Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 2 września 2013 r. w sprawie licencjonowania personelu lotniczego

Treść rozporządzenia

Na podstawie art. 104 ust. 1 pkt 1-5 w związku z art. 94 ust. 8 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze zarządza się, co następuje:

Rozdział 1. Przepisy ogólne

§ 1.

Rozporządzenie określa:

1) wzory licencji;

2) uprawnienia przyznawane i wpisywane do licencji;

3) szczegółowe wymagania dla poszczególnych rodzajów licencji, dotyczące kwalifikacji lotniczych w zakresie wiedzy, umiejętności i praktyki;

4) szczegółowe warunki i sposób:

5) szczegółowe warunki wykonywania uprawnień wynikających z licencji;

6) specjalności personelu lotniczego wykonującego czynności w załodze statków powietrznych i inne czynności lotnicze, w stosunku do których wprowadza się wymóg posiadania licencji.

§ 2.

Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o:

1) Dzienniku Urzędowym - rozumie się przez to Dziennik Urzędowy Urzędu Lotnictwa Cywilnego, o którym mowa w art. 23 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze;

2) egzaminatorze praktycznym - rozumie się przez to członka komisji egzaminacyjnej, o której mowa w art. 99 ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze, upoważnionego do przeprowadzenia części praktycznej egzaminu państwowego;

3) egzaminatorze teoretycznym - rozumie się przez to członka komisji egzaminacyjnej, o której mowa w art. 99 ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze, upoważnionego do przeprowadzenia części teoretycznej egzaminu państwowego;

4) egzaminie państwowym - rozumie się przez to egzamin składający się z części teoretycznej i praktycznej, składany przed komisją egzaminacyjną albo organizacją szkoleniową zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 99 ust. 6 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze;

5) egzaminie praktycznym - rozumie się przez to część praktyczną egzaminu państwowego;

6) egzaminie teoretycznym - rozumie się przez to część teoretyczną egzaminu państwowego;

7) Konwencji - rozumie się przez to Konwencję o międzynarodowym lotnictwie cywilnym, sporządzoną w Chicago dnia 7 grudnia 1944 r. ;

8) licencjach - rozumie się przez to licencje:

• pilota samolotowego turystycznego - rozumie się przez to licencję pilota samolotowego,

• pilota śmigłowcowego turystycznego - rozumie się przez to licencję pilota śmigłowcowego,

• pilota sterowcowego turystycznego - rozumie się przez to licencję pilota sterowcowego,

• pilota balonowego - rozumie się przez to licencję pilota balonu wolnego,

9) PPL(A) - rozumie się przez to licencję pilota samolotowego turystycznego;

10) CPL(A) - rozumie się przez to licencję pilota samolotowego zawodowego;

11) ATPL(A) - rozumie się przez to licencję pilota samolotowego liniowego;

12) MPL - rozumie się przez to licencję pilota samolotowego w załodze wieloosobowej;

13) PPL(H) - rozumie się przez to licencję pilota śmigłowcowego turystycznego;

14) CPL(H) - rozumie się przez to licencję pilota śmigłowcowego zawodowego;

15) ATPL(H) - rozumie się przez to licencję pilota śmigłowcowego liniowego;

16) SPL - rozumie się przez to licencję pilota szybowcowego;

17) PPL(AS) - rozumie się przez to licencję pilota sterowcowego turystycznego;

18) CPL(AS) - rozumie się przez to licencję pilota sterowcowego zawodowego;

19) BPL - rozumie się przez to licencję pilota balonowego;

20) PPL(AG) - rozumie się przez to licencję pilota wiatrakowcowego;

21) CPL(AG) - rozumie się przez to licencję pilota wiatrakowcowego zawodowego;

22) FNL - rozumie się przez to licencję nawigatora lotniczego;

23) FEL - rozumie się przez to licencję mechanika pokładowego;

24) FDL - rozumie się przez to licencję dyspozytora lotniczego;

25) FRL - rozumie się przez to licencję radiooperatora pokładowego;

26) MML - rozumie się przez to licencję mechanika lotniczego obsługi technicznej statków powietrznych innych niż samoloty i śmigłowce oraz obsługi statków powietrznych wymienionych w załączniku II do rozporządzenia nr 216/2008;

27) LAPL(A) - rozumie się przez to licencję pilota samolotowego rekreacyjnego;

28) LAPL(H) - rozumie się przez to licencję pilota śmigłowcowego rekreacyjnego;

29) LAPL(S) - rozumie się przez to licencję pilota szybowcowego rekreacyjnego;

30) LAPL(B) - rozumie się przez to licencję pilota balonowego rekreacyjnego;

31) IFR - rozumie się przez to przepisy dla lotów według wskazań przyrządów;

32) VFR - rozumie się przez to przepisy dla lotów z widocznością;

33) obcej licencji - rozumie się przez to licencję wydaną lub potwierdzoną przez właściwy organ państwa obcego;

34) orzeczeniu lotniczo-lekarskim - rozumie się przez to orzeczenie o braku przeciwwskazań do wykonywania funkcji członka personelu lotniczego, o którym mowa w art. 110 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze;

35) Prezesie Urzędu - należy przez to rozumieć Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego;

36) rozporządzeniu nr 216/2008 - rozumie się przez to rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 216/2008 z dnia 20 lutego 2008 r. w sprawie wspólnych zasad w zakresie lotnictwa cywilnego i utworzenia Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa Lotniczego oraz uchylające dyrektywę Rady 91/670/EWG, rozporządzenie (WE) nr 1592/2002 i dyrektywę 2004/36/WE ;

37) rozporządzeniu nr 2042/2003 - rozumie się przez to rozporządzenie Komisji (WE) nr 2042/2003 z dnia 20 listopada 2003 r. w sprawie nieprzerwanej zdatności do lotu statków powietrznych oraz wyrobów lotniczych, części i wyposażenia, a także w sprawie zezwoleń udzielanych instytucjom i personelowi zaangażowanym w takie zadania ;

38) rozporządzeniu nr 1178/2011 - rozumie się przez to rozporządzenie Komisji (UE) nr 1178/2011 z dnia 3 listopada 2011 r. ustanawiające wymagania techniczne i procedury administracyjne odnoszące się do załóg w lotnictwie cywilnym zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 216/2008 ;

39) rozporządzeniu w sprawie certyfikacji - rozumie się przez to rozporządzenie wydane na podstawie art. 163 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze;

40) uprawnieniu - rozumie się przez to upoważnienie wpisane do licencji lub związane z licencją i stanowiące jej część określające szczególne warunki, możliwości lub ograniczenia odnoszące się do takiej licencji w odniesieniu w szczególności do klasy lub typu statku powietrznego lub warunków lotu;

41) Urzędzie - należy przez to rozumieć Urząd Lotnictwa Cywilnego;

42) uprawnieniu uzupełniającym w zakresie języka - rozumie się przez to upoważnienie wpisane do licencji i stanowiące jej część, określające biegłość językową posiadacza na poziomie minimum 4 operacyjnym według skali klasyfikacji podanej w Dodatku A do Załącznika 1 do Konwencji;

43) ustawie - rozumie się przez to ustawę z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze;

44) Załączniku 1 - rozumie się przez to Załącznik 1 do Konwencji (Dz. Urz. ULC z 2008 r. Nr 1, poz. 6).

