Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 12 września 2012 r. w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów

Typ Rozporządzenie
Ogłoszono 2012-09-12
Status Obowiązujący
Wydawca RADA MINISTRÓW
Źródło Dziennik Ustaw
artykuły 13
Historia nowelizacji JSON API
o)

Czarne ziemie zdegradowane lub szare ziemie, różniące się od gleb gatunku ł w tej klasie tym, że są wytworzone z utworów namytych, średnich, wykazujących najczęściej uziarnienie glin pylastych, całkowite lub niecałkowite, na glinach lub iłach, zalegających poniżej 100 cm.

a)

Czarne ziemie właściwe, wytworzone z glin, często marglistych, lekkie lub średnie, całkowite, występujące na terenach płaskich, ale dość niskich. Poziom próchniczny o miąższości ponad 30 cm, o zabarwieniu ciemnoszarym, o strukturze gruzełkowatej. Gleby te są najczęściej zmeliorowane. W ich profilach glebowych występują jednak rdzawe lub glejowe plamy na głębokości nie mniejszej niż 80 cm (oglejenie plamiste słabe lub średnie). Nadają się pod uprawę w zasadzie wszystkich roślin uprawnych, ale w latach o dużej ilości opadów mogą być niekiedy nieco za wilgotne.

b)

Czarne ziemie właściwe, ciężkie, wytworzone z ciężkich glin lub iłów, całkowite. Poziom próchniczny o miąższości ponad 30 cm, o zabarwieniu ciemnoszarym, o strukturze gruzełkowatej. Gleby te są zmeliorowane. W ich profilach glebowych występują plamy glejowe na głębokości nie mniejszej niż 70 cm (oglejenie plamiste słabe lub średnie). Są to gleby pszenno-buraczane, trudne do uprawy, ale zasobne w składniki pokarmowe roślin.

c)

Czarne ziemie właściwe, pyłowe, całkowite lub niecałkowite, na glinach lub iłach, występujących na terenach płaskich, ale dość niskich. Poziom próchniczny o miąższości ponad 30 cm, o zabarwieniu ciemnoszarym. Gleby te są najczęściej zmeliorowane, ale w latach o dużej ilości opadów mogą być nieco za wilgotne. Nadają się pod uprawę wszystkich roślin uprawnych, ale najbardziej nadają się pod uprawę mieszanek i roślin pastewnych.

d)

Czarne ziemie właściwe, pyłowe, średnio zwięzłe, niecałkowite, na piaskach luźnych, piaskach słabo gliniastych lub żwirach, o warstwie pyłowej o miąższości około 100 - 120 cm. Poziom próchniczny o miąższości ponad 40 cm, o zabarwieniu ciemnoszarym. Są to gleby pszenno-buraczane.

e)

Czarne ziemie właściwe, lekkie, wytworzone z piasków gliniastych mocnych, niecałkowite, na glinach lub iłach, występujących na głębokości 60 - 80 cm. Poziom próchniczny o miąższości około 40 cm lub głębszy, o zabarwieniu ciemnoszarym. Gleby zmeliorowane lub nie wymagają melioracji. Są to dobre gleby pszenno-buraczane.

f)

Czarne ziemie właściwe, lekkie, wytworzone z piasków gliniastych mocnych, całkowite. Poziom próchniczny o miąższości ponad 40 cm, o zabarwieniu ciemnoszarym, o strukturze gruzełkowatej. Przechodzenie poziomu próchnicznego w skałę macierzystą stopniowe. Położenie równe, ale nie za niskie. Są to gleby łatwe do uprawy. Nadają się w szczególności pod uprawę wszelkiego rodzaju warzyw.

g)

Czarne ziemie właściwe, ciężkie, wytworzone z glin ciężkich lub iłów, niecałkowite, na piaskach luźnych, piaskach słabo gliniastych lub żwirach, występujących na głębokości około 100 - 120 cm. Poziom próchniczny o miąższości ponad 35 cm, barwy ciemnoszarej. Węglan wapnia występuje w środkowej części profilu glebowego. Gleby położone na terenach płaskich. Oglejenie w postaci plam (słabe lub średnie) może występować poniżej 70 cm, gleby zmeliorowane lub nie wymagają melioracji. Są to gleby żyzne, pszenno-buraczane, ale trudne do uprawy.

h)

Czarne ziemie właściwe, o cechach takich jak gleby gatunku c w tej klasie, ale wytworzone z glin pylastych, lekkie lub średnie, całkowite lub niecałkowite, na glinach ciężkich lub iłach. Oglejenie plamiste słabe lub średnie może wystąpić poniżej 70 cm.

i)

Czarne ziemie właściwe, o cechach takich jak gleby gatunku d w tej klasie, ale wytworzone z glin pylastych, lekkich lub średnich, niecałkowite, na piaskach luźnych, piaskach słabo gliniastych lub żwirach, występujących na głębokości około 100-120 cm.

j)

Czarne ziemie właściwe, wytworzone z utworów lessowatych, o cechach takich jak gleby gatunku d w tej klasie.

k)

Czarne ziemie właściwe, wytworzone z utworów lessowatych, o cechach takich jak gleby gatunku c w tej klasie.

l)

Czarne ziemie zdegradowane lub szare ziemie, wytworzone z glin, całkowite lub niecałkowite, na iłach występujących na głębokości poniżej 80 cm. Poziom próchniczny o miąższości około 40 cm, o cechach takich jak gleby gatunku i w klasie II lub gatunku ł w klasie II. Na głębokości poniżej 70 cm najczęściej występuje Oglejenie plamiste słabe lub średnie. Są to gleby pszenno-buraczane.

ł) Czarne ziemie zdegradowane lub szare ziemie, różniące się od gleb gatunku 1 w tej klasie tym, że są wytworzone z utworów pyłowych, całkowite lub niecałkowite, na glinach lub iłach.

m)

Czarne ziemie zdegradowane lub szare ziemie, wytworzone z utworów lessowatych, o cechach takich jak gleby gatunku 1 w tej klasie.

n)

Czarne ziemie zdegradowane lub szare ziemie, różniące się od gleb gatunku 1 w tej klasie tym, że są wytworzone z utworów namytych, średnich, o uziarnieniu glin pylastych.

o)

Czarne ziemie właściwe, lekkie, wytworzone z piasków gliniastych mocnych, pylastych, zalegających poniżej 100 cm na piaskach luźnych lub słabo gliniastych. Poziom próchniczny o miąższości około 50 cm lub głębszy, dobrze wykształcony, o zabarwieniu ciemnoszarym. Występują na terenach niższych, ale nie nadmiernie uwilgotnionych, zapewniających właściwe stosunki wodne do rozwoju roślin uprawnych. W podłożu piasek luźny lub słabo gliniasty całkowicie oglejony, występujące nad nim rdzawe cętki, pieprze, konkrecje żelazisto-manganowe lub inne oznaki oglejenia znajdują się nie wyżej niż około 70 cm. Odczyn tych gleb w górnych poziomach przeważnie słabo kwaśny lub zbliżony do obojętnego, w dolnych poziomach i warstwach może być niekiedy kwaśny. Są to gleby dość żyzne, nadające się na ogół pod uprawę wszystkich roślin uprawnych.

a)

