Układ o stowarzyszeniu między Unią Europejską i Europejską Wspólnotą Energii Atomowej oraz ich państwami członkowskimi, z jednej strony, a Ukrainą, z drugiej strony, sporządzony w Brukseli dnia 21 marca 2014 r. oraz dnia 27 czerwca 2014 r

Każda Strona przyznaje statkom pływającym pod banderą drugiej Strony lub obsługiwanym przez usługodawców pochodzących z drugiej Strony traktowanie nie mniej korzystne niż traktowanie przyznane swoim własnym statkom lub statkom jakiegokolwiek państwa trzeciego, zależnie od tego, które jest korzystniejsze, w zakresie między innymi dostępu do portów, korzystania z infrastruktury i usług portowych oraz korzystania z morskich usług pomocniczych , a także w zakresie związanych z tym prowizji i opłat, infrastruktury celnej oraz wyznaczania miejsca do cumowania statku w porcie oraz sprzętu do załadunku i rozładunku.

Strony skutecznie stosują zasadę nieograniczonego dostępu do międzynarodowego rynku i handlu morskiego na zasadach handlowych i na zasadzie niedyskryminacji.

Stosując zasady określone w ust. 4 i 5 niniejszego artykułu, po wejściu w życie niniejszego Układu Strony:

Każda Strona zezwala podmiotom drugiej Strony świadczącym usługi międzynarodowego transportu morskiego na posiadanie przedsiębiorstw na jej terytorium na warunkach zakładania i funkcjonowania przedsiębiorstw nie mniej Korzystnych niż przyznane usługodawcom pochodzącym z tej Strony lub z państwa trzeciego, w zależności od tego, które są bardziej korzystne. Zgodnie z postanowieniami sekcji 2 niniejszego rozdziału, w odniesieniu do działalności takich przedsiębiorstw, każda Strona zezwala usługodawcom pochodzącym z drugiej Strony, zgodnie ze swoimi przepisami ustawowymi i wykonawczymi, na prowadzenie działalności gospodarczej, w tym, lecz nie wyłącznie, w zakresie:

Każda Strona udostępnia podmiotom drugiej Strony świadczącym usługi międzynarodowego transportu morskiego, na rozsądnych i niedyskryminujących warunkach, następujące usługi w porcie: pilotaż, holowanie i pomoc holowniczą, zaopatrzenie, uzupełnianie paliwa i wody, odbiór odpadów i utylizacja odpadów balastowych, usługi kapitanatu portu, pomoc nawigacyjną, usługi operacyjne na nabrzeżu niezbędne dla funkcjonowania statku, włączając usługi komunikacyjne, dostawę wody i energii elektrycznej; usługi naprawcze w przypadku nagłych awarii; kotwiczenie, cumowanie i usługi związane z cumowaniem.

Każda Strona umożliwia podmiotom drugiej Strony świadczącym usługi międzynarodowego transportu morskiego świadczenie usług tego rodzaju również na odcinkach morskich przebiegających na śródlądowych drogach wodnych drugiej Strony.

Każda Strona zezwala podmiotom drugiej Strony świadczącym usługi międzynarodowego transportu morskiego na korzystanie - w sposób niedyskryminujący i na zasadach uzgodnionych pomiędzy odnośnymi przedsiębiorstwami -z usług dowozowych pomiędzy portami Ukrainy lub pomiędzy portami poszczególnych państw członkowskich Unii Europejskiej, oferowanych przez podmioty pierwszej Strony świadczące usługi międzynarodowego transportu morskiego.

Niniejszy Układ nie ma wpływu na stosowanie porozumień morskich zawartych pomiędzy Ukrainą a państwami członkowskimi Unii Europejskiej w kwestiach nieobjętych zakresem niniejszego Układu. Jeśli w pewnych kwestiach niniejszy Układ jest mniej korzystny niż istniejące porozumienia pomiędzy poszczególnymi państwami członkowskimi Unii Europejskiej a Ukrainą, to pierwszeństwo mają postanowienia Korzystniejsze, bez uszczerbku dla zobowiązań Strony UE i z uwzględnieniem Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Postanowienia niniejszego Układu zastępują postanowienia dotychczasowych dwustronnych porozumień pomiędzy państwami członkowskimi Unii Europejskiej a Ukrainą, o ile postanowienia tych porozumień są niezgodne z postanowieniami niniejszego Układu, z wyjątkiem sytuacji, o której mowa w poprzednim zdaniu, albo są identyczne. Postanowienia istniejących porozumień dwustronnych w kwestiach nieobjętych zakresem niniejszego Układu nadal mają zastosowanie.

Z myślą o zapewnieniu skoordynowanego rozwoju i stopniowej liberalizacji transportu między Stronami w sposób dostosowany do ich wzajemnych potrzeb handlowych, warunki wzajemnego dostępu do rynku w transporcie drogowym, kolejowym i wodnym śródlądowym określa się w ewentualnych przyszłych szczególnych porozumieniach dotyczących transportu drogowego, kolejowego i wodnego śródlądowego.

Przed zawarciem porozumień, o których mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, Strony nie doprowadzają do tego, aby warunki wzajemnego dostępu do rynków pomiędzy nimi były bardziej restrykcyjne, niż w dniu poprzedzającym wejście w życie niniejszego Układu.

Postanowienia istniejących porozumień dwustronnych w kwestiach nieobjętych zakresem ewentualnych przyszłych porozumień, o których mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, nadal mają zastosowanie.

Z myślą o zapewnieniu skoordynowanego rozwoju i stopniowej liberalizacji transportu między Stronami w sposób dostosowany do ich wzajemnych potrzeb handlowych, warunki wzajemnego dostępu do rynku w transporcie lotniczym powinny być zgodne z umową między UE a Ukrainą o wspólnym obszarze lotniczym (dalej zwaną „WOL”).