§ 3.

1) PPL(A), CPL(A), ATPL(A), MPL, PPL(H), CPL(H), ATPL(H), SPL, PPL(AS), CPL(AS), BPL;

2) FNL, FEL, FDL, MML, FRL;

3) PPL(AG), CPL(AG).

§ 4.

Do spraw określonych w rozporządzeniu w odniesieniu do licencji, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 1 i 2, stosuje się normy i zalecane metody postępowania określone w Załączniku 1, z wyjątkiem norm oraz zalecanych metod postępowania określonych w pkt 1.1, 1.2.6.1.1, 1.2.9.4, 2.1.1.1, 2.4.6.1.1.1, 4.6.1.1, 6.3.1.2.1, 6.3.1.3, 6.3.2.2.1 i 6.4.2.2.1 oraz w załączniku 2 i 4 do tego Załącznika.

§ 5.

§ 6.

Rozdział 2. Uprawnienia przyznawane i wpisywane do licencji oraz szczegółowe warunki i sposób wydawania, przedłużania, wznawiania, wymiany, cofania, ograniczania, zawieszania i przywracania licencji oraz wynikających z nich uprawnień

§ 7.

§ 8.

§ 9.

§ 10.

1) po uzyskaniu uprawnienia wpisywanego do licencji;

2) po przedłużeniu, utracie lub przywróceniu ważności uprawnienia uzupełniającego w zakresie języka;

3) po wznowieniu lub przywróceniu ważności uprawnienia, o którym mowa w pkt 1, które uprzednio nie było wpisane do licencji;

4) po przywróceniu ważności licencji lub wpisanego do niej uprawnienia;

5) w razie zmiany danych osobowych wpisywanych do licencji;

6) w razie konieczności sprostowania błędu;

7) po zapełnieniu miejsc na wpisy;

8) w razie uszkodzenia dokumentu licencji;

9) w razie dokonania wpisu niestandardowego.

1) członek personelu lotniczego informuje pisemnie Prezesa Urzędu o dacie i okolicznościach utraty lub zniszczenia dokumentu licencji;

2) jest wydawany duplikat dokumentu, który znajduje się w teczce osobowej członka personelu lotniczego, uaktualniony w zakresie ważności uprawnień, na podstawie protokołów ze sprawdzenia wiedzy i umiejętności oraz innych dokumentów dotyczących posiadanych uprawnień i ograniczeń, znajdujących się w tej teczce osobowej.

§ 11.

1) określa się okres zawieszenia;

2) można wskazać termin i sposób spełnienia wymagań określonych w art. 96 ust. 1 ustawy niezbędnych do przywrócenia zawieszonej licencji lub uprawnienia.

§ 12.

Rozdział 3. Szczegółowe warunki i sposób uznawania, zawieszania uznania, cofania uznania, przywracania uznania obcych licencji oraz wynikających z nich uprawnień wydanych przez właściwy organ obcego państwa

§ 13.

Uznanie obcych licencji stwierdzających posiadanie kwalifikacji niezbędnych do uzyskania licencji, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 1, następuje zgodnie z art. 8 ust. 1 oraz częścią A załącznika III do rozporządzenia nr 1178/2011, z zastrzeżeniem § 14.

§ 14.

1) zostało wydane zgodnie z wymaganiami Załącznika 1;

2) zostało wydane przez państwo, z którym Rzeczpospolita Polska zawarła umowę o uznawaniu orzeczeń lotniczo-lekarskich;

3) zostało wydane zgodnie z art. 106 ust. 1 ustawy.

§ 15.

Osoba ubiegająca się o uznanie obcej licencji stwierdzającej posiadanie kwalifikacji niezbędnych do uzyskania licencji, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 2 i 3, powinna:

1) złożyć do Prezesa Urzędu wniosek o uznanie obcej licencji wraz z kopią tej licencji;

2) uzyskać pozytywny wynik egzaminu praktycznego przed egzaminatorem praktycznym w zakresie wymaganym do wydania licencji odpowiedniej dla kwalifikacji stwierdzonych w obcej licencji, która jest przedmiotem uznania;

3) przedstawić orzeczenie lotniczo-lekarskie spełniające co najmniej jeden z następujących warunków:

4) posiadać ważne uprawnienia, które odpowiadają uprawnieniom wpisywanym do licencji, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 2 i 3.

§ 16.

Prezes Urzędu może wystąpić do właściwego organu państwa obcego, który wydał obcą licencję albo orzeczenie lotniczo-lekarskie, o którym mowa w § 15 pkt 3 lit. a lub b, o potwierdzenie ważności tych dokumentów.

§ 17.

§ 18.

Uznanie obcej licencji uprawnia jej posiadacza do wykonywania lotów i innych czynności lotniczych w zakresie określonym w decyzji o uznaniu.

§ 19.

1) uznanie obcej licencji lub uprawnienia wynikającego z licencji w przypadkach, o których mowa w art. 100 ustawy;

2) obcą licencję lub uprawnienie wynikające z tej licencji, jeżeli takie prawo wynika z wiążącej Rzeczpospolitą Polską umowy międzynarodowej lub przepisów międzynarodowych.

§ 20.

Przepisy niniejszego rozdziału stosuje się odpowiednio do dokumentów równoważnych licencjom, o których mowa w § 3, wydanych lub potwierdzonych przez właściwy organ państwa obcego.

Rozdział 4. Szczegółowe warunki i sposób prowadzenia szkolenia lotniczego oraz uzyskiwania kwalifikacji lotniczych

§ 21.

§ 22.

Szkolenie lotnicze składa się z:

1) szkolenia teoretycznego - w celu uzyskania licencji, o których mowa w § 3;

2) szkolenia praktycznego na ziemi i w locie - w celu uzyskania licencji, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 oraz ust. 2, a także FNL, FEL i FRL;

3) szkolenia praktycznego na ziemi - w celu uzyskania FDL i MML;

4) uzupełniającego szkolenia praktycznego - w formie nadzorowanej praktyki lotniczej, w zakresie wymaganym dla uzyskania uprawnień instruktorskich do licencji, o których mowa § 3 ust. 1 pkt 2 i 3 - na warunkach określonych w załączniku nr 3 do rozporządzenia.