Czarne ziemie wytworzone z glin, często marglistych, lekkie lub średnie, całkowite lub niecałkowite, na iłach występujących poniżej 80 cm, występujące na terenach płaskich lub niskich. Poziom próchniczny o miąższości ponad 30 cm, o zabarwieniu ciemnym, o strukturze gruzełkowatej. Gleby te są zmeliorowane. W ich profilach glebowych występują jednak rdzawe lub glejowe plamy na głębokości nie mniejszej niż 80 cm (oglejenie plamiste słabe lub średnie). W latach o dużej ilości opadów są zbyt wilgotne, co ujemnie odbija się na plonach.

b)

Czarne ziemie ciężkie, wytworzone z ciężkich glin lub iłów, całkowite. Poziom próchniczny o miąższości ponad 30 cm, o zabarwieniu ciemnym. Gleby te występują na terenach niskich i są zmeliorowane. W profilu glebowym występują jednak plamy glejowe, ale na głębokości nie mniejszej niż 50 cm (oglejenie plamiste, słabe lub średnie). Gleby trudne do uprawy i nadają się w szczególności pod uprawę buraków cukrowych i pszenicy. W latach o dużej ilości opadów zbyt wilgotne, co ujemnie odbija się na plonach.

c)

Czarne ziemie pyłowe, całkowite lub niecałkowite, na glinach lub iłach, występujące na terenach niskich. Poziom próchniczny o miąższości ponad 35 cm, o zabarwieniu ciemnym, bez oznak storfienia. Gleby te są najczęściej zmeliorowane. W latach o dużej ilości opadów dają jednak plony nieco niższe. Nadają się pod uprawę wszystkich roślin uprawnych, ale najbardziej pod uprawę mieszanek i roślin pastewnych.

d)

Czarne ziemie pyłowe, średnio zwięzłe, niecałkowite, na piaskach luźnych, słabo gliniastych lub żwirach. Grubość warstwy pyłowej 80-100 cm. Poziom próchniczny o miąższości 30-40 cm, o zabarwieniu ciemnoszarym. Nadają się w szczególności pod uprawę żyta, jęczmienia, owsa, ziemniaków, a także pszenicy i buraków cukrowych.

e)

Czarne ziemie lekkie, wytworzone z piasków gliniastych lekkich, niecałkowite, na glinach lub iłach, występujących na głębokości 80 - 100 cm. Poziom próchniczny o miąższości około 40 cm, o zabarwieniu ciemnoszarym. Gleby te nie wymagają melioracji lub są zmeliorowane. Nadają się w szczególności pod uprawę żyta, jęczmienia, owsa i ziemniaków. Można na nich uprawiać również pszenicę i buraki cukrowe.

f)

Czarne ziemie wytworzone z glin, często marglistych, lekkie lub średnie, niecałkowite, na piaskach luźnych, piaskach słabo gliniastych lub żwirach, występujących na głębokości około 80 - 100 cm. Poziom próchniczny o miąższości około 35 cm, o strukturze gruzełkowatej. Gleby te w zasadzie nie wymagają melioracji, niekiedy jednak mogą być okresowo nieco za wilgotne, co ujemnie odbija się na plonach. Nadają się pod uprawę przeważnie wszystkich roślin uprawnych.

g)

Czarne ziemie wytworzone z glin ciężkich lub iłów, ciężkie, niecałkowite, na piaskach luźnych, piaskach słabo gliniastych lub żwirach, występujących na głębokości około 80 - 100 cm. Zmeliorowane lub nie wymagają melioracji. Poziom próchniczny o miąższości ponad 30 cm. Są to gleby ciężkie do uprawy, nadają się w szczególności pod uprawę pszenicy i buraków cukrowych.

h)

Czarne ziemie wytworzone z utworów lessowatych, o cechach takich jak gleby gatunku c w tej klasie.

i)

Czarne ziemie wytworzone z utworów lessowatych, o cechach takich jak gleby gatunku d w tej klasie.

j)

Czarne ziemie lekkie, wytworzone z piasków gliniastych lekkich, całkowite. Poziom próchniczny o miąższości około 60 cm lub głębszy, o zabarwieniu ciemnoszarym i dobrej strukturze. Położenie równe, ale nie za niskie. Gleby te są łatwe do uprawy. Nadają się w szczególności pod uprawę żyta, jęczmienia, owsa i ziemniaków. Można na nich uprawiać również i inne rośliny uprawne.

k)

Czarne ziemie wytworzone z glin pylastych, lekkie lub średnie, całkowite lub niecałkowite, na glinach lub iłach, położone na terenach obniżonych. Poziom próchniczny o miąższości ponad 35 cm, barwy ciemnoszarej lub czarnej. W profilu glebowym może występować węglan wapnia. Na głębokości poniżej 60 cm przeważnie występuje oglejenie plamiste słabe lub średnie. Gleby te są najczęściej zmeliorowane. Nadają się pod uprawę pszenicy i buraków cukrowych, ale w latach o dużej ilości opadów plony są niższe.

l)

Czarne ziemie wytworzone z glin pylastych, lekkie lub średnie, na piaskach luźnych, piaskach słabo gliniastych lub żwirach, występujących na głębokości 80-100 cm. Poziom próchniczny o miąższości około 35 cm. Gleby te są zmeliorowane lub nie wymagają melioracji. W profilu glebowym może występować węglan wapnia. Są to gleby nadające się pod uprawę pszenicy i buraków cukrowych.

ł) Czarne ziemie właściwe, zdegradowane lub szare ziemie, lekkie, wytworzone z piasków gliniastych, nieraz pylastych mocnych, zalegających na piaskach luźnych lub słabo gliniastych, na około 90 cm lub głębiej. Występują na terenach niższych, ale nie nadmiernie wilgotnych, zapewniających właściwe stosunki wodne dla roślin uprawnych. Poziom próchniczny o miąższości ponad 40 cm, barwy ciemnoszarej lub szarobrunatnej, ma nieraz w dolnej części ciemniejsze zabarwienie. Pod nim występuje często brunatny poziom wmywania z pieprzami i konkrecjami żelazisto-manganowymi. W podłożu piasek luźny lub słabo gliniasty całkowicie oglejony. Odczyn tych gleb w górnych poziomach przeważnie słabo kwaśny lub zbliżony do obojętnego, a w dolnych może być nieraz wyraźnie kwaśny. Nadają się na ogół pod uprawę wszystkich roślin uprawnych, a w szczególności roślin pastewnych i mieszanek.

a)

Czarne ziemie wytworzone z glin, lekkie lub średnie, występujące na terenach warunkujących nadmierny stan uwilgotnienia. Poziom próchniczny głęboki ma zabarwienie ciemne w wierzchnich warstwach, a dalej czarne. W profilu glebowym występuje często węglan wapnia, mogą też znaleźć się glejowe i rdzawe plamy oraz drobne konkrecje żelaza na głębokości około 60 cm. Poziom wód gruntowych dość wysoki. Są to gleby dające niskie plony. Nadają się w szczególności pod uprawę mieszanek i roślin pastewnych.

b)

Czarne ziemie ciężkie, wytworzone z glin lub iłów, oglejone. Poziom próchniczny o miąższości 40 cm, o zabarwieniu ciemnym. Burzenie w kwasie solnym występuje przeważnie na głębokości 50 - 60 cm. Są to gleby trudne do uprawy i dające niskie plony. W sprzyjających warunkach atmosferycznych mogą dać dobre plony pszenicy, koniczyny i buraków.

