Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 19 kwietnia 2022 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach szkolnictwa artystycznego

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) zna budowę instrumentu;

2) prawidłowo posługuje się aparatem gry;

3) prawidłowo wydobywa dźwięk, posiada umiejętności techniczne pozwalające na poprawne wykonywanie różnorodnego stylistycznie repertuaru jazzowego.

1) zna i rozróżnia najważniejsze style i formy w muzyce jazzowej;

2) gra w różnych stylach, wykorzystując charakterystyczne dla nich środki wyrazowe związane z melodyką, brzmieniem, artykulacją, dynamiką, frazowaniem oraz z podziałami rytmicznymi;

3) improwizuje na instrumencie, świadomie stosując skale, progresje i kadencje harmoniczne charakterystyczne dla muzyki jazzowej;

4) analitycznie słucha muzyki, rozpoznaje i zapisuje poszczególne elementy utworu muzycznego oraz wykorzystuje je w rozwoju własnego języka improwizacji;

5) samodzielnie opracowuje i interpretuje utwory zgodnie z kanonami muzyki jazzowej.

Uczeń:

1) zna historię muzyki, ze szczególnym uwzględnieniem jazzu, jego głównych nurtów, stylów i przedstawicieli;

2) zna najważniejsze nagrania muzyki jazzowej, ze szczególnym uwzględnieniem nagrań najwybitniejszych puzonistów;

3) zna i rozpoznaje standardy jazzowe.

Uczeń:

1) czyta nuty a vista w sposób pozwalający na odegranie utworu;

2) gra i improwizuje na podstawie funkcji harmonicznych bez wcześniejszego przygotowania;

3) odczytuje znaki i określenia wykonawcze charakterystyczne dla muzyki jazzowej.

1) jest świadomy roli, jaką pełni jego instrument w zespole jazzowym;

2) posługuje się elementarnymi zasadami komunikacji i współpracy w zespołach o różnych składach wykonawczych;

3) potrafi słuchać i właściwie reagować na działania współwykonawców.

SAKSOFON JAZZOWY

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń prawidłowo posługuje się aparatem gry oraz swobodnie operuje różnorodną artykulacją.

Uczeń improwizuje w oparciu o formy i schematy harmoniczne charakterystyczne dla muzyki jazzowej oraz interpretuje utwory muzyczne w sposób zgodny z kanonami stylistyki jazzowej.

Uczeń zna historię muzyki i literaturę muzyczną, ze szczególnym uwzględnieniem jazzu, jego głównych nurtów, stylów oraz przedstawicieli.

Uczeń biegle czyta zapis nutowy oraz zdobywa umiejętność posługiwania się zapisem nutowym specyficznym dla muzyki jazzowej.

Uczeń zna zasady muzykowania zespołowego oraz artystyczne i społeczne uwarunkowania pracy instrumentalisty jazzowego w zespołach o różnorodnych składach wykonawczych.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) zna budowę instrumentu (konstrukcja, skala);

2) prawidłowo posługuje się aparatem gry (stosuje właściwy oddech i zadęcie);

3) potrafi prawidłowo wydobywać dźwięk (kontroluje dynamikę i brzmienie swojego instrumentu oraz zna charakterystyczne jego możliwości);

4) posiada umiejętności techniczne pozwalające na poprawne wykonywanie różnorodnego stylistycznie repertuaru jazzowego (zna i potrafi stosować różne sposoby artykulacji).

Uczeń:

1) zna i rozróżnia najważniejsze style i formy w muzyce jazzowej;

2) gra w różnych stylach, wykorzystując charakterystyczne dla nich środki wyrazowe związane z melodyką, brzmieniem, artykulacją, dynamiką, frazowaniem oraz z podziałami rytmicznymi;

3) improwizuje na instrumencie, świadomie stosując skale, progresje i kadencje harmoniczne charakterystyczne dla muzyki jazzowej;

4) analitycznie słucha muzyki, rozpoznaje i zapisuje poszczególne elementy utworu muzycznego oraz wykorzystuje je w rozwoju własnego języka improwizacji;

5) samodzielnie opracowuje i interpretuje utwory zgodnie z kanonami muzyki jazzowej.

Uczeń:

1) zna historię muzyki, ze szczególnym uwzględnieniem jazzu, jego głównych nurtów, stylów i przedstawicieli;

2) zna najważniejsze nagrania muzyki jazzowej, ze szczególnym uwzględnieniem literatury saksofonowej;

3) zna i rozpoznaje standardy jazzowe.

Uczeń:

1) czyta nuty a vista w sposób pozwalający na odegranie utworu, z uwzględnieniem stylów i pulsacji występujących w muzyce jazzowej;

2) improwizuje na podstawie funkcji harmonicznych bez wcześniejszego przygotowania;

3) odczytuje oznaczenia wykonawcze charakterystyczne dla muzyki jazzowej.

Uczeń:

1) jest świadomy roli, jaką pełni jego instrument w zespole jazzowym;

2) posługuje się elementarnymi zasadami komunikacji i współpracy w zespołach o różnych składach wykonawczych;

3) potrafi słuchać i właściwie reagować na działania współwykonawców.

SKRZYPCE JAZZOWE

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń prawidłowo posługuje się aparatem gry oraz swobodnie operuje różnorodną artykulacją.

Uczeń improwizuje w oparciu o formy i schematy harmoniczne charakterystyczne dla muzyki jazzowej oraz interpretuje utwory muzyczne w sposób zgodny z kanonami stylistyki jazzowej.

Uczeń zna historię muzyki i literaturę muzyczną, ze szczególnym uwzględnieniem jazzu, jego głównych nurtów, stylów oraz przedstawicieli.

Uczeń biegle czyta zapis nutowy oraz zdobywa umiejętność posługiwania się zapisem nutowym specyficznym dla muzyki jazzowej.

Uczeń zna zasady muzykowania zespołowego oraz artystyczne i społeczne uwarunkowania pracy instrumentalisty jazzowego w zespołach o różnorodnych składach wykonawczych.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) zna budowę instrumentu;

2) prawidłowo posługuje się aparatem gry;

3) potrafi prawidłowo wydobywać dźwięk;

4) posiada umiejętności techniczne pozwalające na poprawne wykonywanie różnorodnego stylistycznie repertuaru jazzowego.

1) zna i rozróżnia najważniejsze style i formy w muzyce jazzowej;

2) improwizuje na instrumencie, świadomie stosując skale, progresje i kadencje harmoniczne wykorzystywane w muzyce jazzowej;

3) analitycznie słucha muzyki, rozpoznaje i zapisuje poszczególne elementy utworu muzycznego oraz wykorzystuje je w rozwoju własnego języka improwizacji.

Uczeń:

1) zna historię muzyki, ze szczególnym uwzględnieniem jazzu, jego głównych nurtów, stylów i przedstawicieli;

2) zna najważniejsze nagrania muzyki jazzowej, ze szczególnym uwzględnieniem literatury skrzypcowej;

3) zna i rozpoznaje standardy jazzowe.

Uczeń:

1) czyta nuty a vista w sposób pozwalający na odegranie utworu;

2) improwizuje na podstawie funkcji harmonicznych bez wcześniejszego przygotowania;

3) odczytuje oznaczenia wykonawcze charakterystyczne dla muzyki jazzowej.

Uczeń:

1) jest świadomy roli, jaką pełni jego instrument w zespole jazzowym;

2) posługuje się elementarnymi zasadami komunikacji i współpracy w zespołach o różnych składach wykonawczych;

3) potrafi słuchać i właściwie reagować na działania współwykonawców.

TRĄBKA JAZZOWA

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń prawidłowo posługuje się aparatem gry oraz swobodnie operuje różnorodną artykulacją.

Uczeń improwizuje w oparciu o formy i schematy harmoniczne charakterystyczne dla muzyki jazzowej oraz interpretuje utwory muzyczne w sposób zgodny z kanonami stylistyki jazzowej.

Uczeń zna historię muzyki i literaturę muzyczną, ze szczególnym uwzględnieniem jazzu, jego głównych nurtów, stylów oraz przedstawicieli.

Uczeń biegle czyta zapis nutowy oraz zdobywa umiejętność posługiwania się zapisem nutowym specyficznym dla muzyki jazzowej.

Uczeń zna zasady muzykowania zespołowego oraz artystyczne i społeczne uwarunkowania pracy instrumentalisty jazzowego w zespołach o różnorodnych składach wykonawczych.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) zna budowę instrumentu;

2) prawidłowo posługuje się aparatem gry;

3) prawidłowo wydobywa dźwięk staccato, non legato i legato, posiada umiejętności techniczne pozwalające na poprawne wykonywanie różnorodnego stylistycznie repertuaru jazzowego.

Uczeń:

1) zna i rozróżnia najważniejsze style i formy w muzyce jazzowej;

2) gra w różnych stylach, wykorzystując charakterystyczne dla nich środki wyrazowe związane z melodyką, brzmieniem, artykulacją, dynamiką, frazowaniem oraz z podziałami rytmicznymi;

3) improwizuje na instrumencie, świadomie stosując skale, progresje i kadencje harmoniczne wykorzystywane w muzyce jazzowej;

4) analitycznie słucha muzyki, rozpoznaje i zapisuje poszczególne elementy utworu muzycznego oraz wykorzystuje je w rozwoju własnego języka improwizacji;

5) samodzielnie opracowuje i interpretuje utwory zgodnie z kanonami muzyki jazzowej.

Uczeń:

1) zna historię muzyki, ze szczególnym uwzględnieniem jazzu, jego głównych nurtów, stylów i przedstawicieli;

2) zna najważniejsze nagrania muzyki jazzowej, ze szczególnym uwzględnieniem nagrań najwybitniejszych trębaczy;

3) zna i rozpoznaje standardy jazzowe.

Uczeń:

1) czyta nuty a vista w sposób pozwalający na odegranie utworu;

2) gra i improwizuje na podstawie funkcji harmonicznych bez wcześniejszego przygotowania;

3) odczytuje oznaczenia wykonawcze charakterystyczne dla muzyki jazzowej.

Uczeń:

1) jest świadomy roli, jaką pełni jego instrument w zespole jazzowym;

2) posługuje się elementarnymi zasadami komunikacji i współpracy w zespołach o różnych składach wykonawczych;

3) potrafi słuchać i właściwie reagować na działania współwykonawców.

WIBRAFON JAZZOWY

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń wykonuje na instrumencie zapisane i improwizowane partie, prawidłowo posługując się aparatem gry.

Uczeń improwizuje w oparciu o formy i schematy harmoniczne charakterystyczne dla muzyki jazzowej oraz interpretuje utwory muzyczne w sposób zgodny z kanonami stylistyki jazzowej.

Uczeń zna historię muzyki i literaturę muzyczną, ze szczególnym uwzględnieniem muzyki jazzowej oraz najważniejszych nagrań wybitnych wibrafonistów jazzowych.

Uczeń biegle czyta zapis nutowy oraz zdobywa umiejętność posługiwania się zapisem nutowym specyficznym dla muzyki jazzowej.

Uczeń zna zasady muzykowania zespołowego oraz artystyczne i społeczne uwarunkowania pracy instrumentalisty jazzowego w zespołach o różnorodnych składach wykonawczych.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) zna historię i budowę oraz zasady konserwacji instrumentu;

2) prawidłowo posługuje się aparatem gry;

3) zna podstawowe sposoby trzymania pałek w technice czteropałkowej - tradycyjnej lub G. Burtona;

4) świadomie stosuje w grze różne rodzaje pałek wibrafonowych;

5) biegle wykonuje partie solowe i akompaniament w fakturze linearnej oraz akordowej;

6) swobodnie operuje pełnym zakresem dynamicznym instrumentu, wykorzystując możliwości artykulacyjne i brzmieniowe wibrafonu;

7) dostosowuje dynamikę do brzmienia zespołu oraz akustyki pomieszczenia;

8) prawidłowo stosuje tłumik;

9) wykorzystuje pałki do tłumienia płytek (tzw. dampering oraz dead stroke);

10) potrafi niezależnie operować poszczególnymi pałkami.

Uczeń:

1) zna podstawowe relacje pomiędzy następstwami akordów wykorzystywane w improwizacji jazzowej;

2) zna najważniejsze skale jazzowe;

3) prawidłowo prowadzi głosy w układach akordowych (tzw. voicing);

4) realizuje wielodźwiękowe akordy (pięcio-, sześciogłosowe i inne);

5) zna podstawowe style i formy występujące w muzyce jazzowej oraz charakterystyczne następstwa harmoniczne;

6) rozróżnia i realizuje różne rodzaje pulsacji rytmicznej;

7) rozpoznaje elementy charakterystyczne dla poszczególnych gatunków muzyki jazzowej.

Uczeń:

1) zna historię muzyki, ze szczególnym uwzględnieniem muzyki jazzowej;

2) potrafi scharakteryzować poszczególne okresy w dziejach muzyki jazzowej;

3) zna najwybitniejszych przedstawicieli poszczególnych okresów muzyki jazzowej;

4) zna najważniejsze standardy jazzowe;

5) zna najwybitniejszych wibrafonistów jazzowych, ich najważniejsze nagrania oraz charakterystyczne elementy stylu gry.

Uczeń:

1) czyta nuty a vista w sposób pozwalający na odegranie utworu;

2) gra i improwizuje na podstawie funkcji harmonicznych bez wcześniejszego przygotowania;

3) odczytuje oznaczenia wykonawcze charakterystyczne dla muzyki jazzowej.

Uczeń:

1) jest świadomy roli, jaką pełni jego instrument w zespole jazzowym;

2) potrafi współpracować z innymi członkami zespołu;

3) aktywnie uczestniczy w próbach zespołu (potrafi zaproponować własne rozwiązania);

4) potrafi poprowadzić próby zespołu;

5) potrafi słuchać i właściwie reagować na działania współwykonawców.

SPECJALNOŚĆ LUTNICTWO

EFEKTY KSZTAŁCENIA PO ZAKOŃCZENIU NAUKI W SZKOLE MUZYCZNEJ II STOPNIA

Uczeń:

1) projektuje i buduje instrumenty lutnicze oraz dokonuje ich korekty;

2) ocenia jakość materiałów, z których wykonuje instrumenty;

3) ocenia jakość instrumentu pod względem wartości lutniczej i dźwiękowej;

4) analizuje instrument lutniczy pod względem stylistycznym;

5) gra na instrumentach lutniczych w zakresie elementarnym;

6) posługuje się w swojej pracy urządzeniami elektronicznymi i elektrycznymi zgodnie z zasadami bezpieczeństwa i higieny oraz bezpieczeństwa przeciwpożarowego, z uwzględnieniem poszanowania środowiska naturalnego;

7) łączy i wykorzystuje w działaniach praktycznych wiedzę z zakresu przedmiotów ogólnomuzycznych;

8) samodzielnie wyszukuje i selekcjonuje informacje z zakresu literatury specjalistycznej oraz dokonuje ich oceny, m.in. wykorzystując technologię informacyjną i komunikacyjną. OBOWIĄZKOWE ZAJĘCIA EDUKACYJNE

AKUSTYKA LUTNICZA

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń posiada świadomość istnienia zróżnicowanego środowiska akustycznego, w tym hałasu i zagadnień z nim związanych.

Uczeń potrafi rozpoznać i zinterpretować podstawowe zjawiska akustyczne.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) definiuje i rozróżnia podstawowe terminy i pojęcia akustyczne;

2) poznaje zagadnienia analizy widmowej;

3) poznaje zasady akustyki w odniesieniu do różnych grup instrumentów muzycznych.

Uczeń:

1) posługuje się podstawowymi pojęciami akustycznymi w opisywaniu świata dźwięków;

2) wykonuje prostą analizę widmową w oparciu o ogólnodostępne oprogramowanie oraz interpretuje wynik;

3) przygotowuje i przedstawia krótką prezentację multimedialną w zakresie własnej dziedziny;

4) dokonuje prostych badań i doświadczeń akustycznych w grupie i zespole;

5) chroni słuch i dba o niego;

6) przeprowadza ewaluację własnych działań związanych z akustyką budowanych przez siebie instrumentów.

HISTORIA SZTUKI LUTNICZEJ

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń poznaje podstawowe pojęcia i terminy dotyczące instrumentarium historycznego oraz najważniejsze europejskie szkoły lutnicze.

Uczeń rozróżnia i definiuje formy instrumentów historycznych, przeprowadza analizę stylistyczną instrumentu.

Uczeń:

1) łączy zdobytą wiedzę z praktyką lutniczą;

2) jest kreatywny w zakresie opracowywania projektów i tworzenia instrumentów lutniczych;

3) jest zainteresowany współczesnym życiem artystycznym i aktywnie bierze w nim udział.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) definiuje, rozróżnia i stosuje podstawowe terminy i pojęcia z zakresu historii sztuki lutniczej;

2) poznaje instrumentarium muzyczne w kolejnych okresach historycznych;

3) charakteryzuje podstawowe cechy stylistyczne głównych europejskich szkół lutniczych oraz ich najważniejszych przedstawicieli.

Uczeń:

1) analizuje instrument historyczny pod względem pochodzenia i budowy;

2) dokonuje analizy stylistycznej instrumentu;

3) wykorzystuje zdobytą wiedzę w swoich działaniach artystycznych.

Uczeń:

1) wykorzystuje, selekcjonuje i krytycznie ocenia wiadomości z historii sztuki lutniczej;

2) interesuje się współczesnym życiem artystycznym, ze szczególnym uwzględnieniem własnej dyscypliny.

KOREKTA LUTNICZA

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń:

1) poznaje podstawowe pojęcia i terminy dotyczące korekty lutniczej;

2) poznaje materiały i podstawowe techniki z zakresu korekty lutniczej;

3) zapoznaje się z podstawowymi zagadnieniami etyki w konserwacji dzieł sztuki.

Uczeń potrafi przeprowadzić prostą korektę instrumentu.

Uczeń:

1) wykorzystuje zdobytą wiedzę w praktyce lutniczej;

2) w działaniach praktycznych stosuje i łączy wiedzę i umiejętności z zakresu przedmiotu głównego oraz z zakresu przedmiotów ogólnomuzycznych.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) definiuje, rozróżnia i stosuje podstawowe terminy i pojęcia z zakresu korekty lutniczej;

2) dobiera właściwe materiały i sposoby pracy, z uwzględnieniem zasad prawidłowej konserwacji;

3) realizuje proces konserwacji instrumentów z zachowaniem zasad etyki lutniczej;

4) poznaje zasady konserwacji lakieru.

Uczeń:

1) planuje zakres i przebieg działań korektorskich;

2) przeprowadza proste zabiegi korektorskie, dobierając właściwe materiały i sposoby pracy;

3) wykonuje retusz lakieru w miejscach przeprowadzonej naprawy;

4) stosuje zasady bezpieczeństwa i higieny pracy.

Uczeń:

1) posługuje się kreatywnie środkami wyrazu artystycznego, czerpiąc z tradycji sztuki lutniczej;

2) interesuje się współczesnym życiem artystycznym, ze szczególnym uwzględnieniem własnej dyscypliny, wykorzystuje w działaniach technologię informacyjną i komunikacyjną;

3) dokonuje ewaluacji własnych osiągnięć artystycznych;

4) przestrzega przepisów prawa autorskiego i przepisów dotyczących ochrony zabytków.

PRACOWNIA LUTNICZA - ĆWICZENIA

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń:

1) poznaje podstawowe pojęcia, terminy lutnicze oraz zasady budowy i konstruowania instrumentu lutniczego;

2) poznaje techniki obróbki drewna.

Uczeń:

1) potrafi zbudować instrument lutniczy przy zastosowaniu odpowiednich technik;

2) organizuje warsztat pracy i potrafi zaplanować proces technologiczny.

Uczeń:

1) wykorzystuje zdobytą wiedzę i umiejętności z zakresu przedmiotów lutniczych i ogólnomuzycznych;

2) jest zainteresowany współczesnym życiem artystycznym i aktywnie bierze w nim udział.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) rozróżnia, definiuje i stosuje podstawowe terminy i pojęcia z zakresu lutnictwa;

2) dobiera właściwe materiały, sposoby i techniki ich obróbki oraz stosuje odpowiednie rodzaje wykończenia powierzchni instrumentu;

3) określa przeznaczenie narzędzi i przyrządów lutniczych.

Uczeń:

1) planuje etapy tworzenia instrumentu lutniczego;

2) wykonuje instrument lutniczy zgodnie z dokumentacją, uwzględniając parametry akustyczne i zasady ergonomii;

3) sporządza dokumentację techniczną instrumentów lutniczych;

4) stosuje tradycyjne oraz współczesne techniki i technologie lutnicze;

5) potrafi dokonać prezentacji własnych dokonań twórczych;

6) stosuje zasady bezpieczeństwa i higieny pracy.

Uczeń:

1) wykorzystuje i selekcjonuje informacje o lutnictwie z różnych źródeł;

2) organizuje własną pracę z zastosowaniem różnych technik obróbki drewna;

3) wykazuje kreatywność w stosowaniu środków wyrazu artystycznego;

4) interesuje się współczesnym życiem artystycznym, ze szczególnym uwzględnieniem własnej dyscypliny;

5) aktywnie uczestniczy w życiu kulturalnym, konkursach i przeglądach artystycznych;

6) realizuje zadania indywidualnie i zespołowo.

PROJEKTOWANIE I MODELOWANIE

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń:

1) poznaje podstawowe pojęcia dotyczące kompozycji na płaszczyźnie i w przestrzeni oraz posługuje się nimi w procesie projektowania i wykonania instrumentu lutniczego;

2) poznaje wybrane techniki zdobnicze.

Uczeń potrafi zastosować poznane techniki zdobnicze w realizacji zaprojektowanej kompozycji.

Uczeń:

1) łączy zdobytą wiedzę z praktyką lutniczą;

2) jest kreatywny w zakresie opracowywania projektów, posługując się różnymi środkami wyrazu.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

1) poznaje podstawowe zasady kompozycji plastycznej na płaszczyźnie;

2) poznaje wiedzę na temat płaskorzeźby;

3) poznaje zasady budowania formy przestrzennej.

Uczeń:

1) wykonuje dokumentację rysunkową planowanego ornamentu;

2) wykonuje zaprojektowany przez siebie element zdobniczy;

3) posługuje się różnymi technikami i materiałami plastycznymi w pracach zdobniczych;

4) stosuje zasady bezpieczeństwa i higieny pracy.

Uczeń:

1) wykorzystuje, selekcjonuje i krytycznie ocenia informacje o sztuce pozyskane z różnych źródeł;

2) opracowuje projekty zdobnicze elementów instrumentów lutniczych, kreatywnie posługując się środkami wyrazu artystycznego i wykorzystując tradycje sztuki lutniczej;

3) interesuje się współczesnym życiem artystycznym, z uwzględnieniem dyscyplin plastycznych;

4) realizuje zadania indywidualnie i zespołowo.

SKRZYPCE lub inny instrument lutniczy

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń opanowuje w stopniu podstawowym grę na wybranym instrumencie lutniczym.

Uczeń potrafi grać na instrumencie w stopniu pozwalającym na ocenę brzmieniową zbudowanego instrumentu.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) samodzielnie stroi instrument;

2) gra na wszystkich strunach całym smyczkiem, stosując jego podziały;

3) wykonuje proste akordy w pierwszej pozycji;

4) zna sposoby notacji muzycznej instrumentu, na którym gra.

Uczeń:

1) wykorzystuje podstawowe pojęcia z zakresu gry na smyczkowym instrumencie lutniczym;

2) w grze stosuje następującą artykulację: detaché, martelé, legato, staccato;

3) operuje dynamiką;

4) samodzielnie, w stopniu podstawowym, potrafi ocenić brzmienie instrumentu;

5) potrafi uzyskać wyrównane brzmienie strun dla oceny walorów dźwiękowych instrumentu;

6) kontroluje i ocenia brzmienie w procesie budowy instrumentu;

7) dobiera odpowiednie struny w celu uzyskania optymalnego brzmienia zbudowanego przez siebie instrumentu.

PRZEDMIOT GŁÓWNY - LUTNICTWO

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń:

1) poznaje podstawowe pojęcia, terminy lutnicze i muzyczne oraz posługuje się nimi w procesie projektowania i wykonania instrumentu lutniczego;

2) poznaje materiały, techniki ich obróbki i narzędzia lutnicze.

Uczeń potrafi zbudować instrument lutniczy, organizuje warsztat pracy i planuje proces tworzenia dzieła.

Uczeń:

1) łączy zdobytą wiedzę z praktyką lutniczą;

2) jest kreatywny w zakresie opracowywania projektów i tworzenia instrumentów lutniczych, posługując się różnymi środkami wyrazu;

3) w działaniach praktycznych wykorzystuje wiedzę z zakresu przedmiotów ogólnomuzycznych;

4) jest zainteresowany współczesnym życiem artystycznym i aktywnie bierze w nim udział.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) definiuje, rozróżnia i stosuje podstawowe terminy i pojęcia z zakresu lutnictwa;

2) dobiera właściwe materiały, sposoby i techniki ich obróbki oraz stosuje odpowiednie rodzaje wykończenia powierzchni instrumentu;

3) określa przeznaczenie narzędzi i przyrządów lutniczych;

4) określa środki wyrazu artystycznego w lutnictwie.

Uczeń:

1) planuje etapy projektowania i tworzenia instrumentu oraz dokumentuje przebieg jego realizacji;

2) wykonuje instrument lutniczy zgodnie z założeniami i projektem, uwzględnia współczesne wymagania wykonawców, zwłaszcza w sferze akustyki i ergonomii;

3) analizuje i sporządza dokumentację techniczną instrumentów lutniczych;

4) stosuje tradycyjne oraz współczesne techniki i technologie lutnicze;

5) dokumentuje i prezentuje własne dokonania twórcze;

6) ocenia wykonany instrument pod względem stylistycznym, ergonomicznym i brzmieniowym;

7) stosuje zasady bezpieczeństwa i higieny pracy.

Uczeń:

1) wykorzystuje, selekcjonuje i krytycznie ocenia informacje o lutnictwie z różnych źródeł;

2) opracowuje projekty różnych instrumentów lutniczych, kreatywnie posługując się środkami wyrazu artystycznego oraz wykorzystując tradycje sztuki lutniczej;

3) interesuje się współczesnym życiem artystycznym, ze szczególnym uwzględnieniem własnej dyscypliny;

4) aktywnie uczestniczy w życiu kulturalnym, konkursach i przeglądach artystycznych;

5) realizuje zadania indywidualnie i zespołowo.

SPECJALNOŚĆ RYTMIKA

EFEKTY KSZTAŁCENIA PO ZAKOŃCZENIU NAUKI W SZKOLE MUZYCZNEJ II STOPNIA

Uczeń:

1) zna i stosuje w praktyce metodę rytmiki E. Jaques-Dalcroze'a;

2) realizuje zagadnienia metrorytmiczne zgodnie z założeniami metody rytmiki;

3) posługuje się techniką ruchu umożliwiającą interpretowanie muzyki ruchem estetycznym i ekspresyjnym;

4) interpretuje ruchem utwory muzyczne zgodnie z kanonami stylu i formy muzycznej;

5) posługuje się techniką gry na fortepianie umożliwiającą wykonanie utworów muzycznych różnych epok i stylów oraz pozwalającą na swobodną improwizację;

6) realizuje zadania z zakresu improwizacji fortepianowej i potrafi je wykorzystać w praktyce pedagogicznej;

7) posiada wiedzę z zakresu pedagogiki wczesnodziecięcej z elementami psychologii;

8) stosuje poprawną emisję, posługując się głosem;

9) posługuje się metodą E. Jaques-Dalcroze'a w zakresie prowadzenia zajęć rytmiki z dziećmi w wieku przedszkolnym;

10) czyta nuty a vista w sposób pozwalający na odegranie utworu;

11) łączy i wykorzystuje w działaniach praktycznych wiedzę z zakresu obowiązujących przedmiotów;

12) posiada niezbędne umiejętności w zakresie występów publicznych;

13) publicznie prezentuje (indywidualnie i zespołowo) opracowany program;

14) samodzielnie wyszukuje i selekcjonuje informacje niezbędne do realizacji przedmiotów artystycznych oraz dokonuje ich oceny, z wykorzystaniem technik informacyjnych i komunikacyjnych.

OBOWIĄZKOWE ZAJĘCIA EDUKACYJNE

FORTEPIAN

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń swobodnie posługuje się różnymi elementami techniki pianistycznej zarówno w grze utworów różnych kompozytorów, jak i w realizacji własnej improwizacji.

Uczeń interpretuje utwory zgodnie z ich stylem i formą, świadomie przekazuje treść muzyczną, wykorzystując wyobraźnię, wpływa na estetykę brzmienia.

Uczeń efektywnie organizuje swoją pracę, posiada umiejętność gry a vista oraz samodzielnego opracowania utworu.

Uczeń poznaje zasady wykonywania akompaniamentów, uczy się współpracy z partnerem podczas prób i na estradzie.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) zna budowę i zasady działania mechanizmu fortepianu;

2) zachowuje prawidłową postawę przy instrumencie;

3) posługuje się różnymi technikami gry:

2) posiada umiejętność poprawnego wykonania utworu:

3) wykazuje się umiejętnością gry gam i pasaży:

Uczeń:

1) kształtuje napięcia w muzyce w oparciu o zależności harmoniczne;

2) świadomie kształtuje stronę brzmieniową i wyrazową utworu oraz dostosowuje środki wykonawcze do wymogów stylistycznych;

3) umiejętnie operuje czasem w muzyce (wybór właściwego tempa, precyzja metrorytmiczna, poczucie pulsu, oddychanie i świadomość zmian agogicznych w przebiegu utworu);

4) wykonuje ze zrozumieniem następujące formy muzyczne: polifoniczne, klasyczne (np. sonatina, allegro sonatowe, rondo, wariacje), etiudy, miniatury, formy taneczne;

5) interpretuje ze znajomością stylistyki utwory z okresu baroku, klasycyzmu, romantyzmu oraz utwory muzyki XX i XXI wieku.

Uczeń:

1) umiejętnie planuje swoją pracę (np. dzieli ją na etapy, koncentruje się na wybranym zagadnieniu);

2) systematycznie doskonali swoje umiejętności;

3) świadomie koryguje swoje błędy;

4) samodzielnie pokonuje problemy pianistyczne, wykorzystując wcześniejsze doświadczenia oraz uwagi nauczyciela;

5) samodzielnie i dokładnie odczytuje zapis nutowy;

6) zna i wykorzystuje różne sposoby zapamiętywania (np. pamięć ruchowa, wzrokowa, słuchowa, harmoniczna);

7) potrafi określić charakter i stylistykę utworu oraz dokonać doboru właściwych środków techniczno-wykonawczych (rodzaju dźwięku, wyrazu muzycznego, palcowania, pedalizacji, frazowania, tempa, dynamiki, artykulacji, proporcji brzmienia);

8) potrafi publicznie zaprezentować samodzielnie przygotowany utwór.

Uczeń:

1) śledzi „dodatkową pięciolinię” podczas wykonywania partii akompaniamentu;

2) słucha utworu w całości i elastycznie reaguje na działania partnera (kształtuje formę utworu i proporcje dźwiękowe);

3) rozumie tekst słowny w utworach wokalnych i potrafi prowadzić frazę muzyczną w oparciu o intonację zdania słownego;

4) potrafi właściwie zachować się podczas występów publicznych.

IMPROWIZACJA FORTEPIANOWA

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń w sposób kreatywny realizuje zadania z zakresu improwizacji fortepianowej i kompozycji.

Uczeń wykorzystuje improwizację do zajęć rytmicznych prowadzonych metodą E. Jaques-Dalcroze' a.

Uczeń rozwija umiejętność antycypacji i wyczucia klawiatury, samodzielnie poznaje literaturę muzyczną.

Uczeń opanowuje język muzyczny różnych epok w celu swobodnego posługiwania się nim, w zależności od konkretnej sytuacji pedagogicznej lub artystycznej.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) wykorzystuje proste środki kompozytorskie do tworzenia własnych wypowiedzi muzycznych;

2) improwizuje melodię wraz z jej odmianami;

3) kreuje własne improwizacje konstruowane na zasadach podobieństwa, przeciwieństwa i przejścia (tj. sposobu łączenia stanów kontrastujących) na gruncie harmoniki funkcyjnej dur-moll oraz harmoniki nowoczesnej;

4) tworzy własne kompozycje w określonym stylu;

5) improwizuje miniatury muzyczne o różnym charakterze;

6) dba o jakość dźwięku w improwizacji.

Uczeń:

1) rozpoznaje wybrane style muzyczne spośród poniższych: barok, klasycyzm, romantyzm, impresjonizm, neoklasycyzm oraz wybrane kierunki: punktualizm i sonoryzm, posługuje się nimi w improwizacji i kompozycji;

2) umie swobodnie improwizować we wszystkich tonacjach majorowych i minorowych do sześciu znaków przykluczowych włącznie, z wykorzystaniem kadencji (małej i wielkiej doskonałej, zawieszonej, plagalnej i zwodniczej) oraz dominant wtrąconych do akordów głównych i pobocznych;

3) wykorzystuje rozmaite typy faktury fortepianowej (np. akordowa, figuracyjna, polifonizująca);

4) zna i świadomie stosuje w swojej grze zasady budowy okresowej, tworząc formę AB, ABA, wariacji;

5) improwizuje prosty dwugłos o budowie ewolucyjnej lub okresowej nawiązujący do muzyki barokowej, z zastosowaniem ozdobników oraz imitacji;

6) potrafi przekształcać utwory powstałe na gruncie muzyki klasycznej i neoklasycznej, dążąc do ich uproszczenia (redukcji) lub wzbogacenia w sferze rytmiczno-melodycznej i fakturalnej, z zachowaniem przebiegu harmonicznego i formalnego oryginału;

7) zapoznaje się z harmonią muzyki rozrywkowej i jazzowej, stosując wybrane zwroty w swojej improwizacji.

Uczeń:

1) improwizuje wstęp do lekcji rytmiki w stylu klasycznym lub neoklasycznym;

2) improwizuje wartości, grupy i tematy rytmiczne w różnym metrum i w różnych tempach, ze zróżnicowaniem dynamiki, artykulacji, kolorystyki;

3) improwizuje proste łańcuchy realizacji w metrum ^4^/4w stylu klasycznym lub neoklasycznym;

4) swobodnie tworzy improwizowane akompaniamenty do polskich piosenek ludowych (m.in. kolęd i pastorałek), popularnych i dziecięcych w fakturze fortepianowej na gruncie harmonii klasycznej lub rozrywkowej;

5) komponuje lub aranżuje piosenki do tekstów własnych lub obcych;

6) komponuje wybrane polskie tańce narodowe - poloneza, krakowiaka, mazura, kujawiaka i oberka oraz tańce popularne - walca i polkę, w stylistyce klasycznej lub neoklasycznej, oraz improwizuje na temat jednego z wyżej wymienionych tańców;

7) improwizuje miniatury oparte na technice modelowania interwałowego w przebiegu periodycznym i aperiodycznym;

8) improwizuje w charakterze muzyki repetytywnej (symultatywna polimetria oparta na stałym pulsie);

9) posługuje się warsztatem pianistycznym pozwalającym na swobodną improwizację i akompaniowanie na zajęciach ruchowych;

10) potrafi współpracować w grupie przy tworzeniu zespołowej improwizacji instrumentalnej lub wokalno-instrumentalnej.

Uczeń:

1) transponuje pojedyncze dźwięki, interwały i współbrzmienia wieloskładnikowe obiema rękami w różnych układach fakturalnych;

2) transponuje podane melodie, harmonizując je w nowej tonacji;

3) potrafi śpiewać podaną melodię z równoczesnym wykonywaniem przez siebie akompaniamentu na dwie ręce;

4) posiada umiejętność gry na fortepianie bez obserwowania klawiatury;

5) grając a vista, antycypuje dalszy przebieg utworu;

6) zdobywa doświadczenie w zakresie szybkiej orientacji w tekście, co pomaga w grze zespołowej (np. na cztery ręce).

Uczeń potrafi w sposób praktyczny wykorzystać wiedzę i umiejętności z przedmiotów ogólnomuzycznych, a także rytmiki i warsztatu pianistycznego.

METODYKA NAUCZANIA RYTMIKI

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń poznaje historię powstania metody rytmiki E. Jaques-Dalcroze'a, sylwetkę twórcy metody oraz jej główne cele i założenia.

Uczeń poznaje strukturę prowadzenia zajęć.

Uczeń poznaje sposoby wprowadzania i utrwalania wybranych zagadnień w ramach metody rytmiki, opracowuje wybrane zagadnienia z zakresu metody rytmiki.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) posiada wiedzę na temat powstania i rozwoju metody rytmiki;

2) zna życiorys E. Jaques-Dalcroze'a;

3) zna główne cele i założenia metody.

Uczeń:

1) zna w podstawowym zakresie zasady, metody i środki nauczania;

2) zna budowę i typy lekcji;

3) zna cele dydaktyczno-wychowawcze przedmiotu.

Uczeń:

1) zna program przedmiotu i rozkład materiału nauczania;

2) posiada wiedzę z zakresu rozwoju słuchu, głosu oraz motoryki dziecka w wieku przedszkolnym;

3) zna publikacje związane z prowadzeniem zajęć rytmiki.

Uczeń:

1) właściwie dobiera materiał nauczania pod kątem możliwości i umiejętności dzieci;

2) zna rodzaje ćwiczeń, typy zabaw i tańców, potrafi je wykorzystać w prowadzeniu zajęć;

3) wykorzystuje w pracy piosenki i miniatury muzyczne, rozumie ich rolę w procesie umuzykalniania dzieci;

4) posiada umiejętność właściwego doboru dziecięcych instrumentów perkusyjnych i ich stosowania w zabawach, ćwiczeniach i instrumentacjach;

5) posiada umiejętność doboru różnych środków dydaktycznych oraz kreatywnego sposobu ich zastosowania;

6) potrafi skonstruować konspekt zajęć rytmiki i przeprowadzić te zajęcia praktycznie.

TECHNIKA RUCHU

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń kształtuje aparat ruchowy i wyrabia świadomość poczucia ciała.

Uczeń rozwija świadomość stylu ruchu i muzycznej ekspresji ruchu.

Uczeń zdobywa wiedzę na temat tańców (ze szczególnym uwzględnieniem polskich tańców ludowych), ich różnorodności i odrębności stylistycznej oraz wykonuje układy ruchowe wybranych tańców.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) poznaje i realizuje ćwiczenia ogólnorozwojowe;

2) utrzymuje prawidłową postawę ciała zgodnie z zasadami anatomii;

3) usprawnia aparat ruchowy w oparciu o ruch funkcjonalny;

4) poznaje i realizuje podstawowe ćwiczenia z techniki tańca klasycznego;

5) uwzględnia w ruchu koordynację i niezależność poszczególnych części ciała;

6) posiada świadomość poczucia ciała i kierunków ruchu w przestrzeni;

7) prowadzi ruch na różnych płaszczyznach oraz porusza się zgodnie z określonym rysunkiem przestrzennym;

8) rozwija pamięć ruchowo-przestrzenną;

9) potrafi zakomponować zintegrowany ruch ciała i rekwizytu;

10) dąży do indywidualnego odczuwania muzyki przez ruch;

11) doskonali umiejętność samodyscypliny i samokontroli;

12) wykorzystuje zdobytą wiedzę i umiejętności na innych zajęciach edukacyjnych wchodzących w skład specjalności.

Uczeń:

1) rozwija wrażliwość muzyczną w oparciu o prawidłowe wykorzystanie wiedzy na temat różnych stylów i gatunków w muzyce;

2) odzwierciedla w sposobie poruszania się charakter i styl muzyki;

3) umiejętnie gospodaruje napięciem i odprężeniem poszczególnych części ciała.

Uczeń:

1) posiada wiedzę na temat charakterystycznych cech i odrębności stylu wybranych tańców ludowych;

2) wykonuje elementy i układy taneczne co najmniej dwóch polskich tańców narodowych (do wyboru: polonez, mazur, krakowiak, kujawiak i oberek) i jednego obcego (do wyboru: polka, walc).

PRZEDMIOT GŁÓWNY - RYTMIKA

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń:

1) integruje i wykorzystuje wiedzę z zajęć kierunkowych i ogólnomuzycznych;

2) interpretuje ruchem utwory muzyczne zgodnie ze stylem i z formą, z uwzględnieniem estetyki i ekspresji muzyczno-ruchowej.

Uczeń realizuje własne koncepcje artystyczne oraz działa w ramach wspólnych projektów grupowych.

Uczeń usprawnia koordynację słuchowo-ruchową, głosowo-ruchową oraz szybkość reakcji na bodźce muzyczne.

Uczeń:

1) jest motywowany do aktywnego uczestnictwa w życiu kulturalnym;

2) integruje wiedzę z różnych dziedzin sztuki;

3) postrzega sztukę jako inspirację do działań kreatywnych.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) świadomie stosuje i określa zjawiska muzyczne;

2) wykorzystuje zdobytą wiedzę teoretyczną w praktyce wykonawczej;

3) rozwija uzdolnienia muzyczne przez różne formy zadań ruchowych kształcących wrażliwość na muzykę;

4) wykorzystuje wiedzę i rozwija umiejętności z zakresu techniki i ekspresji ruchu w ćwiczeniach rytmicznych, improwizacjach i interpretacjach;

5) analizuje dzieło muzyczne pod kątem jego elementów i dokonuje syntezy, wyrażając je ruchem;

6) rozwija umiejętność koncentracji i samokontroli podczas działań muzyczno-ruchowych.

Uczeń:

1) rozwija umiejętność improwizowania ruchem, głosem i grą na instrumentach;

2) rozwija inwencję twórczą i buduje bazę doświadczeń ruchowych;

3) aktywnie słucha muzyki, wyrażając ją ruchem;

4) realizuje własne koncepcje artystyczne w zakresie działań muzyczno-ruchowych;

5) pracuje z innymi osobami w ramach wspólnych projektów i działań, wykorzystując umiejętności interpersonalne;

6) zdobywa umiejętności radzenia sobie z tremą podczas uczestniczenia w zespołowych projektach artystycznych;

7) kształtuje w zespole umiejętność interpretowania i odtwarzania ruchem dzieł muzycznych zgodnie ze stylem i z formą;

8) zna i stosuje zasady komponowania ruchu w układach przestrzennych.

Uczeń:

1) wyraża swobodnie, w ruchu z taktowaniem, wartości rytmiczne nut i pauz oraz ich wzajemne zależności czasowe w taktach o ćwierćnutowej i ósemkowej jednostce miary;

2) realizuje wartości, grupy i tematy rytmiczne według ustalonego tempa, w określonej dynamice i artykulacji;

3) odzwierciedla ruchem zmiany agogiczne, dynamiczne i artykulacyjne;

4) prowadzi ruch zgodnie z czasem trwania motywu, frazy, zdania, okresu muzycznego (poprzednik - następnik);

5) rozpoznaje w utworach muzycznych i tworzy formy: AB, AB A, rondo, wariacje - wykorzystując różne typy ćwiczeń rytmicznych;

6) rozróżnia w muzyce i stosuje w ruchu akcent pojawiający się regularnie i nieregularnie;

7) realizuje wybrane zagadnienia z metrorytmiki E. Jaques-Dalcroze'a, a w szczególności problematykę:

8) interpretuje ruchem utwory muzyczne jako ilustracje zagadnień metrorytmicznych zgodnie z budową i charakterem;

9) kształtuje szybką reakcję na bodźce muzyczne w ćwiczeniach inhibicyjno-incytacyjnych i łańcuchach realizacji tematów rytmicznych.

Uczeń:

1) w działaniach twórczych łączy wiedzę z różnych dziedzin sztuki;

2) inspiruje się dziełami sztuki: wyszukuje je, wybiera i wprowadza do swoich działań.

SPECJALNOŚĆ WOKALISTYKA

EFEKTY KSZTAŁCENIA PO ZAKOŃCZENIU NAUKI W SZKOLE MUZYCZNEJ II STOPNIA

Uczeń:

1) posługuje się techniką wokalną (aparat, oddech, intonacja) pozwalającą na wykonanie dzieł muzycznych różnych epok i stylów;

2) właściwie interpretuje dzieło muzyczne pod kierunkiem pedagoga;

3) czyta nuty a vista głosem w sposób pozwalający na odtworzenie utworu;

4) samodzielnie opracowuje utwory o mniejszym stopniu trudności;

5) łączy i wykorzystuje w działaniach praktycznych wiedzę z zakresu przedmiotów ogólnomuzycznych;

6) samodzielnie wyszukuje i selekcjonuje informacje z zakresu przedmiotów ogólnomuzycznych i dokonuje ich oceny, wykorzystując m.in. technologię informacyjną i komunikacyjną;

7) potrafi opanować pamięciowo utwory ze swojego repertuaru;

8) posiada niezbędne umiejętności wokalne i aktorskie w zakresie występów publicznych;

9) publicznie prezentuje przygotowany program artystyczny w występach solowych oraz w zespołach wokalnych;

10) gra na fortepianie w zakresie elementarnym.

OBOWIĄZKOWE ZAJĘCIA EDUKACYJNE

DYKCJA I RECYTACJA

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń:

1) poznaje budowę narządów mowy i ich działanie;

2) ocenia sprawność własnego aparatu mowy;

3) wykonuje ćwiczenia usprawniające narządy mowy.

Uczeń wykonuje ćwiczenia artykulacyjne i korygujące wady wymowy.

Uczeń:

1) poznaje normy wymowy i wykonuje ćwiczenia wspomagające ich opanowanie;

2) stosuje normy wymowy w interpretacji tekstu mówionego i śpiewanego.

Uczeń:

1) analizuje utwór, poznaje środki wyrazu używane w interpretacji tekstu;

2) wykonuje ćwiczenia wspomagające swobodne operowanie środkami wyrazu;

3) interpretuje wiersze, fragmenty prozy i monologi oraz zdobywa umiejętność prowadzenia dialogu scenicznego.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) zna budowę narządów mowy i ich działanie oraz podstawy fonetyki;

2) ocenia sprawność własnego aparatu mowy;

3) wykonuje ćwiczenia usprawniające narządy mowy (język, wargi, żuchwa);

4) wykonuje ćwiczenia oddechowe;

5) stosuje ćwiczenia relaksacyjne w celu zminimalizowania napięć związanych z występem publicznym;

6) dba o higienę głosu.

Uczeń:

1) wykonuje ćwiczenia artykulacyjne;

2) wykonuje ćwiczenia korygujące wady wymowy;

3) kształci swoją wrażliwość słuchową i umiejętność samokontroli wymowy.

Uczeń:

1) zna normy wymowy (zasady polskiej ortofonii);

2) wykonuje ćwiczenia w celu praktycznego opanowania norm wymowy;

3) stosuje normy wymowy podczas interpretacji tekstu mówionego i w utworach wokalnych.

Uczeń:

1) określa formę i charakter utworu;

2) rozumie treść utworu;

3) odczytuje podteksty i skojarzenia zawarte w utworze;

4) definiuje środki wyrazu (np. artykulacja, akcent, fraza, pauza, linia intonacyjna, dynamika, barwa, tempo, rytm, gest);

5) wykonuje ćwiczenia zwiększające swobodę operowania środkami wyrazu;

6) interpretuje teksty poetyckie oraz fragmenty prozy, wykorzystując umiejętności w operowaniu środkami wyrazu.

FORTEPIAN DLA WOKALISTÓW

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń poznaje budowę i możliwości brzmieniowe instrumentu.

Uczeń:

1) prawidłowo posługuje się aparatem gry;

2) właściwie realizuje notację muzyczną;

3) zdobywa podstawowe umiejętności w zakresie techniki gry i interpretacji.

Uczeń nabywa podstawowych umiejętności prawidłowej gry a vista łatwych utworów muzycznych.

Uczeń poznaje zasady gry w zespole, wykorzystując swoją wiedzę i umiejętności muzyczne.

Uczeń:

1) świadomie realizuje wyznaczone przez nauczyciela cele;

2) w pracy nad utworem posługuje się posiadaną wiedzą;

3) świadomie uczy się utworu na pamięć.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) wymienia i definiuje poszczególne części fortepianu;

2) zna możliwości brzmieniowe instrumentu;

3) prawidłowo nazywa klawisze i oktawy.

Uczeń:

1) zachowuje prawidłową postawę przy instrumencie;

2) prawidłowo posługuje się aparatem gry (ułożenie rąk, pozycja dłoni i palców, swoboda nadgarstka, koordynacja i niezależność rąk);

3) potrafi czytać notację muzyczną w kluczu wiolinowym i basowym (przyporządkowuje nutę jako zapis graficzny właściwym klawiszom, prawidłowo odczytuje rytm i znaki chromatyczne);

4) prawidłowo realizuje oznaczenia artykulacji i dynamiki;

5) posługuje się artykulacją portato, legato i staccato;

6) posługuje się techniką palcową w stopniu podstawowym;

7) stosuje zróżnicowaną dynamikę;

8) zna podstawowe zasady kształtowania dźwięku.

Uczeń:

1) dokonuje wstępnej analizy tekstu;

2) gra a vista proste utwory - osobno każdą ręką, w kluczu wiolinowym i basowym.

Uczeń:

1) gra łatwe utwory na 4 ręce z nauczycielem lub innym uczniem;

2) realizuje spójną interpretację w zespole (agogika, dynamika).

Uczeń:

1) realizuje uwagi nauczyciela podczas samodzielnej pracy;

2) wykonuje z pamięci wybrane utwory;

3) wykorzystuje wiedzę zdobytą podczas innych zajęć (zwłaszcza ogólnomuzycznych).

ZESPÓŁ WOKALNY

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń:

1) zdobywa umiejętność śpiewu w zespole;

2) kształtuje zamiłowanie do muzykowania zespołowego;

3) poznaje wokalną literaturę kameralną różnych epok.

Uczeń:

1) kształtuje słuch harmoniczny;

2) rozwija umiejętności wykonawcze zgodnie ze swoimi możliwościami technicznymi.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) śpiewa w zespole, prawidłowo realizując właściwą linię melodyczną;

2) zna gesty dyrygenta i prawidłowo na nie reaguje w trakcie wykonywanego utworu;

3) wspólnie rozpoczyna i kończy utwór;

4) sprawnie orientuje się w partyturze, śledząc kilka linii melodycznych w jednym czasie;

5) czuje się odpowiedzialny za jakość wykonanego utworu, jest zdyscyplinowany, aktywnie słucha, koordynuje poczynania własne i działania partnerów;

6) współpracuje z partnerami, nawiązując z nimi pozytywne relacje;

7) dba o wizerunek zespołu;

8) zna przykłady utworów z wokalnej literatury kameralnej różnych epok.

Uczeń:

1) śpiewa łatwe utwory dwu-, trzy- i wielogłosowe, w zależności od możliwości wykonawczych zespołu;

2) śpiewając w wielogłosie, koryguje własną intonację;

3) w muzykowaniu zespołowym wykorzystuje technikę wokalną zdobytą na lekcji śpiewu;

4) jest wrażliwy na barwę i jakość dźwięku;

5) interpretuje utwory kameralne pod kierunkiem pedagoga zgodnie z ich treścią, charakterem oraz ze stylem epoki.

PRZEDMIOT GŁÓWNY - ŚPIEW

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń:

1) zdobywa podstawowe wiadomości z zakresu budowy aparatu głosowego oraz mechanizmu jego funkcjonowania;

2) zyskuje świadomość pracy poszczególnych mięśni własnego ciała oraz poznaje zasady higieny głosu.

Uczeń:

1) kształci umiejętność prawidłowego prowadzenia głosu;

2) rozwija sprawność narządów artykulacyjnych;

3) zdobywa umiejętność prawidłowego kształtowania głosek w śpiewie.

Uczeń:

1) uczestniczy w życiu muzycznym szkoły;

2) zdobywa umiejętność koncentracji i pokonywania tremy podczas występu;

3) kształtuje umiejętność swobodnego zachowania się na scenie i właściwej samooceny wykonanego utworu.

Uczeń:

1) poznaje literaturę wokalną różnych epok;

2) rozwija swoją wrażliwość i umiejętność stylowego wykonania utworów;

3) kształtuje swój gust estetyczny i umiejętność właściwej oceny dzieła muzycznego.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) wymienia podstawowe elementy aparatu głosowego i rozumie zasady jego funkcjonowania;

2) zna oraz stosuje ćwiczenia kształtujące i wyrabiające prawidłowy oddech;

3) potrafi rozluźniać poszczególne mięśnie swojego ciała;

4) zna zasady higieny głosu i ich przestrzega.

Uczeń:

1) zachowuje prawidłową postawę ciała w trakcie śpiewu;

2) swobodnie posługuje się aparatem oddechowym (prawidłowy wdech, wydech, dążenie do uelastycznienia pracy mięśni oddechowych);

3) świadomie dąży do utrzymania prawidłowego położenia krtani i unoszenia miękkiego podniebienia;

4) sprawnie posługuje się aparatem artykulacyjnym, prawidłowo kształtując samogłoski i spółgłoski;

5) miękko atakuje dźwięki i umie prowadzić głos w artykulacji legato;

6) jest uwrażliwiony na intonację dźwięku, potrafi ją samodzielnie korygować;

7) zna i stosuje ćwiczenia budzące rezonans;

8) stosuje dynamikę od piano do forte w ramach swoich możliwości głosowych;

9) operuje artykulacją legato, non legato i staccato, w zakresie pozwalającym na stylowe wykonanie utworu.

Uczeń:

1) samodzielnie odczytuje zapis nutowy utworu i realizuje go zgodnie z zapisem;

2) samodzielnie opracowuje łatwy utwór pod względem techniczno-wykonawczym;

3) śpiewa prosty utwór a vista;

4) zna różne sposoby zapamiętywania utworów i stosuje je w praktyce;

5) zna i stosuje wprawki przygotowujące aparat głosowy do występu estradowego;

6) interpretuje utwór pod kierunkiem pedagoga zgodnie z jego treścią, charakterem oraz ze stylem epoki;

7) współpracuje z akompaniatorem;

8) w czasie występów publicznych zachowuje się zgodnie z zasadami obowiązującymi na scenie;

9) właściwie ocenia swoją prezentację sceniczną;

10) dysponuje repertuarem zgodnym z wymogami rekrutacji na wyższy poziom edukacji muzycznej;

11) zna specyfikę zawodu śpiewaka, co pozwala mu na planowanie swojej przyszłości zawodowej.

Uczeń:

1) wspólnie z pedagogiem dokonuje oceny wartości wysłuchanych utworów z literatury wokalnej;

2) potrafi wymienić nazwiska współczesnych śpiewaków.

SPECJALNOŚĆ WOKALISTYKA JAZZOWA

EFEKTY KSZTAŁCENIA PO ZAKOŃCZENIU NAUKI W SZKOLE MUZYCZNEJ II STOPNIA

Uczeń:

1) posługuje się techniką wokalną pozwalającą na wykonanie różnorodnego stylistycznie repertuaru jazzowego;

2) posiada wiedzę z zakresu techniki mowy i artykulacji, potrafi ją zastosować w wykonywanych utworach;

3) interpretuje utwory muzyczne w sposób zgodny z kanonami stylistyki jazzowej;

4) czyta nuty a vista w sposób pozwalający na wykonanie utworu, z uwzględnieniem stylów i pulsacji występujących w muzyce jazzowej;

5) samodzielnie opracowuje utwory o zróżnicowanym stopniu trudności;

6) łączy i wykorzystuje w działaniach praktycznych wiedzę z zakresu przedmiotów ogólnomuzycznych;

7) samodzielnie wyszukuje i selekcjonuje informacje potrzebne do realizacji przedmiotów artystycznych oraz dokonuje ich oceny, wykorzystując technologię informacyjną i komunikacyjną;

8) posługuje się wiedzą z zakresu historii muzyki i literatury muzycznej, ze szczególnym uwzględnieniem jazzu, jego głównych nurtów, stylów oraz przedstawicieli;

9) potrafi opanować pamięciowo utwory ze swojego repertuaru;

10) publicznie prezentuje przygotowany program artystyczny;

11) gra na fortepianie w zakresie elementarnym, ze szczególnym uwzględnieniem muzyki jazzowej.

OBOWIĄZKOWE ZAJĘCIA EDUKACYJNE ĆWICZENIA RYTMICZNE

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń:

1) poznaje wartości rytmiczne nut i pauz;

2) grupuje wartości rytmiczne w takty o różnym metrum.

Uczeń:

1) zna różne rodzaje pulsacji rytmicznej;

2) płynnie posługuje się pulsacją parzystą i nieparzystą.

Uczeń realizuje różne struktury polirytmiczne oraz zadania rytmiczne w zmiennym metrum.

Uczeń stosuje różnorodne rytmy w improwizacji.

Uczeń stosuje rytmy i podziały rytmiczne (w partiach solowych i zespołowych) charakterystyczne dla różnych kultur i stylów muzycznych.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) zna pojęcie rytmu i jego znaczenie w muzyce jazzowej;

2) zna zasady grupowania wartości rytmicznych w takcie.

Uczeń:

1) w działaniach praktycznych łączy wartości w podziałach regularnych i nieregularnych;

2) realizuje zadania rytmiczne przy jednoczesnym taktowaniu i liczeniu na głos.

Uczeń:

1) zna nieregularny podział wartości rytmicznych;

2) w ramach jednego tempa realizuje zmienne schematy rytmiczne oparte na metrum prostym i złożonym.

Uczeń:

1) potrafi prawidłowo interpretować podziały rytmiczne;

2) analizuje utwory jazzowe pod kątem rytmiki.

Uczeń:

1) zna podziały rytmiczne i rodzaje metrum typowe dla muzyki jazzowej, latynoskiej, afrokubańskiej, hinduskiej i bałkańskiej;

2) wykorzystuje charakterystyczne podziały rytmiczne w improwizacjach.

DYKCJA I RECYTACJA

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń:

1) poznaje budowę narządów mowy i ich działanie;

2) ocenia sprawność własnego aparatu mowy;

3) wykonuje ćwiczenia usprawniające narządy mowy.

Uczeń wykonuje ćwiczenia artykulacyjne i korygujące wady wymowy.

Uczeń:

1) poznaje normy wymowy i wykonuje ćwiczenia wspomagające ich opanowanie;

2) stosuje normy wymowy w interpretacji tekstu mówionego i śpiewanego.

Uczeń:

1) analizuje utwór, poznaje środki wyrazu używane w interpretacji tekstu;

2) wykonuje ćwiczenia wspomagające swobodne operowanie środkami wyrazu;

3) interpretuje wiersze, fragmenty prozy i monologi oraz zdobywa umiejętność prowadzenia dialogu scenicznego.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) zna budowę narządów mowy i ich działanie oraz podstawy fonetyki;

2) ocenia sprawność własnego aparatu mowy;

3) wykonuje ćwiczenia usprawniające narządy mowy (język, wargi, żuchwa);

4) wykonuje ćwiczenia oddechowe;

5) stosuje ćwiczenia relaksacyjne w celu zminimalizowania napięć związanych z występem publicznym;

6) dba o higienę głosu.

Uczeń:

1) wykonuje ćwiczenia artykulacyjne;

2) wykonuje ćwiczenia korygujące wady wymowy;

3) kształci swoją wrażliwość słuchową i umiejętność samokontroli wymowy.

Uczeń:

1) zna normy wymowy (zasady polskiej ortofonii);

2) wykonuje ćwiczenia w celu praktycznego opanowania norm wymowy;

3) stosuje normy wymowy podczas interpretacji tekstu mówionego i w utworach wokalnych.

Uczeń:

1) określa formę i charakter utworu;

2) rozumie treść utworu;

3) odczytuje podteksty i skojarzenia zawarte w utworze;

4) definiuje środki wyrazu (np. artykulacja, akcent, fraza, pauza, linia intonacyjna, dynamika, barwa, tempo, rytm, gest);

5) wykonuje ćwiczenia zwiększające swobodę operowania środkami wyrazu;

6) interpretuje teksty poetyckie oraz fragmenty prozy, wykorzystując umiejętności w operowaniu środkami wyrazu.

EMISJA GŁOSU

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń:

1) poznaje budowę i działanie aparatu głosowego;

2) rozpoznaje i rozwija naturalne warunki głosowe;

3) poszerza skalę głosu, wzbogaca barwę, zwiększa dźwięczność, dynamikę i sprawność głosu.

Uczeń:

1) poznaje budowę i działanie aparatu oddechowego;

2) poznaje zasady oddechu przeponowo-żebrowego;

3) doskonali technikę oddechową;

4) zwiększa długość oddechu;

5) ćwiczy koordynację mięśniowo-respiracyjną.

Uczeń:

1) poznaje budowę i zasady funkcjonowania narządów mowy przy wytwarzaniu głosek w śpiewie;

2) rozpoznaje naturalne możliwości artykulacyjne;

3) niweluje błędy, zwiększa elastyczność i sprawność aparatu artykulacyjnego.

Uczeń:

1) ćwiczy koordynację wszystkich elementów techniki wokalnej: emisji głosu, oddechu i artykulacji;

2) doskonali technikę wokalną, usprawniając funkcjonowanie głosu.

Uczeń:

1) rozwija umiejętność posługiwania się prawidłową emisją głosu, pracując nad repertuarem o odpowiednim stopniu trudności;

2) wzbogaca środki wyrazu głosowego;

3) kształci wyobraźnię dźwiękową i zdolność adaptacji techniki wokalnej do charakteru i stylu wykonywanego utworu.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) wydobywa głos, wykorzystując znajomość budowy elementów organu głosotwórczego (krtań, nasada, aparat oddechowy) i ich roli;

2) kontroluje głos, wykorzystując wiedzę na temat budowy narządu słuchu i jego funkcji;

3) harmonijnie łączy działanie narządów aparatu głosowego;

4) określa możliwości swojego głosu i kierunek jego kształcenia;

5) stosuje zasady higieny głosu;

6) rozwija naturalne warunki głosowe;

7) posługuje się poprawną techniką wokalną w zakresie: ataku dźwięku i jego pozycji, impostacji, poszerzenia skali i wyrównania rejestrów, wykorzystania rezonansu, operowania różnymi artykulacjami (np.: legato, staccato), operowania dynamiką, ekspresji głosu i barwy.

Uczeń:

1) zna budowę i działanie aparatu oddechowego;

2) prawidłowo używa mięśni oddechowych w celu uruchomienia przepony;

3) dba o higienę dróg oddechowych;

4) dba o dobrą kondycję mięśni własnego ciała;

5) stosuje technikę oddechu przeponowo-żebrowego razem z reakcjami głosowymi;

6) wykonuje ćwiczenia doskonalące technikę oddechową w powiązaniu z procesem fonacyjnym w mowie i śpiewie;

7) swobodnie koordynuje pracę klatki piersiowej i tłoczni brzusznej, uzyskując efekt podparcia i oparcia dźwięku.

Uczeń:

1) zna budowę i zasady funkcjonowania narządów mowy;

2) prawidłowo określa miejsce i sposób artykulacji głosek w mowie i śpiewie;

3) wykonuje ćwiczenia niwelujące błędy artykulacyjne i pomagające usprawnić aparat mowy;

4) utrwala prawidłowe nawyki artykulacyjne;

5) posługuje się naturalną artykulacją;

6) ćwiczy elastyczność i sprawność aparatu artykulacyjnego w mowie i śpiewie.

Uczeń:

1) koordynuje wszystkie elementy techniki wokalnej;

2) posługuje się utrwalonymi nawykami prawidłowej emisji głosu opartej na oddechu i bliskiej artykulacji;

3) ćwiczy samodzielnie i doskonali technikę wokalną, usprawniając funkcjonowanie głosu;

4) traktuje głos jak instrument muzyczny, stosując charakterystyczną dla niego prawidłową technikę wokalną;

5) wzbogaca wiedzę z zakresu pojęć wokalnych;

6) posługuje się podstawowymi pojęciami wokalnymi (emisja, impostacja, pozycja głosu);

7) wzbogaca swoją wiedzę przez zainteresowanie literaturą z zakresu techniki wokalnej oraz udział w warsztatach wokalnych.

Uczeń:

1) wykorzystuje technikę prawidłowego posługiwania się głosem w pracy nad materiałem muzycznym;

2) ocenia stopień trudności utworu i zawarte w nim problemy techniczne, stosuje odpowiednie ćwiczenia w celu ich przezwyciężenia;

3) wzbogaca środki wyrazu głosowego, stosując różne techniki artykulacyjne;

4) utrwala prawidłowe nawyki wokalne, stosując różne środki wyrazu głosowego;

5) kształtuje wyobraźnię dźwiękową w śpiewie;

6) kształtuje i rozwija frazę muzyczną;

7) kontroluje wyobraźnię dźwiękową przez stosowanie prawidłowej reakcji głosowo- oddechowo-artykulacyjnej;

8) używa techniki wokalnej w utworach charakterystycznych dla stylistyki jazzowej;

9) stosuje technikę wokalną odpowiednią do stylu wykonywanego utworu;

10) stosuje zasadę pierwszeństwa poprawności technicznej przed walorami estetycznymi utworu wokalnego;

11) stosuje prawidłowe techniki wokalne w pielęgnowaniu indywidualnego brzmienia głosu.

FORTEPIAN DLA WOKALISTÓW

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń poznaje budowę i możliwości brzmieniowe instrumentu.

Uczeń:

1) prawidłowo posługuje się aparatem gry;

2) właściwie realizuje notację muzyczną;

3) zdobywa podstawowe umiejętności w zakresie techniki gry i interpretacji.

Uczeń nabywa podstawowych umiejętności prawidłowej gry a vista łatwych utworów muzycznych.

Uczeń poznaje zasady gry w zespole, wykorzystując swoją wiedzę i umiejętności muzyczne.

Uczeń:

1) świadomie realizuje wyznaczone przez nauczyciela cele;

2) w pracy nad utworem posługuje się posiadaną wiedzą;

3) świadomie uczy się utworu na pamięć.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) wymienia i definiuje poszczególne części fortepianu;

2) zna możliwości brzmieniowe instrumentu;

3) prawidłowo nazywa klawisze i oktawy.

Uczeń:

1) zachowuje prawidłową postawę przy instrumencie;

2) prawidłowo posługuje się aparatem gry (ułożenie rąk, pozycja dłoni i palców, swoboda nadgarstka, koordynacja i niezależność rąk);

3) potrafi czytać notację muzyczną w kluczu wiolinowym i basowym (przyporządkowuje nutę jako zapis graficzny właściwym klawiszom, prawidłowo odczytuje rytm i znaki chromatyczne);

4) prawidłowo realizuje oznaczenia artykulacji i dynamiki;

5) posługuje się artykulacją portato, legato i staccato;

6) posługuje się techniką palcową w stopniu podstawowym;

7) stosuje zróżnicowaną dynamikę;

8) zna podstawowe zasady kształtowania dźwięku.

Uczeń:

1) dokonuje wstępnej analizy tekstu;

2) gra a vista proste utwory - osobno każdą ręką, w kluczu wiolinowym i basowym.

Uczeń:

1) gra łatwe utwory na 4 ręce z nauczycielem lub innym uczniem;

2) realizuje spójną interpretację w zespole (agogika, dynamika).

Uczeń:

1) realizuje uwagi nauczyciela podczas samodzielnej pracy;

2) wykonuje z pamięci wybrane utwory;

3) wykorzystuje wiedzę zdobytą podczas innych zajęć (zwłaszcza ogólnomuzycznych).

PRZEDMIOT GŁÓWNY - ŚPIEW

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE

Uczeń:

1) zapoznaje się z prawidłową techniką śpiewu;

2) zdobywa umiejętność prawidłowego posługiwania się aparatem głosowym.

Uczeń zdobywa umiejętności improwizacji głosem oraz interpretacji utworów muzycznych w oparciu o formy, kanony i schematy harmoniczne charakterystyczne dla muzyki jazzowej.

Uczeń poznaje historię i literaturę muzyczną, ze szczególnym uwzględnieniem muzyki jazzowej, wokalistyki jazzowej, głównych jej nurtów, stylów oraz przedstawicieli muzyki jazzowej.

Uczeń czyta nuty a vista, improwizuje głosem i wykonuje utwory, z uwzględnieniem oznaczeń wykonawczych stosowanych w muzyce jazzowej.

Uczeń poznaje zasady wykonawstwa zespołowego oraz artystyczne i społeczne uwarunkowania pracy wokalisty jazzowego w zespołach o różnorodnych składach wykonawczych.

CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

1) zna budowę aparatu głosowego;

2) artykułuje dźwięk, posługując się prawidłową emisją głosu, dykcją oraz techniką oddechu;

3) poprawnie wykonuje różnorodne stylistycznie utwory jazzowe.