§ 23.

Szkolenie praktyczne na ziemi i w locie prowadzi się na statkach powietrznych spełniających wymagania określone w art. 31 ust. 1 ustawy lub na polskich państwowych statkach powietrznych, które odpowiadają rodzajowi i zakresowi szkolenia, a w odniesieniu do szkolenia pilotów również przy zastosowaniu odpowiednich do rodzaju i zakresu szkolenia szkoleniowych urządzeń symulacji lotu określonych w rozporządzeniu nr 1178/2011.

§ 24.

Uczestnik szkolenia teoretycznego lub praktycznego prowadzonego w celu uzyskania licencji, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2, a także wpisywanych do nich uprawnień, powinien spełniać wymagania określone w załączniku III do rozporządzenia nr 216/2008, załączniku I (Część FCL) i załączniku IV (Część MED) do rozporządzenia nr 1178/2011.

§ 25.

§ 26.

1) w organizacji szkolenia lotniczego zatwierdzonej zgodnie z wymaganiami rozporządzenia nr 2042/2003;

2) w organizacji obsługi technicznej statków powietrznych, certyfikowanej do obsługi danego typu statku powietrznego, w zakresie obsługi, której dotyczy szkolenie, po każdorazowym zatwierdzeniu szkolenia przez Prezesa Urzędu;

3) w ośrodku szkolenia mechaników lotniczych obsługi technicznej;

4) u producenta statku powietrznego, po każdorazowym zatwierdzeniu szkolenia przez Prezesa Urzędu.

§ 27.

Ośrodek szkolenia lotniczego prowadzi szkolenie lotnicze w zakresie objętym posiadanym certyfikatem wydanym na podstawie art. 160 ust. 3 pkt 2 ustawy.

§ 28.

1) zgodnie z zatwierdzonymi przez Prezesa Urzędu do użytku w tym ośrodku i wprowadzonymi w życie instrukcjami wykonawczymi oraz dokumentami regulaminowymi:

2) z udziałem kadry dydaktycznej posiadającej kwalifikacje i uprawnienia odpowiednie do rodzaju i zakresu szkolenia lotniczego;

3) przy wykorzystaniu bazy dydaktycznej odpowiedniej do rodzaju i zakresu szkolenia lotniczego;

4) przy wykorzystaniu statków powietrznych albo szkoleniowych urządzeń symulacji lotu, odpowiednich do rodzaju i zakresu szkolenia lotniczego.

1) aktualizuje dokumenty, o których mowa w ust. 1 pkt 1, stosownie do zmian w przepisach prawa lotniczego, zmian w funkcjonowaniu lub wyposażeniu ośrodka szkolenia lotniczego oraz przedkłada te dokumenty Prezesowi Urzędu do zatwierdzenia;

2) prowadzi szkolenie w zakresie określonym w otrzymanym certyfikacie lub zgodnie z programami szkoleń lotniczych specjalistycznych, o których mowa w ust. 4;

3) informuje Prezesa Urzędu o planowanych kursach szkoleniowych lub szkoleniach indywidualnych przed rozpoczęciem kursu lub szkolenia.

§ 29.

1) dokończenia szkolenia lotniczego rozpoczętego wcześniej w innym certyfikowanym ośrodku szkolenia lotniczego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub w państwie obcym;

2) przywrócenia albo wznowienia licencji lub uprawnienia;

3) wydania licencji na podstawie obcej licencji lub dokumentu równoważnego stwierdzającego posiadane kwalifikacje dotyczące specjalności członka personelu lotniczego wydanych lub potwierdzonych przez właściwy organ państwa obcego.

§ 30.

Prowadzący szkolenie lotnicze wystawia zaświadczenie o ukończeniu szkolenia lotniczego albo jego części.

Rozdział 5. Szczegółowe warunki i sposób sprawdzania kwalifikacji lotniczych w zakresie wiedzy, umiejętności i praktyki

§ 31.

Sprawdzenie kwalifikacji lotniczych w zakresie wiedzy, umiejętności i praktyki, zwane dalej „sprawdzeniem kwalifikacji lotniczych”, dotyczące licencji, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2, odbywa się zgodnie z przepisami załącznika I (Część FCL) do rozporządzenia nr 1178/2011, z uwzględnieniem § 32, 34 i 35.

§ 32.

1) w procesie szkolenia lotniczego teoretycznego i praktycznego, zgodnie z zatwierdzonymi programami szkolenia lotniczego;

2) przed wydaniem licencji lub uprawnienia;

3) w celu przedłużenia albo wznowienia ważności uprawnienia;

4) przed dokonaniem wpisu do licencji uprawnienia uzupełniającego w zakresie języka oraz przed dokonaniem wpisu do licencji upoważnienia do prowadzenia korespondencji radiotelefonicznej R/T w przypadku braku tego wpisu w posiadanej licencji;

5) jeżeli licencja została zawieszona na skutek powstania uzasadnionego przypuszczenia, że członek personelu lotniczego nie posiada wymaganej wiedzy lub umiejętności, w szczególności w wyniku badania wypadku albo incydentu lotniczego lub wykonywania czynności nadzoru lotniczego.

§ 33.

1) 12 miesięcy - jest przeprowadzane w okresie jego ważności, jednak nie wcześniej niż na 3 miesiące przed jej upływem;

2) 3 lata - jest przeprowadzane w okresie jego ważności, jednak nie wcześniej niż na 12 miesięcy przed jej upływem.

§ 34.

§ 35.

Rozdział 6. Szczegółowe warunki wykonywania uprawnień wynikających z licencji

§ 36.

Szczegółowe warunki wykonywania uprawnień wynikających z licencji, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, określa załącznik I (Część FCL) i załącznik IV (Część MED) do rozporządzenia nr 1178/2011, z uwzględnieniem § 37.

§ 37.

1) ważnego uprawnienia na klasę statku powietrznego oraz kwalifikacji potwierdzonych w dokumentacji osobistej pilota na dany wariant statku powietrznego w ramach klasy albo

2) wpisanego do licencji uprawnienia na typ statku powietrznego.

1) lotów próbnych kontrolnych w celu dokonania odnowienia ważności pozwolenia na wykonanie lotów,

2) prób w locie zgodnie z programem prób w locie, za zgodą Prezesa Urzędu, po wykazaniu posiadania odpowiedniej praktyki w ramach posiadanej licencji

• określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 53c ust. 1 ustawy.