c)

Czarne ziemie pyłowe, całkowite lub niecałkowite, na glinach lub iłach. Położone nisko, okresowo nadmiernie uwilgotnione, niezmeliorowane. Poziom próchniczny bywa bardzo głęboki. Są to gleby dające niskie plony, ale bywają urodzajne w latach meteorologicznie korzystnych. Nadają się w szczególności pod uprawę mieszanek i roślin pastewnych.

d)

Czarne ziemie wytworzone z piasków gliniastych, całkowite lub niecałkowite, na glinach lub iłach. Położone nisko, okresowo nadmiernie uwilgotnione, niezmeliorowane. Poziom próchniczny bywa bardzo głęboki. Są to gleby dające niskie plony, ale w latach meteorologicznie korzystnych są urodzajne. Nadają się najbardziej pod uprawę mieszanek i roślin pastewnych.

e)

Czarne ziemie wytworzone z utworów lessowatych, o cechach takich jak gleby gatunku c w tej klasie.

f)

Czarne ziemie wytworzone z glin, lekkie lub średnie, niecałkowite, na piaskach luźnych, piaskach słabo gliniastych lub żwirach, występujących na głębokości około 60 - 80 cm. Poziom próchniczny o miąższości około 30 - 40 cm, o zabarwieniu ciemnoszarym. Występują przeważnie na terenach niskich, okresowo nadmiernie uwilgotnionych. Nadają się w szczególności pod uprawę roślin pastewnych. W sprzyjających warunkach atmosferycznych, jeżeli gleby te nie są położone zbyt nisko, można uprawiać na nich również inne rośliny uprawne.

g)

Czarne ziemie ciężkie, wytworzone z glin ciężkich lub iłów, o cechach takich jak gleby gatunku f w tej klasie, jeżeli nie są zbyt wilgotne, można uprawiać na nich pszenicę i buraki cukrowe.

h)

Czarne ziemie pyłowe, o cechach takich jak gleby gatunku f w tej klasie.

i)

Czarne ziemie wytworzone z utworów lessowatych, o cechach takich jak gleby gatunku f w tej klasie.

j)

Czarne ziemie lekkie, wytworzone z piasków gliniastych lekkich, całkowite. Nadają się w szczególności pod uprawę żyta, owsa, jęczmienia i ziemniaków. Poziom próchniczny o miąższości około 40 - 50 cm.

k)

Czarne ziemie zdegradowane lub szare ziemie, lekkie, wytworzone z piasków gliniastych, nieraz pylastych, zalegających na piaskach luźnych lub słabo gliniastych na głębokości poniżej 70 - 90 cm (w zależności od innych cech gleby). Występują na terenach niższych, ale nie nadmiernie uwilgotnionych. Poziom próchniczny o miąższości ponad 40 cm, barwy ciemnoszarej lub szarobrunatnej, ma często w dolnej części ciemniejsze zabarwienie. Pod nim brunatny poziom wmywania z licznymi pieprzami i konkrecjami żelazisto-manganowymi. W podłożu piasek luźny lub słabo gliniasty całkowicie oglejony. Odczyn tych gleb w górnych poziomach przeważnie słabo kwaśny lub zbliżony do obojętnego, a w dolnych niejednokrotnie może być wyraźnie kwaśny. Nadają się pod uprawę żyta, owsa, ziemniaków, buraków pastewnych i mieszanek, a w dobrej agrotechnice również pszenicy i buraków cukrowych. W latach o dużej ilości opadów plony mogą być niskie.

a)

Czarne ziemie wytworzone z glin, lekkie lub średnie, występujące na terenach warunkujących nadmierny stan uwilgotnienia. Poziom próchniczny głęboki, ma zabarwienie bardzo ciemne lub czarne. W profilu glebowym występują oglejenia i konkrecje żelaza na głębokości około 50 cm. Poziom wód gruntowych wysoki. Wymagają melioracji. Gleby uniemożliwiające w terminie wiosenne uprawy. Nadają się najbardziej pod uprawę mieszanek i roślin pastewnych.

b)

Czarne ziemie wytworzone z glin lub iłów, silnie oglejone, ciężkie. Poziom próchniczny ma zabarwienie czarne. Są to gleby bardzo trudne do uprawy i dające niskie plony. Wymagają zmeliorowania. Tylko wyjątkowo dają zadowalające plony. Nadają się w szczególności pod uprawę mieszanek, kapusty i brukwi.

c)

Czarne ziemie pyłowe, całkowite lub niecałkowite, na piaskach luźnych, piaskach słabo gliniastych lub żwirach, występujących na głębokości około 60 cm lub na glinach lub iłach. Położone nisko, podmokłe, niezmeliorowane. Poziom próchniczny bardzo ciemny lub szary. Nadają się zwłaszcza pod uprawę kapusty i jednorocznych roślin pastewnych.

d)

Czarne ziemie lekkie, wytworzone z piasków słabo gliniastych lub gliniastych, całkowite lub niecałkowite, na piaskach luźnych lub żwirach. Położone nisko, podmokłe, niezmeliorowane. Poziom próchniczny bardzo ciemny lub szary. Nadają się zwłaszcza pod uprawę kapusty i jednorocznych roślin pastewnych.

e)

Czarne ziemie wytworzone z utworów lessowatych, o cechach takich jak gleby gatunku c w tej klasie.

f)

Czarne ziemie wytworzone z glin, lekkie lub średnie, niecałkowite, na piaskach luźnych, piaskach słabo gliniastych lub żwirach, występujących na głębokości poniżej 60 cm. Poziom próchniczny o miąższości 30 cm, barwy ciemnoszarej. Występują na terenach niskich o nadmiernym uwilgotnieniu. Nadają się pod uprawę roślin pastewnych.

g)

Czarne ziemie ciężkie, wytworzone z ciężkich glin lub iłów, o cechach takich jak gleby gatunku f w tej klasie.

a)

Czarne ziemie wytworzone z piasków słabo gliniastych. Niekiedy w podłożu występuje piasek luźny. Poziom próchniczny o miąższości około 30 cm, barwy ciemnej. Poziom wód gruntowych wysoki. Nadają się w szczególności pod uprawę kapusty, brukwi i roślin pastewnych.

b)

Czarne ziemie wytworzone z różnych skał macierzystych, występujące na terenach bezodpływowych, silnie podmokłe, których melioracje są utrudnione. Nadają się w szczególności pod łąki trwałe i pastwiska trwałe oraz pod uprawę roślin pastewnych.

a)

Gleby torfowo-murszowe zmeliorowane lub nie wymagają melioracji. Wierzchnie warstwy do głębokości ponad 60 cm mają strukturalną, nierozpyloną i dobrze rozłożoną materię organiczną bez widocznych włókien roślinnych z dużą zawartością części mineralnych. W podłożu występuje słabiej rozłożony torf albo piasek luźny, który występuje na głębokości nie mniejszej niż 120 cm. Torfy na glinach lub iłach mogą być nieco płytsze. Gleby łatwe do uprawy. Dają dobre plony, zwłaszcza roślin pastewnych, przemysłowych i niektórych warzyw.

b)

Gleby mułowo-torfowe zmeliorowane. Warstwy namułów mineralno-próchnicznych o miąższości około 50 cm, zalegają na torfie niskim, dobrze rozłożonym. Warstwa torfu sięga do głębokości większej niż 100 cm. Uziarnienie warstw mineralnych pylaste lub gliniaste lekkie, względnie średnie. Gleby te dają dobre plony roślin pastewnych, przemysłowych i niektórych warzyw.

