Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 2 lipca 2014 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach szkolnictwa artystycznego w publicznych szkołach artystycznych

Minimalna liczba godzin zajęć realizowanych w szkole pomaturalnej kształcącej w zawodzie animator kultury w systemie zaocznym wynosi: 480 godzin ogółem.

Załącznik nr 5 - Podstawa programowa kształcenia w zawodzie bibliotekarz

Zawód bibliotekarz obejmuje następujące specjalizacje:

1) Bibliotekarstwo publiczne;

2) Bibliotekarstwo szkolne;

3) Biblioterapia.

EFEKTY KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE BIBLIOTEKARZ PO ZAKOŃCZENIU NAUKI W SZKOLE POMATURALNEJ

Uczeń:

1) interpretuje współczesne zjawiska i procesy komunikacji społecznej oraz ich genezy, ze szczególnym uwzględnieniem znajomości wzorców i mechanizmów komunikowania w różnych środowiskach;

2) współdziała z bibliotekami i ośrodkami informacji naukowej w ramach sieci i systemów biblioteczno-informacyjnych oraz z innymi instytucjami działającymi w szeroko rozumianym otoczeniu społecznym biblioteki;

3) interpretuje zadania obiegu książki i innych mediów w kategoriach socjoekonomicznych;

4) posługuje się intersubiektywnymi zasadami oceny piśmiennictwa gromadzonego i udostępnianego przez bibliotekarza;

5) rozpoznaje i zaspokaja potrzeby czytelników i użytkowników informacji w środowisku lokalnym, ze szczególnym uwzględnieniem analizy i metod zaspokajania czytelniczych i informacyjnych potrzeb dzieci i młodzieży;

6) obsługuje podstawowe procesy biblioteczne (np. gromadzenie i tworzenie zbiorów informacji, przechowywanie i udostępnianie zbiorów);

7) organizuje pracę w bibliotece z wykorzystaniem nowoczesnych metod i środków technicznych;

8) rozpoznaje cechy osobowościowe czytelników w celu prowadzenia działań pedagogicznych i wychowawczych w bibliotece;

9) szanuje i chroni wolność słowa i wolność czytania oraz dąży do zapewnienia powszechnej dostępności zbiorów bibliotecznych i informacyjnych;

10) uznaje potrzeby i zainteresowania czytelników i środowiska lokalnego za wartość nadrzędną w pracy bibliotekarza;

11) przestrzega zasad ochrony danych osobowych czytelnika oraz etyki pracy;

12) łatwo nawiązuje kontakty i współpracę z otoczeniem;

13) jest inicjatywny i kreatywny, obiektywny i krytyczny w ocenach;

14) dąży do pogłębiania doświadczeń zawodowych (także poprzez samokształcenie).

OBOWIĄZKOWE ZAJĘCIA EDUKACYJNE

BLOK PRZEDMIOTÓW OGÓLNOZAWODOWYCH

Treści nauczania

1) socjologia jako nauka o społeczeństwie;

2) mechanizmy i prawidłowości wzajemnych zależności pomiędzy człowiekiem a społeczeństwem;

3) przemiany w świadomości społecznej we współczesnym społeczeństwie polskim.

1) podstawowe elementy osobowości człowieka;

2) właściwości osobowościowe i poznawcze osób z różnych grup społecznych;

3) rozwój człowieka od wieku niemowlęcego do wieku dorastania;

4) specyfika wieku podeszłego;

5) psychiczne i społeczne potrzeby osób niepełnosprawnych oraz możliwości ich realizacji;

6) człowiek w sytuacji trudnej, możliwości biblioterapii;

7) techniki prowadzenia negocjacji;

8) myślenie innowacyjne i twórcze.

1) współczesne problemy oświatowe, społeczne i wychowawcze;

2) możliwości oddziaływania placówek bibliotecznych na społeczeństwo pod względem oświatowym, społecznym i wychowawczym;

3) metody diagnozowania potrzeb społecznych.

1) podstawowe pojęcia i zagadnienia z zakresu nauki o kulturze; kultura antropologiczna, kultura symboliczna;

2) człowiek a kultura;

3) warunki uczestnictwa w kulturze;

4) zjawiska współczesnej kultury społeczeństwa polskiego.

1) pojęcie i struktura wiedzy;

2) elementy klasyfikacji i metodologii nauk;

3) procesy komunikacyjne we współczesnym świecie;

4) różnorodność piśmiennictwa niebeletrystycznego i jego odbiór społeczny.

1) podstawowe pojęcia z teorii i socjologii literatury jako narzędzia interpretacji tekstów literackich i paraliterackich;

2) typologia tekstów literackich i paraliterackich;

3) budowa dzieła literackiego a sposoby odbioru;

4) przemiany powieści jako gatunku literackiego;

5) literatura XIX i przełomu XX wieku na świecie i w Polsce;

6) współczesna literatura światowa;

7) współczesna literatura polska;

8) literatura popularna;

9) literatura dla dzieci i młodzieży.

Osiągnięcia uczniów:

1) umiejętność rozumienia i oceny zjawisk społecznych;

2) umiejętność interpretowania zjawisk i procesów komunikacji społecznej;

3) znajomość wzorców i mechanizmów komunikowania się w różnych środowiskach;

4) umiejętność prowadzenia rozmów i negocjacji w ramach współdziałania z ośrodkami informacji naukowej oraz innymi instytucjami działającymi w otoczeniu społecznym biblioteki;

5) znajomość podstawowych elementów osobowości człowieka: potrzeb, emocji, motywów, procesów poznawczych, temperamentu;

6) znajomość właściwości osobowościowych i poznawczych osób, z którymi pracuje;

7) umiejętności komunikacyjne umożliwiające rozpoznawanie potrzeb różnych grup czytelników;

8) znajomość metod diagnozowania potrzeb społecznych oraz umiejętności ich zaspokajania;

9) umiejętność diagnozowania i rozwiązywania problemów czytelniczych użytkowników bibliotek;

10) opanowanie wiedzy z zakresu nauki o kulturze;

11) znajomość podstawowych zjawisk współczesnej kultury polskiej;

12) znajomość różnorodnych form uczestnictwa człowieka w kulturze;

13) znajomość działów i źródeł wiedzy;

14) umiejętność rozpoznawania rodzajów i dziedzin wiedzy;

15) znajomość różnych rodzajów literatury niebeletrystycznej i umiejętność oceny jej przydatności dla poszczególnych grup czytelników;

16) opanowanie wiedzy z zakresu teorii i historii literatury;

17) umiejętność oceny piśmiennictwa gromadzonego i udostępnianego przez bibliotekę;

18) umiejętność interpretowania tekstów literackich i paraliterackich;

19) umiejętność rozpoznawania cech osobowościowych konkretnego czytelnika w celu prowadzenia działań pedagogicznych i wychowawczych w bibliotece.

BLOK PRZEDMIOTÓW SPECJALISTYCZNYCH

Treści nauczania

1) funkcjonowanie książki i biblioteki, ich rola w komunikacji społecznej;

2) historia książki i biblioteki na tle procesów historycznych i zjawisk kulturowych;

3) problemy współczesnego bibliotekarstwa.

1) funkcjonowanie książki we współczesnej kulturze;

2) terminologia i metody stosowane w badaniach z zakresu czytelnictwa;

3) współczesne instytucje wydawnicze;

4) dystrybucja książki;

5) społeczny zasięg książki w Polsce.

1) różnorodne formy i typy źródeł informacji;

2) nowoczesne technologie w działalności informacyjnej.

1) podstawowe funkcje biblioteki;

2) rodzaje zbiorów bibliotecznych;

3) zasady gromadzenia zbiorów;

4) selekcja zbiorów;

5) rodzaje ewidencji zbiorów;

6) kontrola zbiorów;

7) przechowywanie zbiorów;

8) formy, organizacja i techniki udostępniania zbiorów.

1) wybrane zagadnienia z zakresu teorii organizacji i zarządzania;

2) funkcjonowanie biblioteki jako struktury organizacyjnej - elementy systemu kultury;

3) organizacja bibliotekarstwa w Polsce.

1) problemy organizacyjne komputeryzacji bibliotek;

2) organizacja opracowania danych w systemie komputerowym;

3) wyszukiwanie i udostępnianie zbiorów w systemie komputerowym.

Osiągnięcia uczniów:

1) znajomość zasad funkcjonowania książki i bibliotek w systemie komunikacji społecznej;

2) opanowanie podstawowych wiadomości z zakresu historii książki i biblioteki;

3) znajomość zasad ochrony zbiorów dawnej książki;

4) znajomość terminologii i metod stosowanych w badaniach z zakresu czytelnictwa;

5) orientacja we wzajemnych powiązaniach wszystkich instytucji związanych z produkcją, obiegiem i ochroną książki w społeczeństwie;

6) umiejętność rozpoznania podstawowych mechanizmów funkcjonowania książki w społeczeństwie;

7) zrozumienie roli książki we współczesnej kulturze;

8) znajomość różnorodnych form i typów informacji;

9) umiejętność sprawnego wyszukiwania informacji;

10) umiejętność kreowania nowych form usług informatycznych;

11) znajomość nowoczesnych technologii w działalności informacyjnej i umiejętność ich zastosowania;

12) umiejętność prowadzenia i tworzenia zbiorów informacji, ich przechowywania i udostępniania;

13) umiejętność poznawania dokumentów i oceny ich przydatności;

14) znajomość zasad gromadzenia, ewidencji, kontroli, przechowywania i udostępniania zbiorów;

15) umiejętność formalnego i rzeczowego opracowania dokumentu bibliotecznego;

16) umiejętność przeprowadzenia poprawnej analizy informacyjno-logicznej dokumentów bibliotecznych;

17) umiejętność organizowania pracy w bibliotece z wykorzystaniem najnowocześniejszych środków technicznych.

SPECJALIZACJE ZAWODU BIBLIOTEKARZ

BIBLIOTEKARSTWO PUBLICZNE

Treści nauczania

1) ogólna charakterystyka bibliotek publicznych;

2) rola i miejsce bibliotek publicznych;

3) terytorialne ukształtowanie sieci bibliotek publicznych;

4) kształt organizacyjno-instytucjonalny sieci bibliotek publicznych.

1) podstawowa dokumentacja biblioteki publicznej;

2) planowanie i finansowanie bibliotek publicznych;

3) sprawozdawczość biblioteczna;

4) lokal i jego wyposażenie.

1) procesy biblioteczne jako podstawa kształtowania struktury organizacyjnej bibliotek;

2) sposób formalnego wyodrębnienia procesów bibliotecznych w strukturze organizacyjnej biblioteki.

1) biblioteka publiczna jako ośrodek upowszechniania wiedzy i informacji regionalnej;

2) biblioteka publiczna jako ośrodek życia kulturalnego i intelektualnego społeczności lokalnej;

3) działalność promocyjna, marketing i kształtowanie pozytywnego wizerunku biblioteki w środowisku.

Osiągnięcia uczniów:

1) znajomość specyfiki bibliotekarstwa publicznego jako powszechnej, a jednocześnie wewnętrznie zróżnicowanej i nieustannie zmieniającej się dziedziny życia społecznego;

2) umiejętność stosowania norm, standardów i wzorców w oparciu o tradycję biblioteczną;

3) umiejętność budowania indywidualnego wizerunku publicznego i oryginalnego modelu programowego.

BIBLIOTEKARSTWO SZKOLNE

Treści nauczania

Osiągnięcia uczniów:

1) znajomość historii bibliotekarstwa szkolnego w Polsce;

2) opanowanie podstaw prawnych działania bibliotek szkolnych w Polsce;

3) umiejętność realizacji różnorodnych funkcji i zadań biblioteki szkolnej;

4) umiejętność zorganizowania biblioteki szkolnej;

5) opanowanie podstawowej wiedzy z zakresu dydaktyki i umiejętność zastosowania jej w pracy bibliotecznej;

6) umiejętność stosowania różnorodnych form propagowania książki i metod rozwijania zainteresowań czytelniczych;

7) umiejętność przeprowadzenia lekcji bibliotecznej i powiązania realizowanego przysposobienia z programem nauczania;

8) umiejętność realizacji współpracy biblioteki szkolnej z innymi bibliotekami w regionie i w środowisku szkolnym.

BIBLIOTERAPIA

Treścinauczania

1) człowiek i środowisko;

2) choroba i opieka zdrowotna;

3) grupy społeczne w służbie zdrowia;

4) wzory osobowe.

1) podstawowe składniki budowy ciała;

2) budowa i funkcje układu nerwowego;

3) narządy zmysłów;

4) odżywianie i układ pokarmowy;

5) specyfika poszczególnych okresów rozwoju ontogenetycznego człowieka;

6) rytmy biologiczne człowieka.

1) rola i zadania;

2) ruch jako środek zapobiegawczy i leczniczy;

3) rodzaje terapii wspomagających rehabilitację.

1) sytuacja społeczna i ekonomiczna;

2) prawo i uprawnienia;

3) opieka zdrowotna, socjalna, zatrudnienie;

4) edukacja;

5) problematyka organizowania czasu wolnego.

1) psychologiczne problemy osób chorych i niepełnosprawnych;

2) relacje terapeutyczne;

3) podstawowe zasady udzielania pomocy psychologicznej;

4) rola twórczości i sztuki w życiu osób chorych i niepełnosprawnych.

1) rodzaje biblioterapii;

2) podstawy naukowe biblioterapii;

3) proces biblioterapii, metody i techniki biblioterapii;

4) biblioterapia kliniczna;

5) biblioterapia rozwojowa.

1) różne koncepcje i cele arteterapii;

2) charakterystyka rodzajów arteterapii i ćwiczenia praktyczne w zakresie poznawczych rodzajów arteterapii;

3) cechy arteterapeuty.

1) fonetyka i technika mówienia;

2) interpretacje tekstu mówionego;

3) praktyczne działania sceniczne.

Osiągnięcia uczniów:

1) znajomość podstawowych problemów związanych z funkcjonowaniem człowieka chorego i niepełnosprawnego w społeczeństwie;

2) opanowanie podstaw prawnych funkcjonowania bibliotek na rzecz niepełnosprawnych czytelników;

3) umiejętność realizacji funkcji i zadań bibliotek różnych typów (np. szpitalnych, szkół specjalnych);

4) znajomość podstawowych zagadnień z zakresu anatomii i fizjologii człowieka oraz wybranych metod rehabilitacji;

5) opanowanie podstawowych technik biblio- i arteterapeutycznych w pracy z ludźmi chorymi i niepełnosprawnymi;

6) umiejętność konstruowania modeli postępowania biblioterapeutycznego oraz realizowania scenariuszy zajęć biblioterapeutycznych;

7) umiejętność diagnozowania i zaspokajania podstawowych potrzeb psychicznych ludzi chorych i niepełnosprawnych;

8) umiejętność diagnozowania i zaspokajania potrzeb czytelniczych ludzi chorych i niepełnosprawnych;

9) znajomość alternatywnych materiałów czytelniczych oraz umiejętność ich doboru dla różnych grup czytelników;

10) umiejętność oceny przydatności tekstów literackich i paraliterackich do pracy z czytelnikiem chorym i niepełnosprawnym.

WARUNKI REALIZACJI PODSTAWY PROGRAMOWEJ KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE BIBLIOTEKARZ

Zaleca się, aby szkoła posiadała sale lekcyjne do zajęć wynikających ze szkolnych planów nauczania o odpowiedniej powierzchni niezbędne do prowadzenia zajęć i gwarantujące komfort pracy nauczyciela i uczniów (ze szczególnym uwzględnieniem odpowiedniego oświetlenia i prawidłowej wentylacji).

Szkoła powinna zapewniać akcesoria umożliwiające realizację podstaw programowych we wszystkich prowadzonych specjalizacjach.

W szkole powinna znajdować się biblioteka zawierająca w swoich zasobach materiały niezbędne do realizacji podstawy programowej i programów nauczania (książki, nagrania i prasa specjalistyczna).

Minimalna liczba godzin zajęć realizowanych w szkole pomaturalnej kształcącej w zawodzie bibliotekarz w cyklu 2-letnim wynosi: 60 godzin (w ujęciu tygodniowym w cyklu kształcenia) w specjalizacjach bibliotekarstwo publiczne i bibliotekarstwo szkolne oraz 65 godzin (w ujęciu tygodniowym w cyklu kształcenia) w specjalizacji biblioterapia.

Minimalna liczba godzin zajęć realizowanych w szkole pomaturalnej kształcącej w zawodzie bibliotekarz w systemie zaocznym wynosi: 540 godzin ogółem.

Załącznik nr 6 - Podstawa programowa kształcenia w zawodzie muzyk

Kształcenie w zawodzie muzyk obejmuje dwa etapy edukacyjne (okresy kształcenia o wyróżnionych celach), stanowiące całość dydaktyczną:

1) pierwszy etap edukacyjny obejmuje kształcenie w szkole muzycznej I stopnia lub ogólnokształcącej szkole muzycznej I stopnia;

2) drugi etap edukacyjny obejmuje kształcenie w szkole muzycznej II stopnia lub ogólnokształcącej szkole muzycznej II stopnia, w specjalnościach:

SZKOŁA MUZYCZNA I STOPNIA

EFEKTY KSZTAŁCENIA PO ZAKOŃCZENIU NAUKI W SZKOLE MUZYCZNEJ I STOPNIA

Uczeń:

1) szanuje dziedzictwo kulturowe swojego i innych narodów;

2) przestrzega zasad kultury, etyki i prawa autorskiego;

3) posiada wiedzę niezbędną do rozwijania gry na instrumencie i do świadomego uczestnictwa w życiu muzycznym;

4) zna i stosuje zasady dotyczące występów publicznych, ze szczególnym uwzględnieniem zachowania i stroju;

5) wykazuje wrażliwość artystyczną w kreatywnym realizowaniu zadań;

6) rozwija pasję muzyczną poprzez podejmowanie inicjatyw artystycznych;

7) publicznie prezentuje swoje dokonania;

8) podczas gry na instrumencie prawidłowo operuje aparatem gry;

9) czyta nuty ze zrozumieniem, potrafi wykonać a vistaproste utwory muzyczne;

10) wykorzystuje wiedzę ogólnomuzyczną oraz umiejętności niezbędne do zrozumienia i wykonywania utworów;

11) świadomie wykorzystuje słuch muzyczny w działaniach praktycznych;

12) realizuje wskazówki wykonawcze ze zrozumieniem;

13) ocenia jakość wykonywanych zadań;

14) pracuje w zespole pod nadzorem osoby odpowiedzialnej za realizację projektu oraz bierze współodpowiedzialność za efekt tej pracy;

15) integruje się i współpracuje z członkami zespołu;

16) buduje relacje oparte na zaufaniu;

17) wykazuje się w działaniu aktywną postawą;

18) organizuje swoją indywidualną pracę;

19) systematycznie rozwija swoje umiejętności;

20) wykorzystuje technologię informacyjną i komunikacyjną;

21) przewiduje skutki podejmowanych działań;

22) jest przygotowany do kontynuowania nauki;

23) potrafi skutecznie radzić sobie ze stresem, w szczególności z tremą.

OBOWIĄZKOWE ZAJĘCIA EDUKACYJNE

AKORDEON

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Rozwijanie zainteresowań i uzdolnień ucznia, kształtowanie jego wrażliwości estetycznej, wyobraźni oraz poczucia piękna.

Uczeń:

1) zdobywa wiedzę ogólnomuzyczną, niezbędną do nauki gry na akordeonie;

2) poznaje podstawową literaturę akordeonową - oryginalną i transkrybowaną.

Uczeń:

1) zdobywa wiedzę na temat ogólnej budowy instrumentu, prawidłowej postawy podczas gry oraz zasad prawidłowego prowadzenia i zmian miecha;

2) zapoznaje się z podstawowymi sposobami wydobywania i kształtowania dźwięku na akordeonie.

Wdrażanie ucznia do systematycznego ćwiczenia na instrumencie, kształtowanie umiejętności ćwiczenia efektywnego oraz samodzielnego przygotowania łatwych utworów.

Uczeń:

1) kształtuje umiejętności koncentracji i panowania nad tremą oraz różnych sposobów zapamiętywania utworów;

2) przyswaja podstawowe elementy obycia scenicznego;

3) zdobywa umiejętności dokonywania właściwej samooceny występu publicznego;

4) rozwija psychiczną gotowość do występów publicznych;

5) poszerza liczbę utworów w swoim repertuarze.

Uczeń:

1) uczestniczy jako solista i kameralista w różnych formach muzykowania zespołowego;

2) jest świadomym odbiorcą kultury jako słuchacz koncertów, spektakli operowych i teatralnych;

3) czynnie uczestniczy w domowym muzykowaniu.

CELE KSZTAŁCENIA-WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) posiada podstawową wiedzę z zakresu zasad muzyki (notacja muzyczna, główne pojęcia i terminy muzyczne) niezbędną do gry na instrumencie;

2) zna repertuar akordeonowy - oryginalny i transkrybowany w zakresie szkoły muzycznej I stopnia;

3) czyta zapis nutowy w kluczu wiolinowym i basowym;

4) samodzielnie odczytuje tekst ze zrozumieniem;

5) wykorzystuje zdobytą wiedzę ogólnomuzyczną w pracy nad utworem.

Uczeń:

1) zna ogólną budowę instrumentu, potrafi nazwać poszczególne części akordeonu i określić ich rolę w procesie powstawania dźwięku;

2) zna podstawowe zasady prawidłowej eksploatacji akordeonu;

3) zna i stosuje podstawowe sposoby artykulacji akordeonowej: palcowej, miechowej i miechowo-palcowej;

4) zachowuje prawidłową postawę podczas gry na instrumencie;

5) prawidłowo prowadzi i zmienia miech;

6) posługuje się prawidłowo ukształtowanym aparatem gry;

7) jest wrażliwy na jakość i estetykę dźwięku;

8) poprawnie wykonuje utwory muzyczne o łatwym i średnim stopniu trudności, wykorzystując zdobyte umiejętności techniczne i ogólnomuzyczne.

Uczeń:

1) zna cele i sposoby efektywnego ćwiczenia;

2) samodzielnie pracuje w domu nad zadaniami wyznaczonymi przez nauczyciela;

3) świadomie ćwiczy i koryguje własne błędy;

4) opracowuje pod względem techniczno-wykonawczym łatwe utwory (wstępne opracowanie aplikatury, zmian miecha, regestracji).

Uczeń:

1) zna sposoby uczenia się utworów na pamięć;

2) przygotowuje utwory do wykonania estradowego;

3) wykonuje wybrane utwory z pamięci;

4) bierze udział w audycjach i koncertach szkolnych, przesłuchaniach oraz innych formach prezentacji artystycznej.

Uczeń:

1) poznaje życie kulturalne środowiska, korzystając z wiedzy ogólnomuzycznej i aktualnych informacji multimedialnych;

2) czynnie uczestniczy w życiu szkoły i środowiska lokalnego, występując jako solista lub muzykując w różnych zespołach;

3) jest aktywnym uczestnikiem muzykowania domowego w różnych formach życia rodzinnego;

4) posiada podstawowe przygotowanie do uczestnictwa w kulturze.

ALTÓWKA

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń:

1) rozwija zainteresowania muzyczne, uczęszczając na koncerty i słuchając muzyki z nagrań;

2) uczestniczy w życiu muzycznym szkoły i środowiska.

Uczeń:

1) poznaje zasady notacji muzycznej oraz podstawowe terminy i pojęcia niezbędne do realizacji tekstu muzycznego;

2) zdobywa wiedzę na temat budowy instrumentu.

Uczeń:

1) kształci prawidłową postawę podczas gry na instrumencie oraz umiejętność prawidłowego posługiwania się aparatem gry;

2) poznaje zasady strojenia i konserwacji instrumentu;

3) rozwija podstawy techniki gry na instrumencie oraz wrażliwość na jakość dźwięku i intonację;

4) potrafi tworzyć proste tematy melodyczne i grać ze słuchu.

Uczeń pod kierunkiem nauczyciela poznaje sposoby samodzielnej pracy w zakresie organizacji pracy, kontroli swojej gry i samooceny.

Uczeń poznaje zasady występów solowych i zespołowych, kształtuje umiejętności koncentracji, prezentacji estradowej oraz współpracy z innymi muzykami.

CELE KSZTAŁCENIA-WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) czynnie uczestniczy w życiu muzycznym szkoły i środowiska;

2) rozróżnia i definiuje podstawowe gatunki muzyki (muzyka klasyczna, ludowa, rozrywkowa, jazz);

3) określa własne preferencje repertuarowe i brzmieniowe;

4) samodzielnie poszukuje interesujących interpretacji i wykonań.

Uczeń:

1) zna budowę altówki i smyczka;

2) definiuje poszczególne części instrumentu i smyczka;

3) czyta zapis nutowy w kluczu altowym i wiolinowym;

4) rozumie znaczenie podstawowych pojęć muzycznych;

5) zna zasady prawidłowego wydobywania i kształtowania dźwięku;

6) zdobywa podstawową wiedzę na temat stylów i epok.

Uczeń:

1) zna i stosuje podstawowe zasady konserwacji altówki i smyczka;

2) przyjmuje prawidłową postawę podczas gry;

3) posługuje się prawidłowym aparatem gry;

4) prawidłowo koryguje intonację;

5) zwraca uwagę na jakość dźwięku podczas gry;

6) samodzielnie odczytuje z nut łatwy utwór;

7) interpretuje utwór zgodnie z zapisem nutowym (metrorytmika, dynamika, agogika);

8) opanował technikę gry w stopniu umożliwiającym dalsze kształcenie, stosuje prawidłowy podział smyczka oraz operuje podstawowymi sposobami artykulacji (detaché, portato, legato, martele);

9) stosuje różne techniki zapamiętywania tekstu;

10) potrafi prawidłowo zmieniać pozycje w zakresie I-III;

11) stosuje wibrację długich dźwięków;

12) prawidłowo realizuje proste akordy i dwudźwięki;

13) wykazuje się umiejętnością frazowania;

14) gra ze słuchu proste melodie.

Uczeń:

1) dba o prawidłowe warunki pracy (materiały nutowe, ustawienie pulpitu, oświetlenie);

2) pokonuje problemy techniczne poprzez dobór odpowiednich sposobów ćwiczenia;

3) prawidłowo odtwarza głosem limę melodyczną;

4) rozpoznaje i koryguje błędy;

5) opracowuje plan pracy, uwzględniając ćwiczenie w harmonogramie dnia.

Uczeń:

1) potrafi skupić się przed i podczas występu;

2) współpracuje z innymi muzykami;

3) w prezentacji estradowej wykorzystuje wyobraźnię muzyczną i ekspresję.

CHÓR

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń posiada umiejętności pracy w zespole, potrafi ponosić odpowiedzialność za siebie i grupę oraz świadomie współtworzy dzieło.

Uczeń świadomie i umiejętnie posługuje się aparatem głosowym.

Uczeń zna literaturę chóralną realizowaną w trakcie zajęć chóralnych.

Uczeń bierze czynny udział w audycjach, koncertach, konkursach i festiwalach.

CELE KSZTAŁCENIA-WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) zachowuje prawidłową postawę podczas śpiewu w chórze (siedzącą i stojącą);

2) prawidłowo reaguje na gest dyrygenta;

3) dba o spójność i wyrównanie brzmienia;

4) współpracuje z grupą w zespole chóralnym;

5) świadomie współtworzy dzieło (interpretacja i ogólny wyraz artystyczny);

6) interpretuje ze zrozumieniem tekst słowny i muzyczny;

7) czyta nuty głosem a vistaw stopniu podstawowym;

8) opanowuje pamięciowo część utworów poznanych podczas zajęć chóru.

Uczeń:

1) posiada podstawową wiedzę niezbędną do rozwijania techniki wokalnej;

2) posługuje się techniką wokalną w stopniu podstawowym (oddech, fonacja, artykulacja, rezonans, pozycja dźwięku, dykcja) w celu uzyskania prawidłowej intonacji zarówno linearnej, jak i pionowej;

3) świadomie operuje dynamiką;

4) precyzyjnie realizuje rytmikę utworu.

Uczeń:

1) potrafi przedstawić sylwetki kompozytorów wykonywanych utworów chóralnych;

2) posiada podstawowe wiadomości o stylach wykonywanych utworów;

3) wykorzystuje i łączy w działaniach praktycznych wiedzę z zakresu przedmiotów ogólnomuzycznych.

Uczeń:

1) dba o estetykę zachowania się na scenie;

2) właściwie interpretuje dzieła muzyczne przygotowywane pod kierunkiem dyrygenta zespołu chóralnego;

3) świadomie współtworzy dzieło (ogólny wyraz artystyczny, interpretacja, rytmika, artykulacja, dynamika, agogika).

FAGOT

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń:

1) rozwija uzdolnienia muzyczne i predyspozycje do gry na fagocie - odpowiednio do wieku;

2) zdobywa wiedzę o muzyce, zna podstawowe pojęcia i terminy muzyczne;

3) chętnie uczestniczy w życiu muzycznym i kulturalnym.

Uczeń zna i stosuje w praktyce różnorodne metody pracy z instrumentem.

Uczeń realizuje indywidualne i zespołowe projekty artystyczne w zakresie swojej specjalności.

Uczeń posiada umiejętności w zakresie występów publicznych.

CELE KSZTAŁCENIA-WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) świadomie słucha muzyki i dokonuje właściwego wyboru literatury muzycznej oraz nagrań;

2) rozpoznaje brzmienie fagotu w słuchanych utworach;

3) w środkach masowego przekazu znajduje informacje o interesujących go nagraniach muzycznych, poszerzających jego wiedzę w tym zakresie;

4) porównuje różne interpretacje wysłuchanych utworów;

5) poszerza wiedzę na temat epok w historii muzyki i kompozytorów;

6) zna podstawową literaturę muzyczną przeznaczoną na fagot;

7) zna w stopniu podstawowym historię swojego instrumentu;

8) gra utwory o zróżnicowanym charakterze wybrane przez pedagoga;

9) zna i stosuje podstawowe pojęcia i terminy muzyczne, w szczególności: dźwięk, melodia, harmonia, rytm, agogika, metrum, artykulacja, dynamika, tonacja, gama, pasaż, akord;

10) wykorzystuje poznaną wiedzę z zakresu epok, stylów i kompozytorów w pracy nad utworami oraz podczas rozmów o muzyce;

11) wykazuje szczególne zainteresowanie grą na instrumencie.

Uczeń:

1) czyta poprawnie nuty w kluczu basowym;

2) zna zasady notacji muzycznej w stopniu umożliwiającym samodzielne odczytanie zapisu nutowego w ramach realizowanego programu;

3) zna budowę i higienę użytkowania stroika fagotowego;

4) przestrzega podstawowych warunków higieny pracy (np. wietrzenie pomieszczeń, odpowiednie oświetlenie, prawidłowe ustawienie pulpitu);

5) dba i właściwie troszczy się o instrument;

6) potrafi określić poszczególne części fagotu;

7) samodzielnie składa i rozkłada instrument;

8) opanował technikę prawidłowego oddechu i zadęcia;

9) kontroluje i właściwie prowadzi strumień powietrza;

10) utrzymuje właściwą postawę ciała podczas gry, trzyma instrument pod odpowiednim kątem oraz poprawnie układa ręce i palce;

11) zna i stosuje właściwą aplikaturę w obrębie skali B^1^-f^1^;

12) zna i stosuje podstawowe rodzaje artykulacji, w szczególności legato, non-legato;

13) umiejętnie stosuje podstawowe określenia dynamiczne, takie jak: piano, mezzopiano, mezzoforte, forte, crescendo, decrescendo;

14) prawidłowo odczytuje i realizuje oznaczenia tempa;

15) prawidłowo odczytuje i realizuje rytm w wykonywanych utworach;

16) potrafi nastroić instrument z pomocą nauczyciela oraz dba o poprawną intonację dźwięków;

17) dysponuje biegłością palcową w stopniu podstawowym;

18) zwraca uwagę na jakość i estetykę dźwięku;

19) realizuje w stopniu zadowalającym przewidziane dla niego zadania techniczno-wykonawcze.

Uczeń:

1) samodzielnie i bezbłędnie odczytuje dostosowany do jego możliwości zapis nutowy; uwzględnia metrorytmikę, dynamikę i agogikę;

2) interpretuje utwory pod nadzorem pedagoga zgodnie z kanonami stylu i formy muzycznej; wyraża emocje i wydobywa charakter utworu;

3) samodzielnie i efektywnie ćwiczy, korygując popełniane błędy;

4) poprawnie wykonuje z pamięci wyznaczoną przez pedagoga część utworu lub ćwiczenia;

5) jest przygotowany do gry z akompaniamentem;

6) w muzykowaniu zespołowym uczy się współpracy i odpowiedzialności.

Uczeń:

1) odpowiedzialnie i świadomie przygotowuje się do występów publicznych;

2) potrafi dostroić instrument podczas występów publicznych;

3) koncentruje się zarówno przed grą, jak i podczas występu przed publicznością;

4) dokonuje prawidłowej analizy własnej gry;

5) bierze udział w popisach szkolnych i koncertach okolicznościowych.

FLET

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń:

1) rozwija uzdolnienia muzyczne i predyspozycje do gry na flecie - odpowiednio do wieku;

2) zdobywa wiedzę o muzyce, zna podstawowe pojęcia i terminy muzyczne;

3) chętnie uczestniczy w życiu muzycznym i kulturalnym.

Uczeń zna możliwości techniczne instrumentu i stara się w prawidłowy sposób wykorzystywać metody pracy z fletem.

Uczeń realizuje indywidualnie i zespołowo projekty w zakresie swojej specjalności.

Uczeń posiada niezbędne umiejętności w zakresie występów publicznych.

CELE KSZTAŁCENIA-WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) uczęszcza na koncerty;

2) interesuje się kulturą;

3) zna historię swojego instrumentu oraz literaturę fletową, odpowiednią do etapu nauczania;

4) gra wyznaczone przez pedagoga (z uwzględnieniem upodobań ucznia) utwory o zróżnicowanym charakterze;

5) muzykuje w zespole, ucząc się jednocześnie współpracy i odpowiedzialności;

6) zna i stosuje podstawowe pojęcia i terminy muzyczne, w szczególności: dźwięk, melodia, harmonia, rytm, agogika, metrum, artykulacja, dynamika, tonacja, gama, pasaż, akord;

7) wykorzystuje poznaną wiedzę na temat epok, stylów i kompozytorów w pracy nad utworami;

8) wykazuje szczególne zainteresowanie grą na instrumencie.

Uczeń:

1) zna budowę fletu, potrafi dbać o instrument;

2) potrafi samodzielnie złożyć i rozłożyć instrument;

3) zna podstawy techniki oddechu i zadęcia, niezbędne do dalszego rozwoju;

4) kontroluje i właściwie prowadzi strumień powietrza;

5) zna i stosuje prawidłową postawę podczas gry na instrumencie oraz poprawnie układa ręce i palce;

6) zna i stosuje podstawowe rodzaje artykulacji, w szczególności legato, non-legato;

7) zna i stosuje podstawowe określenia dynamiczne, takie jak: piano, mezzopiano, mezzoforte, forte, crescendo, decrescendo;

8) prawidłowo odczytuje i realizuje oznaczenia tempa;

9) właściwie odczytuje i realizuje struktury rytmiczne w wykonywanych utworach;

10) potrafi nastroić instrument z pomocą nauczyciela oraz dba o prawidłową intonację;

11) dysponuje podstawową biegłością palcową;

12) zna zasady notacji muzycznej;

13) dba o estetykę wykonania i jest wrażliwy na jakość dźwięku;

14) zrealizował przewidziane programem nauczania zadania techniczno-wykonawcze.

Uczeń:

1) samodzielnie i bezbłędnie odczytuje łatwy, dostosowany do jego możliwości zapis nutowy, uwzględnia metrorytmikę, dynamikę i agogikę;

2) interpretuje utwory pod kierunkiem pedagoga, zgodnie z kanonami stylu i formy muzycznej, wyraża emocje i charakter utworu;

3) samodzielnie i efektywnie ćwiczy oraz koryguje popełniane błędy;

4) poprawnie wykonuje z pamięci wyznaczony przez pedagoga utwór lub ćwiczenie;

5) jest przygotowany do gry z akompaniamentem i w zespołach kameralnych;

6) muzykuje w zespole, ucząc się jednocześnie współpracy i odpowiedzialności.

Uczeń:

1) odpowiedzialnie i świadomie przygotowuje się do występów publicznych;

2) koncentruje się zarówno przed grą, jak i podczas występu przed publicznością;

3) dokonuje prawidłowej analizy własnej gry;

4) bierze udział w popisach szkolnych i koncertach okolicznościowych;

5) jest świadomym odbiorcą sztuki i kultury.

FORTEPIAN DODATKOWY

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń poznaje budowę i możliwości brzmieniowe instrumentu.

Uczeń prawidłowo posługuje się aparatem gry na fortepianie oraz nabywa podstawowe umiejętności techniczne i interpretacyjne w grze na instrumencie.

Uczeń kształci podstawowe umiejętności gry a vistałatwych utworów muzycznych.

Uczeń poznaje zasady gry w zespole, wykorzystując nabytą wiedzę i umiejętności muzyczne.

Uczeń:

1) świadomie realizuje wyznaczone przez nauczyciela cele;

2) w pracy nad utworem posługuje się posiadaną wiedzą oraz świadomie uczy się utworu na pamięć.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) zna i określa poszczególne części fortepianu;

2) zna możliwości brzmieniowe instrumentu;

3) prawidłowo rozpoznaje klawisze i oktawy.

Uczeń:

1) zachowuje odpowiednią postawę przy instrumencie;

2) prawidłowo posługuje się aparatem gry (ułożenie rąk, pozycja dłoni i palców, swoboda nadgarstka, koordynacja i niezależność rąk);

3) realizuje podstawowy zapis notacji muzycznej w kluczu wiolinowym i basowym (przyporządkowuje nutę jako zapis graficzny właściwym klawiszom, prawidłowo odczytuje rytm i znaki chromatyczne);

4) prawidłowo realizuje zapis graficzny artykulacji i dynamiki;

5) posługuje się artykulacją portato, legato i staccato;

6) posługuje się techniką palcową w stopniu podstawowym;

7) stosuje zróżnicowaną dynamikę;

8) zna podstawowe zasady kształtowania dźwięku.

Uczeń:

1) dokonuje wstępnej analizy tekstu;

2) gra a vistaproste utwory, każdą ręką osobno - w kluczu wiolinowym i basowym.

Uczeń:

1) gra łatwe utwory na 4 ręce z nauczycielem lub innym uczniem;

2) realizuje spójną interpretację w zespole (agogika, dynamika).

Uczeń:

1) realizuje zalecenia nauczyciela oraz koryguje popełniane błędy podczas samodzielnej pracy;

2) wykonuje z pamięci wybrane utwory;

3) wykorzystuje wiedzę zdobytą na innych przedmiotach (zwłaszcza ogólnomuzycznych).

FORTEPIAN

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń:

1) zna w zakresie podstawowym historię i budowę instrumentu, wymienia jego części;

2) poznaje podstawy teoretyczne: muzyki tonalnej, zagadnień metrorytmicznych, notacji muzycznej, budowy formalnej utworów, wiedzy o epoce i kompozytorze wykonywanych utworów.

Uczeń:

1) nabywa umiejętność właściwego posługiwania się aparatem gry, prezentując prawidłową postawę, ułożenie rąk, odpowiedni sposób wydobycia dźwięku, różną artykulację, użycie pedału;

2) rozwija sprawność w zakresie stosowania podstawowych technik gry na fortepianie;

3) kształtuje umiejętność prawidłowej realizacji faktury homofonicznej i polifonicznej, gry gam i pasaży oraz transponowania od różnych dźwięków prostych struktur muzycznych.

Uczeń:

1) rozwija umiejętności w zakresie interpretacji muzycznej zgodnej ze stylem, charakterem i budową formalną utworów;

2) opanowuje utwory z literatury fortepianowej w jej podstawowych formach oraz stylach muzycznych;

3) zdobywa niezbędne umiejętności do poprawnego wykonania programu artystycznego na zakończenie szkoły muzycznej I stopnia.

Uczeń:

1) zna zasady notacji muzycznej właściwej dla gry na fortepianie;

2) samodzielnie realizuje zapis nutowy utworu;

3) nabywa umiejętność prawidłowej gry a vistałatwych utworów;

4) opracowuje proste utwory muzyczne od strony techniczno-wykonawczej i mterpretacyjno-muzycznej.

Uczeń doskonali poprawność techniczną i umiejętność korygowania własnych błędów podczas samodzielnego ćwiczenia.

Uczeń rozwija swą muzykalność poprzez grę zespołową. Prawidłowo stosuje swoją wiedzę i umiejętności muzyczne podczas gry z innym instrumentalistą, na 4 ręce lub 2 fortepiany.

Uczeń:

1) rozwija zdolności do prezentacji przygotowanych utworów przed publicznością;

2) wykazuje umiejętność koncentracji na zadaniu muzycznym i pokonywania tremy;

3) zna i stosuje różne sposoby opanowania pamięciowego utworów;

4) zdobywa wiedzę i praktykę w zakresie obycia estradowego;

5) potrafi krytycznie ocenić wykonywane utwory.

CELE KSZTAŁCENIA-WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) posiada podstawowe wiadomości z historii i budowy instrumentu:

2) zna podstawowe terminy i pojęcia z zakresu systemu temperowanego:

3) zna podstawowe zagadnienia metrorytmiczne:

4) zna podstawy notacji muzycznej:

oznaczenia dynamiczne, artykulacyjne, agogiczne i interpretacyjne (w tym oznaczenia włoskie);

5) rozpoznaje i wskazuje cechy charakterystyczne budowy formalnej utworów, np.: ABA, forma sonatowa, rondo, wariacje, inwencja polifoniczna, etiuda;

6) rozpoznaje i wskazuje cechy charakterystyczne epoki, stylu oraz kompozytora wykonywanych utworów np. technika mutacyjna w polifonii barokowej, faktura homofoniczna w utworach klasycznych, tempo rubato i oddech w romantycznej kantylenie.

Uczeń:

1) wydobywa i kształtuje odpowiedni dźwięk w zależności od charakteru, dynamiki i rejestru;

2) operuje aparatem gry, zachowując:

3) stosuje w tempach umiarkowanych podstawowe techniki gry:

4) gra różnymi sposobami artykulacji: portato, legato i staccato;

5) w grze na fortepianie prawidłowo realizuje fakturę homofoniczną i polifoniczną, zachowując:

6) właściwie posługuje się prawym pedałem: rytmicznym i synkopowanym;

7) prawidłowo gra gamy i pasaże majorowe oraz minorowe harmoniczne i melodyczne do pięciu znaków przykluczowych; odpowiednie do nich pasaże toniczne z przewrotami, pasaże oparte na czterodźwiękach dominanty septymowej z przewrotami i akordach septymowych zmniejszonych bez przewrotów; kadencje i gamy chromatyczne;

8) transponuje od różnych, wskazanych przez nauczyciela, dźwięków proste melodie i inne struktury muzyczne (np. kadencje).

Uczeń:

1) interpretuje utwory muzyczne, zgodnie z ich stylem, charakterem i budową formalną, zwracając szczególną uwagę na: jakość dźwięku, metrorytmikę, agogikę, dynamikę, artykulację i frazowanie;

2) wykonuje nieskomplikowane utwory literatury fortepianowej z różnych epok muzycznych: baroku, klasycyzmu, romantyzmu, współczesności (XX i XXI wieku), zgodnie z odpowiednim stylem;

3) prawidłowo i ze zrozumieniem prezentuje w grze różne formy muzyczne: etiudy, utwory polifoniczne, klasyczny cykl sonatowy (do wyboru np.: sonatinę, sonatę, koncert), utwory kantylenowe, utwory taneczne, utwory ilustracyjne;

4) podczas występu publicznego poprawnie wykonuje z pamięci następujący program: etiudę uwzględniającą technikę palcową obydwu rąk, etiudę zawierającą inny problem techniczny, utwór polifoniczny, jedną część sonatiny lub sonaty klasycznej (do wyboru: allegro sonatowe, rondo lub wariacje), utwór dowolny.

Uczeń:

1) samodzielnie odczytuje zapis nutowy utworu w kluczach wiolinowym i basowym, poprawnie realizując od strony techniczno-wykonawczej i interpretacyjno-muzycznej: wysokość dźwięków, aplikaturę, rytm, metrum, tempo, artykulację, dynamikę, frazowanie, pedalizację, charakter muzyczny, interpretację;

2) gra a vistałatwe utwory muzyczne w wolnym tempie:

3) samodzielnie opracowuje proste utwory, dbając o poprawność tekstową.

Uczeń:

1) podczas samodzielnego ćwiczenia świadomie doskonali poprawność wykonawczą zgodnie z posiadaną wiedzą i umiejętnościami technicznymi oraz interpretacyjnymi;

2) koryguje popełniane błędy podczas swojej pracy.

Uczeń, grając z innym instrumentalistą na 4 ręce lub 2 fortepiany:

1) wykonuje utwory oryginalne lub transkrypcje oraz akompaniamenty;

2) realizuje zapis nutowy zawarty w partyturze;

3) dąży do zgodności w zespołowej interpretacji utworu (wspólne tempo, artykulacja, dynamika, frazowanie);

4) w czasie wykonywania jednej warstwy utworu słyszy pełne jego brzmienie;

5) odpowiedzialnie współpracuje z innym wykonawcą.

Uczeń:

1) stosuje różne sposoby pamięciowego opanowania utworów muzycznych;

2) posiada umiejętność koncentracji na zadaniu muzycznym podczas publicznego występu;

3) potrafi dokonać krytycznej oceny wykonanych przez siebie utworów.

GITARA

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń pod kierunkiem nauczyciela rozwija swoje zainteresowania, wrażliwość i wyobraźnię muzyczną oraz naturalną potrzebę ekspresji twórczej. Kształtuje swój smak i gust muzyczny. Poznaje pojęcia i terminy muzyczne, historię gitary, jej budowę i zasady konserwacji.

Uczeń:

1) poznaje podstawy gry na instrumencie: prawidłowe funkcjonowanie aparatu gry, elementy techniki gitarowej oraz środki wyrazu artystycznego;

2) wykorzystuje wiedzę ogólnomuzyczną do zrozumienia i wykonywania utworów;

3) poznaje notację muzyczną (w tym oznaczenia notacji gitarowej), kształci umiejętność odczytywania muzycznego sensu utworu oraz grę a vistaprostych utworów solowych i kameralnych;

4) poznaje sposoby efektywnej pracy, kształci nawyki systematycznego i świadomego ćwiczenia oraz samodzielnego opracowywania krótkich i łatwych utworów.

Uczeń:

1) potrafi publicznie prezentować swoje umiejętności, zna zasady obycia estradowego, kształci umiejętności koncentracji oraz radzenia sobie z tremą;

2) aktywnie uczestniczy w życiu muzycznym szkoły i środowiska (solista, kameralista, akompaniator);

3) potrafi współpracować z innymi wykonawcami.

CELE KSZTAŁCENIA-WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) rozwija zainteresowania i uzdolnienia muzyczne;

2) uczestniczy jako świadomy odbiorca w życiu muzycznym szkoły i w wydarzeniach kulturalnych poza szkołą;

3) świadomie korzysta z nagrań muzycznych i ze źródeł informacji;

4) zna podstawy budowy gitary klasycznej, zasady użytkowania, strojenia, wymiany strun i konserwacji instrumentu;

5) rozróżnia rodzaje gitar;

6) zna historię gitary i muzyki gitarowej w zakresie podstawowym;

7) poznaje literaturę gitarową z różnych epok.

Uczeń:

1) prawidłowo posługuje się aparatem gry (postawa, układ rąk, właściwy sposób wydobycia dźwięku);

2) dba o właściwy dobór akcesoriów (krzesło, ustawienie pulpitu, oświetlenie oraz wykorzystanie podnóżka, podgitarnika lub poduszki);

3) posługuje się metronomem i tunerem lub kamertonem;

4) kształci podstawową technikę gry (koordynacja pracy obu rąk, niezależność palców, tłumienie strun, uderzenie tirando i apoyando, gra dwudźwięków, trój dźwięków, czterodźwięków i podstawowych akordów gitarowych, gra naturalnych i sztucznych flażoletów, chwyt barré, gra w pozycjach i zmiany pozycji, realizacja arpeggio, legato, tremolo, rasgueado i podstawowych ozdobników);

5) samodzielnie odczytuje zapis nutowy;

6) analizuje własną grę;

7) dba o jakość dźwięku;

8) analizuje własną grę pod kątem realizacji wskazówek nauczyciela, interpretacji i poprawności technicznej;

9) świadomie ćwiczy i koryguje własne błędy;

10) realizuje oznaczenia dynamiczne i agogiczne;

11) z pomocą nauczyciela interpretuje utwory muzyczne zgodnie ze stylem, charakterem i budową formalną, zwracając uwagę na rytm, agogikę, dynamikę, barwę, artykulację i frazowanie;

12) gra a vistałatwe utwory solowe i kameralne;

13) samodzielnie opracowuje łatwe utwory pod względem techniczno-wykonawczym (aplikatura, frazowanie, dynamika, interpretacja);

14) wykorzystuje wiedzę z zakresu przedmiotów ogólnomuzycznych do zrozumienia i wykonywania utworów gitarowych;

15) realizuje różne formy muzykowania zespołowego (np. zespoły gitarowe, akompaniament lub zespoły kameralne z udziałem innych instrumentów);

16) wykonuje utwory z różnych epok (od renesansu do muzyki współczesnej) i gatunków: miniatury instrumentalne, formy cykliczne w całości lub wybrane części, opracowane samodzielnie utwory dowolne oraz etiudy o zróżnicowanych problemach technicznych;

17) wykonuje z pamięci wybrane utwory;

18) wykonuje gamę C-dur oraz gamy krzyżykowe do czterech znaków - jednogłosowo, w tercjach i sekstach;

19) zna podstawowe akordy durowe i molowe w wyżej wymienionych tonacjach;

20) z pomocą nauczyciela planuje swoją pracę domową.

Uczeń:

1) uczestniczy w publicznych występach jako solista, kameralista lub akompamator;

2) nawiązuje kreatywną współpracę z innymi wykonawcami;

3) jest otwarty i wrażliwy na potrzeby innych osób;

4) dokonuje krytycznej oceny swojej prezentacji;

5) aktywnie uczestniczy w życiu muzycznym szkoły i środowiska jako wykonawca.

GRA A VISTA

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń wykonuje na instrumencie dostosowane do jego możliwości utwory muzyczne bez uprzedniego ćwiczenia.

Uczeń wykorzystuje w grze a vistapodstawowe umiejętności w zakresie gry na instrumencie oraz wiedzę ogólnomuzyczną.

Uczeń samodzielnie przygotowuje i wykonuje dostosowane do jego możliwości utwory muzyczne.

Uczeń poznaje w sposób praktyczny literaturę muzyczną spoza bieżącego repertuaru.

Uczeń wykorzystuje umiejętność gry a vistaw pracy zespołowej.

CELE KSZTAŁCENIA-WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) dokonuje wstępnej analizy nowego tekstu muzycznego w celu poprawnego wykonania na instrumencie;

2) wykorzystuje nawyki wzrokowe, słuchowe i ruchowe do sprawnej gry z nut;

3) wykonuje a vistautwory muzyczne dostosowane do jego możliwości oraz przestrzega zasad poprawności:

4) dostrzega i analizuje błędy popełniane podczas wykonywania utworów.

Uczeń wykonuje a vistautwory muzyczne dostosowane do jego możliwości, wykorzystując w grze:

1) podstawową wiedzę o notacji muzycznej;

2) wiedzę o tonacjach, interwałach i akordach;

3) podstawowe wiadomości o budowie formalnej utworów.

Uczeń samodzielnie przygotowuje i wykonuje nowe, wskazane przez nauczyciela lub wybrane przez siebie utwory:

1) realizuje zapis nutowy zgodnie z oznaczeniami metrorytmicznymi, dynamicznymi, agogicznymi, artykulacyjnymi i wyrazowymi;

2) rozpoznaje zawarty w utworze sens muzyczny;

3) stosuje wskazówki nauczyciela odnoszące się do pracy nad utworem;

4) proponuje własną interpretację.

Uczeń:

1) zdobywa informacje o literaturze muzycznej w zakresie wskazanym przez nauczyciela;

2) zapoznaje się z literaturą muzyczną w swojej specjalności instrumentalnej;

3) poznaje poprzez wykonanie na instrumencie wybrane, dostosowane do jego możliwości utwory;

4) wyraża własne opinie dotyczące poznawanych utworów.

Uczeń:

1) wykonuje na instrumencie wspólnie z nauczycielem lub innymi uczniami utwory muzyczne, dostosowane do jego możliwości (bez uprzedniego ćwiczenia);

2) samodzielnie przygotowuje łatwe utwory muzyczne do wspólnego wykonania na instrumencie z nauczycielem lub innymi uczniami;

3) nawiązuje poprawne relacje z kolegami w zespole;

4) współdziała w pracy zespołowej w celu osiągnięcia zamierzonego rezultatu.

HARFA CELTYCKA / PEDAŁOWA

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń rozwija wrażliwość artystyczną oraz zainteresowania muzyczne poprzez uczęszczanie na koncerty i słuchanie muzyki z nagrań. Uczestniczy w życiu muzycznym szkoły i środowiska.

Uczeń:

1) kształci prawidłową postawę przy instrumencie oraz posługiwanie się prawidłowym, naturalnym i swobodnym aparatem gry;

2) poznaje zasady strojenia i konserwacji instrumentu;

3) rozwija podstawy techniki instrumentalnej oraz wrażliwość na jakość dźwięku i intonację;

4) próbuje improwizować proste tematy melodyczne i grać ze słuchu.

Uczeń:

1) poznaje zasady notacji muzycznej oraz podstawowe terminy i pojęcia niezbędne do realizacji utworu muzycznego;

2) zdobywa podstawową wiedzę dotyczącą budowy i historii instrumentu.

Uczeń pod kierunkiem nauczyciela poznaje sposoby samodzielnej pracy w zakresie jej organizacji, kontroli i samooceny.

Uczeń kształci umiejętności koncentracji, zasad zachowania się na estradzie podczas wystepu, współpracy z innymi instrumentalistami w zespole, wspierając ich swoją wiedzą i wrażliwością artystyczną.

CELE KSZTAŁCENIA-WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) muzykuje na instrumencie oraz rozwija swoją muzyczną wrażliwość;

2) rozwija muzykalność poprzez grę w duetach i większych zespołach;

3) czynnie uczestniczy w życiu muzycznym szkoły;

4) uczęszcza na koncerty w szkole i poza szkołą;

5) potrafi określić własne preferencje repertuarowe i brzmieniowe;

6) rozwija zainteresowania muzyczne poprzez wyszukiwanie ciekawych nagrań;

7) odróżnia i nazywa podstawowe gatunki muzyki, takie jak: muzyka klasyczna, folklorystyczna, popularna i jazzowa.

Uczeń:

1) prawidłowo, naturalnie i swobodnie posługuje się aparatem gry;

2) kształci odpowiednie nawyki siedzenia przy instrumencie, gwarantujące prawidłowy rozwój oraz zdobycie właściwej techniki gry;

3) posługuje się podstawową techniką gry na harfie pozwalającą na wykonywanie utworów;

4) potrafi nastroić harfę, używając elektronicznego aparatu do strojenia instrumentu;

5) samodzielnie ustawia odpowiednie haczyki lub pedały przed rozpoczęciem gry oraz w trakcie wykonywania utworu;

6) prawidłowo odczytuje zapis muzyczny od strony melodyki, harmonii, rytmiki i frazowania;

7) właściwie realizuje zawarte w utworze oznaczenia artykulacyjne oraz typowe dla harfy wybrane efekty brzmieniowe, takie jak: glissanda, flażolety, arpeggia, dźwięki ksylofonowe, zarywanie strun paznokciami, wykonywanie efektów perkusyjnych;

8) prawidłowo interpretuje utwór;

9) dba o piękno dźwięku i intonację w wykonywanych utworach;

10) w pracy nad utworami rozwija pamięć muzyczną, potrafi zagrać ze słuchu nieskomplikowane melodie;

11) potrafi zaaranżować łatwe utwory do celów muzykowania zespołowego;

12) zapoznaje się z techniką pedałową harfy koncertowej i uczy się wrażliwości na zmiany chromatyczne poszczególnych dźwięków; dostrzega zarazem zmiany harmoniczne w przebiegu utworu oraz rolę mechanizmu pedałowego.

Uczeń:

1) dysponuje elementarną wiedzą w zakresie historii harfy oraz jej budowy (umie nazwać poszczególne, najważniejsze części instrumentu);

2) zna notację w kluczu wiolinowym i basowym;

3) zna terminologię muzyczną w zakresie melodyki, frazowania, rytmiki, artykulacji, dynamiki i agogiki oraz podstawowych harfowych efektów brzmieniowych;

4) rozpoznaje formę, prostą harmonię, określa czas powstania i stylistykę utworów, które wykonuje;

5) zna i stosuje zasady prawidłowego wydobywania i kształtowania dźwięku.

Uczeń:

1) rozpoznaje i koryguje błędy;

2) umie dostosować metodę ćwiczenia do sposobu rozwiązania występującego problemu technicznego, stosując wskazówki nauczyciela i respektując wymagania tekstu;

3) opracowuje plan pracy, uwzględniając ćwiczenie na instrumencie w harmonogramie dnia;

4) ocenia efekty swojej pracy;

5) dba o prawidłowe warunki pracy (materiały nutowe, ustawienie harfy, stołka i pulpitu).

Uczeń:

1) koncentruje się przed wyjściem na estradę i podczas występu przed publicznością;

2) potrafi prawidłowo nastroić harfę przed występem publicznym;

3) w prezentacji estradowej wykorzystuje swoją wyobraźnię muzyczną i wrażliwość;

4) potrafi umiejętnie słuchać drugiego głosu podczas gry w duetach;

5) bierze udział w popisach i audycjach muzycznych.

KLARNET

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń zdobywa wiedzę z zakresu zasad muzyki i notacji muzycznej. Rozwija uzdolnienia muzyczne stosownie do wieku i predyspozycji.

Uczeń poznaje możliwości techniczne instrumentu i prawidłowy sposób wydobywania dźwięków na klarnecie.

Uczeń realizuje projekty artystyczne w zakresie swojej specjalności - indywidualnie i w pracy zespołowej.

Uczeń posiada niezbędne umiejętności w zakresie występów publicznych. Chętnie uczestniczy w życiu muzycznym i kulturalnym, bierze udział w audycjach szkolnych i koncertach pozaszkolnych.

CELE KSZTAŁCENIA-WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) uczęszcza na koncerty, słucha muzyki z nagrań i interesuje się kulturą;

2) zna podstawową literaturę przeznaczoną na klarnet;

3) zna w stopniu podstawowym historię swojego instrumentu;

4) gra wyznaczone przez pedagoga (z uwzględnieniem własnych upodobań) utwory o zróżnicowanym charakterze;

5) muzykuje w zespole, ucząc się jednocześnie współpracy i odpowiedzialności;

6) zna i stosuje podstawowe pojęcia i terminy muzyczne, w szczególności: dźwięk, melodia, harmonia, rytm, agogika, metrum, artykulacja, dynamika, tonacja, gama, pasaż, akord;

7) w pracy nad utworami oraz podczas rozmów o muzyce wykorzystuje poznaną wiedzę na temat epok, stylów i kompozytorów;

8) wykazuje zainteresowanie grą na instrumencie;

9) potrafi wykorzystać umiejętności i wiedzę zdobytą w procesie kształcenia w szkole muzycznej I stopnia w kształtowaniu swojej osobowości.

Uczeń:

1) zna budowę i zasady konserwacji instrumentu;

2) samodzielnie składa i rozkłada instrument;

3) samodzielnie dobiera, oznacza i zmienia stroik, przymocowuje go ligaturą do ustnika;

4) zna podstawy techniki oddechu i zadęcia, niezbędne do dalszego rozwoju;

5) kontroluje i właściwie prowadzi strumień powietrza;

6) utrzymuje prawidłową postawę podczas gry, trzyma instrument pod odpowiednim kątem oraz poprawnie układa ręce i palce;

7) zna i stosuje podstawowe rodzaje artykulacji, w szczególności: legato i non-legato;

8) zna i stosuje podstawowe określenia dynamiczne, takie jak: piano, mezzopiano, mezzoforte, forte, crescendo, decrescendo;

9) prawidłowo odczytuje i realizuje oznaczenia tempa;

10) prawidłowo realizuje struktury rytmiczne w wykonywanych utworach;

11) potrafi samodzielnie lub z pomocą nauczyciela nastroić instrument oraz wydobyć właściwą intonację;

12) dysponuje biegłością palcową, umożliwiającą mu wykonanie wybranych utworów;

13) zna zasady notacji muzycznej;

14) dba o estetykę wykonania -jest wrażliwy na jakość techniczną i artystyczną dźwięku.

Uczeń:

1) samodzielnie i bezbłędnie odczytuje zapis nutowy, dostosowany do jego możliwości; uwzględnia oznaczenia metrorytmiczne, dynamiczne i agogiczne;

2) interpretuje utwory pod kierunkiem pedagoga, zgodnie z kanonami stylu i formy muzycznej; wyraża emocje i wydobywa charakter utworu;

3) samodzielnie i efektywnie ćwiczy, korygując popełniane błędy;

4) poprawnie wykonuje z pamięci wyznaczony przez pedagoga zakres materiału;

5) jest przygotowany do gry z akompaniamentem i w zespołach kameralnych;

6) muzykuje w zespole, ucząc się jednocześnie współpracy i odpowiedzialności.

Uczeń:

1) stara się odpowiedzialnie przygotowywać do występów publicznych;

2) rozwija umiejętność koncentracji przed występem i podczas gry przed publicznością;

3) dokonuje prawidłowej analizy własnej gry;

4) bierze udział w popisach szkolnych i koncertach okolicznościowych;

5) czynnie uczestniczy w życiu kulturalnym.

KLAWESYN DODATKOWY

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń rozwija zainteresowania muzyczne poprzez pracę nad interpretacją utworów, słuchanie muzyki oraz uczestniczenie w życiu kulturalnym.

Uczeń poznaje budowę klawesynu, zasady notacji i pojęcia niezbędne w odczytaniu i realizacji zapisu muzycznego.

Uczeń kształci prawidłowe posługiwanie się aparatem gry oraz zdobywa podstawy techniki klawesynowej.

CELE KSZTAŁCENIA-WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) interpretuje utwór zgodnie z zapisem muzycznym i stylem;

2) czynnie uczestniczy w życiu muzycznym szkoły i środowiska.

Uczeń:

1) zdobywa wiedzę o budowie i możliwościach technicznych klawesynu;

2) zna podstawowe zasady notacji muzyki klawesynowej;

3) rozumie znaczenie podstawowych terminów muzycznych.

Uczeń:

1) prezentuje właściwą postawę podczas gry na instrumencie;

2) dysponuje prawidłowym aparatem gry oraz dobrą korelacją lewej i prawej ręki;

3) realizuje właściwą artykulację i ornamentację.

KLAWESYN

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń kształci prawidłowe posługiwanie się aparatem gry oraz zdobywa podstawy techniki klawesynowej.

Uczeń:

1) zdobywa wiedzę na temat budowy klawesynu i sposobów gry na instrumencie;

2) poznaje reprezentatywne utwory z literatury klawesynowej skomponowane w różnych epokach i stylach oraz kształci umiejętności analizy i interpretacji materiału muzycznego.

Uczeń postępuje zgodnie z zasadami etyki, poznaje i stosuje zasady komunikacji społecznej. Uczestniczy w życiu kulturalnym szkoły i środowiska.

CELE KSZTAŁCENIA-WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) zachowuje prawidłową postawę podczas gry na instrumencie;

2) poprawnie posługuje się aparatem gry z dobrą korelacją lewej i prawej ręki oraz podstawową biegłością palcową;

3) prawidłowo odczytuje prosty zapis muzyczny, interpretuje zawarte w nim oznaczenia wykonawcze i artykulacyjne;

4) starannie realizuje zaplanowaną ornamentację;

5) stosuje różne sposoby zapamiętywania utworów;

6) samodzielnie wykonuje a vistaproste utwory;

7) samodzielnie opracowuje proste utwory;

8) dysponuje repertuarem obejmującym zróżnicowane formy i style, w tym proste formy taneczne, polifoniczne i sonaty wczesnoklasyczne;

9) wykonuje proste utwory w różnych formach muzykowania zespołowego.

Uczeń:

1) zna i definiuje podstawowe terminy i pojęcia muzyczne;

2) potrafi wymienić podstawowe cechy form i gatunków muzyki klawesynowej;

3) definuje strukturę formalną wykonywanego utworu, zna zasady akcentowania, wskazuje motywy, frazy i inne odcinki muzyczne;

4) wykorzystuje wiedzę z zakresu obsługi klawesynu;

5) pozyskuje niezbędne materiały i wiedzę ze zbiorów bibliotecznych lub multimediów.

Uczeń:

1) jest zdolny do samodzielnej i dobrze zorganizowanej pracy;

2) jest przygotowany do pracy zespołowej oraz do współpracy w grupie i na rzecz grupy;

3) potrafi krytycznie ocenić własną prezentację;

4) czynnie uczestniczy w życiu muzycznym i korzysta z zasobów kultury w różnych dziedzinach sztuki.

KONTRABAS

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń rozwija muzyczne zainteresowania, uczęszczając na koncerty i słuchając muzyki z nagrań. Uczestniczy w życiu muzycznym szkoły i środowiska.

Uczeń poznaje zasady notacji oraz podstawowe terminy i pojęcia muzyczne, niezbędne do odczytania i realizacji tekstu muzycznego. Zdobywa wiedzę z zakresu historii, budowy instrumentu oraz zasad jego konserwacji.

Uczeń:

1) kształci umiejętność zachowania prawidłowej postawy podczas gry na instrumencie oraz właściwego posługiwania się aparatem gry;

2) poznaje zasady strojenia instrumentu;

3) rozwija podstawy techniki instrumentalnej oraz wrażliwość na jakość dźwięku i intonację;

4) próbuje improwizować proste tematy melodyczne i grać ze słuchu.

Uczeń, pod kierunkiem nauczyciela, poznaje sposoby samodzielnej pracy w zakresie jej organizacji, stosowania odpowiednich technik oraz kształci umiejętność kontrolowania własnej gry i samooceny.

Uczeń poznaje zasady występów publicznych, nabywa umiejętności koncentracji, prezentacji estradowej, pokonywania tremy oraz współpracy z akompaniatorem i innymi instrumentalistami w ramach zespołu kameralnego i orkiestry.

CELE KSZTAŁCENIA-WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) uczestniczy w życiu muzycznym swojej szkoły i środowiska (koncerty, audycje, uroczystości okolicznościowe), występuje solo i w różnych formach muzykowania zespołowego;

2) korzysta z dostępnych dóbr kultury;

3) zna podstawowe gatunki muzyki;

4) rozwija swoje muzyczne zainteresowania: uczęszcza na koncerty, słucha muzyki z nagrań, poznaje wybrane utwory z literatury kontrabasowej;

5) posiada wiedzę niezbędną do uczestnictwa w życiu muzycznym.

Uczeń:

1) zna i stosuje podstawowe terminy i pojęcia muzyczne;

2) zna i odczytuje zapis nutowy, w szczególności: nazwy strun, oznaczenia pozycji, aplikaturę, kierunki smyczka, oznaczenia dynamiczne i artykulacyjne;

3) wykorzystuje wiedzę ogólnomuzyczną w działaniach praktycznych;

4) zna budowę gam durowych i molowych oraz pasaży (do 4 znaków przykluczowych);

5) zna w stopniu podstawowym historię, budowę oraz zasady konserwacji kontrabasu i smyczka, a także ich bezpiecznego transportu;

6) stosuje wybrane elementy technologii informacyjnych i komunikacyjnych.

Uczeń:

1) przyjmuje prawidłową postawę podczas gry na instrumencie (postawa stojąca, postawa siedząca);

2) poprawnie dysponuje aparatem gry;

3) jest wrażliwy na jakość dźwięku, intonacji i rytmu;

4) posiada kompetencje do publicznej prezentacji utworów;

5) stosuje podstawową technikę gry z uwzględnieniem właściwego podziału smyczka (gra całym smyczkiem oraz jego poszczególnymi częściami);

6) operuje podstawowymi sposobami artykulacji: detachè, martelè, portato, legato, staccato i pizzicato;

7) gra w pozycjach „szyjkowych” (bez użycia kciuka);

8) realizuje poprawnie oznaczenia agogiczne i dynamiczne;

9) podejmuje próby wibracji oraz swobodnie ją stosuje;

10) samodzielnie stroi instrument;

11) zna i wykorzystuje w swojej grze flażolety naturalne;

12) zna i stosuje podstawowe sposoby frazowania;

13) czyta nuty a vistaw stopniu pozwalającym na zagranie prostych melodii.

Uczeń:

1) realizuje uwagi nauczyciela podczas pracy nad utworem;

2) zna i wykorzystuje metody samodzielnego ćwiczenia;

3) świadomie i systematycznie ćwiczy oraz koryguje własne błędy;

4) samodzielnie odczytuje prosty zapis nutowy;

5) kontroluje jakość dźwięku, intonację i rytm.

Uczeń:

1) rozumie potrzebę współdziałania w zespole;