1) stosuje się do programu prób w locie;

2) stosuje się do ustaleń instrukcji użytkowania w locie statku powietrznego, tymczasowej instrukcji użytkowania w locie statku powietrznego albo innego równoważnego dokumentu;

3) zgłasza organizatorowi prób każdy przypadek zagrożenia bezpieczeństwa lotu i okoliczności jego wystąpienia;

4) powstrzymuje się od wykonywania lotów próbnych kontrolnych i prób w locie, w przypadku gdy kwalifikacje niezbędne do wykonania tych lotów są wyższe niż kwalifikacje wynikające z wpisanych do jego licencji uprawnień, wyższe od kwalifikacji udokumentowanych w jego dokumentacji osobistej lub wyższe od rzeczywistego poziomu jego umiejętności.

§ 38.

1) licencji, z uwzględnieniem ograniczeń do niej wpisanych;

2) uprawnień wpisanych do licencji;

3) potwierdzeń odbycia szkoleń lotniczych specjalistycznych, o których mowa w rozdziale 4 załącznika nr 3 do rozporządzenia, wpisanych do osobistego dokumentu praktyki lotniczej.

1) orzeczeniem lotniczo-lekarskim, jeżeli jest ono wymagane;

2) dokumentem tożsamości ze zdjęciem;

3) zaktualizowanym osobistym dokumentem praktyki lotniczej.

1) licencji, z uwzględnieniem wpisanych do niej ograniczeń;

2) uprawnień lotniczych, wpisanych do jego licencji albo upoważnień wydanych przez zatrudniającą organizację obsługową.

1) ukończył z wynikiem pozytywnym szkolenie specjalistyczne w zakresie tego typu statku powietrznego w jednym z podmiotów, o których mowa w § 26 ust. 2, i posiada wpis typu statku powietrznego oraz praktyki do osobistego dokumentu praktyki lotniczej;

2) w ciągu ostatnich 2 lat wykazał się 6-miesięczną praktyką w obsłudze statków powietrznych wpisanych do dokumentu praktyki lotniczej mechanika lotniczego obsługi technicznej.

§ 39.

Członek personelu lotniczego i uczestnik szkolenia lotniczego odbywający szkolenie w celu uzyskania licencji lub uprawnienia powstrzymuje się od wykonywania czynności lotniczych w przypadku, gdy:

1) odczuwa dolegliwość fizyczną lub psychiczną, która utrudnia jemu wykonywanie tych czynności w sposób bezpieczny;

2) znajduje się pod wpływem środków ograniczających sprawność psychiczną lub fizyczną w szczególności:

§ 40.

Rozdział 7. Szczegółowe warunki i sposób prowadzenia rejestru personelu lotniczego

§ 41.

1) podstawowe dane osobowe członka personelu lotniczego:

2) osobisty numer członka personelu lotniczego, którym są oznaczane wszystkie wydane jemu licencje;

3) wykaz wszystkich licencji z uwzględnieniem:

4) dokumenty złożone w związku z ubieganiem się o wydanie licencji oraz o wydanie, przedłużenie albo wznowienie ważności wpisywanych do niej uprawnień;

5) protokoły z przeprowadzonych egzaminów państwowych wymaganych do wydania licencji lub do wydania, przedłużenia albo wznowienia ważności wpisywanych do niej uprawnień;

6) decyzje dotyczące cofnięcia, zmiany, zawieszenia i przywrócenia ważności licencji oraz wydania, wznowienia ważności i cofnięcia uprawnienia wpisywanego do licencji oraz prawomocne orzeczenia sądowe;

7) informacje dotyczące wypadków i incydentów lotniczych z udziałem członka personelu lotniczego;

8) pisemne informacje o dacie i okolicznościach utraty lub zniszczenia dokumentu licencji.

§ 42.

§ 43.

1) w razie śmierci albo uznania członka personelu lotniczego za zmarłego;

2) w razie cofnięcia wszystkich licencji.

1) 3 lat następujących po roku, w którym nastąpiła śmierć członka personelu lotniczego;

2) 10 lat następujących po roku, w którym członek personelu lotniczego został uznany za zmarłego;

3) 5 lat następujących po roku, w którym decyzja o cofnięciu ostatniej licencji stała się ostateczna.

Rozdział 8. Przepisy przejściowe i dostosowujące

§ 44.

1) uprawnienie dotyczące płatowca samolotu o masie startowej poniżej 5700 kg AF(A) - podlega wymianie na uprawnienie dotyczące płatowca, zespołu napędowego i systemów elektrycznych samolotu o masie startowej poniżej 5700 kg AFPP(A);

2) uprawnienie dotyczące płatowca śmigłowca o masie startowej poniżej 5700 kg AF(H) - podlega wymianie na uprawnienie dotyczące płatowca, zespołu napędowego i systemów elektrycznych śmigłowca o masie startowej poniżej 5700 kg AFPP(H);

3) uprawnienie dotyczące płatowca wiatrakowca o masie startowej poniżej 5700 kg AF(AG) - podlega wymianie na uprawnienie dotyczące płatowca, zespołu napędowego i systemów elektrycznych wiatrakowca o masie startowej poniżej 5700 kg AFPP(AG);

4) uprawnienie dotyczące zespołu napędowego samolotu o masie startowej poniżej 5700 kg PP(A) - podlega wymianie na uprawnienie dotyczące płatowca, zespołu napędowego i systemów elektrycznych samolotu o masie startowej poniżej 5700 kg AFPP(A)R;

5) uprawnienie dotyczące zespołu napędowego śmigłowca o masie startowej poniżej 5700 kg PP(H) - podlega wymianie na uprawnienie dotyczące płatowca, zespołu napędowego i systemów elektrycznych śmigłowca o masie startowej poniżej 5700 kg AFPP(H)R;

6) uprawnienie dotyczące zespołu napędowego wiatrakowca o masie startowej poniżej 5700 kg PP(AG) - podlega wymianie na uprawnienie dotyczące płatowca, zespołu napędowego i systemów elektrycznych wiatrakowca o masie startowej poniżej 5700 kg AFPP(AG)R;

7) uprawnienie dotyczące awioniki samolotu o masie startowej poniżej 5700 kg AV(A) - podlega wymianie na uprawnienie dotyczące awioniki i systemów elektrycznych statku powietrznego o masie startowej poniżej 5700 kg AV(A);

8) uprawnienie dotyczące awioniki śmigłowca o masie startowej poniżej 5700 kg AV(H) - podlega wymianie na uprawnienie dotyczące awioniki i systemów elektrycznych statku powietrznego o masie startowej poniżej 5700 kg AV(A);

9) uprawnienie dotyczące awioniki wiatrakowca o masie startowej poniżej 5700 kg AV(AG) - podlega wymianie na uprawnienie dotyczące awioniki i systemów elektrycznych statku powietrznego o masie startowej poniżej 5700 kg AV(A).