Do chwili zawarcia WOL Strony nie podejmują żadnych środków ani działań, które byłyby bardziej restrykcyjne lub dyskryminujące w porównaniu z sytuacją istniejącą przed wejściem w życie niniejszego Układu.

Uznając, że handel elektroniczny zwiększa możliwości handlowe w wielu sektorach, Strony uzgadniają, że będą propagowały rozwój handlu elektronicznego między sobą, w szczególności poprzez współprace w kwestiach związanych z handlem elektronicznym podjętych w postanowieniach niniejszego rozdziału.

Strony zgadzają się, że rozwój handlu elektronicznego musi być w pełni zgodny z najwyższymi międzynarodowymi standardami w zakresie ochrony danych, aby zdobyć zaufanie użytkowników handlu elektronicznego.

Strony uzgadniają, że przekaz elektroniczny uznaje się za świadczenie usług w rozumieniu sekcji 3 (Transgraniczne świadczenie usług) niniejszego rozdziału, które nie może być objęte należnościami celnymi.

Strony utrzymują dialog dotyczący kwestii regulacyjnych związanych z handlem elektronicznym, który obejmuje między innymi następujące kwestie:

Współpraca taka może obejmować wymianę informacji dotyczących prawodawstwa poszczególnych Stron w tych kwestiach, jak również wdrażania tego prawodawstwa.

Bez uszczerbku dla wyjątków ogólnych określonych w art. 472 niniejszego Układu postanowienia niniejszego rozdziału oraz załączników XVI-A, XVI-B, XVI-C, XVI-D, XVI-E, XVI-F i XVII do niniejszego Układu podlegają wyjątkom opisanym w niniejszym artykule.

Z zastrzeżeniem wymogu, aby środki takie nie były stosowane w sposób, który mógłby stanowić arbitralną lub nieuzasadnioną dyskryminację pomiędzy państwami, w których obowiązują podobne warunki, bądź stanowiący ukryte ograniczenie dla zakładania przedsiębiorstw lub transgranicznego świadczenia usług, żadne postanowienie niniejszego rozdziału nie może być interpretowane w sposób uniemożliwiający przyjęcie lub stosowanie przez którąkolwiek ze Stron środków:

Postanowienia niniejszego rozdziału oraz załączników XVI-A, XVI-B, XVI-C, XVI-D, XVI-E, XVI-F i XVII do niniejszego Układu nie mają zastosowania do systemów zabezpieczenia społecznego poszczególnych Stron ani do działań prowadzonych na terytorium poszczególnych Stron, które związane są, nawet tylko sporadycznie, z wykonywaniem władzy publicznej.

Żadne z postanowień niniejszego Układu nie może być interpretowane w sposób:

W odniesieniu do transakcji na rachunku kapitałowym i finansowym bilansu płatniczego, od momentu wejścia w życie niniejszego Układu Strony zapewniają swobodny przepływ kapitału związanego z bezpośrednimi inwestycjami dokonywanymi zgodnie z przepisami ustawowymi państwa przyjmującego, kapitału związanego z inwestycjami dokonywanymi zgodnie z postanowieniami rozdziału 6 (Zakładanie przedsiębiorstw, handel usługami i handel elektroniczny) tytułu IV niniejszego Układu, jak również likwidacją lub przeniesieniem tego kapitału oraz wszelkiego wynikającego z niego zysku.

W odniesieniu do innych transakcji na rachunku kapitałowym i finansowym bilansu płatniczego od momentu wejścia w życie niniejszego Układu, bez uszczerbku dla innych jego postanowień, Strony zapewniają:

Ukraina zobowiązuje się do ukończenia liberalizacji transakcji na rachunku kapitałowym i finansowym bilansu płatniczego równoważnej liberalizacji w Stronie UE przed przyznaniem traktowania zgodnie z zasadami rynku wewnętrznego w obszarze usług finansowych zgodnie z art. 4 ust. 3 załącznika XVII do mniejszego Układu. Pozytywna ocena ukraińskiego prawodawstwa dotyczącego przepływów kapitału, jego wdrożenie i stałe egzekwowanie zgodnie z zasadami przedstawionymi w art. 4 ust. 3 załącznika XVII do niniejszego Układu jest koniecznym warunkiem wstępnym jakiejkolwiek decyzji Komitetu ds. Handlu o przyznaniu traktowania zgodnie z zasadami rynku wewnętrznego w odniesieniu do usług finansowych.

Bez uszczerbku dla innych postanowień niniejszego Układu, Strony nie wprowadzają żadnych nowych ograniczeń w zakresie przepływu kapitału ani bieżących płatności między rezydentami UE i Ukrainy ani nie nadają istniejącym regulacjom bardziej restrykcyjnego charakteru.

Strony konsultują się wzajemnie w celu ułatwienia przepływu kapitału między nimi, aby wspierać cele niniejszego Układu.

W ciągu pierwszych czterech lat po wejściu w życie niniejszego Układu Strony podejmują środki pozwalające na stworzenie warunków niezbędnych do dalszego stopniowego stosowania unijnych przepisów dotyczących swobodnego przepływu kapitału.

Przed upływem piątego roku po wejściu w życie niniejszego Układu Komitet ds. Handlu dokonuje przeglądu środków i określa zasady dalszej liberalizacji.

Niniejszy rozdział ma zastosowanie do zamówień publicznych na roboty budowlane, dostawy i usługi, jak również do zamówień na roboty budowlane, dostawy i usługi w sektorach użyteczności publicznej oraz do koncesji na roboty budowlane i usługi.

Niniejszy rozdział ma zastosowanie do wszelkich instytucji zamawiających oraz podmiotów zamawiających, które są zgodne z definicjami zawartymi w dorobku prawnym UE dotyczącym zamówień publicznych (dalej łącznie zwanych „podmiotami zamawiającymi”). Obejmuje on również podmioty prawa publicznego i przedsiębiorstwa publiczne świadczące usługi użyteczności publicznej, takie jak przedsiębiorstwa państwowe prowadzące taką działalność oraz przedsiębiorstwa prywatne działające na podstawie szczególnych i wyłącznych praw, świadczące usługi użyteczności publicznej.

Niniejszy rozdział ma zastosowanie do zamówień o wartości przekraczającej progi ustanowione w załączniku XXI-P.

Strony ustanawiają lub utrzymują odpowiednie ramy i mechanizmy instytucjonalne niezbędne do prawidłowego funkcjonowania systemu zamówień publicznych oraz do wdrażania stosownych zasad.

W ramach reformy instytucjonalnej Ukraina wyznacza w szczególności:

Strony zapewniają skuteczne egzekwowanie decyzji organów odpowiedzialnych za rozpatrywanie skarg.

Nie później niż sześć miesięcy od wejścia w życie niniejszego Układu, w zakresie udzielania wszelkich zamówień Strony przestrzegają szeregu podstawowych norm określonych w ust. 2-15 niniejszego Układu. Te podstawowe normy wywodzą się bezpośrednio z przepisów i zasad dotyczących zamówień publicznych, określonych w dorobku prawnym UE regulującym te kwestie, w tym z zasad niedyskryminacji, równego traktowania, przejrzystości i proporcjonalności.

Strony zapewniają, aby wszystkie planowane zamówienia były publikowane w stosownych mediach w wystarczający sposób:

Publikacja musi być dostosowana do ekonomicznego znaczenia zamówienia dla podmiotów gospodarczych.

Publikacja zawiera co najmniej istotne szczegóły zamówienia, które ma zostać udzielone, kryteria kwalifikacji podmiotowej, metodę udzielenia, kryteria udzielenia zamówienia oraz wszelkie inne dodatkowe informacje, których podmioty gospodarcze mogłyby w uzasadnionym zakresie potrzebować, aby podjąć decyzję o wyrażeniu zainteresowania uzyskaniem zamówieniem.

Wszystkie zamówienia udzielane są w ramach przejrzystych i bezstronnych procedur, które zapobiegają działaniom korupcyjnym. Taką bezstronność zapewnia się w szczególności przez niedyskryminacyjny opis przedmiotu zamówienia, zapewnienie równego dostępu wszystkim podmiotom gospodarczym, odpowiednie ramy czasowe oraz przejrzyste i obiektywne podejście.

Opisując cechy wymaganych robót budowlanych, dostaw lub usług, podmiot zamawiający stosuje ogólny opis zasad wykonania i funkcji oraz norm międzynarodowych, europejskich lub krajowych.

Opis wymaganych cech robót budowlanych, dostaw lub usług nie powinien zawierać odniesienia do konkretnej marki czy źródła ani też konkretnego procesu, znaku towarowego, patentu, rodzaju czy też określonego pochodzenia lub produkcji, o ile takie odniesienie nie jest uzasadnione przedmiotem zamówienia i opatrzone słowami Jud równoważny”. Preferowane jest stosowanie ogólnych opisów zasad wykonania lub funkcji.

Podmioty zamawiające nie nakładają warunków, które skutkowałyby bezpośrednią lub pośrednią dyskryminacją podmiotów gospodarczych drugiej Strony, na przykład wymogów, aby podmioty gospodarcze zainteresowane uzyskaniem zamówienia miały siedzibę w tym samym państwie, regionie lub terytorium co podmiot zamawiający.

Terminy na wyrażenie zainteresowania i przedłożenie ofert muszą być wystarczająco długie, aby podmioty gospodarcze pochodzące z drugiej Strony mogły dokonać rzetelnej oceny przetargu i przygotować swoją ofertę.

Wszyscy uczestnicy muszą być w stanie zapoznać się z wyprzedzeniem z mającymi zastosowanie przepisami, kryteriami kwalifikacji i kryteriami udzielenia zamówienia. Przepisy te muszą mieć zastosowanie na równi do wszystkich uczestników.

Podmioty zamawiające mogą zwracać się do ograniczonej liczby wnioskodawców o przedstawienie oferty, pod warunkiem że:

Podmioty zamawiające mogą skorzystać z procedury negocjacyjnej wyłącznie w wyjątkowych i określonych przypadkach, gdy korzystanie z takiej procedury w rzeczywistości nie zakłóca konkurencji.

Podmioty zamawiające mogą korzystać z systemów kwalifikowania jedynie pod warunkiem że wykaz kwalifikowanych podmiotów zostanie sporządzony w drodze należycie ogłoszonego, przejrzystego i otwartego postępowania. Zamówień wchodzących w zakres tego rodzaju systemów również udziela się na niedyskryminacyjnych warunkach.

Strony zapewniają, aby zamówienia były udzielane w sposób przejrzysty wnioskodawcom, którzy przedstawili ekonomicznie najkorzystniejszą ofertę lub ofertę zawierającą najniższą cenę, na podstawie kryteriów przetargu i przepisów proceduralnych ustanowionych i ogłoszonych z wyprzedzeniem. Ostateczne decyzje są przekazywane wszystkim wnioskodawcom bez zbędnej zwłoki. Na żądanie wnioskodawcy, który nie został wybrany, musi zostać przedstawione wystarczająco szczegółowe uzasadnienie, umożliwiające weryfikację decyzji.

Strony zapewniają każdej osobie, która ma lub miała interes w uzyskaniu określonego zamówienia i która poniosła lub mogłaby ponieść szkodę z tytułu domniemanego naruszenia, prawo do skutecznej i bezstronnej ochrony sądowej przed jakąkolwiek decyzją podmiotu zamawiającego dotyczącą udzielenia tego zamówienia. Decyzje podjęte w trakcie i na zakończenie takiej procedury weryfikacji są podawane do wiadomości publicznej w sposób wystarczający, aby poinformować wszystkie zainteresowane podmioty gospodarcze.

Przed rozpoczęciem zbliżenia prawodawstwa Ukraina przedkłada Komitetowi ds. Handlu kompleksowy plan wdrożenia niniejszego rozdziału, określający harmonogram i kluczowe etapy, który powinien obejmować wszystkie reformy z zakresu zbliżenia prawodawstwa i budowania zdolności instytucjonalnych. Plan ten musi być zgodny z etapami i harmonogramami przedstawionymi w załączniku XXI-A do niniejszego Układu.

Plan obejmuje wszystkie aspekty reformy i ogólne ramy prawne wdrożenia działań związanych z zamówieniami publicznymi, a w szczególności: zbliżenie prawodawstwa w zakresie zamówień publicznych, zamówień w sektorze usług użyteczności publicznej, koncesji na roboty budowlane oraz procedur weryfikacji, a także wzmocnienie możliwości administracyjnych na wszystkich poziomach, łącznie z organami weryfikującymi i mechanizmami egzekwowania.

Po pozytywnym zaopiniowaniu przez Komitet ds. Handlu plan zostaje uznany za dokument referencyjny do celów wdrożenia niniejszego rozdziału. Unia Europejska dokłada wszelkich starań, aby wspomóc Ukrainę we wdrożeniu planu.

Ukraina zapewnia stopniowe zapewnianie zgodności swojego istniejącego i przyszłego prawodawstwa w zakresie zamówień publicznych z dorobkiem prawnym UE w tej dziedzinie.

Zbliżenie przepisów odbywa się w kilku etapach przedstawionych w załączniku XXI-A oraz załącznikach XXI-B do XXI-E, załącznikach XXI-G, XXI-H i XXI-J do niniejszego Układu. W załącznikach XXI-F i XXI-I do niniejszego Układu określono nieobowiązkowe elementy, które nie wymagają transpozycji, natomiast w załącznikach XXI-K do XXI-N do niniejszego Układu określono elementy dorobku prawnego UE, które pozostają poza zakresem zbliżenia prawodawstwa. W trakcie tego procesu należy uwzględnić odpowiednie orzecznictwo Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości oraz środki wykonawcze przyjmowane przez Komisję Europejską, jak również - jeśli okaże się to konieczne - wszelkie zmiany w dorobku prawnym Unii wprowadzone do tego czasu. Po ukończeniu każdego etapu wdrożenia, podlega ono ocenie Komitetu ds. Handlu, a po wydaniu pozytywnej oceny przez ten Komitet następuje wzajemne udzielenie dostępu do rynku zgodnie z załącznikiem XXI-A do niniejszego Układu. Komisja Europejska bez zbędnej zwłoki powiadamia Ukrainę o wszelkich zmianach dorobku prawnego UE. Komisja zapewni odpowiednie doradztwo i pomoc techniczną, aby ułatwić wdrożenie takich zmian.

Strony zgodnie postanawiają, że Komitet ds. Handlu przystępuje do oceny kolejnego etapu, dopiero gdy środki służące do wdrożenia poprzedniego etapu zostaną zrealizowane i zatwierdzone w trybie określonym w ust. 2 niniejszego artykułu.

Strony zapewniają zgodność tych aspektów i obszarów zamówień publicznych, które nie są objęte niniejszym artykułem, z zasadami przejrzystości, niedyskryminacji i równego traktowania, określonymi w art. 151 niniejszego Układu.

Strony zgodnie postanawiają, że będą stopniowo i równocześnie dążyć do skutecznego i wzajemnego otwarcia swoich rynków. W trakcie procesu zbliżenia przepisów zakres wzajemnie udzielanego dostępu do rynku jest powiązany z postępami w ramach tego procesu, wyszczególnionymi w załączniku XXI-A do niniejszego Układu.

Decyzję o przejściu do kolejnego etapu otwarcia rynku podejmuje się na podstawie oceny jakości przyjętego prawodawstwa oraz ich praktycznego wdrożenia. Tego rodzaju oceny dokonuje regularnie Komitet ds. Handlu.

W zakresie, w jakim jedna Strona dokonała zgodnie z załącznikiem XXI-A do niniejszego Układu otwarcia rynku zamówień publicznych dla drugiej Strony, Strona UE zapewnia dostęp do postępowań o udzielenie zamówienia ukraińskim przedsiębiorstwom - bez względu na to, czy mają one siedzibę w UE - zgodnie z przepisami UE dotyczącymi zamówień publicznych i na warunkach nie mniej korzystnych niż w odniesieniu do przedsiębiorstw pochodzących z UE; Ukraina zaś zapewnia dostęp do postępowań o udzielenie zamówienia dla przedsiębiorstw z UE - bez względu na to, czy mają one siedzibę na Ukrainie - zgodnie z krajowymi przepisami dotyczącymi zamówień publicznych i na warunkach nie mniej korzystnych niż w odniesieniu do przedsiębiorstw ukraińskich.

Po wdrożeniu ostatniego etapu procesu zbliżenia przepisów Strony przeanalizują możliwość wzajemnego zapewnienia dostępu do rynku zamówień publicznych w odniesieniu do zamówień poniżej progów wartości określonych w art. 149 ust. 3 niniejszego Układu.

Finlandia zastrzega swoje stanowisko w odniesieniu do Wysp Alandzkich.

Strony zapewniają odpowiednie poinformowanie podmiotów zamawiających i podmiotów gospodarczych na temat procedur zamówień publicznych, w tym poprzez publikację wszystkich odnośnych przepisów ustawodawczych i decyzji administracyjnych.

Strony zapewniają skuteczne rozpowszechnianie informacji na temat możliwości składania ofert.

Strony zwiększają współpracę poprzez wymianę doświadczeń i informacji dotyczących swoich najlepszych praktyk i ram regulacyjnych.

UE ułatwia wdrożenie niniejszego rozdziału, w tym - w stosownych przypadkach - poprzez pomoc techniczną. Zgodnie z postanowieniami dotyczącymi współpracy finansowej w tytule VI (Współpraca finansowa, w tym postanowienia dotyczące zwalczania nadużyć finansowych) niniejszego Układu konkretne decyzje dotyczące pomocy finansowej są podejmowane z wykorzystaniem stosownych mechanizmów i instrumentów finansowych UE.

Orientacyjny wykaz zagadnień objętych współpracą zawarto w załączniku XXI-O do niniejszego Układu.

Strony zapewniają odpowiednie i skuteczne wykonanie umów międzynarodowych dotyczących własności intelektualnej, których są stronami, w tym Porozumienia w sprawie handlowych aspektów własności intelektualnej (TRIPS), znajdującego się w załączniku 1C do Porozumienia ustanawiającego Światową Organizację Handlu (WTO) (zwanego dalej „Porozumieniem TRIPS”). Postanowienia niniejszego rozdziału uzupełniają i precyzują prawa i obowiązki Stron zgodnie z porozumieniem TRIPS i innymi umowami międzynarodowymi w dziedzinie własności intelektualnej.

Do celów niniejszego Układu prawa własności intelektualnej obejmują prawa autorskie, w tym prawa autorskie do programów komputerowych i baz danych, prawa pokrewne do praw autorskich, prawa dotyczące patentów, w tym prawa w zakresie patentów dotyczących wynalazków biotechnologicznych, znaki towarowe, nazwy handlowe, o ile zgodnie z odnośnym prawem krajowym są one chronione jako wyłączne prawa własności, wzory, wzory schematów (topografii) układów scalonych, oznaczenia geograficzne, w tym oznaczenia pochodzenia, oznaczenia źródła, odmiany roślin, ochronę informacji niejawnych oraz ochronę przed nieuczciwą konkurencją, o których mowa w art. 10 bis Konwencji związkowej paryskiej o ochronie własności przemysłowej (z 1967 r.) (zwanej dalej „konwencją paryską”).

Strony zgodnie postanawiają wymieniać się opiniami i informacjami o swoich krajowych i międzynarodowych praktykach oraz politykach dotyczących transferu technologii. Obejmuje to w szczególności środki ułatwiające przepływ informacji, partnerstwa biznesowe, zezwolenia oraz dobrowolne podwykonawstwo. Szczególną uwagę należy zwrócić na warunki niezbędne dla stworzenia odpowiedniego otoczenia, umożliwiającego transfer technologii w krajach przyjmują cych, łącznie z takimi kwestiami jak odpowiednie ramy prawne oraz rozwój kapitału ludzkiego.

Strony zapewniają ochronę uzasadnionych interesów posiadaczy praw własności intelektualnej.

Prawa autora utworu literackiego lub artystycznego w rozumieniu art. 2 konwencji berneńskiej podlegają ochronie w okresie życia autora i przez okres 70 lat po jego śmierci, niezależnie od daty zgodnego z prawem publicznego udostępnienia utworu.

W przypadku utworu współautorskiego okres, o którym mowa w ust. 1, liczy się od dnia śmierci ostatniego z autorów.

W przypadku utworów anonimowych lub utworów, przy których posłużono się pseudonimem, okres ochrony wynosi 70 lat po dniu zgodnego z prawem publicznego udostępnienia utworu. Jednakże jeżeli pseudonim, którym posłużył się autor, nie pozostawia wątpliwości co do tożsamości autora, lub jeżeli autor ujawnia swoją tożsamość w okresie przewidzianym w zdaniu pierwszym, okresem ochrony mającym zastosowanie jest okres określony w ust. 1.

W przypadku gdy utwór publikowany jest w tomach, częściach, odcinkach, fragmentach lub wkładkach, a okres ochrony biegnie od dnia, w którym utwór został zgodnie z prawem udostępniony publicznie, okres ochrony rozpoczyna swój bieg dla każdej z wymienionych części oddzielnie.

W przypadku utworów, których okres ochrony nie jest liczony od dnia śmierci autora lub autorów i które nie były zgodnie z prawem udostępnione publicznie w okresie 70 lat po ich stworzeniu, ochrona wygasa.

Główny reżyser utworu filmowego lub audiowizualnego uważany jest za jego autora lub jednego z autorów. Strony mogą swobodnie wskazywać innych współautorów.

Okres ochrony utworu filmowego lub audiowizualnego wygasa po upływie co najmniej 70 lat po śmierci ostatniej osoby należącej do wskazanej grupy, bez względu na to, czy osoby te zostały uznane za współautorów. Grupa ta powinna obejmować przynajmniej głównego reżysera, autora scenariusza, autora dialogów i kompozytora muzyki skomponowanej specjalnie dla utworu filmowego lub audiowizualnego.

Prawa artystów wykonawców wygasają po upływie przynajmniej 50 lat po dniu wykonania utworu. Jednakże jeżeli w tym terminie utrwalenie wykonania zostanie zgodnie z prawem opublikowane lub zgodnie z prawem publicznie udostępnione, prawa te wygasają po upływie przynajmniej 50 lat od dnia pierwszego takiego opublikowania lub pierwszego takiego publicznego udostępnienia, w zależności od tego, które z tych wydarzeń miało miejsce wcześniej.

Prawa producentów fonogramów wygasają po upływie przynajmniej 50 lat po sporządzeniu utrwalenia. Jednakże jeżeli w tym terminie fonogram został opublikowany zgodnie z prawem, wspomniane prawa wygasają po upływie przynajmniej 50 lat od dnia pierwszej publikacji dokonanej zgodnie z prawem. W przypadku braku publikacji dokonanej zgodnie z prawem w terminie określonym w zdaniu pierwszym oraz jeżeli fonogram został zgodnie z prawem publicznie udostępniony w tym terminie, wspomniane prawa wygasają po upływie 50 lat od dnia pierwszego dokonanego zgodnie z prawem publicznego udostępnienia utworu.

Prawa producentów pierwszego utrwalenia filmu wygasają po upływie przynajmniej 50 lat po sporządzeniu utrwalenia. Jednakże jeżeli w tym czasie film zostanie zgodnie z prawem opublikowany lub zgodnie z prawem publicznie udostępniony, prawa te wygasają po okresie przynajmniej 50 lat od dnia pierwszego takiego opublikowania Iub pierwszego takiego publicznego udostępnienia, w zależności od tego, które z tych wydarzeń miało miejsce wcześniej. Określenie „film” oznacza utwór filmowy, audiowizualny lub ruchome obrazy, bez względu na to, czy są udźwiękowione,

Prawa organizacji nadawczych wygasają po okresie przynajmniej 50 lat po pierwszym nadaniu programu, niezależnie od tego, czy program ten emitowany jest przewodowo czy bezprzewodowo, w tym za pośrednictwem przekazu kablowego mb satelitarnego.

Do celów niniejszego artykułu utrwalenie oznacza zapis dźwięków lub obrazów bądź ich reprezentacji, z którego mogą być postrzegane, kopiowane i przekazywane za pomocą odpowiednich urządzeń.

Strony zapewniają artystom wykonawcom wyłączne prawo zezwalania lub zakazywania utrwalania ich wykonań.

Strony zapewniają organizacjom nadawczym wyłączne prawo zezwalania lub zakazywania utrwalania ich programów, niezależnie od tego, czy chodzi o programy przekazywane bezprzewodowo czy przewodowo, w tym za pośrednictwem przekazu kablowego lub satelitarnego.

Dystrybutorowi kablowemu nie przysługuje prawo przewidziane w ust. 2 w przypadku gdy rozpowszechnia jedynie programy innych organizacji nadawczych.

Do celów niniejszego artykułu:

Strony zapewniają artystom wykonawcom wyłączne prawo do zezwalania na bezprzewodowe nadawanie oraz przekaz publiczny ich wykonań artystycznych, lub ich zakazania, z wyjątkiem przypadku gdy wykonania te stanowią same w sobie nadawane wykonanie lub oparte są na utrwaleniu.

Strony zapewniają artystom wykonawcom i producentom fonogramów prawo do pojedynczego godziwego wynagrodzenia, jeżeli fonogram opublikowany w celach handlowych lub powielony egzemplarz takiego fonogramu jest wykorzystany do bezprzewodowego nadawania lub do wszelkiego przekazu publicznego, oraz do zapewnienia, aby to wynagrodzenie zostało rozdysponowane między odpowiednimi wykonawcami oraz producentami fonogramów. W przypadku braku porozumienia w tej sprawie między wykonawcami i producentami fonogramów Strony mogą określić warunki podziału tego wynagrodzenia między nimi.

Strony zapewniają organizacjom nadawczym wyłączne prawo do zezwalania na bezprzewodową retransmisję ich programów oraz przekaz publiczny ich programów, lub ich zakazywania, jeśli przekaz ten następuje w miejscach dostępnych publicznie za opłatą wstępu.

Strony zapewniają autorom wyłączne prawo do zezwalania na publiczne rozpowszechnianie, w jakiejkolwiek formie, oryginału lub kopii ich utworów w drodze sprzedaży lub w inny sposób, bądź zakazywania takiego rozpowszechniania.

Strony zapewniają wyłączne prawo publicznego udostępniania przedmiotów ochrony wskazanych w lit. a)-d) niniejszego ustępu oraz ich kopii w drodze sprzedaży lub w inny sposób:

Strony mogą postanowić o ograniczeniach praw, o których mowa w art. 169, 170 i 171 niniejszego Układu, w odniesieniu do:

Niezależnie od ust. 1 Strony mogą ustanowić tego samego rodzaju ograniczenia w zakresie ochrony artystów wykonawców, producentów fonogramów, organizacji nadawczych i producentów pierwszych utrwaleń filmów, jakie przewidziane są dla ochrony prawa autorskiego w zakresie utworów literackich i artystycznych. Licencje obowiązkowe mogą być jednak ustanowione jedynie w zakresie, w jakim są zgodne z postanowieniami konwencji rzymskiej.

Ograniczenia określone w ust. 1 i 2 niniejszego artykułu stosuje się jedynie w niektórych szczególnych przypadkach, które nie kolidują z normalnym wykorzystaniem przedmiotu objętego ochroną oraz nie naruszają w sposób nieuzasadniony uzasadnionych interesów posiadacza prawa autorskiego.

Strony zapewniają autorom wyłączne prawo do zezwalania na jakikolwiek publiczny przekaz ich utworów, drogą przewodową lub bezprzewodową, lub jego zakazywania, włączając publiczne udostępnianie ich utworów w taki sposób, że osoby postronne mają do nich dostęp w wybranym przez siebie miejscu i czasie.

Strony zapewniają wyłączne prawo do zezwalania na publiczne udostępnianie utworów, drogą przewodową lub bezprzewodową, lub jego zakazywanie, w taki sposób, że osoby postronne mają do nich dostęp w wybranym przez siebie miejscu i czasie:

Obie Strony zgodnie postanawiają, że czynności publicznego przekazu lub udostępniania, określone w niniejszym artykule, nie powodują wyczerpania praw, o których mowa w ust. 1 i 2.

Strony zapewniają, aby tymczasowe czynności zwielokrotniania, o których mowa w art. 173 niniejszego Układu, które mają charakter przejściowy lub dodatkowy, które stanowią integralną i podstawową część procesu technologicznego i których jedynym celem jest umożliwienie:

w przypadku gdy Strony ustanowią wyjątek lub ograniczenie w odniesieniu do prawa do zwielokrotniania przewidzianego w art. 173, mogą one również ustanowić wyjątek lub ograniczenie w odniesieniu do prawa rozpowszechniania przewidzianego w art. 171 ust. 1 niniejszego Układu, w zakresie, w jakim wyjątek ten jest uzasadniony celem dopuszczonego zwielokrotniania.

Strony mogą ustanowić ograniczenia lub wyjątki od praw określonych w art. 173 i art. 174 niniejszego Układu tylko w niektórych szczególnych przypadkach, które nie kolidują z normalnym wykorzystaniem przedmiotu objętego ochroną oraz nie naruszają w sposób nieuzasadniony uzasadnionych interesów posiadacza prawa autorskiego.

Strony zapewniają odpowiednią ochronę prawną zapobiegającą obejściu wszelkich skutecznych środków technicznych, które dana osoba dokonuje wiedząc lub mając uzasadnione podstawy, by wiedzieć, że działa w tym celu.

Strony zapewniają odpowiednią ochronę prawną zapobiegającą wytwarzaniu, przywozowi, dystrybucji, sprzedaży, wypożyczaniu, reklamowaniu sprzedaży lub wypożyczania bądź posiadaniu w celach handlowych urządzeń, produktów lub części składowych, lub świadczeniu usług, które:

Do celów niniejszej sekcji „środki techniczne” oznaczają wszelkiego rodzaju technologie, urządzenia lub części składowe, które, przy normalnym funkcjonowaniu, są przeznaczone do udaremnienia lub ograniczenia czynności w odniesieniu do utworów lub innych przedmiotów objętych ochroną, które nie zostały dopuszczone przez, posiadacza prawa autorskiego lub praw pokrewnych prawu autorskiemu zgodnie z prawodawstwem każdej ze Stron. Środki techniczne uważa się za „skuteczne” w przypadku, gdy korzystanie z chronionego utworu lub z innego przedmiotu objętego ochroną jest kontrolowane przez posiadaczy prawa autorskiego poprzez zastosowanie kodu dostępu lub mechanizmu zabezpieczenia, takiego jak szyfrowanie, zakłócanie lub każdej innej transformacji utworu lub przedmiotu objętego ochroną lub mechanizmu kontroli kopiowania, które spełniają cel ochronny.

W przypadku gdy Strony przewidują ograniczenia praw określonych w art. 172 i art. 175 niniejszego Układu, mogą również zapewnić udostępnienie przez posiadaczy prawa autorskiego beneficjentowi wyjątku lut ograniczenia środków korzystania z tego wyjątku bądź ograniczenia w zakresie niezbędnym do wykorzystania tego wyjątku bądź ograniczenia oraz w przypadku gdy beneficjent posiada prawny dostęp do tego chronionego utworu lub przedmiotu objętego ochroną.

Postanowienia art. 175 ust. 1 i 2 niniejszego Układu nie mają zastosowania do utworów lub innych przedmiotów objętych ochroną udostępnionych publicznie na warunkach uzgodnionych w drodze umowy w taki sposób, że osoby postronne mają dostęp do nich w wybranym przez siebie miejscu i czasie.

Strony zapewniają stosowną ochronę prawną przed osobami, które świadomie bez zezwolenia podejmują jedno z następujących działań:

Do celów niniejszego Układu wyrażenie „informacje o zarządzaniu prawami” oznacza wszelkie informacje dostarczone przez posiadaczy prawa autorskiego, które identyfikują utwór lub inne przedmioty objęte ochroną, o których mowa w podsekcji 1, autora lub jakiegokolwiek innego posiadacza prawa autorskiego, lub informacje na temat warunków dotyczących wykorzystania utworu lub innego przedmiotu objętego ochroną, oraz wszelkie numery i kody, poprzez które takie informacje są wyrażane.

Strony nadają wyłączne prawo zezwalania lub zakazywania najmu i użyczenia następującym podmiotom:

Postanowienia te nie obejmują najmu i użyczania budynków i dzieł sztuki użytkowej.

Strony mogą ustanowić odstępstwa od wyłącznego prawa przewidzianego w ust. 1 w zakresie publicznego użyczenia, pod warunkiem że przynajmniej autorzy otrzymają wynagrodzenie za takie użyczenie. Strony mają swobodę przy ustalaniu tego wynagrodzenia, biorąc pod uwagę swoje cele promocji kultury.

W przypadku gdy Strony nie stosują wyłącznego prawa użyczania przewidzianego w niniejszym artykule w odniesieniu do fonogramów, filmów i programów komputerowych, wprowadzają one wynagrodzenie przynajmniej na rzecz autorów.

Strony mogą wyłączyć niektóre kategorie przedsiębiorstw z płatności wynagrodzenia, o którym mowa w ust. 3 i 4.

W przypadku przeniesienia lub cedowania przez autora lub wykonawcę swojego prawa najmu fonogramu lub oryginału lub egzemplarza powielonego filmu na rzecz producenta fonogramu lub producenta filmu, autor lub artysta wykonawca zachowują prawo do otrzymania godziwego wynagrodzenia za najem.

Autor lub artysta wykonawca nie może zrzec się prawa do godziwego wynagrodzenia za najem.

Wykonywanie prawa do godziwego wynagrodzenia może być powierzone organizacji zbiorowego zarządzania, reprezentującej autorów lub artystów wykonawców.

Strony mogą uregulować, czy i w jakim zakresie wykonywanie prawa do godziwego wynagrodzenia przez organizację zbiorowego zarządzania może być narzucone oraz od kogo można żądać lub pobierać takie wynagrodzenie.

Strony chronią prawem autorskim programy komputerowe w taki sposób jak dzieła literackie w rozumieniu konwencji berneńskiej. Do celów niniejszego postanowienia pojęcie „programy komputerowe” obejmuje ich przygotowawczy materiał projektowy.

Zgodnie z niniejszym Układem ochronie podlega każda forma wyrażenia programu komputerowego. Koncepcje i zasady, na których opierają się wszelkie elementy programu komputerowego, włącznie z tymi, na których opierają się ich interfejsy, nie podlegają ochronie prawa autorskiego na podstawie niniejszego Układu.

Program komputerowy podlega ochronie, jeżeli jest oryginalny w takim rozumieniu, że jest własną intelektualną twórczością jego autora. Przy dokonywaniu jego kwalifikacji do ochrony nie stosuje się żadnych innych kryteriów.

Autorem programu komputerowego jest osoba fizyczna lub grupa osób fizycznych, które stworzyły program, lub w przypadku gdy prawodawstwo Stron na to zezwala, osoba prawna wskazana jako posiadacz prawa na mocy tego prawodawstwa.

W odniesieniu do programu komputerowego stworzonego wspólnie przez grupę osób fizycznych prawa wyłączne przysługują im wspólnie.

W przypadku gdy prawodawstwo Stron uznaje utwory zbiorowe, osobę, która według prawodawstwa Stron stworzyła utwór, uważa się za jego autora.

W przypadku gdy program komputerowy został stworzony przez pracownika w ramach wykonywania jego obowiązków służbowych lub w ramach wykonywania poleceń pracodawcy, pracodawca jest wyłącznie uprawniony do wykonywania wszystkich praw majątkowych dotyczących programu tak stworzonego, chyba że umowa stanowi inaczej.

W przypadku braku szczegółowych postanowień umownych, czynności, o których mowa w art. 182 lit. a) i b) niniejszego Okładu, nie wymagają zezwolenia posiadacza prawa autorskiego w przypadku, gdy są konieczne do użycia programu przez uprawnionego nabywcę zgodnie z zamierzonym celem, włącznie z poprawianiem błędów.

Sporządzanie kopii zapasowej przez osobę mającą prawo do używania programu komputerowego nie może być umownie uniemożliwione w zakresie, w jakim jest to konieczne do takiego używania.

Osoba mająca prawo do używania kopii programu komputerowego jest upoważniona, bez zezwolenia posiadacza prawa autorskiego, do obserwowania, badania lub testowania funkcjonowania programu w celu ustalenia koncepcji i zasad, na których opiera się każdy z elementów programu, jeżeli osoba ta robi to podczas wykonywania czynności ładowania, wyświetlania, uruchamiania, transmitowania lub przechowywania programu, do których jest uprawniona.

Zezwolenie posiadacza prawa autorskiego nie jest wymagane w przypadku, gdy powielanie kodu i tłumaczenie jego form, w rozumieniu art. 182 lit. a) i b), jest niezbędne do otrzymania informacji koniecznych do osiągnięcia interope-racyjności niezależnie stworzonego programu komputerowego z innymi programami, z zastrzeżeniem spełnienia następujących warunków:

Postanowienia ust. 1 nie upoważniają do tego, aby informacje uzyskane na ich podstawie były:

Zgodnie z postanowieniami konwencji berneńskiej niniejszy artykuł nie może być interpretowany tak, aby możliwe było jego stosowanie w sposób, który w sposób nieuzasadniony narusza uzasadnione interesy posiadacza prawa autorskiego lub koliduje z normalnym korzystaniem z programu komputerowego.

Do celów niniejszego Układu „baza danych” oznacza zbiór niezależnych utworów, danych lub innych materiałów uporządkowanych w sposób systematyczny lub metodyczny, indywidualnie dostępnych środkami elektronicznymi lub innymi sposobami.

Ochrona na mocy niniejszego Układu nie ma zastosowania do programów komputerowych użytych do sporządzania lub funkcjonowania baz danych dostępnych środkami elektronicznymi.

Zgodnie z podsekcją 1 bazy danych, które z powodu wyboru lub uporządkowania ich zawartości stanowią własną intelektualną twórczość autora, podlegają jako takie ochronie prawa autorskiego. Przy dokonywaniu ich kwalifikacji do ochrony nie stosuje się żadnych innych kryteriów.

Ochrona baz danych na podstawie prawa autorskiego określona w podsekcji 1 nie rozciąga się na ich zawartość i pozostaje bez uszczerbku dla wszelkich praw dotyczących tej zawartości.

Autorem bazy danych jest osoba fizyczna lub grupa osób fizycznych, które sporządziły bazę danych, lub, w przypadku gdy zezwala na to prawodawstwo Stron, osoba prawna wskazana jako posiadacz prawa autorskiego na mocy tego prawodawstwa.

W przypadku gdy w prawodawstwie Stron uznaje się utwory zbiorowe, prawa majątkowe przysługują osobie, do której należy prawo autorskie.

W odniesieniu do bazy danych sporządzonej wspólnie przez grupę osób fizycznych prawa wyłączne przysługują im wspólnie.

Dokonanie którejkolwiek z czynności wymienionych w art. 188 niniejszego Układu przez legalnego użytkownika bazy danych lub jej kopii nie wymaga upoważnienia przez autora bazy danych, jeśli są one niezbędne do celów dostępu do zawartości bazy danych oraz normalnego korzystania z tej zawartości przez legalnego użytkownika. W przypadku gdy legalny użytkownik upoważniony jest do korzystania tylko z części bazy danych, niniejsze postanowienie stosuje się jedynie do tej części.

Strony mają możliwość ustanowienia ograniczeń dotyczących praw określonych w art. 188 w następujących przypadkach: