Verdrag inzake het Open Luchtruim

Dit Verdrag stelt het regime in voor het uitvoeren van observatievluchten door Staten-Partijen boven de grondgebieden van andere Staten-Partijen, hetgeen wordt aangeduid als het „open luchtruim"-regime, en legt de daarmee verband houdende rechten en verplichtingen van de Staten-Partijen vast.

Elk der Bijlagen en de bijbehorende Aanhangsels maken een integrerend deel uit van dit Verdrag.

Elke Staat-Partij is gerechtigd observatievluchten uit te voeren in overeenstemming met de bepalingen van dit Verdrag.

Elke Staat-Partij is verplicht observatievluchten te dulden boven zijn grondgebied in overeenstemming met de bepalingen van dit Verdrag.

Elke Staat-Partij is gerechtigd een aantal observatievluchten uit te voeren boven het grondgebied van elke andere Staat-Partij dat gelijk is aan het aantal observatievluchten dat die Staat-Partij mag uitvoeren boven het grondgebied van eerstgenoemde Staat-Partij.

Het totale aantal observatievluchten dat elke Staat-Partij boven zijn grondgebied moet dulden, vormt het totale passieve quotum van die Staat-Partij. De toekenning van het totale passieve quotum aan de Staten-Partijen is neergelegd in Afdeling I van Bijlage A bij dit Verdrag.

Het aantal observatievluchten dat een Staat-Partij elk jaar mag uitvoeren boven het grondgebied van elk van de andere Staten-Partijen, vormt het individuele actieve quotum van die Staat-Partij ten aanzien van die andere Staat-Partij. De som van de individuele actieve quotums vormt het totale actieve quotum van die Staat-Partij. Het totale actieve quotum van een Staat-Partij mag niet groter zijn dan zijn totale passieve quotum.

De eerste verdeling van de actieve quotums is neergelegd in Afdeling II van Bijlage A bij dit Verdrag.

Na de inwerkingtreding van dit Verdrag wordt de verdeling van de actieve quotums voor het volgende kalenderjaar onderworpen aan een jaarlijkse toetsing in het kader van de „Open Luchtruim”-Overlegcommissie. Ingeval het tijdens die jaarlijkse toetsing onmogelijk is binnen drie weken overeenstemming te bereiken over de verdeling van de actieve quotums met betrekking tot een bepaalde Staat-Partij, blijft de verdeling van de actieve quotums van het voorgaande jaar met betrekking tot die Staat-Partij ongewijzigd gehandhaafd.

Behoudens het in artikel VIII bepaalde wordt elke door een Staat-Partij uitgevoerde observatievlucht in mindering gebracht op het individuele en het totale actieve quotum van die Staat-Partij.

Onverminderd de bepalingen van het derde en het vijfde lid van deze Afdeling, kan een Staat-Partij waaraan een actief quotum is toegekend, na overeenstemming met de Staat-Partij boven het grondgebied waarvan zal worden gevlogen, zijn gehele totale actieve quotum, of een gedeelte daarvan, overdragen aan andere Staten-Partijen, waarvan hij onmiddellijk kennisgeving doet aan alle andere Staten-Partijen en aan de „Open Luchtruim”-Overlegcommissie. Het tiende lid van de Afdeling is van toepassing.

Een Staat-Partij mag boven het grondgebied van een andere Staat-Partij niet meer observatievluchten uitvoeren dan 50 procent, naar boven afgerond op het eerstvolgende hele getal, van zijn eigen totale actieve quotum of van het totale passieve quotum van die andere Staat-Partij, naar gelang van welk aantal het kleinst is.

De maximale vliegafstanden van observatievluchten boven de grondgebieden van de Staten-Partij en zijn neergelegd in Afdeling III van Bijlage A bij dit Verdrag.

In overeenstemming met de algemene beginselen vervat in artikel X, derde lid, kan elke derde Staat-Partij die van oordeel is dat zijn rechten krachtens de bepalingen van Afdeling I, derde lid, van dit artikel op onbehoorlijke wijze zijn beperkt door het optreden van een groep Staten-Partijen, dit probleem voorleggen aan de „Open Luchtruim”-Overlegcommissie.

De groep Staten-Partijen ziet erop toe dat er procedures worden ingesteld die het uitvoeren van observatievluchten boven de grondgebieden van zijn leden mogelijk maken tijdens één missie, indien nodig met inbegrip van bijtanken. In het geval van een groep Staten-Partijen die is gevormd overeenkomstig het derde lid van deze Afdeling, mogen die observatievluchten de maximale vliegafstand die geldt voor de „open luchtruim”-vliegvelden waar de observatievluchten aanvangen, niet overschrijden.

Ten vroegste zes maanden nadat kennisgeving van de beslissing is gedaan aan alle andere Staten-Partijen:

Na de inwerkingtreding van dit Verdrag worden wijzigingen in de toekenning of verdeling van quotums ten gevolge van de vorming van, dan wel toelating tot of terugtrekking uit, een groep Staten-Partijen overeenkomstig het derde lid van deze Afdeling, van kracht op 1 januari na de eerstvolgende jaarlijkse toetsing in het kader van de „Open Luchtruim”-Overlegcommissie die plaatsvindt na de kennisgevingstermijn van zes maanden. Wanneer nodig worden nieuwe „open luchtruim”-vliegvelden aangewezen en worden dienovereenkomstig maximale vliegafstanden vastgesteld.

Tenzij anders is bepaald in het derde lid van dit artikel, is een observatievliegtuig slechts uitgerust met sensoren van de volgende categorieën:

Een Staat-Partij kan ten behoeve van het uitvoeren van observatievluchten elk van de in het eerste lid genoemde sensoren gebruiken, mits die sensoren voor alle Staten-Partijen in de handel verkrijgbaar zijn en de volgende prestatielimieten in acht worden genomen:

De invoering van extra categorieën sensoren en verbeteringen van het vermogen van de bestaande categorieën sensoren als genoemd in dit artikel zal worden besproken door de „Open Luchtruim"-Overlegcommissie in overeenstemming met artikel X van dit Verdrag.

Alle sensoren dienen te zijn voorzien van apertuurkappen of andere inrichtingen die het gebruik van de sensoren verhinderen, teneinde te voorkomen dat gegevens worden verzameld gedurende de transitvluchten of de vluchten naar de punten van binnenkomst of vanaf de punten van vertrek boven het grondgebied van de geobserveerde Partij. Deze kappen of andere richtingen dienen slechts van buiten het observatievliegtuig te kunnen worden verwijderd of bediend.

Apparatuur die de door de sensoren verzamelde gegevens van verklarende aantekeningen kan voorzien in overeenstemming met Bijlage B, Afdeling II, is toegestaan aan boord van het observatievliegtuig. De Staat-Partij die het observatievliegtuig voor een observatievlucht ter beschikking stelt, voorziet de door de sensoren verzamelde gegevens van de verklarende aantekeningen als bedoeld in Afdeling II van Bijlage B bij dit Verdrag.

Apparatuur die de door de sensoren verzamelde gegevens direct kan weergeven, is toegestaan aan boord van het observatievliegtuig om de werking en de bediening van de sensoren tijdens het uitvoeren van een observatievlucht te kunnen controleren.

Behalve indien het bedienen van toegelaten sensoren of het vliegen met het observatievliegtuig zulks vereist of indien zulks is bepaald in het vijfde en zesde lid van dit artikel, is het verzamelen, verwerken, doorgeven of registreren van elektronische signalen van elektromagnetische golven aan boord van het observatievliegtuig verboden en is het niet toegestaan apparatuur hiervoor aan boord van het observatievliegtuig te hebben.

Ingeval het observatievliegtuig ter beschikking wordt gesteld door de observerende Partij, heeft de observerende Partij het recht een observatievliegtuig te gebruiken dat is uitgerust met sensoren van elke categorie sensoren die het in het tweede lid van dit artikel omschreven prestatievermogen niet te boven gaan.

Ingeval het voor een observatievlucht gebruikte observatievliegtuig ter beschikking wordt gesteld door de geobserveerde Partij, is de geobserveerde Partij verplicht een observatievliegtuig ter beschikking te stellen dat is uitgerust met sensoren van elke in het eerste lid van dit artikel genoemde categorie sensoren, met het grootste vermogen en in de aantallen als genoemd in het tweede lid van dit artikel, met inachtneming van de bepalingen van artikel XVIII, Afdeling II, tenzij de observerende en geobserveerde Partij anders zijn overeengekomen. De behuizing en opstelling van die sensoren dienen zodanig te zijn, dat de in het tweede lid van dit artikel voorgeschreven gronddekking kan worden bereikt. Ingeval het observatievliegtuig ter beschikking wordt gesteld door de geobserveerde Partij, stelt laatstgenoemde Partij een zijwaarts gerichte radar met synthetische apertuur ter beschikking met een grondresolutie van niet slechter dan zes meter, bepaald aan de hand van de objectscheidingsmethode.

Elke Staat-Partij stelt, wanneer een vliegtuig overeenkomstig artikel V van dit Verdrag als observatievliegtuig wordt aangewezen, alle andere Staten-Partijen in kennis van de in Bijlage B bij dit Verdrag bedoelde technische gegevens betreffende elke sensor die aan boord van dat vliegtuig is aangebracht.

Elke Staat-Partij heeft het recht deel te nemen aan de certificering van aan boord van een observatievliegtuig aangebrachte sensoren in overeenstemming met de bepalingen van Bijlage D. Een observatievliegtuig van een bepaald type mag niet voor observatievluchten worden gebruikt voordat dit type observatievliegtuig en de sensoren daarvan zijn gecertificeerd in overeenstemming met de bepalingen van Bijlage D bij dit Verdrag.

Een Staat-Partij die een vliegtuig als observatievliegtuig aanwijst, heeft, mits hij 90 dagen van tevoren alle andere Staten-Partijen daarvan in kennis stelt en met inachtneming van de bepalingen van Bijlage D bij dit Verdrag, het recht hetzij sensoren te verwijderen, te vervangen of toe te voegen, hetzij de in overeenstemming met de bepalingen van het tiende lid van dit artikel en Bijlage B bij dit Verdrag verstrekte technische gegevens te wijzigen. Vervangende of toegevoegde sensoren dienen te worden gecertificeerd in overeenstemming met de bepalingen van Bijlage D bij dit Verdrag alvorens tijdens een observatievlucht te worden gebruikt.

Ingeval een Staat-Partij of groep Staten-Partij en op grond van zijn ervaring met het gebruik van een bepaald type observatievliegtuig, van oordeel is dat een aan boord van een vliegtuig aangebrachte sensor of de bijbehorende apparatuur niet overeenstemt met de overeenkomstig de bepalingen van Bijlage D gecertificeerde exemplaren, stellen de betrokken Staten-Partijen alle andere Staten-Partijen in kennis van hun bedenkingen. De Staat-Partij die het vliegtuig heeft aangewezen:

Ingeval, nadat de in het dertiende lid van dit artikel bedoelde stappen zijn ondernomen, de Staten-Partijen blijven betwijfelen of de aan boord van een observatievliegtuig aangebrachte sensor of de bijbehorende apparatuur overeenstemt met de overeenkomstig de bepaling van Bijlage D gecertificeerde exemplaren, kan de kwestie worden voorgelegd aan de „Open Luchtruim"-Overlegcommissie.

Elke Staat-Partij heeft het recht één of meer typen of modellen vliegtuigen die bij de desbetreffende autoriteiten van een Staat-Partij zijn ingeschreven, als observatievliegtuigen aan te wijzen.

Elke Staat-Partij heeft het recht typen of modellen vliegtuigen als observatievliegtuigen aan te wijzen, dan wel nieuwe typen of modellen toe te voegen aan de eerder door hem aangewezen typen of modellen vliegtuigen, mits hij 30 dagen van tevoren alle andere Staten-Partijen daarvan in kennis stelt. De kennisgeving van de aanwijzing van vliegtuigen van een bepaald type of model dient de in Bijlage C bij dit Verdrag genoemde gegevens te bevatten.

Elke Staat-Partij heeft het recht eerder door hem aangewezen typen of modellen vliegtuigen te schrappen, mits hij 90 dagen van tevoren alle andere Staten-Partijen daarvan in kennis stelt.

Er behoeft slechts één exemplaar van een bepaald type of model vliegtuig met een identiek stel bijbehorende sensoren te worden aangeboden ter certificering overeenkomstig de bepalingen van Bijlage D bij dit Verdrag.

Elk observatievliegtuig moet de bemanning en het personeel als genoemd in Artikel VI, Afdeling III, kunnen vervoeren.

Observatievluchten worden uitgevoerd met observatievliegtuigen die overeenkomstig artikel V door een Staat-Partij zijn aangewezen. Tenzij de geobserveerde Partij gebruik maakt van haar recht een door haarzelf aangewezen observatievliegtuig ter beschikking te stellen, heeft de observerende Partij het recht het observatievliegtuig ter beschikking te stellen. Ingeval de observerende Partij het observatievliegtuig ter beschikking stelt, heeft deze het recht een door haarzelf aangewezen vliegtuig of een door een andere Staat-Partij aangewezen vliegtuig ter beschikking te stellen. Ingeval de geobserveerde Partij het observatievliegtuig ter beschikking stelt, heeft de observerende Partij het recht te beschikken over een vliegtuig dat in staat is met volle tanks, met inbegrip van de nodige brandstofreserves, zonder bijtanken een minimumafstand af te leggen die gelijk is aan de helft van de maximale vliegafstand die voor de geobserveerde Partij geldt, waarvan kennisgeving is gedaan overeenkomstig het vijfde lid, letter G, van deze Afdeling.

Elke Staat-Partij heeft het recht, overeenkomstig het eerste lid van deze Afdeling, een observatievliegtuig te gebruiken dat door een andere Staat-Partij voor observatievluchten is aangewezen. Door de betrokken Staten-Partijen worden regelingen inzake het gebruik van bedoelde vliegtuigen opgesteld, teneinde actieve deelneming aan het „open luchtruim"-regime mogelijk te maken.

Staten-Partijen die het recht hebben observatievluchten uit te voeren, kunnen hun plannen voor het uitvoeren van observatievluchten coördineren in overeenstemming met Bijlage H bij dit Verdrag. Een Staat-Partij is niet verplicht meer dan één observatievlucht te dulden op enig tijdstip gedurende het in het negende lid van deze Afdeling genoemde tijdvak van 96 uur, tenzij die Staat-Partij heeft verzocht om een demonstratievlucht overeenkomstig Bijlage F bij dit Verdrag. In dat geval is de geobserveerde Partij verplicht een overlapping van de observatievluchten tot ten hoogste 24 uur te aanvaarden. Na in kennis te zijn gesteld van de resultaten van de coördinatie van de plannen tot het uitvoeren van observatievluchten, stelt elke Staat-Partij over het grondgebied waarvan observatievluchten zullen worden uitgevoerd andere Staten-Partijen overeenkomstig de bepalingen van Bijlage H ervan in kennis of hij met betrekking tot een bepaalde observatievlucht al dan niet gebruik maakt van zijn recht zijn eigen observatievliegtuig ter beschikking te stellen.

Uiterlijk 90 dagen na ondertekening van dit Verdrag stelt elke Staat-Partij alle andere Staten-Partijen in kennis van:

De observerende Partij stelt de geobserveerde Partij in kennis van haar voornemen een observatievlucht uit te voeren, zulks ten minste 72 uur vóór het verwachte tijdstip van aankomst van de observerende Partij op het punt van binnenkomst van de geobserveerde Partij. Staten-Partijen die bedoelde kennisgevingen doen, stellen alles in het werk om te vermijden dat de voor de kennisgeving in acht te nemen minimumtermijn in een weekeinde valt. Bedoelde kennisgeving dient te omvatten:

De geobserveerde Partij die in overeenstemming met het vijfde lid van deze Afdeling in kennis wordt gesteld, bevestigt de ontvangst van de kennisgeving binnen 24 uur. Ingeval de geobserveerde Partij gebruik maakt van haar recht het observatievliegtuig ter beschikking te stellen, omvat de ontvangstbevestiging de in het vijfde lid, letter F, van deze Afdeling bedoelde gegevens over het observatievliegtuig. Het is de observerende Partij toegestaan op het punt van binnenkomst aan te komen op het verwachte tijdstip van aankomst als bekendgemaakt in overeenstemming met het vijfde lid van deze Afdeling. Het verwachte tijdstip van vertrek van de vlucht vanaf het punt van binnenkomst naar het „open luchtruim"-vliegveld waar de observatievlucht zal aanvangen, alsmede de plaats, de datum en het tijdstip van aanvang van de aan de vlucht voorafgaande inspectie dienen te worden bevestigd door de geobserveerde Partij.

Het personeel van de observerende Partij mag overeenkomstig artikel XIII door andere Staten-Partijen aangewezen personeel omvatten.

De observerende Partij stelt wanneer zij, in overeenstemming met het vijfde lid van de Afdeling, kennisgeving doet aan de geobserveerde Partij tegelijkertijd alle andere Staten-Partijen in kennis van haar voornemen de observatievlucht uit te voeren.

Het tijdvak tussen het verwachte tijdstip van aankomst op het punt van binnenkomst en de voltooiing van de observatievlucht mag niet langer zijn dan 96 uur, tenzij anders is overeengekomen. Ingeval de geobserveerde Partij om een demonstratievlucht verzoekt overeenkomstig Bijlage F bij het Verdrag, dient zij het tijdvak van 96 uur te verlengen overeenkomstig Bijlage F, Afdeling III, paragraaf 4, indien de extra tijd door de observerende Partij wordt verlangd voor de onbelemmerde uitvoering van het missieplan.

Na aankomst van het observatievliegtuig op het punt van binnenkomst inspecteert de geobserveerde Partij de kappen van de sensoraperturen of andere inrichtingen die het gebruik van de sensoren verhinderen, teneinde zich ervan te vergewissen dat deze op de juiste wijze zijn aangebracht overeenkomstig Bijlage E, tenzij door alle betrokken Staten-Partijen anders is overeengekomen.

Ingeval het observatievliegtuig ter beschikking wordt gesteld door de observerende Partij, heeft de geobserveerde Partij, na aankomst van het observatievliegtuig op het punt van binnenkomst of op het „open luchtruim"-vliegveld waar de observatievlucht aanvangt, het recht de aan de vlucht voorafgaande inspectie uit te voeren overeenkomstig Bijlage F, Afdeling I. Ingeval in overeenstemming met het eerste lid van deze Afdeling een observatievliegtuig ter beschikking wordt gesteld door de geobserveerde Partij, heeft de observerende Partij het recht de aan de vlucht voorafgaande inspectie van de sensoren uit te voeren overeenkomstig Bijlage F, Afdeling II. Tenzij anders is overeengekomen, eindigen bedoelde inspecties ten minste vier uur vóór de geplande aanvang van de observatievlucht als genoemd in het vliegplan.

De observerende Partij ziet erop toe dat haar bemanning ten minste één persoon omvat die over de nodige talenkennis beschikt om gemakkelijk te kunnen communiceren met het personeel van de geobserveerde Partij en met de autoriteiten die zijn belast met de luchtverkeersleiding in de taal of talen waarvan door de geobserveerde Partij kennisgeving is gedaan in overeenstemming met het vierde lid van deze Afdeling.

De geobserveerde Partij verstrekt de bemanning na aankomst op het punt van binnenkomst of op het „open luchtruim"-vliegveld waar de observatievlucht aanvangt, de meest recente informatie over de weersverwachting en de luchtnavigatie, alsmede informatie betreffende de vliegveiligheid, met inbegrip van Berichten aan Luchtvarenden (NOTAM's). Deze informatie wordt op verzoek bijgewerkt. Vlieginstructies en informatie over uitwijkvliegvelden langs de vliegroute worden verstrekt na goedkeuring van het missieplan in overeenstemming met de vereisten van Afdeling II van dit artikel.

Tijdens de uitvoering van observatievluchten ingevolge dit Verdrag, worden alle observatievliegtuigen gebruikt in overeenstemming met de bepalingen van dit Verdrag en in overeenstemming met het goedgekeurde vliegplan. Onverminderd de bepalingen van Afdeling II, tweede lid, van dit artikel worden de observatievluchten tevens uitgevoerd in overeenstemming met:

Observatievluchten hebben voorrang boven het gewone luchtverkeer. De geobserveerde Partij ziet erop toe dat haar met de luchtverkeersleiding belaste autoriteiten de uitvoering van observatievluchten in overeenstemming met dit Verdrag vergemakkelijken.

Aan boord van het vliegtuig is de gezagvoerder de enige die is bekleed met het gezag ter zake van de veilige uitvoering van de vlucht en verantwoordelijk is voor de uitvoering van het vliegplan.

De geobserveerde Partij stelt ter beschikking:

Alle kosten verbonden aan de uitvoering van de observatievlucht, met inbegrip van de kosten van de gegevensdragers en de verwerking van de door de sensoren verzamelde gegevens, worden vergoed in overeenstemming met Afdeling I, paragraaf 9, van Bijlage L bij dit Verdrag.

Vóór het vertrek van het observatievliegtuig van het punt van vertrek vergewist de geobserveerde Partij zich ervan dat de kappen van sensoraperturen of andere inrichtingen die het gebruik van sensoren verhinderen op de juiste wijze zijn aangebracht overeenkomstig Bijlage E bij dit Verdrag.

Voorzover niet anders is overeengekomen, vertrekt de observerende Partij ten hoogste 24 uur na voltooiing van de observatievlucht van het punt van vertrek, tenzij de weersomstandigheden of de luchtwaardigheid van het observatievliegtuig of het transportvliegtuig zulks niet toelaten, in welk geval de vlucht aanvangt zodra zulks mogelijk is.

De observerende Partij stelt een missierapport van de observatievlucht in de desbetreffende door de „Open Luchtruim"-Overlegcommissie vast te stellen vorm. Het missierapport bevat relevante gegevens over de datum en het tijdstip van de observatievlucht, de route en het profiel ervan, de weersomstandigheden, de tijd- en plaatsaanduiding van elke observatieperiode van elke sensor, bij benadering de door de sensoren verzamelde hoeveelheid gegevens, en de resultaten van de inspectie van de kappen voor sensoraperturen of andere inrichtingen die het gebruik van sensoren verhinderen in overeenstemming met artikel VII en Bijlage E. Het missierapport wordt ondertekend door de observerende en de geobserveerde Partij op het punt van vertrek en wordt door de observerende Partij aan alle andere Staten-Partijen verstrekt binnen zeven dagen na het vertrek van de observerende Partij van het punt van vertrek.

Tenzij anders is overeengekomen, overhandigt de observerende Partij na aankomst op het „open luchtruim"-vliegveld aan de geobserveerde Partij een missieplan voor de voorgestelde observatievlucht dat voldoet aan de vereisten van het tweede en vierde lid van deze Afdeling.

Het missieplan kan voorzien in een observatievlucht die observatie mogelijk maakt van elk punt op het gehele grondgebied van de geobserveerde Partij, met inbegrip van gebieden die door de geobserveerde Partij zijn aangewezen als gevaarlijke delen van het luchtruim, vermeld in de in Bijlage I genoemde bron. De vliegbaan van een observatievliegtuig mag de grens met een aangrenzende Staat die geen Staat-Partij is naderen, doch niet dichter dan 10 kilometer.

Het missieplan kan bepalen dat het „open luchtruim"-vliegveld waar de observatievlucht eindigt, alsmede het punt van vertrek, niet dezelfde zijn als het „open luchtruim"-vliegveld waar de vlucht aanvangt, dan wel het punt van binnenkomst. Het missieplan vermeldt, indien van toepassing, de aanvangstijd van de observatievlucht, de gewenste tijd en plaats van geplande tussenlandingen om bij te tanken of ten behoeve van rustperioden, en het tijdstip van voortzetting van de observatievlucht na een tussenlanding of rustperiode binnen het in Afdeling I, negende lid, van dit artikel genoemde tijdvak van 96 uur.

Het missieplan bevat alle benodigde informatie voor het indienen van het vliegplan en bepaalt dat:

Ingeval het door de observerende Partij ingediende missieplan voorziet in vluchten door gevaarlijke delen van het luchtruim, dient de geobserveerde Partij:

Uiterlijk vier uur na de indiening van het missieplan aanvaardt de geobserveerde Partij het missieplan of stelt zij wijzigingen daarvan voor in overeenstemming met artikel VIII, Afdeling I, vierde lid, en het vijfde lid van deze Afdeling. Deze wijzigingen mogen niet de observatie onmogelijk maken van enig punt op het gehele grondgebied van de geobserveerde Partij, met inbegrip van gebieden die door de geobserveerde Partij zijn aangewezen als gevaarlijke delen van het luchtruim, vermeld in de in Bijlage I bij dit Verdrag genoemde bron. Na het bereiken van overeenstemming wordt het missieplan ondertekend door de observerende en de geobserveerde Partij. Ingeval de Partijen binnen acht uur na indiening van het oorspronkelijke missieplan geen overeenstemming bereiken over het missieplan, heeft de observerende Partij het recht af te zien van de uitvoering van de observatievlucht in overeenstemming met de bepalingen van artikel VIII van dit Verdrag.

Indien de geplande route van de observatievlucht in de nabijheid ligt van de grens van andere Staten-Partijen of andere Staten, stelt de geobserveerde Partij die Staat of Staten in kennis van de verwachte route, datum en tijd van de observatievlucht.

Op basis van het overeengekomen missieplan dient de Staat-Partij die het observatievliegtuig ter beschikking stelt, in overleg met de andere Staat-Partij, onmiddellijk het vliegplan in, waarvan de inhoud overeenstemt met Bijlage 2 bij het Verdrag inzake de internationale burgerlijke luchtvaart en waarvan de vorm overeenstemt met ICAO-document nr. 4444-RAC/501, „Rules of the Air and Air Traffic Services", zoals herzien of gewijzigd.

Ingeval het observatievliegtuig ter beschikking wordt gesteld door de observerende Partij, heeft de geobserveerde Partij het recht twee vluchtwaarnemers en een tolk aan boord van het observatievliegtuig te hebben, naast een vluchtwaarnemer voor elke bedieningspost voor sensoren aan boord van het observatievliegtuig, tenzij anders is overeengekomen. Vluchtwaarnemers en tolken hebben de in Bijlage G bij dit Verdrag omschreven rechten en plichten.

Niettegenstaande het eerste lid van deze Afdeling is de observerende Partij, ingeval deze een observatievliegtuig gebruikt dat bij het opstijgen een maximum-brutogewicht van ten hoogste 35.000 kilogram heeft bij een observatievlucht over een afstand van ten hoogste 1.500 kilometer, als bekendgemaakt in overeenstemming met Afdeling I, vijfde lid, letter F, van dit artikel, slechts verplicht twee vluchtwaarnemers en een tolk toe te laten aan boord van het observatievliegtuig, tenzij anders is overeengekomen.

Ingeval het observatievliegtuig ter beschikking wordt gesteld door de geobserveerde Partij, staat deze het personeel van de observerende Partij toe op de snelste manier naar het punt van binnenkomst van de geobserveerde Partij te reizen. Het personeel van de observerende Partij heeft de keuze over land, over zee of door de lucht, onder meer per vliegtuig van ongeacht welke Staat-Partij, naar het punt van binnenkomst te reizen. Procedures betreffende deze reis zijn uiteengezet in Bijlage E bij dit Verdrag.

Ingeval het observatievliegtuig ter beschikking wordt gesteld door de geobserveerde Partij, heeft de observerende Partij het recht twee vluchtvertegenwoordigers en een tolk aan boord van het observatievliegtuig te hebben, naast een vluchtvertegenwoordiger voor elke bedieningspost voor sensoren aan boord van het vliegtuig, tenzij anders is overeengekomen. Vluchtvertegenwoordigers en tolken hebben de in Bijlage G bij dit Verdrag omschreven rechten en plichten.

Ingeval de observerende Partij een observatievliegtuig ter beschikking stelt dat is aangewezen door een andere Staat-Partij dan de observerende en de geobserveerde Partij, heeft de observerende Partij het recht twee vertegenwoordigers en een tolk aan boord van het observatievliegtuig te hebben, naast een vertegenwoordiger voor elke bedieningspost voor sensoren aan boord van het vliegtuig, tenzij anders is overeengekomen. In dat geval zijn de in het eerste lid van deze Afdeling uiteengezette bepalingen inzake vluchtwaarnemers eveneens van toepassing. Vertegenwoordigers en tolken hebben de in Bijlage G bij dit Verdrag omschreven rechten en plichten.

Transitvluchten, ter toepassing van dit Verdrag uitgevoerd door een observerende Partij naar en van het grondgebied van een geobserveerde Partij, beginnen op het grondgebied van de observerende Partij of een andere Staat-Partij.

Elke Staat-Partij laat transitvluchten toe. Deze transitvluchten worden uitgevoerd langs internationaal erkende routes voor luchtverkeersdiensten, tenzij anders is overeengekomen door de betrokken Staten-Partijen, en in overeenstemming met de aanwijzingen van de nationale met de luchtverkeersleiding belaste autoriteiten van elke Staat-Partij door wiens luchtruim wordt gevlogen. De observerende Partij stelt elke Staat-Partij door wiens luchtruim wordt gevlogen in kennis op het zelfde tijdstip als de geobserveerde Partij in overeenstemming met artikel VI.

Het gebruik van sensoren aan boord van een observatievliegtuig gedurende transitvluchten is verboden. Ingeval het observatievliegtuig gedurende een transitvlucht op het grondgebied van een Staat-Partij landt, inspecteert die Staat-Partij na de landing en vóór het vertrek de kappen van de sensoraperturen of andere inrichtingen die het gebruik van sensoren verhinderen, teneinde zich ervan te vergewissen dat deze op de juiste wijze zijn aangebracht.

De geobserveerde Partij heeft het recht een observatievlucht die niet in overeenstemming met de bepalingen van dit Verdrag is, te verbieden.

De geobserveerde Partij heeft het recht een observatievlucht vóór de aanvang daarvan te verbieden ingeval de observerende Partij niet aankomt op het punt van binnenkomst binnen 24 uur na de verwachte tijd van aankomst als vermeld in de in overeenstemming met artikel VI, Afdeling I, vijfde lid, verstrekte kennisgeving, tenzij anders is overeengekomen tussen de betrokken Staten-Partijen.

Ingeval een geobserveerde Partij een observatievlucht verbiedt ingevolge dit artikel of Bijlage F, vermeldt zij de feiten die aan het verbod ten grondslag liggen onmiddellijk in het missieplan. Binnen zeven dagen doet de geobserveerde Partij alle Staten-Partijen, langs diplomatieke weg, een schriftelijke toelichting bij dit verbod toekomen in het missierapport, overgelegd ingevolge artikel VI, Afdeling I, lid 21. Een observatievlucht die is verboden, wordt niet in mindering gebracht op de quotums van beide Staten-Partijen.

De geobserveerde Partij heeft het recht in de volgende omstandigheden wijzigingen in het missieplan voor te stellen:

Ingeval de observerende Partij niet instemt met de voorgestelde wijzigingen in het missieplan, heeft zij het recht alternatieve wijzigingsvoorstellen te doen. Ingeval geen overeenstemming over het missieplan wordt bereikt binnen acht uur na de indiening van het oorspronkelijke missieplan, en indien de observerende Partij de wijzigingen in het missieplan beschouwt als een aantasting van haar rechten uit hoofde van dit Verdrag met betrekking tot de uitvoering van een observatievlucht, heeft de observerende Partij het recht af te zien van de uitvoering van de observatievlucht, welke dan niet in mindering zal worden gebracht op de quotums van beide Staten-Partijen.

Ingeval een observerende Partij afziet van de uitvoering van een observatievlucht ingevolge dit artikel of Bijlage F, geeft zij onmiddellijk een toelichting bij haar besluit in het missieplan vóór haar vertrek. Binnen zeven dagen na het vertrek van de observerende Partij doet de observerende Partij alle andere Staten-Partijen, langs diplomatieke weg, een schriftelijke toelichting bij haar besluit toekomen in het missierapport, overgelegd overeenkomstig artikel VI, Afdeling I, lid 21.

Afwijkingen van het vliegplan zijn gedurende de observatievlucht toegestaan indien daartoe de noodzaak bestaat op grond van:

Bovendien zijn afwijkingen toegestaan indien de weersomstandigheden een doelmatig gebruik van optische sensoren en infraroodlijnaftasttoestellen beletten, mits:

De geobserveerde Partij heeft het recht het gebruik van een bepaalde sensor te verbieden gedurende een afwijking die ertoe leidt dat het observatievliegtuig onder de voor de bediening van die bepaalde sensor geldende minimumhoogte boven de grond komt, in overeenstemming met de in artikel IV, tweede lid, bedoelde limiet voor de grondresolutie. Ingeval de afwijking vereist dat het observatievliegtuig zijn vliegbaan verlegt met meer dan 50 kilometer ten opzichte van de in het vliegplan omschreven vliegbaan, heeft de geobserveerde Partij het recht het gebruik van alle aan boord van het observatievliegtuig aangebrachte sensoren voorbij die 50 kilometer te verbieden.

De observerende Partij heeft het recht een observatievlucht tijdens de uitvoering daarvan te bekorten in geval van een defecte sensor. De gezagvoerder heeft het recht een observatievlucht te bekorten in geval van technische problemen die de veiligheid van het observatievliegtuig beïnvloeden.

Ingeval een op grond van het eerste lid van deze Afdeling toegestane afwijking van het vliegplan leidt tot bekorting van de observatievlucht, of indien er een bekorting plaatsvindt in overeenstemming met het vierde lid van deze Afdeling, wordt de observatievlucht in mindering gebracht op de quotums van beide Staten-Partijen, tenzij de bekorting het gevolg is van:

De door de sensoren verzamelde gegevens worden slechts door de observerende Partij bewaard indien de observatievlucht in mindering wordt gebracht op de quotums van beide Staten-Partijen.

Ingeval van het vliegplan wordt afgeweken, handelt de gezagvoerder in overeenstemming met de bekendgemaakte nationale vliegvoorschriften van de geobserveerde Partij. Zodra de factoren die aanleiding gaven tot de afwijking niet langer bestaan, kan het observatievliegtuig, met toestemming van de met de luchtverkeersleiding belaste autoriteiten, de observatievlucht voortzetten in overeenstemming met het vliegplan. De extra vliegafstand van het observatievliegtuig ten gevolge van de afwijking wordt niet verrekend met de maximale vliegafstand.

Het personeel van beide Staten-Partijen aan boord van het observatievliegtuig wordt onmiddellijk in kennis gesteld van alle afwijkingen van het vliegplan.

Extra kosten voortvloeiende uit de bepalingen van dit artikel worden vergoed in overeenstemming met Afdeling I, paragraaf 9, van Bijlage L bij dit Verdrag.

Ingeval zich een noodsituatie voordoet, neemt de gezagvoerder de „Procedures for Air Navigation Services - Rules of the Air and Air Traffic Services, ICAO-document nr. 4444-RAC/501/12, zoals herzien of gewijzigd, de nationale vliegvoorschriften van de geobserveerde Partij en de vlieghandleiding van het observatievliegtuig in acht.

De geobserveerde Partij stelt een observatievliegtuig dat een noodsituatie meldt alle hulpverlenings- en navigatievoorzieningen ter beschikking teneinde zorg te dragen voor de snelst mogelijke landing van het vliegtuig op het dichtstbijzijnde daarvoor in aanmerking komende vliegveld.

Ingeval het observatievliegtuig op het grondgebied van de geobserveerde Partij betrokken raakt bij een vliegtuigongeval, voert de geobserveerde Partij zoekacties en reddingsoperaties uit in overeenstemming met haar eigen voorschriften en procedures ter zake.

Het onderzoek betreffende een ongeval of voorval waarbij een observatievliegtuig betrokken is, wordt door de geobserveerde Partij, met medewerking van de observerende Partij, verricht in overeenstemming met de aanbevelingen van de ICAO als uiteengezet in Bijlage 13 bij het Verdrag inzake de internationale burgerlijke luchtvaart („Investigation of Aviation Accidents"), zoals herzien of gewijzigd, en in overeenstemming met de nationale voorschriften van de geobserveerde Partij.

Ingeval een observatievliegtuig niet bij de geobserveerde Partij is ingeschreven, worden na afronding van het onderzoek alle wrakken en wrakstukken van het observatievliegtuig en de sensoren, indien gevonden en geborgen, teruggegeven aan de observerende Partij of aan de Partij waaraan het vliegtuig toebehoort, indien daarom wordt verzocht.

Voor het registreren van de tijdens observatievluchten door sensoren verzamelde gegevens worden de volgende gegevensdragers gebruikt:

Tijdens observatievluchten door sensoren verzamelde gegevens blijven aan boord van het observatievliegtuig totdat de observatievlucht is voltooid. De doorgifte van door sensoren verzamelde gegevens vanuit het observatievliegtuig is tijdens de observatievlucht verboden.

Elke filmrol en elke cassette of spoel met magneetband die is gebruikt voor het verzamelen van gegevens door een sensor tijdens een observatievlucht wordt zo spoedig mogelijk na verwijdering ervan uit de sensor in aanwezigheid van de Staten-Partijen in een houder geplaatst en verzegeld.

Tijdens observatievluchten door sensoren verzamelde gegevens worden aan Staten-Partijen ter beschikking gesteld in overeenstemming met de bepalingen van dit artikel en worden uitsluitend gebruikt ter verwezenlijking van de doelstellingen van dit Verdrag.

Ingeval op grond van ingevolge Afdeling I van Bijlage B bij dit Verdrag verstrekte gegevens een door een Staat-Partij tijdens een observatievlucht te gebruiken gegevensdrager incompatibel blijkt te zijn met de apparatuur van een andere Staat-Partij voor de gebruikmaking van die gegevensdrager, stellen de betrokken Staten-Partijen procedures vast om te verzekeren dat alle tijdens observatievluchten verzamelde gegevens door hen kunnen worden verwerkt, verveelvoudigd en opgeslagen.

Ingeval de gegevens die zijn verzameld door twee tegelijk werkende optische camera's dienen te worden uitgewisseld, moeten de camera's, de films en de ontwikkelingswijze van de films van een identiek type zijn.

Ervan uitgaande dat de door één optische camera verzamelde gegevens moeten kunnen worden uitgewisseld, buigen de Staten-Partijen zich gedurende het tijdvak van voorlopige toepassing van dit Verdrag in het kader van de „Open Luchtruim”-Overlegcommissie over de vraag of de verantwoordelijkheid voor het ontwikkelen van het oorspronkelijke negatief berust bij de observerende Partij dan wel bij de Staat-Partij die het observatievliegtuig ter beschikking stelt. De Staat-Partij die het oorspronkelijke negatief ontwikkelt, is verantwoordelijk voor de kwaliteit met betrekking tot het ontwikkelen van het oorspronkelijke negatief en het vervaardigen van duplicaatpositieven of -negatieven. Ingeval de Staten-Partijen overeenkomen dat de film die is gebruikt tijdens een observatievlucht die is uitgevoerd met een observatievliegtuig dat ter beschikking is gesteld door de geobserveerde Partij, zal worden ontwikkeld door de observerende Partij, draagt de geobserveerde Partij geen verantwoordelijkheid voor de kwaliteit met betrekking tot het ontwikkelen van het oorspronkelijke negatief.

Alle tijdens de observatievlucht gebruikte films dienen te worden ontwikkeld:

De Staat-Partij die het oorspronkelijke negatief ontwikkelt, is verplicht ten hoogste twee functionarissen van de andere Staat-Partij toe te laten tot de ontwikkelinrichting, teneinde het openen van de filmcassette of houder en elke etappe van de opslag, ontwikkeling, verveelvoudiging of gebruikmaking van het oorspronkelijke negatief te controleren in overeenstemming met de bepalingen van Afdeling II van Bijlage K bij dit Verdrag. De Staat-Partij die het ontwikkelen en verveelvoudigen van de film controleert, heeft het recht deze functionarissen aan te wijzen te midden van haar onderdanen die zich bevinden op het grondgebied waarop de door de andere Staat-Partij ter beschikking gestelde ontwikkelinrichting is gelegen, mits deze personen zijn vermeld op de lijst van aangewezen personeel in overeenstemming met artikel XIII, Afdeling I, van dit Verdrag. De Staat-Partij die de film ontwikkelt, assisteert de functionarissen van de andere Staat-Partij in de grootst mogelijke mate bij de verrichting van de in dit lid bedoelde taken.

Na afloop van een observatievlucht wordt door de Staat-Partij die het oorspronkelijke negatief zal ontwikkelen op de aan- of uitloopstrook van elke rol van het oorspronkelijke negatief dat tijdens de observatievlucht is gebruikt hetzij een sensitometrische proefstrook van 21 trappen - van hetzelfde filmtype als dat wat tijdens de observatievlucht is gebruikt - bevestigd, hetzij een 21-trappenwig belicht. Nadat het oorspronkelijke negatief is ontwikkeld en duplicaatnegatieven of-positieven zijn vervaardigd, beoordelen de Staten-Partijen de beeldkwaliteit van de sensitometrische proefstroken van 21 trappen of de beelden van de 21-trappenwig aan de hand van de overeenkomstig Afdeling I van Bijlage K bij dit Verdrag verstrekte sensitometrische eigenschappen van dat type oorspronkelijke negatief, dan wel duplicaatnegatief of -positief.

Ingeval slechts één oorspronkelijk negatief wordt ontwikkeld:

Ingeval twee oorspronkelijke negatieven worden ontwikkeld:

De Staat-Partij die het observatievliegtuig ter beschikking stelt, registreert ten minste één oorspronkelijke versie van de gegevens die worden verzameld door sensoren die werken met andere gegevensdragers.

Ingeval slechts één oorspronkelijke versie wordt vervaardigd:

Ingeval twee oorspronkelijke versies worden vervaardigd:

Ingeval het observatievliegtuig ter beschikking wordt gesteld door de observerende Partij, heeft de geobserveerde Partij het recht de door een zijwaarts gerichte radar met synthetisch apertuur verzamelde gegevens te ontvangen in de vorm van hetzij onverwerkte gegevens, hetzij een radarbeeld, naar keuze.

Ingeval het observatievliegtuig ter beschikking wordt gesteld door de geobserveerde Partij, heeft de observerende Partij het recht de door een zijwaarts gerichte radar met synthetische apertuur verzamelde gegevens te ontvangen in de vorm van hetzij onverwerkte gegevens, hetzij een radarbeeld, naar keuze.

Elke Staat-Partij heeft het recht de observerende Partij te verzoeken om kopieën van de tijdens een observatievlucht door sensoren verzamelde gegevens, en deze te ontvangen. Deze kopieën dienen duplicaten van de eerste generatie te zijn die zijn vervaardigd van de oorspronkelijke gegevens die tijdens een observatievlucht door sensoren zijn verzameld. De Staat-Partij die om kopieën verzoekt, stelt de geobserveerde Partij daarvan in kennis. Een verzoek om duplicaten dient de volgende informatie te bevatten:

Ter bevordering van de doelstellingen van dit Verdrag en ter vergemakkelijking van de toepassing van de bepalingen daarvan, stellen de Staten-Partijen hierbij een „Open Luchtruim"-Overlegcommissie in.

De „Open Luchtruim"-Overlegcommissie neemt besluiten en doet aanbevelingen bij consensus. Onder consensus wordt verstaan het ontbreken van enig bezwaar van een Staat-Partij tegen het nemen van een besluit of het doen van een aanbeveling.

Elke Staat-Partij heeft het recht een vraagstuk met betrekking tot dit Verdrag, met inbegrip van een vraagstuk in verband met gevallen waarin de geobserveerde Partij het observatievliegtuig ter beschikking stelt, aan de „Open Luchtruim"-Overlegcommissie voor te leggen en op haar agenda te plaatsen.

In het kader van de „Open Luchtruim"-Overlegcommissie zullen de Staten die Partij zijn bij dit Verdrag:

De „Open Luchtruim"-Overlegcommissie kan wijzigingen op dit Verdrag voorstellen ter overweging en goedkeuring in overeenstemming met artikel XVI. De „Open Luchtruim"-Overlegcommissie kan tevens verbeteringen overeenkomen met betrekking tot de uitvoerbaarheid en de doelmatigheid van dit Verdrag, welke verenigbaar zijn met de bepalingen daarvan. Verbeteringen die slechts betrekking hebben op wijziging van de jaarlijkse verdeling van actieve quotums ingevolge Artikel III en Bijlage A, het bijwerken of aanvullen van de categorieën sensoren, of het vermogen daarvan, ingevolge artikel IV, herziening van het aandeel in de kosten ingevolge Bijlage L, Afdeling I, paragraaf 9, regelingen betreffende de doorgifte en beschikbaarheid van gegevens ingevolge artikel IX, Afdelingen III en IV, en het hanteren van missierapporten ingevolge artikel VI, Afdeling I, lid 21, alsmede ondergeschikte aangelegenheden van bestuurlijke of technische aard worden overeengekomen binnen de „Open Luchtruim"-Overlegcommissie en worden niet beschouwd als wijzigingen op dit Verdrag.

De „Open Luchtruim"-Overlegcommissie verzoekt om gebruikmaking van de faciliteiten en administratieve ondersteuning van het Conflict Preventie Centrum van de Conferentie over Veiligheid en Samenwerking in Europa, of andere bestaande faciliteiten te Wenen, tenzij zij anders besluit.

Bepalingen betreffende de werkwijze van de „Open Luchtruim"-Overlegcommissie zijn uiteengezet in Bijlage L bij dit Verdrag.

Elke Staat-Partij verstrekt op het tijdstip van nederlegging van zijn akte van bekrachtiging bij één van beide Depositarissen aan alle andere Staten-Partijen, ter beoordeling, een lijst van het aangewezen personeel dat alle met het uitvoeren van observatievluchten verband houdende taken zal verrichten voor die Staat-Partij, met inbegrip van de controle op de verwerking van de door sensoren verzamelde gegevens. Bedoelde lijst van aangewezen personeel mag nimmer meer dan 400 personen omvatten. In de lijst dient voor iedere daarin opgenomen persoon te zijn vermeld de naam, het geslacht, de geboortedatum en -plaats, het paspoortnummer en de functie. Elke Staat-Partij heeft het recht zijn lijst van aangewezen personeel te wijzigen tot 30 dagen na de inwerkingtreding van dit Verdrag en daarna eenmaal per zes maanden.

Ingeval een in de oorspronkelijke of gewijzigde lijst opgenomen persoon onaanvaardbaar is voor een Staat-Partij die de lijst beoordeelt, stelt die Staat-Partij uiterlijk 30 dagen na de ontvangst van elke lijst de Staat-Partij die de lijst heeft verstrekt ervan in kennis dat de betrokken persoon niet wordt aanvaard wat de bezwaar makende Staat-Partij betreft. Personen die niet binnen die termijn van 30 dagen onaanvaardbaar zijn verklaard, worden geacht te zijn aanvaard. Ingeval een Staat-Partij later bepaalt dat een persoon onaanvaardbaar is, stelt hij de Staat-Partij die de betrokken persoon heeft aangewezen daarvan in kennis. Personen die onaanvaardbaar zijn verklaard, worden verwijderd van de lijst die eerder was voorgelegd aan de bezwaar makende Staat-Partij.

De geobserveerde Partij verstrekt de visa en andere documenten die vereist zijn om te verzekeren dat elke aanvaarde persoon kan worden toegelaten tot het grondgebied van die Staat-Partij en aldaar kan verblijven met het oog op de verrichting van taken verband houdende met het uitvoeren van observatievluchten, met inbegrip van het controleren van het verwerken van de door sensoren verzamelde gegevens. Deze visa en andere documenten worden verstrekt:

Teneinde hun functies doeltreffend te kunnen uitoefenen, worden aan de leden van het in overeenstemming met de bepalingen van Afdeling I, eerste lid, van dit artikel aangewezen personeel, ten behoeve van de toepassing van dit Verdrag en niet in hun persoonlijk voordeel, de voorrechten en immuniteiten verleend die diplomatieke ambtenaren genieten op grond van artikel 29, artikel 30, tweede lid, artikel 31, eerste, tweede en derde lid, en de artikelen 34 en 35 van het Verdrag van Wenen inzake diplomatiek verkeer van 18 april 1961, hierna te noemen het Verdrag van Wenen. Bovendien worden aan het aangewezen personeel de voorrechten verleend die diplomatieke ambtenaren genieten op grond van artikel 36, eerste lid, letter b, van het Verdrag van Wenen, behalve met betrekking tot goederen waarvan de invoer of uitvoer is verboden door de wet of is onderworpen aan quarantainebepalingen.

Bedoelde voorrechten en immuniteiten worden aan de leden van het aangewezen personeel verleend voor het gehele tijdvak vanaf de binnenkomst op tot het vertrek van het grondgebied van de geobserveerde Partij, en daarna ten aanzien van handelingen die eerder zijn verricht in de uitoefening van hun officiële functies. Bedoeld personeel geniet ook tijdens de doorreis over het grondgebied van andere Staten-Partijen de voorrechten en immuniteiten die aan diplomatieke ambtenaren worden verleend op grond van artikel 40, eerste lid, van het Verdrag van Wenen.

Van de immuniteit van rechtsmacht kan afstand worden gedaan door de observerende Partij ingeval deze de rechtsgang zou belemmeren en daarvan afstand kan worden gedaan zonder afbreuk te doen aan de bepalingen van dit Verdrag. Van de immuniteit van leden van het personeel die geen onderdaan zijn van de observerende Partij kan slechts afstand worden gedaan door Staten-Partijen waarvan zij onderdaan zijn. Het doen van afstand van immuniteit dient uitdrukkelijk te geschieden.

Onverminderd hun voorrechten en immuniteiten of de in dit Verdrag vervatte rechten van de observerende Partij, is het aangewezen personeel verplicht de wetten en voorschriften van de geobserveerde Partij te eerbiedigen.

De vervoermiddelen van het personeel genieten dezelfde immuniteiten van onderzoek, vordering, beslaglegging of executoriale maatregelen als die van een diplomatieke zending op grond van artikel 22, derde lid, van het Verdrag van Wenen, tenzij in dit Verdrag anders is bepaald.

Uitsluitend voor de toepassing van de artikelen II tot en met IX en artikel XI, alsmede de Bijlagen A tot en met I en Bijlage K bij dit Verdrag, worden het Koninkrijk België, het Groothertogdom Luxemburg en het Koninkrijk der Nederlanden beschouwd als één StaatPartij, hierna te noemen de Benelux.

Onverminderd de bepalingen van artikel XV, kunnen de bovengenoemde Staten-Partijen deze regeling beëindigen door middel van een kennisgeving aan alle andere Staten-Partijen. Deze regeling wordt dan geacht te eindigen op de eerstvolgende 31ste december na de termijn van 60 dagen te rekenen vanaf die kennisgeving.

Dit Verdrag wordt voor onbepaalde tijd gesloten.

Een Staat-Partij heeft het recht zich uit dit Verdrag terug te trekken. Een Staat-Partij die voornemens is zich terug te trekken, doet ten minste zes maanden vóór de datum van zijn voorgenomen terugtrekking kennisgeving van zijn besluit zich terug te trekken aan één van beide Depositarissen, alsmede aan alle andere Staten-Partijen. De Depositarissen stellen alle andere Staten-Partijen op de hoogte van deze kennisgeving.

Ingeval een Staat-Partij in overeenstemming met het tweede lid van dit artikel kennisgeving doet van zijn besluit zich uit dit Verdrag terug te trekken, beleggen de Depositarissen ten minste 30 dagen en ten hoogste 60 dagen na de ontvangst van die kennisgeving een conferentie van de Staten-Partijen, teneinde de gevolgen van die terugtrekking voor het Verdrag te bestuderen.

Elke Staat-Partij heeft het recht wijzigingen op dit Verdrag voor te stellen. De tekst van elk wijzigingsvoorstel wordt ingediend bij één van beide Depositarissen, die het ter bestudering toezendt aan alle Staten-Partijen. Indien daarom door ten minste drie Staten-Partijen wordt verzocht binnen een termijn van 90 dagen na de toezending van het wijzigingsvoorstel, beleggen de Depositarissen een conferentie van de Staten-Partijen teneinde het wijzigingsvoorstel te bestuderen. Deze conferentie begint ten vroegste 30 dagen en uiterlijk 60 dagen na de ontvangst van het derde daartoe strekkende verzoek.

Een wijziging op dit Verdrag dient te worden goedgekeurd door alle Staten-Partijen, hetzij door middel van een schriftelijke kennisgeving van hun goedkeuring, gericht aan een Depositaris binnen een termijn van 90 dagen na de toezending van het wijzigingsvoorstel, hetzij door middel van de uitdrukking van hun goedkeuring tijdens een in overeenstemming met het eerste lid van dit artikel belegde conferentie. Een aldus goedgekeurde wijziging dient te worden bekrachtigd in overeenstemming met de bepalingen van artikel XVII, eerste lid, en wordt van kracht 60 dagen na de nederlegging van de akten van bekrachtiging door de Staten-Partijen.