§ 45.

§ 46.

§ 47.

§ 48.

Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego dokonuje, na wniosek członka personelu lotniczego, wpisów uprawnień dodatkowych, o których mowa w przepisach FCL.800 oraz FCL.805 załącznika 1 do rozporządzenia nr 1178/2011, do licencji wydanej zgodnie z przepisami rozporządzenia, na podstawie wpisów wynikających z osobistego dokumentu praktyki lotniczej pilota.

§ 49.

Posiadacz uprawnienia instruktora szkolenia ogólnego klasy 1 FI1 lub uprawnienia instruktora szkolenia ogólnego klasy 2 FI2 wpisanego do licencji pilota szybowcowego PL(G) lub licencji pilota balonu wolnego PL(FB) otrzymuje uprawnienie instruktora uprawnionego do szkolenia instruktorów FI/FI wpisane do licencji pilota szybowcowego lub licencji pilota balonowego na podstawie wniosku złożonego do Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego po spełnieniu wymogu określonego przepisem FCL.905.FI (i) załącznika I do rozporządzenia nr 1178/2011.

Rozdział 9. Przepis końcowy

§ 50.

Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 7 dni od dnia ogłoszenia.

Załącznik nr 1 - Nazwy specjalności członka personelu lotniczego i symbole licencji

Nazwy dla poszczególnych rodzajów licencji są zamieszczone w poniższej tabeli wraz z symbolami licencji:

Załącznik nr 2 - Licencje członków personelu lotniczego (wzór)

patrz oryginał

Załącznik nr 3 - Szczegółowe wymagania dla poszczególnych rodzajów licencji oraz rodzaje uprawnień wpisywanych do tych licencji

Rozdział 1. Określenia i przepisy wspólne

1) Części - 66 - jeżeli licencja lub uprawnienie odpowiada wymaganiom określonym w rozporządzeniu nr 2042/2003;

2) ICAO - jeżeli licencja lub uprawnienie odpowiada wymaganiom określonym w Załączniku 1;

3) PART - FCL - jeżeli licencja lub uprawnienie odpowiada wymaganiom określonym w rozporządzeniu nr 1178/2011.

Rozdział 2. Szczegółowe wymagania dla licencji pilota wiatrakowcowego PPL(AG) i licencji pilota wiatrakowcowego zawodowego CPL(AG) dotyczące zakresu szkolenia lotniczego i wymaganej praktyki

1) prawo lotnicze: przepisy międzynarodowe i krajowe, w tym przepisy dotyczące licencji pilota wiatrakowcowego turystycznego i uprawnień, które mogą zostać do niej wpisane, oraz przepisy i procedury dotyczące ruchu lotniczego, służb i organów ruchu lotniczego;

2) wiedza ogólna o wiatrakowcu: konstrukcja i funkcjonowanie płatowca i jego systemów, zespoły napędowe, systemy i przyrządy pokładowe oraz ocena zdatności do lotu;

3) osiągi i planowanie lotu: masa i wyważenie, osiągi przy starcie i lądowaniu, podczas lotu poziomego, wznoszącego i ze zniżaniem, operacyjny plan lotu i plan lotu na potrzeby ruchu lotniczego;

4) człowiek - możliwości i ograniczenia: podstawowa wiedza o fizjologii i psychologii człowieka oraz wpływie warunków lotu, chorób, higieny, środków ograniczających sprawność psychiczną lub fizyczną pilota w postaci leków i środków psychotropowych oraz innych środków o podobnym działaniu, czynnik ludzki w lotnictwie;

5) meteorologia: wiedza o atmosferze, czynnikach meteorologicznych i zjawiskach atmosferycznych zagrażających bezpieczeństwu lotu, organizacja osłony meteorologicznej lotnictwa, informacje meteorologiczne na potrzeby lotnictwa, ich pozyskiwanie, interpretacja i wykorzystywanie, klimatologia i jej wykorzystanie na potrzeby lotnictwa;

6) nawigacja: kula ziemska i jej odwzorowania na mapach, odległości i kierunki, plany, mapy i odwzorowania kartograficzne, ich odczytywanie i wykorzystanie w różnych rodzajach lotów, wysokość i poziom lotu, nastawianie wysokościomierzy ciśnieniowych, nawigacja zliczeniowa, wykorzystanie kalkulatorów nawigacyjnych, czas - średni lokalny i uniwersalny koordynowany, strefy czasowe, czas wschodu i zachodu słońca, radionawigacja, systemy radionawigacyjne, rodzaje i wykorzystanie pokładowych urządzeń radionawigacyjnych, nawigacja radarowa, transponder;

7) procedury operacyjne: przepisy międzynarodowe i krajowe o eksploatacji statków powietrznych, poszukiwanie i ratownictwo, badanie wypadków i incydentów lotniczych, procedury antyhałasowe, skutki naruszenia przepisów lotniczych;

8) zasady lotu: aerodynamika podstawowa, aerodynamika wirnika, kinematyka i mechanika jego ruchu, autorotacja, lot z prędkością postępową, mechanika podstawowych elementów lotu, sterowanie położeniem przestrzennym, stateczność, obciążenia konstrukcji w locie, wibracje i ich działanie na konstrukcję wiatrakowca, obciążenia konstrukcji w locie, mechanika ruchu wiatrakowca na ziemi i obciążenia jego konstrukcji, przy układach podwozia z kołem przednim i ogonowym, specyficzne zagrożenia lotu wiatrakowca;

9) łączność: frazeologia radiotelefoniczna w języku polskim lub języku angielskim, procedury radiotelefoniczne stosowane przy próbach naziemnych radiostacji, nawiązywanie i prowadzenie łączności, zezwolenia, instrukcje, ostrzeżenia i informacje, łączność w niebezpieczeństwie i sytuacjach naglących, postępowanie w przypadku utraty łączności;

10) ogólne bezpieczeństwo lotów: wiatrakowiec - zasady bezpiecznego zachowania na pokładzie, wykorzystanie wyposażenia bezpieczeństwa, wyposażenia ratowniczego wiatrakowca oraz osobistego załogi i pasażerów - zasady jego użycia, zagrożenia bezpieczeństwa ze strony wiatrakowca i jego ładunku, zagrożenia zewnętrzne ze strony innych statków powietrznych, warunków pogodowych, stanu nawierzchni lotniska, operacje przymusowych lądowań.

1) operacyjnego i nawigacyjnego przygotowania do lotu, oceny zdatności do lotu i obsługi naziemnej wiatrakowca;

2) procedur lotów w przestrzeni powietrznej nad lotniskiem albo lądowiskiem, środków ostrożności i procedur antykolizyjnych;

3) pilotowania wiatrakowca według VFR, podczas wykonywania manewrów charakterystycznych dla wiatrakowca;

4) kołowania, startu i lądowania przy wietrze o kierunku i prędkości akceptowanej instrukcją użytkowania wiatrakowca w locie;

5) operacji połączonej ze startem i lądowaniem na lądowiskach;

6) operacji awaryjnych, w tym symulowania awarii zespołu napędowego, przymusowego i zapobiegawczego lądowania, niesprawności wyposażenia oraz pożaru w locie;

7) przelotów VFR na podstawie zewnętrznych punktów orientacyjnych, nawigowania zliczeniowego i radionawigacji;

8) przylotów na lotniska kontrolowane i odlotów z lotnisk kontrolowanych, przelotów VFR w ruchu lotniczym kontrolowanym;

9) prowadzenia korespondencji radiotelefonicznej w języku polskim lub języku angielskim w lotach VFR, w ruchu lotniczym kontrolowanym i niekontrolowanym.

1) co najmniej 10 godzin lotu samodzielnego;

2) co najmniej 5 godzin przelotu samodzielnego, z włączeniem przelotu na odległość nie mniejszą niż 185 km (100 NM), podczas którego zostały wykonane dwa lądowania z całkowitym zatrzymaniem na dwóch różnych lotniskach; przelot samodzielny może mieścić się w ogólnym czasie lotów samodzielnych wymienionym w ppkt 1.

1) 50 godzin jako pilot dowódca wiatrakowca;

2) 10 godzin przelotu jako pilot dowódca wiatrakowca;

3) co najmniej 10 godzin lotu na dwusterze według wskazań przyrządów;

4) 10 godzin lotu w nocy, w tym nie mniej niż:

1) 100 godzin lotu na śmigłowcach, wykonane przez posiadacza CPL(H) lub ATPL(H), albo 50 godzin lotu na samolotach, wykonane przez posiadacza CPL(A) lub ATPL(A);

2) 50 godzin lotu na śmigłowcach, wykonane przez posiadacza PPL(H), albo 20 godzin lotu na samolotach, wykonane przez posiadacza PPL(A);

3) 10 godzin lotu na motoszybowcach turystycznych albo na szybowcach.

1) prawo lotnicze: przepisy międzynarodowe i krajowe, w tym przepisy dotyczące licencjonowania odnoszące się do licencji pilotów wiatrakowcowych i uprawnień, które mogą zostać do nich wpisane, oraz przepisy i procedury dotyczące ruchu lotniczego, służb i organów ruchu lotniczego oraz współdziałanie z nimi;

2) wiedza ogólna o wiatrakowcu: konstrukcja i funkcjonowanie płatowca i jego systemów, zespoły napędowe, systemy i przyrządy pokładowe oraz ocena zdatności do lotu;

3) osiągi i planowanie lotu: wpływ masy i wyważenia na osiągi i właściwości pilotażowe, określanie i praktyczne wykorzystanie danych o osiągach podczas wszystkich faz lotu, opracowanie operacyjnego planu lotu i planu lotu na potrzeby ruchu lotniczego;

4) człowiek - możliwości i ograniczenia: podstawowa wiedza o fizjologii i psychologii człowieka oraz wpływie warunków lotu, chorób, higieny, środków ograniczających sprawność psychiczną lub fizyczną pilota w postaci leków i środków psychotropowych oraz innych środków o podobnym działaniu, czynnik ludzki w lotnictwie;

5) meteorologia: wiedza o atmosferze, czynnikach meteorologicznych i zjawiskach atmosferycznych zagrażających bezpieczeństwu lotu, organizacja osłony meteorologicznej lotnictwa, informacje meteorologiczne na potrzeby lotnictwa, ich pozyskiwanie, interpretacja i wykorzystywanie; klimatologia i jej wykorzystanie na potrzeby lotnictwa;

6) nawigacja: kula ziemska i jej odwzorowania na mapach, odległości i kierunki, plany, mapy i odwzorowania kartograficzne, ich odczytywanie i wykorzystanie w różnych rodzajach lotów, wysokość i poziom lotu, nastawianie wysokościomierzy ciśnieniowych, nawigacja zliczeniowa, wykorzystanie kalkulatorów nawigacyjnych, czas - średni lokalny i uniwersalny koordynowany, strefy czasowe, czas wschodu i zachodu słońca, radionawigacja, systemy radionawigacyjne, rodzaje i wykorzystanie pokładowych urządzeń radionawigacyjnych, nawigacja radarowa, transponder, metody nawigowania stosowane w profesjonalnych operacjach lotniczych;

7) procedury operacyjne: korzystanie z dokumentacji operacyjnej i nawigacyjnej, przepisy międzynarodowe i krajowe o eksploatacji statków powietrznych, poszukiwanie i ratownictwo, badanie wypadków i incydentów lotniczych, procedury antyhałasowe, procedury operacyjne stosowane podczas przewozu ładunków niebezpiecznych, rodzaje ładunków niebezpiecznych, wymagania i praktyki dotyczące informowania pasażerów o zasadach bezpieczeństwa łącznie z zapewnianiem obserwacji zachowania pasażerów podczas wchodzenia i wychodzenia oraz na pokładzie, skutki naruszenia przepisów lotniczych;

8) zasady lotu: aerodynamika podstawowa, aerodynamika wirnika, kinematyka i mechanika jego ruchu, autorotacja, lot z prędkością postępową, mechanika podstawowych elementów lotu, sterowanie położeniem przestrzennym, stateczność, obciążenia konstrukcji w locie, wibracje oraz ich wpływ na konstrukcję wiatrakowca, obciążenia konstrukcji w locie, mechanika ruchu wiatrakowca na ziemi i obciążenia jego konstrukcji przy układach podwozia z kołem przednim i ogonowym, specyficzne zagrożenia lotu wiatrakowca;

9) łączność: frazeologia radiotelefoniczna w języku polskim lub języku angielskim, procedury radiotelefoniczne stosowane przy próbach naziemnych radiostacji, nawiązywanie i prowadzenie łączności podczas lotu we wszystkich klasach przestrzeni powietrznej, zezwolenia, instrukcje, ostrzeżenia i informacje, łączność w niebezpieczeństwie i sytuacjach naglących, procedury postępowania w przypadku utraty łączności;

10) ogólne bezpieczeństwo lotów: wiatrakowiec - zasady bezpiecznego zachowania na pokładzie, wykorzystanie wyposażenia bezpieczeństwa, wyposażenia ratowniczego wiatrakowca oraz osobistego załogi i pasażerów - zasady jego użycia, zagrożenia bezpieczeństwa ze strony wiatrakowca i jego ładunku, zagrożenia zewnętrzne ze strony innych statków powietrznych, warunków pogodowych, stanu nawierzchni lotniska, operacje przymusowych lądowań.

1) operacyjnego i nawigacyjnego przygotowania do lotu, oceny zdatności do lotu i obsługi naziemnej wiatrakowca;

2) wykonania procedur lotów w przestrzeni powietrznej nad lotniskiem albo lądowiskiem, zachowania środków ostrożności i procedur antykolizyjnych;

3) pilotowania wiatrakowca według zewnętrznych punktów oceny położenia w locie z widocznością podczas wykonywania wszystkich manewrów normalnych charakterystycznych dla wiatrakowca;

4) wykonania: startów i lądowań przy wietrze o kierunku i prędkości akceptowanych przez instrukcję użytkowania śmigłowca w locie, operacji połączonych ze startem i lądowaniem na lądowiskach, stromego podejścia do lądowania;

5) wykonania symulowanych lądowań przymusowych, postępowania w sytuacji symulowanej niesprawności wyposażenia wiatrakowca i niesprawności silników, sterów, układów elektrycznych i hydraulicznych;

6) wykonania lotu wyłącznie według wskazań przyrządów, bez widoczności, obejmującego:

7) wykonania przelotu VFR na podstawie zewnętrznych punktów orientacyjnych, nawigowania zliczeniowego i radionawigacji;

8) wykonania przylotu na lotnisko kontrolowane i odlotu z lotniska kontrolowanego, przelotu VFR w ruchu lotniczym kontrolowanym;

9) prowadzenia korespondencji radiotelefonicznej w języku polskim lub języku angielskim w lotach VFR, w ruchu lotniczym kontrolowanym i niekontrolowanym;

10) wykonywania lotów nocnych VFR.

1) instruktora wiatrakowcowego:

2) pilota doświadczalnego klasy 3, 2 lub 1;

3) IR - do lotów IFR.

1) korzystania ze wszystkich uprawnień wynikających z PPL(AG);

2) wykonywania za wynagrodzeniem czynności pilota dowódcy i drugiego pilota na wszystkich wiatrakowcach zgodnie z posiadanymi ważnymi uprawnieniami;

3) wykonywania czynności lotniczych wynikających z ważnych uprawnień lotniczych wpisanych do jego licencji.

1) szkolenie teoretyczne w zakresie wymaganym w celu uzyskania CPL(AG);

2) szkolenie praktyczne według programu określającego minimalne wymagane liczby lotów i minimalny czas lotów szkoleniowych z uwzględnieniem wyjściowej praktyki lotniczej kandydata, właściwości wiatrakowca, rodzaju jego napędu i wyposażenia.

1) 6 godzin lotu jako dowódca;

2) 12 startów i 12 lądowań;

3) odbędzie co najmniej lot kontrolny z udziałem instruktora.

1) PPL(AG);

2) kwalifikacje do lotów na typie wiatrakowca, na którym ma być szkolony w nocy, oraz nalot w wymiarze co najmniej 10 godzin w charakterze dowódcy.

1) odmienność warunków widzialności obiektów orientacyjnych w nocy, odmienność sytuacji świetlnej i dziennej konfiguracji obiektów, orientacja usytuowania lotniska wobec punktów świetlnych, identyfikacja osiedli, dróg, torów oraz położenia i oświetlenia lotniska zapasowego;

2) konieczność adaptacji wzroku i oszczędnego używania oświetlenia kabiny lub latarki ręcznej;

3) rozmieszczenie świateł startowych, oznakowanie przeszkód i dróg kołowania, kołowanie w nocy, trudności w ocenie prędkości ruchu po ziemi;

4) technika startu i lądowania przy pełnych i ograniczonych światłach, lądowanie przy użyciu reflektora pokładowego i innego oświetlenia;

5) trudności w ocenie położenia samolotu względem horyzontu, horyzonty pozorne, zaufanie do przyrządów pokładowych;

6) zachowanie i orientacja w strefie, korzystanie z busoli, korkociąg;

7) postępowanie w sytuacjach awaryjnych, utrata orientacji przestrzennej, awaria instalacji oświetlenia lotniska, awaria pokładowej instalacji elektrycznej lub radiowej, pogarszanie się warunków meteorologicznych, mgła przyziemna, przymusowe lądowanie w nocy na lotnisku.

1) w tym co najmniej 3 godziny lotów szkolnych na dwusterze obejmujących co najmniej 1 godzinę przelotu nawigacyjnego;

2) co najmniej 2 godziny lotu jako dowódca, w tym co najmniej 5 samodzielnych startów i lądowań z pełnym zatrzymaniem.

1) ma:

2) wykazał się znajomością języka angielskiego zgodnie z wymaganiami określonymi w Załączniku 1 do Konwencji.

1) prawo lotnicze;

2) ogólna wiedza o wiatrakowcu;

3) osiągi i planowanie lotu;

4) człowiek - możliwości i ograniczenia;

5) meteorologia;

6) nawigacja;

7) procedury operacyjne;

8) łączność radiowa.

1) jednosilnikowych wiatrakowcach i obejmuje ono co najmniej 50 godzin lotu IFR na wiatrakowcach, z których 25 godzin może być wykonanych na odpowiednim urządzeniu treningowym, zgodnie z zatwierdzonym programem szkolenia;

2) wielosilnikowych wiatrakowcach i obejmuje ono co najmniej 55 godzin lotu IFR na wiatrakowcach, w tym nie mniej niż 15 godzin na wiatrakowcu wielosilnikowym, z których do 30 godzin może być wykonanych na odpowiednim urządzeniu treningowym, a jeżeli kandydat posiada uprawnienie do lotów IFR na wiatrakowcach jednosilnikowych, szkolenie może obejmować nie mniej niż 5 godzin lotu na wiatrakowcu wielosilnikowym, z czego nie więcej niż 3 godziny na odpowiednim urządzeniu treningowym, zgodnie z zatwierdzonym programem szkolenia.

1) przygotowania do lotu: analiza informacji meteorologicznych, ocena możliwości wykonania lotu uwzględniająca istniejący i przewidywany stan pogody oraz wyposażenie statku powietrznego, jego osiągi i ograniczenia, minimalne warunki atmosferyczne, operacyjne i nawigacyjne planowanie lotu, ocena zdatności statku powietrznego do lotu IFR;

2) pilotażu i nawigowania w locie IFR bez widoczności zewnętrznej obejmującego wykonanie procedur właściwych dla typu statku powietrznego, który został użyty do szkolenia;

3) wykonania lotu IFR w dzień i w nocy obejmującego wszystkie fazy lotu IFR, przy wykorzystaniu systemów radionawigacji aktywnej i radarowej oraz kołowanie statku powietrznego;

4) wykonania procedur awaryjnych w lotach IFR, w tym procedury utraty łączności, lotu z ograniczonym zestawem przyrządów pokładowych, przymusowego zniżania lub lądowania na lotnisku zapasowym, procedury postępowania w sytuacji awaryjnej spowodowanej usterką zespołu napędowego statku wielosilnikowego, jeżeli uprawnienie ma dotyczyć takiego statku;

5) współdziałania z organami ruchu lotniczego, wykorzystania informacji otrzymanej od służby informacji powietrznej, w tym ze stacji automatycznego rozgłaszania;

6) monitorowania lotu i czynności załogi, szczególnie podczas przestawiania wysokościomierza oraz dostrajania urządzeń radiowych i programowania systemów kierowania lotem;

7) prowadzenia korespondencji radiotelefonicznej.

1) ma CPL(AG);

2) ma nalot w wymiarze 200 godzin jako dowódca wiatrakowca.

1) ukończenie szkolenia teoretycznego i praktycznego;

2) uzyskanie pozytywnego wyniku z egzaminu państwowego;

3) odbycie praktyki instruktorskiej wymaganej programem.

1) prawo lotnicze: przepisy dotyczące licencjonowania pilotów w zakresie dotyczącym danego uprawnienia oraz kierowania lotami w ruchu lotniczym niekontrolowanym, jeżeli uprawnienie dotyczy szkolenia w tym rodzaju ruchu;

2) człowiek - możliwości i ograniczenia: zasady higieny w szkoleniu lotniczym, rozpoznawanie osób będących pod wpływem środków ograniczających sprawność fizyczną lub psychiczną w postaci leków i środków psychotropowych oraz innych środków o podobnym działaniu, procesy psychiczne, psychomotoryka, psychologiczne właściwości poszczególnych rodzajów lotów, psychologia przyswajania wiedzy i umiejętności, racjonalizacja procesu szkolenia lotniczego z punktu widzenia psychologii, czynnik ludzki w lotnictwie;

3) pedagogika - podstawy: wychowanie, nauczanie, metody i ich dostosowanie do wieku i innych cech szkolących się, podstawowe zasady dydaktyki i ich zastosowanie w szkoleniu lotniczym, różnice w nauczaniu i uczeniu się, rola i pozycja instruktora w szkoleniu lotniczym;

4) metodyka i organizacja szkolenia kandydatów na pilotów: cykl szkolenia, szkolenie teoretyczne, czynności pilota wykonywane w locie, szkolenie praktyczne na ziemi oraz w locie, organizacja procesu szkolenia, bezpieczeństwo lotów oraz przygotowanie do bezpiecznej samodzielnej praktyki lotniczej, kształtowanie postaw i dyscypliny lotniczej, szczegółowe zasady metodyki szkolenia;

5) pierwsza pomoc w nagłych wypadkach;

6) zasady pilotażu;

7) organizacja i kierowanie lotami w ruchu lotniczym niekontrolowanym;

8) łączność.

1) szkolenia w zakresie pilotowania statku powietrznego i wykonywania innych czynności lotniczych pilota z fotela instruktora;

2) szkolenia praktycznego w kierowaniu lotami w ruchu lotniczym niekontrolowanym oraz odbyć praktykę wymienioną w pkt 2.5.1.5.

1) wykonać co najmniej 100 godzin lotów instruktorskich z pilotami-uczniami i pilotami podczas szkolenia, w tym co najmniej 30 godzin w okresie ostatnich 12 miesięcy poprzedzających dzień złożenia wniosku o wydanie uprawnienia;

2) prowadzić nadzór instruktorski nad lotami samodzielnymi pilotów-uczniów szkolonych przez co najmniej 15 dni, w tym co najmniej 5 dni w okresie ostatnich 12 miesięcy poprzedzających dzień złożenia wniosku o wydanie uprawnienia;

3) uzyskać pozytywny wynik z egzaminu teoretycznego w zakresie wymaganym na uprawnienie instruktora, jeżeli w dniu złożenia wniosku o wydanie uprawnienia upłynęło 5 lat od daty uzyskania pozytywnego wyniku z egzaminu teoretycznego na uprawnienie instruktora szkolenia ogólnego klasy 2.

1) szkolenia ogólnego klasy 2 - uprawniające do prowadzenia szkolenia do:

• z wyłączeniem prawa decydowania o pierwszym locie samodzielnym i pierwszym przelocie samodzielnym pilota-ucznia oraz zaliczenia etapów i całości szkolenia do PPL(AG);

2) szkolenia ogólnego klasy 1 - uprawniające do korzystania z wszystkich uprawnień przysługujących instruktorowi szkolenia ogólnego klasy 2 oraz do:

1) ważność uprawnienia instruktora pilota wynosi 3 lata;

2) przedłużenie ważności uprawnienia instruktora wymaga uzyskania pozytywnego wyniku z egzaminu praktycznego oraz spełnienia wymagań do wydania tego uprawnienia;

3) w przypadku nieuzyskania pozytywnego wyniku z egzaminu praktycznego jest konieczne odbycie szkolenia uzupełniającego na podstawie zatwierdzonego programu szkolenia.

1) dotyczące typu wiatrakowca - uprawniające do:

2) IR do lotów IFR - uprawniające do:

Rozdział 3. Uprawnienia lotnicze pilota doświadczalnego

1) pilot wykonujący czynności pilota doświadczalnego jest uprawniony:

2) pilot wykonujący czynności pilota doświadczalnego:

1) klasy 3 - upoważniające do wykonywania lotów próbnych doświadczalnych w charakterze dowódcy statku powietrznego lub drugiego pilota, w celu potwierdzenia spełnienia przez dany statek powietrzny warunków określonych w certyfikacie typu albo w innym równorzędnym dokumencie, a uprawnienie to może być wykorzystywane, jeżeli do licencji pilota są wpisane uprawnienia odnoszące się do klasy albo typu statku powietrznego lub wynikają z tej licencji;

2) klasy 2 - upoważniające do:

3) klasy 1 - upoważniające do wykonywania lotów próbnych kontrolnych i doświadczalnych bez ograniczania ich zakresu.

1) kandydat powinien posiadać następującą praktykę lotniczą jako pilot wiatrakowcowy zawodowy: