περιληφθεί στην πράξη.

Αρμόδιος για την αποδοχή των δηλώσεων και τη βε?βαίωση του φόρου, κατά τις διατάξεις του παρόντος νό?μου, είναι ο προϊστάμενος της δημόσιας οικονομικής υ?πηρεσίας της κατοικίας του κληρονομουμένου.

Αν ο κληρονομούμενος είχε την κατοικία του στην αλλο?δαπή και απεβίωσε στην Ελλάδα, αρμόδιος προϊστάμενος δημόσιας οικονομικής υπηρεσίας είναι εκείνος στη χωρική αρμοδιότητα του οποίου απεβίωσε ο κληρονομούμενος. ΦΕΚ 266 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) 3715 αρμόδιου κατά τις διατάξεις του άρθρου αυτού, άλλος αρμόδιος προϊστάμενος δημόσιας οικονομικής υπηρε?σίας, για την αποδοχή της δήλωσης καθώς και για τη βε?βαίωση του φόρου, σύμφωνα με τις διατάξεις του παρό?ντος νόμου. Ο ορισμός άλλου προϊσταμένου δημόσιας οι?κονομικής υπηρεσίας γίνεται με απόφαση του προϊσταμένου της οικείας Οικονομικής Επιθεώρησης ή του Υπουργού Οικονομικών, εφόσον ο αρμόδιος κατά τις διατάξεις του άρθρου αυτού και ο άλλος, που ορίζεται αρ?μόδιος, προϊστάμενος της δημόσιας οικονομικής υπηρε?σίας υπάγονται αντίστοιχα στην αρμοδιότητα της αυτής Οικονομικής Επιθεώρησης ή στην αρμοδιότητα διαφορε?τικών Οικονομικών Επιθεωρήσεων.

Στη δήλωση, η οποία συντάσσεται σε έντυπο που πα?ρέχεται δωρεάν από την Υπηρεσία, αναγράφονται λεπτο?μερώς, εκτός από τις άλλες λεπτομέρειες που είναι ανα?γκαίες για τον καθορισμό του φόρου και τα ακόλουθα:

Κάθε μεταβολή της διεύθυνσης κατοικίας, του υπόχρεου σε φόρο ή του νόμιμου αντιπροσώπου ή του αντι?κλήτου αυτού, που δηλώθηκε, καθώς και κάθε μεταβολή στο πρόσωπο του νόμιμου αντιπροσώπου ή του αντικλή?του πρέπει να γνωστοποιείται χωρίς υπαίτια καθυστέρη?ση και εγγράφως προς τον προϊστάμενο της αρμόδιας δημόσιας οικονομικής υπηρεσίας. Σε περίπτωση παρά?λειψης της γνωστοποίησης αυτής, οι πράξεις και οι προ?σκλήσεις ή ανακοινώσεις τoυ προϊσταμένου της δημό?σιας οικονομικής υπηρεσίας κοινοποιούνται σύμφωνα με τις διατάξεις του Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας.

Με τη δήλωση οι υπόχρεοι κληρονόμοι διορίζουν α?ντίκλητο, ο οποίος έχει την κατοικία του στην έδρα του προϊσταμένου της αρμόδιας δημόσιας οικονομικής υπη?ρεσίας. Αυτός που επιμελείται την επίδοση πράξης ή ο?ποιουδήποτε άλλου εγγράφου σχετικού με την υπόθεση, για την οποία η δήλωση, και όταν υπάρχει αντίκλητος, α?ναζητεί πρώτα αυτόν που δήλωσε ή το νόμιμο αντιπρό?σωπό του για την επίδοση. Σε καμία όμως περίπτωση δεν μπορεί να προβληθεί ακυρότητα της επίδοσης από το γε?γονός ότι αυτή έγινε στον αντίκλητο που έχει διορισθεί.

Η δήλωση υποβάλλεται με κατάθεση στον προϊστά?μενο της αρμόδιας δημόσιας οικονομικής υπηρεσίας από τους υποχρέους κατά το άρθρο 61 ή από τους πληρεξου?σίους αυτών και υπογράφεται από αυτούς ενώπιον του αρμόδιου υπαλλήλου που την παραλαμβάνει.

Η δήλωση οποιουδήποτε υποχρέου μπορεί να επιδο?θεί στον προϊστάμενο της αρμόδιας δημόσιας οικονομι?κής υπηρεσίας και με δικαστικό επιμελητή, στην περίπτω?ση όμως αυτήν το γνήσιο της υπογραφής των υποχρέων ή των πληρεξουσίων, καθώς και η τυχόν αδυναμία υπο?γραφής, βεβαιώνονται ατελώς από οποιαδήποτε διοικητι?κή αρχή, με εξαίρεση την περίπτωση κατά την οποία η δή?λωση υπογράφεται από πληρεξούσιο δικηγόρο, οπότε αρκεί η αναγραφή των στοιχείων της επαγγελματικής ταυτότητάς του.

Αν ο υπόχρεος σε δήλωση αδυνατεί να την υπογρά?ψει, η αδυναμία αυτή βεβαιώνεται έγγραφα και ενυπό?γραφα στη δήλωση από τον αρμόδιο υπάλληλο που την παραλαμβάνει.

Η πληρεξουσιότητα για την υποβολή της δήλωσης μπορεί να δοθεί και με απλή επιστολή, η οποία θεωρείται ατελώς για το γνήσιο της υπογραφής του αντιπροσωπευ?ομένου από οποιαδήποτε διοικητική αρχή.

Αν ο υπόχρεος σε δήλωση διαμένει εκτός της περι?φέρειας της αρμόδιας δημόσιας οικονομικής υπηρεσίας, 3716 ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ)

Στις περιπτώσεις των δύο προηγούμενων παραγρά?φων, οι αρχές που παραλαμβάνουν τις δηλώσεις έχουν υ?ποχρέωση να τις καταχωρούν την ίδια ημέρα στο οικείο υ?πηρεσιακό πρωτόκολλο και να τις αποστέλλουν, χωρίς υ?παίτια καθυστέρηση, με απόδειξη στον προϊστάμενο της αρμόδιας δημόσιας οικονομικής υπηρεσίας. Ως ημερο?μηνία παραλαβής της δήλωσης στην περίπτωση αυτή λο?γίζεται η αναγραφόμενη στη δήλωση ημερομηνία καταχώρισης στο υπηρεσιακό πρωτόκολλο της αρχής που την παραλαμβάνει.

Αυτός που παραλαμβάνει τη δήλωση υποχρεώνεται να χορηγεί σε αυτόν που την υποβάλλει απόδειξη παρα?λαβής.

Αν η δήλωση δεν έχει την υπογραφή εκείνου που δη?λώνει ή δεν καθίσταται δυνατόν να προσδιορισθεί από αυ?τήν το αντικείμενο της φορολογικής υποχρέωσης, κατά το ποσό ή το είδος αυτής, ή λείπουν τα στοιχεία εκείνου που δηλώνει ή τα έγγραφα που πρέπει να επισυνάπτονται, αυτός που δήλωσε καλείται με απόδειξη από τον προϊ?στάμενο της δημόσιας oικονομικής υπηρεσίας, να προ?σέλθει μέσα σε τακτή εύλογη προθεσμία για την υπογρα?φή ή τη συμπλήρωση της δήλωσης ή την προσκόμιση των εγγράφων που λείπουν.

Αν ο υπόχρεος δεν προσέλθει μέσα στην προθεσμία που τάχθηκε, ή, όταν προσέλθει, δεν αναγνωρίσει και δεν υπογράψει τη δήλωση ή δεν συμπληρώσει αυτήν όσον α?φορά στον προσδιορισμό του αντικειμένου της φορολο?γικής υποχρέωσης, η δήλωση θεωρείται ότι δεν έγινε εν όλω ή εν μέρει.

Αν δεν προσκομισθούν τα έγγραφα που λείπουν μέχρι την έκδοση της οικείας πράξης, ο φόρος που αναλο?γεί υπολογίζεται χωρίς να ληφθούν υπόψη τα στοιχεία τα οποία επικαλούνται με τα έγγραφα αυτά και η δήλωση θε?ωρείται ως ανακριβής.

Οποιαδήποτε λογιστικά λάθη των δηλώσεων είτε κα?τά την περιγραφή ή την απαρίθμηση ή τον υπολογισμό της αξίας των περιουσιακών στοιχείων ενεργητικού και παθητικού, που δηλώθηκαν, είτε κατά τον υπολογισμό του φόρου, διορθώνονται μέσα σε μια πενταετία από την υποβολή της δήλωσης από τον προϊστάμενο της αρμό?διας δημόσιας οικονομικής υπηρεσίας, οίκοθεν ή μετά α?πό αίτηση του φορολογουμένου. Ο φόρος που αναλογεί επιπλέον, βεβαιώνεται χωρίς πρόσθετο, ενώ ο φόρος που βεβαιώθηκε ή καταβλήθηκε επιπλέον, εκπίπτεται ή επιστρέφεται κατά περίπτωση, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 100.

Αν τα λογιστικά λάθη της δήλωσης επαναληφθούν στην πράξη και αυτή έχει καταστεί οριστική λόγω μη ά?σκησης προσφυγής, η διόρθωση αυτών ενεργείται σύμ?φωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 99.

Επιτρέπεται η εν όλω ή εν μέρει ανάκληση της δήλω?σης, που υποβλήθηκε από το φορολογούμενο, λόγω ου?σιώδους πλάνης περί τα πράγματα που αποδεικνύεται προσηκόντως ή λόγω εσφαλμένης ερμηνείας των διατά?ξεων του νόμου αυτού. Η ανάκληση της δήλωσης δεν μπο?ρεί να αφορά την αξία των αντικειμένων της κληρονομίας.

Η ανάκληση της δήλωσης μπορεί να γίνει, πριν από την επίδοση στον υπόχρεο της πράξης του προϊσταμένου της δημόσιας οικονομικής υπηρεσίας, με νέα δήλωση που υποβάλλεται το βραδύτερο ένα έτος πριν από τη συ?μπλήρωση του χρονικού ορίου κατά το οποίο το Δημόσιο εκπίπτει του δικαιώματος για επιβολή του φόρου. Μετά την επίδοση της πράξης του προϊσταμένου της δημόσιας οικονομικής υπηρεσίας, η ανάκληση της δήλωσης μπορεί να γίνει σε κάθε στάση της δίκης ενώπιον οποιουδήποτε διοικητικού δικαστηρίου.

Για το αποδεκτό ή μη της ανάκλησης, που έγινε πριν από την επίδοση της πράξης ή την ανακοίνωση για την ει?λικρίνεια της δήλωσης, αποφαίνεται ο προϊστάμενος της αρμόδιας δημόσιας οικονομικής υπηρεσίας με αιτιολογη?μένη απόφασή του, η οποία κοινοποιείται στον υπόχρεο. Κατά της απόφασης αυτής μπορεί να ασκηθεί προσφυγή και λοιπά ένδικα μέσα.

Σε περίπτωση υποβολής συμπληρωματικής δήλωσης ως προς την έκταση μεταβιβασθέντος ακινήτου, μετά την οριστική περαίωση της υπόθεσης ή μετά την πάροδο της προθεσμίας των είκοσι (20) ημερών, που ορίζεται από τις διατάξεις της παραγράφου 5 της ενότητας Β΄ του άρθρου 10, από τον υπόχρεο σε φόρο ή τους ειδικούς ή καθολικούς διαδόχους αυτού, επιβάλλεται φόρος για την κατά το χρό?νο της υποβολής της συμπληρωματικής δήλωσης αξία της επιπλέον έκτασης. Δεν επιβάλλεται φόρος, αν η διαφορά μεταξύ της έκτασης, όπως αυτή προσδιορίστηκε οριστικά, και της πραγματικής που προκύπτει μετά από νεότερη κα?ταμέτρηση, δεν υπερβαίνει το ποσοστό 2% αυτής που ορι?στικά προσδιορίστηκε και η αξία του ποσοστού αυτού δεν υπερβαίνει τις τριακόσιες χιλιάδες (300.000) δραχμές.

Ο προϊστάμενος της δημόσιας οικονομικής υπηρε?ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) 3717 να προσκομίσει κάθε στοιχείο χρήσιμο για τον καθορισμό της φορολογητέας ύλης.

Κατ' εξαίρεση, αν μεταξύ των περιουσιακών στοιχεί?ων που δηλώθηκαν εμπρόθεσμα περιλαμβάνονται και α?κίνητα, ο προσδιορισμός της αγοραίας αξίας τους μπορεί να γίνεται από τον προϊστάμενο της δημόσιας οικονομι?κής υπηρεσίας και προσωρινά με βάση τα συγκριτικά στοιχεία που έχει, τα βιβλία τιμών που τηρεί ή και άλλα τυχόν στοιχεία που θα αποκτήσει. Αν η αξία για τα ακίνητα που δηλώθηκε συμπίπτει με την αγοραία αξία τους, η υπόθεση περαιώνεται ως ειλικρινής, αν δεν συμπίπτει, ο φορολογούμενος μπορεί, μέσα σε α?νατρεπτική προθεσμία έξι (6) μηνών από την υποβολή της εμπρόθεσμης δήλωσης, να υποβάλει συμπληρωματική δήλωση σύμφωνη με την αξία που προσδιόρισε ο προϊ?στάμενος της δημόσιας οικονομικής υπηρεσίας. Στην πε?ρίπτωση αυτήν και εφόσον όλα τα υπόλοιπα στοιχεία που περιλαμβάνονται στη δήλωση είναι ακριβή, η συμπληρω?ματική δήλωση θεωρείται ειλικρινής και δεν επιβάλλεται πρόσθετος φόρος και πρόστιμο. Αν δεν υποβληθεί συμπληρωματική δήλωση μέσα στην προθεσμία που ορίζεται στην παράγραφο αυτήν ή αν τα στοιχεία που περιλαμβάνονται στη δήλωση είναι ανακρι?βή, ο προσδιορισμός της αγοραίας αξίας των ακινήτων γί?νεται σύμφωνα με όσα ορίζονται στις παραγράφους 1 και 2, χωρίς να δεσμεύεται ο προϊστάμενος της δημόσιας οι?κονομικής υπηρεσίας από την προσωρινή αξία που ο ίδιος προσδιόρισε. Η διαδικασία της υποβολής συμπληρωματικής δήλω?σης μπορεί να αφορά ορισμένο ή ορισμένα μόνο από τα ακίνητα που έχουν δηλωθεί.

Με αποφάσεις του Υπουργού Οικονομικών μπορεί να ανατίθεται η διενέργεια ελέγχου για τον προσδιορισμό της φορολογητέας ύλης ορισμένης υπόθεσης ή υποθέ?σεων σε άλλον από τον καθ' ύλη και κατά τόπο αρμόδιο προϊστάμενο της δημόσιας οικονομικής υπηρεσίας.

Ο αρμόδιος οικονομικός επιθεωρητής μπορεί να δια?τάσσει επανέλεγχο σε οποιαδήποτε φορολογική υπόθε?ση, με υπαλλήλους της αρμόδιας δημόσιας οικονομικής υπηρεσίας ή άλλους υπαλλήλους των δημόσιων οικονο?μικών υπηρεσιών, που εποπτεύονται από αυτόν και οι ο?ποίοι μετακινούνται για το σκοπό αυτόν με απόφασή του.

Ο προϊστάμενος της αρμόδιας κατά τόπο δημόσιας οικονομικής υπηρεσίας, προκειμένου για συμβολαιογρα?φικά έγγραφα που αφορούν δικαιοπραξία σε ακίνητα, προβαίνει στον προσδιορισμό της αξίας των ακινήτων, α?γοραίας ή αντικειμενικής κατά περίπτωση, για τον υπολο?γισμό των αμοιβών των δικηγόρων και των δικαιωμάτων των συμβολαιογράφων και υποθηκοφυλάκων.

Σε περίπτωση υποβολής τίτλου για μεταγραφή μετά από παρέλευση έτους τουλάχιστον από τη σύνταξή του, τα αναλογικά κατά περίπτωση δικαιώματα που είναι κα?ταβλητέα για τη μεταγραφή, υπολογίζονται με βάση την πραγματική αξία του ακινήτου που μεταβιβάζεται ή του ε?μπράγματου δικαιώματος επί ακινήτου, όπως αυτά περι?γράφονται στον τίτλο που μεταγράφεται, κατά το χρόνο της μεταγραφής. Στις περιπτώσεις αυτές ο προσδιορι?σμός της αξίας του μεταβιβαζόμενου γίνεται με βάση ει?δική έκθεση εκτίμησης του προϊσταμένου της αρμόδιας δημόσιας οικονομικής υπηρεσίας, που εκδίδεται μετά α?πό αίτηση του υποθηκοφύλακα.

Ο προϊστάμενος της αρμόδιας δημόσιας οικονομικής υπηρεσίας με αίτησή του μπορεί να ζητήσει από το Σώμα Ορκωτών Εκτιμητών την εκτίμηση της αγοραίας αξίας των ακόλουθων περιουσιακών στοιχείων, εφόσον αυτά α?ποτελούν αντικείμενο φορολογίας:

Ο προϊστάμενος της δημόσιας οικονομικής υπηρε?σίας, αφού λάβει υπόψη την έκθεση ελέγχου και τα λοιπά στοιχεία που συγκεντρώνονται, εκδίδει πράξη καταλογι?σμού του φόρου που βαρύνει τον υπόχρεο επιπλέον αυ?τού που προκύπτει από τη δήλωση και του πρόσθετου φό?ρου σύμφωνα με το άρθρο 75.

Δεν εκδίδεται πράξη, αν η δήλωση κρίθηκε ειλικρινής ή το ποσό του φόρου δεν υπερβαίνει τις δύο χιλιάδες (2.000) δραχμές κατά κληρονομική μερίδα ή κληροδοσία.

Με απόφαση του Υπουργού Οικονομικών, που δημο?σιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, καθορίζο?νται τα του εντύπου της πράξης.

Αν είναι δυσχερής ο καταλογισμός του φόρου που βαρύνει τον υπόχρεο με μία πράξη λόγω μη ολοκλήρω?σης του ελέγχου, εκδίδεται μερική πράξη που αφορά τα στοιχεία που ελέγχθηκαν, με τη ρητή διατύπωση σ' αυτήν της επιφύλαξης για έκδοση συμπληρωματικής πράξης για τα λοιπά στοιχεία, σύμφωνα με την επόμενη παρά?γραφο.

Έκδοση συμπληρωματικής πράξης επιτρέπεται:

Η συμπληρωματική πράξη εκδίδεται για το σύνολο της φορολογητέας ύλης που περιλαμβάνεται στην αρχι?κή και στη συμπληρωματική πράξη. Από το ποσό του φό?ρου που αναλογεί στο άθροισμα της φορολογητέας ύ?λης, εκπίπτεται το ποσό του φόρου το οποίο καθορίστηκε με την πράξη που προηγήθηκε.

Η προσφυγή ενώπιον των διοικητικών δικαστηρίων κατά συμπληρωματικής πράξης αφορά μόνο τη φορολο?γητέα ύλη που προστίθεται με την πράξη αυτήν.

Οι πράξεις και προσκλήσεις του προϊσταμένου της δημόσιας οικονομικής υπηρεσίας, που προβλέπονται α?πό τις διατάξεις του παρόντος νόμου, επιδίδονται κατά τις περί επιδόσεων διατάξεις του Κώδικα Διοικητικής Δικο?νομίας.

Με την πράξη του προϊσταμένου της δημόσιας οικο?νομικής υπηρεσίας επιδίδεται στον υπόχρεο και αντίγρα?φο της έκθεσης ελέγχου, στην οποία στηρίχθηκε αυτή.

Στις περιπτώσεις κατά τις οποίες δεν εκδίδεται πρά?ξη, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παράγραφο 2 του άρ?θρου 76, αποστέλλεται ταχυδρομικά στο φορολογούμε?νο σχετική ανακοίνωση, στην οποία αναγράφεται η ημε?ρομηνία καταχώρισης αυτής σε ειδικό βιβλίο που τηρείται ημερολογιακά.

Μέσα στην προθεσμία για άσκηση προσφυγής κατά της πράξης που κοινοποιήθηκε, μπορεί να ζητηθεί με το δικόγραφο αυτής ή και με ιδιαίτερο έγγραφο η εξώδικη λύση της φορολογικής διαφοράς για όλα ή για μερικά μό?νο στοιχεία του ενεργητικού ή του παθητικού.

Όταν υποβληθεί πρόταση εξώδικης λύσης της δια?φοράς, ο προϊστάμενος της δημόσιας οικονομικής υπη?ρεσίας καλεί με απόδειξη το φορολογούμενο να προσέλ?θει σε τακτή ημερομηνία για τη συζήτησή της.

Για τη συζήτηση της πρότασης για την εξώδικη λύση της διαφοράς και την υπογραφή του οικείου πρακτικού α?πό πληρεξούσιο του φορολογουμένου, πρέπει να προσά?γεται ειδική έγγραφη πληρεξουσιότητα, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παράγραφο 4 του άρθρου 68.

Ο προϊστάμενος της δημόσιας οικονομικής υπηρε?σίας, αφού λάβει υπόψη τα στοιχεία του φακέλου, αυτά που ο φορολογούμενος προσκομίζει, αυτά που αναπτύσ?σει προφορικώς ή εγγράφως καθώς και κάθε άλλο στοιχείο σχετικό, εφόσον κρίνει ότι το αίτημα του φορολο?γουμένου είναι βάσιμο εν όλω ή εν μέρει, μπορεί να απο?δεχθεί αναλόγως τροποποίηση ή ακύρωση της πράξης για όλα ή για μερικά στοιχεία αυτής και να περιορίσει τον πρόσθετο φόρο, στα ποσοστά που προβλέπουν οι διατά?ξεις του ν. 2523/1997.

Αν οι απόψεις του προϊσταμένου της δημόσιας οικο?νομικής υπηρεσίας και του φορολογουμένου συμπέσουν, συντάσσεται γι' αυτό πρακτικό, που περιέχει την αξία των στοιχείων, στα οποία επήλθε σύμπτωση απόψεων, το πο?σοστό του πρόσθετου φόρου καθώς και σύντομη αιτιο?λόγηση της κρίσης του προϊσταμένου της δημόσιας οικο?νομικής υπηρεσίας. Το πρακτικό αυτό, που υπογράφεται από τα δύο μέρη, έχει τα αποτελέσματα αμετάκλητης δι?καστικής απόφασης, η δε διαφορά θεωρείται ότι επιλύ?ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) 3719

Αν δεν συμπέσουν οι απόψεις προϊσταμένου δημό?σιας οικονομικής υπηρεσίας και φορολογουμένου ή αν δεν προσέλθει ο φορολογούμενος κατά την ημερομηνία που ορίσθηκε, ματαιώνεται ο συμβιβασμός, συντάσσεται και υπογράφεται στο τέλος της αίτησης ή προσφυγής σχετική πράξη και συνεχίζεται η διαδικασία εκδίκασης της προσφυγής.

Αντίγραφο του πρακτικού της διοικητικής επίλυσης της διαφοράς παραδίδεται στον υπόχρεο. Το πρακτικό αυτό επέχει και θέση ατομικής ειδοποίησης σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 4 του ν.δ. 356/1974 (Κ.Ε.Δ.Ε.).

Ο φόρος που αναλογεί στις κτήσεις αιτία θανάτου βε?βαιώνεται στη δημόσια οικονομική υπηρεσία που είναι αρ?μόδια για τη φορολογία εισοδήματος του υπόχρεου σε φόρο.

Αν ο υπόχρεος σε φόρο είναι κάτοικος εξωτερικού, ο οικείος φόρος βεβαιώνεται στη Δημόσια Οικονομική Υπη?ρεσία Κατοίκων Εξωτερικού. Οι διατάξεις της παραγράφου αυτής ισχύουν από 10 Μαρτίου 2000.

Ο φόρος βεβαιώνεται με βάση:

Οι κύριοι και πρόσθετοι δημόσιοι φόροι και δικαιώμα?τα υπέρ τρίτων, που προκύπτουν με βάση οποιοδήποτε τίτλο, βεβαιώνονται καθένας χωριστά κατά δικαιούχο, στην αρμόδια δημόσια οικονομική υπηρεσία. Οι φόροι υ?πέρ δήμων και κοινοτήτων και νομαρχιακών ταμείων οδο?ποιίας, που περιέχονται στο δημόσιο φόρο, καθώς και τα δικαιώματα υπέρ τρίτων αποδίδονται, όπως ειδικότερα καθορίζονται με αποφάσεις του Υπουργού Οικονομικών. Η βεβαίωση γίνεται με ατομικό φύλλο βεβαίωσης, ο τύπος και το περιεχόμενο του οποίου ορίζεται με απόφαση του Υπουργού Οικονομικών, που δημοσιεύεται στην Εφημε?ρίδα της Κυβερνήσεως.

Αν δεν έχει επιτευχθεί διοικητική επίλυση της διαφο?ράς σε πράξη επιβολής φόρου κληρονομιών, δωρεών και γονικών παροχών, που έχει κοινοποιηθεί, αλλά ασκήθηκε εμπρόθεσμη προσφυγή από το φορολογούμενο, βεβαιώ?νεται αμέσως ποσοστό είκοσι πέντε τοις εκατό (25%) επί του αμφισβητούμενου φόρου (κύριου, πρόσθετων και κά?θε άλλης προσαύξησης) που ορίζεται με την πράξη. Το ποσό που βεβαιώνεται σύμφωνα με τις διατάξεις του α?νωτέρω εδαφίου, εισπράττεται σε έξι (6) ίσες μηνιαίες δό?σεις, με τον περιορισμό ότι κάθε δόση δεν θα είναι μικρό?τερη των εκατό χιλιάδων (100.000) δραχμών, εκτός της τελευταίας. Η πρώτη δόση καταβάλλεται μέχρι την τε?λευταία εργάσιμη, για τις δημόσιες υπηρεσίες, ημέρα του επόμενου από τη βεβαίωση μήνα και οι υπόλοιπες μέχρι την τελευταία εργάσιμη, για τις δημόσιες υπηρεσίες, η?μέρα των μηνών που ακολουθούν. Με την έκδοση της α?πόφασης του δικαστηρίου βεβαιώνεται ή διαγράφεται κα?τά περίπτωση η διαφορά του φόρου, που προκύπτει με βάση την απόφαση αυτήν.

Σε περίπτωση που η αρμόδια δημόσια οικονομική υ?πηρεσία καθορίσει οριστικά αξία μεγαλύτερη από την α?ξία του αντικειμένου κάθε σύμβασης που καταρτίζεται με συμβολαιογραφικό έγγραφο, εκτός από τις εξαιρέσεις που προβλέπονται από το ν.δ. 4114/1960 (ΦΕΚ 164 Α΄), η διαφορά μεταξύ του δικαιώματος υπέρ του Ταμείου Νο?μικών που καταβλήθηκε στο συμβολαιογραφείο και εκεί?νου που προκύπτει από τον οριστικό προσδιορισμό της φορολογητέας αξίας συνεισπράττεται με τη διαφορά του οικείου φόρου.

Η βεβαίωση των οικείων φόρων, προστίμων και δικαι?ωμάτων, με τους κάθε φύσεως πρόσθετους και υπέρ τρί?των, ενεργείται μέσα σε προθεσμία τριών (3) μηνών από τη λήξη του μήνα μέσα στον οποίο αποκτήθηκε ο τίτλος βεβαίωσης. Η παράλειψη της βεβαίωσης μέσα στην προ?θεσμία αυτή συνιστά πειθαρχικό αδίκημα και επισύρει κα?τά των υπευθύνων τις ποινές που προβλέπονται από το ν. 2683/1999 (ΦΕΚ 19 Α΄). Ανεξάρτητα από όσα ορίζονται στο προηγούμενο εδάφιο, η βεβαίωση μπορεί να γίνει και μετά την πάροδο της τρίμηνης προθεσμίας και όχι πέρα από τρία (3) έτη από τη λήξη του έτους μέσα στο οποίο α?ποκτήθηκε ο τίτλος βεβαίωσης.

Δεν ενεργείται βεβαίωση στις δημόσιες οικονομικές υπηρεσίες τίτλων είσπραξης για έσοδα του Δημοσίου κα?θώς και για έσοδα νομικών προσώπων ή τρίτων, εφόσον το ποσό που οφείλεται κατά οφειλέτη δεν υπερβαίνει τις εννιά χιλιάδες (9.000) δραχμές.

Ο φόρος που βεβαιώνεται:

Αν ο υπόχρεος καταβάλει το σύνολο του αναλογού?ντος κύριου και πρόσθετου φόρου, σύμφωνα με εκείνα που ορίζονται στην περίπτωση α΄ της προηγούμενης πα?ραγράφου, μέσα στην προθεσμία καταβολής της πρώτης μηνιαίας δόσης, ανεξάρτητα από το ύψος αυτού, παρέχεται έκπτωση κατά ποσοστό πέντε τοις εκατό (5%). Το ί?διο ποσοστό εκπίπτεται, αν ο υπόχρεος καταβάλει το σύ?νολο του ποσού που προκύπτει συνεπεία διοικητικής επί?λυσης της διαφοράς μέσα στην προθεσμία πληρωμής του ενός πέμπτου (1/5) αυτού.

Σε κινητές αξίες και λοιπά κινητά γενικά πράγματα, που έχουν κατατεθεί σε τράπεζες και λοιπά νομικά ή φυ?σικά πρόσωπα, ο φόρος που αναλογεί επιμεριστικά στην αξία τους καταβάλλεται πριν από την ανάληψή τους και τη χορήγηση του πιστοποιητικού του άρθρου 105.

Εφόσον στην περίπτωση της προηγούμενης παρα?γράφου δεν διασφαλίζεται από τα κληρονομιαία αντικεί?μενα που απομένουν στην κατοχή του κληρονόμου ή κλη?ροδόχου η πληρωμή του υπόλοιπου φόρου της κληρονο?μικής του μερίδας και δεν παρέχεται εμπράγματη ασφάλεια ή εγγυητική επιστολή μιας από τις αναγνωρι?σμένες στην Ελλάδα τράπεζες, ολόκληρος ο φόρος που αναλογεί στη μερίδα του κληρονόμου ή κληροδόχου κα?ταβάλλεται πριν από τη χορήγηση του πιστοποιητικού των άρθρων 105 και 112. Σε κάθε άλλη περίπτωση που ο?φείλεται φόρος που αναλογεί σε μετρητά και γενικά κινη?τά πράγματα, εφόσον κατά την κρίση του προϊσταμένου της δημόσιας οικονομικής υπηρεσίας δεν διασφαλίζεται η πληρωμή του από τη λοιπή κληρονομιαία περιουσία που απομένει στην κατοχή του υπόχρεου, παρέχεται ασφά?λεια με την υποβολή της δήλωσης, άλλως καταβάλλεται αμέσως ολόκληρος ο φόρος αυτός και γίνεται σχετική μνεία στη δήλωση για την καταβολή.

Η ευχέρεια καταβολής του φόρου σε δόσεις κατά την παράγραφο 1 παρέχεται μόνο αν το ακίνητο, που απο?κτήθηκε αιτία θανάτου, βρίσκεται στην κυριότητα του ο?φειλέτη κληρονόμου. Προκειμένου αυτό να μεταβιβασθεί ή βαρυνθεί με εμπράγματα δικαιώματα, ολόκληρος ο φό?ρος που επιμεριστικά αναλογεί σε αυτό καθίσταται απαι?τητός και καταβάλλεται πριν από τη χορήγηση πιστοποι?ητικού, για το οποίο ορίζει το άρθρο 112. Μπορεί όμως το πιστοποιητικό αυτό να χορηγηθεί και πριν από την ολο?σχερή καταβολή του φόρου που επιμεριστικά αναλογεί, με τη ρητή εντολή ο φόρος να παρακρατηθεί από το συμ?βολαιογράφο και να αποδοθεί από αυτόν στη δημόσια οι?κονομική υπηρεσία, το αργότερο μέσα σε τρεις (3) ημέ?ρες από τη σύνταξη του οικείου συμβολαίου. Η πίστωση του καταβαλλόμενου αυτού φόρου θα γίνεται σε εξόφλη?ση των πρώτων δόσεων από τις ανεξόφλητες, κατά την καταβολή, είτε αυτές είναι ληξιπρόθεσμες είτε όχι, χωρίς να γίνεται επιμερισμός του φόρου αυτού σε όλες τις δό?σεις του ποσού που έχει βεβαιωθεί. Προκειμένου για α?πόδοση καταθέσεων της παραγράφου 3, η παρακράτηση και η απόδοση κατά τα πιο πάνω μπορεί να γίνει με επιμέ?λεια των προσώπων αυτών μέχρι την επόμενη της απόδο?σης των καταθέσεων.

Με απόφαση του Υπουργού Οικονομικών μπορεί να ε?πιτραπεί η εξόφληση φόρου κληρονομίας από οφειλέτες που βρίσκονται σε αδυναμία να τον καταβάλουν με με?τρητά, μετά από αίτησή τους, με μεταβίβαση στο Δημόσιο ολόκληρου κληρονομιαίου ακινήτου ή άλλου αξιόλογου ακινήτου, το οποίο ανήκει στους κληρονόμους εξ αδιαι?ρέτου και περιήλθε σε αυτούς κατά ποσοστό πενήντα τοις εκατό (50%) τουλάχιστον από την κληρονομία. Η αξία του ακινήτου που προσφέρεται υπολογίζεται υποχρεωτικά με βάση εκείνη που τελεσίδικα ορίστηκε για την επιβολή του φόρου κληρονομίας. Σε καμία περίπτωση δεν αποδίδεται στον οφειλέτη η τυχόν διαφορά μεταξύ της αξίας του ακι?νήτου που προσφέρεται και του φόρου κληρονομίας που οφείλεται.

Στην περίπτωση επιβολής φόρου κληρονομίας, κλη?ροδοσίας και δωρεάς με αντικείμενο εικαστικά ή άλλα έρ?γα τέχνης, ο φόρος που αναλογεί μπορεί να καταβάλλε?ται σε είδος με παραχώρηση εικαστικών ή άλλων έργων τέχνης ίσης αξίας που περιέρχονται στο Υπουργείο Πολι?τισμού, μετά από πρόταση ειδικής εκτιμητικής επιτροπής που συγκροτείται με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικο?νομικών και Πολιτισμού. Με κοινή επίσης απόφαση των Υ?πουργών Οικονομικών και Πολιτισμού καθορίζονται οι λε?πτομέρειες της διαδικασίας εφαρμογής των παραπάνω ε?δαφίων.

Οι με σύμβαση τελευταίοι κάτοχοι κληρονομιαίων α?κινήτων είναι αλληλεγγύως υπεύθυνοι με τους κληρονό?μους και κληροδόχους για την πληρωμή του φόρου που βαρύνει αυτά, ο οποίος βεβαιώθηκε με βάση τον τίτλο που αποκτήθηκε για τον κληρονόμο ή κληροδόχο και ο οποίος ισχύει και ως προς τον τελευταίο κάτοχο για τη δίωξή του προς είσπραξη του φόρου. Στην περίπτωση αυτή οι τελευταίοι κάτοχοι δικαιούνται να ασκήσουν τα δικαιώματα του υπόχρεου κληρονόμου, όσον αφορά στην αναγνώριση παθητικού της κληρονο?μίας καθώς και στην ακύρωση ή τροποποίηση οριστικών πράξεων του προϊσταμένου της δημόσιας οικονομικής υ?πηρεσίας για τους λόγους που αναφέρονται στο άρθρο 99, έστω και μετά την πάροδο των αντίστοιχων προθε?σμιών, σε κάθε όμως περίπτωση μέσα σε ένα (1) έτος από την έγγραφη ενόχλησή τους από τον προϊστάμενο της δη?μόσιας οικονομικής υπηρεσίας για την πληρωμή. Η τροποποίηση του τίτλου βεβαίωσης από την ενέργεια αυτή του τελευταίου κατόχου ωφελεί και τον κληρονόμο, αλλά μόνο για έκπτωση φόρου που βεβαιώθηκε και όχι για επιστροφή φόρου που καταβλήθηκε από αυτόν.

Ο φόρος που αναλογεί στην αξία των ακινήτων της προηγούμενης παραγράφου εξευρίσκεται με επιμερισμό του φόρου που προκύπτει μεταξύ των κατά την προη?γούμενη παράγραφο ακινήτων και των λοιπών στοιχείων της κτήσης αιτία θανάτου, ανάλογα με την αξία τους στην οποία υπολογίσθηκε ο φόρος.