a)

Gleby torfowo-murszowe zmeliorowane lub nie wymagają melioracji. Wierzchnie warstwy na głębokości 50 - 60 cm mają strukturalną, nierozpyloną i dobrze rozłożoną materię organiczną bez widocznych włókien roślinnych, z dużą zawartością części mineralnych. W podłożu występuje słabiej rozłożony torf albo piasek luźny, który występuje na głębokości 100 - 120 cm. Torfy na glinach lub iłach mogą być nieco płytsze. Gleby łatwe do uprawy. Dają niezłe plony roślin pastewnych i niektórych warzyw.

b)

Gleby mułowo-torfowe zmeliorowane. Warstwy namułów mineralno-próchnicznych o miąższości około 30 cm, zalegają na torfie niskim, dobrze rozłożonym. Warstwa torfu sięga do głębokości większej niż 100 cm. Uziarnienie warstw mineralnych pylaste lub gliniaste lekkie, względnie średnie. Nadają się w szczególności pod uprawę roślin pastewnych, przemysłowych i niektórych warzyw.

c)

Gleby murszowe lub murszaste, na utworach pyłowych, całkowite lub niecałkowite, zalegających na piaskach luźnych lub słabo gliniastych, występujących nie płycej niż 80 cm. Poziom próchniczny, murszowy lub murszasty, dobrze wykształcony, o miąższości 30 cm, strukturalny. Na głębokości 50 - 60 cm może występować oglejenie średnie. Piasek podścielający ma barwę szarą lub szarozieloną. Obok plam glejowych oraz wyżej, na głębokości 40 - 50 cm, występują plamy oksydacyjne o dość wyraźnych kontrastach i średnicy mniejszej niż 15 mm lub większej oraz pieprze manganowo-żelazowe. Gleby te są najczęściej niezmeliorowane, ale melioracje mogą polepszyć ich stosunki wodno-powietrzne. Plony roślin w latach o dużej ilości opadów są niskie. Nadają się w szczególności pod uprawę roślin pastewnych. W latach o małej ilości opadów, jeżeli gleby te nie są położone zbyt nisko, można na nich uprawiać inne rośliny uprawne.

d)

Gleby murszowe lub murszaste pylaste, o cechach takich jak gleby gatunku c w tej klasie, na glinach pylastych lub strukturalnych iłach pylastych, całkowite lub niecałkowite, zalegające na piaskach luźnych lub słabo gliniastych, na głębokości około 80 cm lub głębiej.

e)

Gleby murszowe lub murszaste pylaste, na piaskach gliniastych pylastych, całkowite lub niecałkowite, zalegające na piaskach luźnych lub słabo gliniastych, na głębokości około 100 cm lub głębiej. Inne cechy takie jak u gleb gatunku c w tej klasie.

a)

Gleby torfowo-murszowe zmeliorowane lub nie wymagają melioracji. Wierzchnie warstwy do głębokości nie mniejszej niż 50 cm, mają dobrze rozłożoną materię organiczną bez widocznych większych włókien roślinnych, z domieszką części mineralnych. W podłożu na głębokości co najmniej 80 cm może występować słabiej rozłożony torf, piasek luźny lub wapno łąkowe. Torfy na iłach mogą być płytsze. Gleby łatwe do uprawy. Nadają się pod uprawę głównie kapusty i roślin pastewnych.

b)

Gleby mułowo-torfowe zmeliorowane. Warstwy namułów mineralnych o miąższości około 50 cm i uziarnieniu piasków słabo gliniastych lub piasków gliniastych pylastych, niżej torf dość dobrze rozłożony. Warstwa torfu sięga do głębokości co najmniej 80 cm. Stosunki wilgotnościowe sprzyjają użytkowaniu ornemu. Gleby te nadają się w szczególności pod uprawę kapusty i roślin pastewnych.

c)

Gleby murszowe lub murszaste, na utworach pyłowych, całkowite lub niecałkowite, zalegające na piaskach luźnych lub słabo gliniastych, występujących nie płycej niż 80 cm. Poziom próchniczny, murszowy lub murszasty, o miąższości około 30 cm lub głębszy, strukturalny. Na głębokości 50 - 60 cm występuje oglejenie średnie. Obok plam glejowych oraz wyżej, na głębokości 40 - 50 cm, występują plamy oksydacyjne, o dość wyraźnych kontrastach i średnicy 15 mm lub większej oraz pieprze manganowo-żelazowe. Gleby te najczęściej są niezmeliorowane, ale melioracje mogą polepszyć ich stosunki wodno-powietrzne. Rośliny uprawne w latach o dużej ilości opadów dają niskie plony. Nadają się w szczególności pod uprawę kapusty i roślin pastewnych. W latach o małej ilości opadów, jeżeli gleby te są położone niezbyt nisko, można na nich uprawiać również inne rośliny uprawne.

d)

Gleby murszowe lub murszaste, na glinach lub strukturalnych iłach, całkowite lub niecałkowite, zalegające na piaskach luźnych lub słabo gliniastych, na głębokości 80 cm lub większej. Poziom próchniczny, murszowy lub murszasty, o miąższości około 30 cm lub głębszy, strukturalny. Na głębokości 50-60 cm występuje średnie oglejenie. Obok plam glejowych oraz wyżej, na głębokości 40 - 50 cm, występują plamy oksydacyjne o dość wyraźnych kontrastach i średnicy 15 mm lub większej oraz pieprze manganowo-żelazowe. Gleby te najczęściej są niezmeliorowane, ale melioracje mogą polepszyć stosunki wodno-powietrzne. Nadają się w szczególności pod uprawę kapusty i roślin pastewnych. W latach o dużej ilości opadów plony innych roślin uprawnych mogą być niskie.

e)

Gleby murszowe lub murszaste, na piaskach gliniastych, często pylastych, całkowite lub niecałkowite, zalegające na piaskach luźnych lub słabo gliniastych, na głębokości nie mniejszej niż 100 cm. Inne cechy takie jak u gleb gatunku e w tej klasie.

f)

Gleby murszowe o poziomie próchnicznym, murszowym, sięgającym do głębokości 30-40 cm, zalegające na piaskach całkowitych, warstwowanych, zalegających na żwirach, na głębokości nie mniejszej niż 100 cm. Gleby te najczęściej występują w sąsiedztwie gleb torfowych, zajmują obrzeża ich zasięgów. Nadają się głównie pod uprawę roślin pastewnych i kapusty, a w latach meteorologicznie korzystnych - ziemniaków.

g)

Gleby murszaste o poziomie próchnicznym o miąższości około 30 cm, barwy czarnej, często z brunatnym odcieniem w górnej części tego poziomu. W poziomie próchnicznym, murszastym, wyraźnie zaznacza się obecność niezhumifikowanej substancji organicznej oddzielającej się w stanie suchym mechanicznie od części mineralnych masy glebowej. Poziom próchniczny wykazuje uziarnienie piasku gliniastego lekkiego pylastego lub mocnego. Głębiej utwór pyłowy zawierający dużo pyłu grubego. Na głębokości około 50 cm występują plamy rdzawo-brunatne i konkrecje osadzanych związków żelaza, a poniżej 50 cm oglejenie średnie. Gleby te występują w sąsiedztwie gleb torfowych lub murszowych, zajmują obrzeża ich zasięgów. Można je spotkać również na terenach dolin rzecznych w kompleksie z madami podmokłymi, oglejonymi lub na terenach obniżonych zajętych przez czarne ziemie, szczególnie o lżejszym uziarnieniu. Są to gleby najczęściej niezmeliorowane. Na glebach tych w latach meteorologicznie korzystnych można uprawiać ziemniaki, żyto, rośliny pastewne, kapustę, ale plony zarówno w latach o małej jak i dużej ilości opadów są niepewne.

h)

Gleby murszaste o cechach takich jak gleby gatunku g w tej klasie, ale piasek gliniasty lekki pylasty lub mocny zalega na glinach lub iłach poniżej 100 cm.

i)

Gleby murszaste o cechach takich jak gleby gatunku g w tej klasie, różniące się tym, że pod warstwą murszastą występuje piasek gliniasty pylasty, całkowite lub niecałkowite, na piaskach luźnych lub żwirach, zalegających poniżej 100 cm.

j)

Gleby murszaste o cechach takich jak gleby gatunku g w tej klasie, różniące się tym, że zalegają na warstwowanych osadach złożonych z piasków gliniastych, utworów pyłowych lub glin, poniżej 100 cm, zalegających na piaskach luźnych lub żwirach. Poziom próchniczny o miąższości ponad 25 cm. Występują najczęściej na terenach dolin rzecznych lub w bezpośrednim ich sąsiedztwie na płaskich, niskich terenach.

a)

Gleby torfowo-murszowe zmeliorowane lub nie wymagają melioracji. Wierzchnie warstwy do głębokości nie mniejszej niż 40 cm mają dobrze rozłożoną materię organiczną z niewielką ilością większych włókien roślinnych, z domieszką części mineralnych. W podłożu na głębokości przynajmniej 60 cm może być słabiej rozłożony torf, piasek luźny lub wapno łąkowe. Gleby łatwe do uprawy. Nadają się pod uprawę kapusty.

b)

Gleby mułowo-torfowe zmeliorowane. Warstwy namułów mineralnych o uziarnieniu piaszczysto-pylastym, o miąższości około 30 cm lub głębszym. Niżej torf dość dobrze rozłożony. Gleby te w szczególności nadają się pod uprawę kapusty, brukwi oraz mieszanek pastewnych.

c)

Gleby murszaste wytworzone z lessów na terenach czarnoziemnych na nieprzepuszczalnym podłożu, występujące w obniżeniach terenu, podmokłe. W profilu glebowym występują wyraźne ślady storfiałej próchnicy luźno związanej z mineralną masą gleby. Nadają się w szczególności pod uprawę kapusty i brukwi.

d)

Gleby murszowe lub murszaste, na utworach pyłowych, całkowite lub niecałkowite, zalegające na piaskach luźnych lub słabo gliniastych poniżej 60 cm. Poziom próchniczny, murszowy lub murszasty, o miąższości około 30 cm lub głębszy. Na głębokości około 50 cm występuje plamiste silne oglejenie. Obok plam glejowych oraz powyżej nich, a nawet często w poziomie murszowym lub murszastym, występują plamy oksydacyjne o średnicy większej niż 15 mm i wyraźnych, ostrych kontrastach. Na głębokości 40 - 50 cm mogą występować rudawce. Gleby te wymagają melioracji. Nadają się w szczególności pod uprawę brukwi, kapusty i mieszanek pastewnych.

e)

Gleby murszowe lub murszaste, na glinach lub iłach, całkowite lub niecałkowite, zalegające na piaskach luźnych lub słabo gliniastych. Gleby o wadliwych stosunkach wodnych, wymagają melioracji. Inne cechy takie jak u gleb gatunku d w tej klasie.

f)

Gleby murszowe lub murszaste, na piaskach gliniastych, często pylastych, całkowite lub niecałkowite, zalegające na piaskach luźnych lub słabo gliniastych, o wadliwych stosunkach wodnych, wymagające melioracji. Inne cechy takie jak u gleb gatunku a w tej klasie.

g)

Gleby murszowe. Poziom próchniczny, murszowy, o miąższości 30 cm. Gleby te zalegają na piaskach warstwowych, zalegających na żwirach, mają wadliwe stosunki wodne i wymagają melioracji. Plamiste silne oglejenie występuje na głębokości około 50 cm. Obok plam glejowych oraz powyżej nich, a nawet często w poziomie murszowym występują plamy oksydacyjne o średnicy większej niż 15 mm i ostrych kontrastach. Nadają się pod uprawę kapusty, brukwi i niektórych roślin pastewnych.

h)

Gleby murszaste różniące się od gleb gatunku g w klasie IVa mniejszą miąższością poziomu próchnicznego, murszastego, która wynosi około 25 cm, oraz zaleganiem piasku gliniastego lekkiego na piasku luźnym lub żwirze, na głębokości około 50 cm. Plony na tych glebach są bardziej niepewne niż na glebach gatunku g w klasie IVa.

i)

Gleby murszaste różniące się od gleb gatunku i w klasie IVa mniejszą miąższością poziomu próchnicznego, murszastego, która wynosi około 25 cm, oraz tym, że piasek gliniasty pylasty zalega na piasku luźnym lub żwirze, na głębokości 60-100 cm.

j)

Gleby murszowe lub murszaste, wytworzone na piaskach luźnych. Poziom próchniczny, murszowy lub murszasty, dobrze wykształcony do głębokości 60 cm. Stosunki wodne takie jak u gleb gatunku d w tej klasie. Nadają się pod uprawę brukwi, kapusty i niektórych roślin pastewnych.

a)

Gleby torfowo-murszowe zmeliorowane lub niezmeliorowane. Wierzchnie warstwy do głębokości nie mniejszej niż 20 cm mają dobrze rozłożony torf z domieszką części mineralnych. W podłożu torf słabo rozłożony albo piasek luźny na głębokości nie mniejszej niż 50 cm. Plony wielu roślin są niskie. Nadają się najbardziej pod łąki trwałe i pastwiska trwałe oraz pod uprawę roślin pastewnych.

b)

Gleby próchniczne występujące na terenach bardzo niskich, kotlinowatych, mające poziom próchniczny głęboki, żelazisty, o zabarwieniu czarnym lub ciemnobrązowym, z próchnicą torfową (gleby murszowe). Stan wód gruntowych wysoki. Przeprowadzenie melioracji utrudnione.

c)

Gleby mułowo-torfowe zmeliorowane lub niezmeliorowane. Warstwy namułów mineralnych o uziarnieniu piasku luźnego, mają miąższość około 30 cm, niekiedy mogą być głębsze. Niżej zalega torf. Występują znaczne wahania w poziomie wód gruntowych. Nadają się pod uprawę kapusty i niektórych mieszanek pastewnych.

d)

Gleby murszaste wytworzone na piaskach luźnych lub słabo gliniastych głębokich, występujące w dolinach i pradolinach rzek. Poziom próchniczny, murszasty, zawiera łatwe do oddzielenia niezhumifikowane szczątki organiczne. Za suche lub za wilgotne i z tego powodu dają niskie plony. Najbardziej nadają się pod uprawę kapusty, niektórych warzyw i niektórych mieszanek pastewnych.

e)

Gleby murszowe lub murszaste, na różnych podłożach. Oglejenie plamiste silne występuje na głębokości około 40 cm. Poziom próchniczny, murszowy lub murszasty, o miąższości 25 - 30 cm. Przeprowadzenie melioracji utrudnione. Nadają się w szczególności pod uprawę kapusty oraz niektórych mieszanek.

f)

Gleby murszowe lub murszaste, na piaskach luźnych lub słabo gliniastych, mają głęboki poziom próchniczny, murszowy lub murszasty, o miąższości 30-40 cm. Inne cechy takie jak u gleb gatunku e w tej klasie.

g)

Gleby murszowe lub murszaste, na wapnie łąkowym zalegającym na głębokości 50 cm. Wierzchnie poziomy jednak nie są zbyt alkaliczne, burzą bardzo słabo, oglejenie średnie występuje na głębokości około 40 cm. Gleby te są mało wydajne.

h)

Gleby murszowe lub murszaste. Poziom próchniczny, murszowy lub murszasty, o miąższości 25 - 30 cm. Gleby te zalegają na piasku słabo gliniastym, pod którym poniżej 50 cm występuje piasek luźny lub żwir. Pod poziomem próchnicznym często występują rdzawe plamy i konkrecje żelaziste lub rudawiec. Są to gleby dające niskie plony zarówno w latach o małej jak i dużej ilości opadów.

i)

Gleby murszaste wytworzone z piasków słabo gliniastych, całkowite lub niecałkowite, zalegające na piasku luźnym, podmokłe. Poziom próchniczny o miąższości około 25 cm, zawiera częściowo niezhumifikowane szczątki organiczne. Gleby te występują na terenach niższych, a niekiedy na spadkach. W tym ostatnim przypadku woda wybija się z nich pod ciśnieniem. W profilu glebowym spotyka się często uformowany poziom z rudawcem. Poziom wód gruntowych okresowo zmienny. Gleby te w sprzyjających warunkach atmosferycznych (w latach o małej ilości opadów) nadają się pod uprawę ziemniaków, owsa, mieszanek, a niekiedy nawet żyta. W latach o dużej ilości opadów uprawiane na nich rośliny przeważnie dają niskie plony.

a)

Gleby torfowe wadliwe, o właściwościach gorszych niż wymienione w klasie V.

b)

Gleby próchniczne występujące na terenach bezodpływowych. Poziom próchniczny o miąższości około 20 cm i o zabarwieniu ciemnobrązowym z próchnicą torfową (gleby murszowe). W podłożu występuje piasek, niekiedy z warstwami rudawca. Poziom wód gruntowych wysoki. Grunty zimne, nadają się pod uprawę kapusty.

c)

Gleby mułowo-torfowe, których warstwa mułowa ma uziarnienie ciężkie. Miąższość tej warstwy wynosi około 50 cm, poniżej znajduje się torf. Gleby te są niezmeliorowane, okresowo występuje podtapianie. Gleby te nie nadają się pod uprawę ziemiopłodów. Nadają się pod łąki trwałe i pastwiska trwałe.

d)

Gleby murszowe na torfach niskich, rozpylone w powierzchniowych warstwach, zbytnio przesuszone, często występuje silne namulenie węglanowe. Gleby rolniczo nieprzydatne, dają niskie plony.

e)

Gleby murszaste wytworzone na piaskach luźnych, występujące na terenach gorszych niż gleby gatunku d w klasie V. Gleby te dają niskie plony.

f)

Gleby murszaste wytworzone na piaskach luźnych lub słabo gliniastych, o stale za wysokim poziomie wód gruntowych. Rośliny uprawiane na tych glebach najczęściej dają niskie plony. Przeprowadzenie melioracji ze względu na położenie w zagłębieniach bezodpływowych jest utrudnione. Pod poziomem próchnicznym, murszastym, często występują warstwy rudawca.

g)

Gleby murszowe lub murszaste, zalegające na wapnie łąkowym na głębokości 40 cm lub płycej. Wierzchnie warstwy silnie burzą, po wyschnięciu jaśnieją. Poziom próchniczny, murszowy lub murszasty, około 20 cm. Gleby rolniczo nieprzydatne. Wymagają intensywnego nawożenia sztucznego, a szczególnie boraksowania.

h)

Gleby murszowe płytkie (20 - 25 cm), na piaskach luźnych, przesuszone na skutek znacznego obniżenia poziomu wód gruntowych. Poziom murszowy rozpylony. W profilu glebowym mogą wystąpić plamy żelazisto-manganowe na głębokości 40 - 50 cm i wyżej, jako pozostałość dawniejszych niewłaściwych stosunków wodnych. Gleby te wymagają melioracji przy użyciu gliny, iłu lub lessu w celu powiększenia pojemności wodnej i zapasu wody dostępnej dla roślin, względnie wymagają nawadniania.

a)

Mady pyłowe, lekkie, o miąższości ponad 120 cm lub mady pyłowe, średnie, średnio zwięzłe, o miąższości ponad 100 cm. Występować mogą cienkie warstewki piasku. Struktura w górnej części profilu glebowego gruzełkowata. Przepuszczalność i przewiewność dobra. Barwa wierzchnich warstw brunatna lub ciemnopopielata, głębiej żółtawoszara lub żółtawobrązowa, z odcieniem oliwkowym. W podłożu zwykle piasek. W niektórych madach występuje węglan wapnia w całym profilu glebowym. Mogą to być również mady brunatne o bardzo trudnym do odróżnienia poziomie próchnicznym od występującego pod nim poziomu brunatnienia (B). Barwa brunatna lub oliwkowobrunatna utworu aluwialnego może intensywnie maskować obecność próchnicy, mimo że jej procentowa zawartość jest stosunkowo duża. Gleby łatwe do uprawy. Nadają się dobrze pod uprawę wszystkich ziemiopłodów. Mady te położone są na terenach niepodlegających zalewom.

b)

Mady pyłowe, próchniczne. Poziom próchniczny o miąższości około 50 cm, na przepuszczalnym podłożu występującym głębiej niż 100 cm. Nie podlegają zalewom. Nadają się bardzo dobrze pod uprawę wszystkich ziemiopłodów.

a)

Mady pyłowe, lekkie, o miąższości 100 - 120 cm lub mady pyłowe, średnie, średnio zwięzłe, o miąższości 80 - 100 cm na podłożu piaszczystym, występujące na terenach warunkujących dobry do rozwoju roślin uprawnych stan uwilgotnienia. Należą tu również mady lekkie lub średnie, o miąższości nieco większej, ale podlegające okresowym krótkotrwałym zalewom. Mogą to być również mady brunatne o poziomie próchnicznym takim jak w madach gatunku a w klasie I. Są to gleby bardzo dobre, nadające się pod uprawę wszystkich ziemiopłodów, a zwłaszcza warzyw.

b)

Mady średnie, dość zwięzłe, strukturalne, mające od głębokości około 40 cm warstwy o uziarnieniu nieco lżejszym od warstw wierzchnich. Są to gleby żyzne, nieco trudniejsze do uprawy.

c)

Mady pyłowe, próchniczne, o miąższości 70-100 cm, na przepuszczalnym podłożu. Poziom próchniczny o miąższości około 50 cm. Stan wód gruntowych nie za wysoki.

a)

Mady lekkie lub średnie, pyłowe, o miąższości 60 - 80 cm, leżące na piaszczystym podłożu. Występują na terenach warunkujących dobry stan uwilgotnienia do rozwoju roślin uprawnych.

b)

Mady lekkie lub średnie, zawierające większą ilość części piaszczystych, o miąższości ponad 80 cm, leżące na piasku lub żwirze. Występują na terenach warunkujących dobry stan uwilgotnienia do rozwoju roślin uprawnych.

c)

Mady lekkie lub średnie, pyłowe, całkowite lub niecałkowite, o miąższości ponad 80 cm, leżące na różnych podłożach, okresowo podmokłe. W profilu glebowym rdzawe plamy i pasy oraz oznaki oglejenia występują na głębokości nie mniejszej niż 70 cm.

d)

Mady ciężkie, strukturalne, o miąższości 70 - 100 cm, na podłożu piaszczystym. W profilu glebowym rdzawe plamy i plamki oraz oznaki oglejenia występują na głębokości nie mniejszej niż 70 cm. Gleby te są dość trudne do uprawy.

e)

Mady ciężkie, próchniczne, głębokie, na podłożu piaszczystym. Poziom próchniczny o miąższości ponad 40 cm, barwy ciemnoszarej lub czarnej. Od 70 - 80 cm średnio oglejone. Poniżej 100 cm najczęściej występuje silne oglejenie. Gleby te w okresie suszy pękają, rzadko jednak brak im wody. Zbyt mokre, jak również za suche, trudne do uprawy. Nadają się bardzo dobrze pod uprawę buraków, pszenicy i rzepaku.

f)

Mady średnie, średnio zwięzłe, o miąższości około 80 cm, zalegające na torfach o uregulowanych stosunkach wodnych. Torf w górnej części warstwy dość dobrze rozłożony. Ponad nim występują rdzawe cętki, plamki i oznaki słabego oglejenia, jednak nie płycej niż na głębokości około 60 cm. Gleby żyzne, nadające się w szczególności pod uprawę buraków pastewnych, mieszanek, koniczyn oraz innych roślin pastewnych, ale w sprzyjających warunkach atmosferycznych można na nich uprawiać również pszenicę i buraki cukrowe.

a)

Mady lekkie lub średnie, pyłowe, o miąższości 50-60 cm, leżące na piaszczystym podłożu. Gleby te w latach o małej ilości opadów, a szczególnie w okresie wegetacyjnym, mogą być nieco za suche.

b)

Mady lekkie lub średnie, zawierające większą ilość części piaszczystych, o miąższości 70 - 80 cm, leżące na piaszczystym lub żwirowym podłożu. Gleby te występują na terenach warunkujących dobry stan uwilgotnienia do rozwoju roślin uprawnych.

c)

Mady lekkie lub średnie, pyłowe, całkowite lub niecałkowite, o miąższości ponad 80 cm, leżące na różnych podłożach, okresowo podmokłe. W ich profilach glebowych rdzawe pasy i plamy lub oznaki wyraźnego oglejenia występują na głębokości 50-70 cm.

d)

Mady ciężkie, strukturalne, o miąższości 60 - 70 cm, na podłożu przepuszczalnym, okresowo podmokłe. W ich profilach glebowych rdzawe plamy lub oznaki oglejenia występują na głębokości nie mniejszej niż 60 cm.

e)

Mady ciężkie, głębokie, na piaszczystym podłożu. Poziom próchniczny o miąższości około 30 cm, strukturalny. Plamy glejowe występują na głębokości 50 - 70 cm. Poniżej 70 cm silnie oglejone. Nadają się w szczególności pod uprawę roślin pastewnych. W sprzyjających warunkach atmosferycznych można uprawiać na nich również i inne rośliny.

f)

Mady ciężkie, próchniczne, głębokie na piaszczystym podłożu. Poziom próchniczny o miąższości około 40 cm. Plamy glejowe występują na głębokości 50-70 cm. Głębsze warstwy zawierają często substancję organiczną, która nadaje im barwę czarną lub niebieskoczarną.

g)

Mady średnie, dość zwięzłe, strukturalne, o miąższości około 70 cm, zalegające na torfach, o właściwych stosunkach wodnych. Oznaki słabego lub średniego oglejenia występują nie płycej niż na głębokości 50-60 cm. Nadają się w szczególności pod uprawę buraków pastewnych, mieszanek, koniczyny i innych roślin pastewnych. W sprzyjających warunkach atmosferycznych można uprawiać na nich również inne rośliny.

a)

Mady lekkie lub średnie, o miąższości około 50 - 60 cm, na piaszczystym lub żwirowatym podłożu lub mady piaszczyste o większej miąższości, ale zbyt przewiewne i zbyt przepuszczalne. W profilach glebowych mad piaszczystych zaznaczają się często grubsze warstwy namułów pyłowych lub gliniastych. Zarówno jedne jak i drugie odmiany tych mad są dobrymi glebami żytnio-ziemniaczanymi.

b)

Mady lekkie lub średnie, głębokie, podmokłe i skutkiem tego mające rdzawe plamy, pieprze lub oglejenie występujące już na głębokości 50 - 60 cm. Są to gleby dobre, ale w latach o dużej ilości opadów dają niskie plony.

c)

Mady ciężkie, słabo przewiewne, mało czynne, nawet w wierzchnich warstwach słabo strukturalne. Są to gleby bardzo zasobne w składniki pokarmowe dla roślin, ale ze względu na ich właściwości fizyczne oraz najczęściej nadmierny stan uwilgotnienia, trudne do uprawy. Plamy glejowe występują na głębokości 50 cm. Nadają się zwłaszcza pod uprawę buraków pastewnych, mieszanek i koniczyny.

d)

Mady próchniczne, bardzo ciężkie. Poziom próchniczny o miąższości około 50 cm, ale w dolnej części tego poziomu występują oznaki oglejenia. Głębsze warstwy tych gleb są średnio lub silnie oglejone.

e)

Mady ciężkie, ilasto-pyłowe, strukturalne w górnych warstwach, o miąższości około 60 - 70 cm na torfach. Wyraźne oglejenie występuje nie płycej niż na głębokości około 50 cm, ale pojedyncze plamy glejowe i rdzawe pasma i cętki mogą występować już na głębokości 35-40 cm. Nadają się w szczególności pod uprawę mieszanek, koniczyn i innych roślin pastewnych.

f)

Mady silnie próchniczne, ze storfiałą częściowo próchnicą, murszaste, o miąższości ponad 70 cm, zalegające na piaskach. Zaliczyć tu można również płytsze mady murszaste, zalegające na piaskach pylastych. Gleby średniej jakości, nadają się pod uprawę niektórych roślin pastewnych.

a)

Mady lekkie lub średnie, o miąższości około 40-50 cm, na piaszczystym lub żwirowatym podłożu lub mady piaszczyste o większej miąższości, zbyt przepuszczalne i przewiewne. Są to gleby żytnio-ziemniaczane.

b)

Mady lekkie lub średnie, głębokie, podmokłe, skutkiem czego na głębokości 40 - 50 cm występują liczne konkrecje żelaza lub plamy glejowe. Są to gleby zbyt mokre, a ich melioracje bywają trudne.

c)

Mady ciężkie, mało czynne, niestrukturalne, zsychają się łatwo, a na mokro się mażą. Oglejenie i konkrecje żelaza występują już na głębokości 40 cm. Są to gleby bardzo trudne do uprawy i dają niskie plony. Uprawia się na nich głównie rośliny pastewne.

d)

Mady ciężkie, ilaste, o miąższości około 50 cm, zalegające na piaskach. Mało czynne i niestrukturalne. W okresie suszy zsychają się łatwo i pękają, zaś w stanie wilgotnym mażą się. Bardzo trudne do uprawy. Nadają się pod uprawę mieszanek, koniczyn i roślin pastewnych oraz pod łąki trwałe i pastwiska trwałe.

e)

Mady silnie próchniczne, ze storfiałą częściowo próchnicą (murszaste), o miąższości około 50 cm na piasku. Zbyt suche na łąki trwałe i pastwiska trwałe. Nadają się pod uprawę niektórych roślin pastewnych, ale plony są słabsze niż średnie.

f)

Mady ciężkie, ilaste, o miąższości około 60 cm, na torfie. Mało czynne i niestrukturalne. Wyraźne oglejenie występujące na głębokości około 40 - 50 cm. Nadają się pod uprawę roślin pastewnych oraz łąki trwałe i pastwiska trwałe.

a)

Mady bardzo lekkie, z domieszką piasku, występujące bliżej koryta rzeki. Obok przeważających warstw o grubszych cząstkach występują w profilu glebowym cienkie warstwy namułów pyłowych, gliniastych lub próchnicznych, które polepszają ich właściwości. W podłożu od głębokości około 80 cm piasek luźny lub żwir. Są to gleby ubogie w składniki pokarmowe dla roślin, zbyt przepuszczalne i zbyt przewiewne. Słabe gleby żytnio-ziemniaczane.

b)

Mady lekkie lub średnie, płytkie i za suche. Piasek występuje już na głębokości od około 25 cm.

c)

Mady lekkie lub średnie, silnie podmokłe, oglejone już na głębokości około 30 cm.

d)

Mady ciężkie, położone w bezodpływowych kotlinach i zagłębieniach. Gleby nieczynne, oglejone już na głębokości około 30 cm, nieprzewiewne i trudne do uprawy, zsychają się, a na mokro mażą się. Należą tu również mady ciężkie o miąższości warstwy próchnicznej około 20 cm, poniżej warstwy zwięzłe i nieprzepuszczalne, oglejone. Podłoże o głębokości około 80 cm stanowi piasek lub żwir. Gleby zlewne, nadają się pod uprawę niektórych roślin pastewnych oraz łąki trwałe i pastwiska trwałe.

a)

Mady piaszczyste, płytkie, o miąższości do 20 cm, suche i niespójne, leżące na piasku luźnym.

b)

Mady ciężkie, głębokie, o uziarnieniu iłu. Poziom próchniczny o miąższości około 10 cm. Oglejenie występuje już na głębokości 10 cm. Są to gleby zlewne i zsychające się. Do uprawy prawie nieprzydatne. Melioracje są bezskuteczne. Nadają się pod łąki trwałe i pastwiska trwałe.

a)

Rędziny namyte, średnio zwięzłe, o miąższości ponad 100 cm, na przepuszczalnych podłożach lub płytsze, namyte na gleby o dużej przydatności rolniczej. Poziom próchniczny ma trwałą gruzełkowatą strukturę. Węglan wapnia występuje w całym namywie. Są to gleby przepuszczalne, przewiewne, bardzo urodzajne i łatwe do uprawy, ale w odpowiednim stanie uwilgotnienia.

b)

Rędziny kredowe, czarnoziemne, o miąższości około 100 cm, średnio zwięzłe. Poziom próchniczny o miąższości co najmniej 40 cm, barwy ciemnej, dobrze wykształcony, o trwałej strukturze gruzełkowatej, przechodzi stopniowo w dobrze rozłożoną, ziemistą (czynną) zwietrzelinę, macierzystej skały kredowej, z niewielką ilością odłamków skalnych. Położone w dobrych warunkach fizjograficznych. Są to gleby bardzo żyzne, łatwe do uprawy w odpowiednim stanie uwilgotnienia. Nadają się bardzo dobrze pod uprawę pszenicy, rzepaku, buraków cukrowych, jęczmienia, koniczyny, grochu i innych roślin motylkowych.

c)

Rędziny kredowe, mieszane z materiałem lessowym, o miąższości ponad 100 cm. Odłamki skały kredowej występują w całym profilu glebowym. Położone na terenach płaskich lub na zboczach o nachyleniu do 5°. Są to przeważnie rędziny czarnoziemne, czasem brunatne. Poziom próchniczny strukturalny, dobrze wykształcony, o miąższości około 40 cm lub głębszy. Są to gleby bardzo urodzajne, łatwiejsze do uprawy od rędzin czystych. Nadają się pod uprawę w szczególności pszenicy, rzepaku, buraków cukrowych, jęczmienia, koniczyny, grochu i innych roślin motylkowych.

a)

Rędziny kredowe, o miąższości ponad 60 cm. Poziom próchniczny dobrze wykształcony, o zabarwieniu ciemnym, o trwałej strukturze gruzełkowatej. Gleby te są łatwe do uprawy, ale jedynie w odpowiednim stanie uwilgotnienia. Najbardziej nadają się pod uprawę pszenicy, jęczmienia, koniczyny i grochu.

b)

Rędziny kredowe, mieszane, z materiałem lodowcowym (zwałowym i wodnolodowcowym), średnio zwięzłe, o miąższości około 100 cm oraz rędziny kredowe, mieszane z materiałem lessowym o miąższości 80 - 100 cm. Poziom próchniczny dobrze wykształcony, ciemnobrunatny lub ciemnoszary, o strukturze gruzełkowatej, o miąższości około 40 cm. Odłamki skały kredowej w całym profilu glebowym. Gleby przepuszczalne łatwiejsze do uprawy niż rędziny czyste. Nadają się w szczególności pod uprawę pszenicy, jęczmienia, rzepaku, koniczyn, grochu i innych roślin motylkowych.

c)

Rędziny namyte, nieco płytsze lub o nieco gorszych właściwościach fizycznych niż rędziny namyte klasy I.

a)

Rędziny kredowe, czyste, średnio zwięzłe lub zwięzłe, o miąższości 40 - 60 cm. Gleby strukturalne czynne i urodzajne, ale trudne do uprawy.

b)

Rędziny mieszane, z materiałem zwałowym, wodno lodowcowym lub lessowym, średnio zwięzłe lub zwięzłe, o miąższości ponad 60 cm. Poziom próchniczny o miąższości około 30 cm. Stan uwilgotnienia tych gleb jest dobry do rozwoju roślin uprawnych.

c)

Rędziny namyte, średnio zwięzłe, o miąższości około 60 cm, na przepuszczalnym podłożu. Gleby te mają dobry stan uwilgotnienia do rozwoju roślin uprawnych.

d)

Rędziny gipsowe, czyste lub rędziny gipsowe, mieszane, o miąższości ponad 60 cm, występujące na terenach warunkujących dobry stan uwilgotnienia do rozwoju roślin uprawnych. Gleby pszenno-buraczane. Nadają się również dobrze pod uprawę wszystkich roślin motylkowych.

a)

Rędziny kredowe, czyste, o miąższości 30-40 cm. Gleby strukturalne czynne i dość urodzajne, ale trudne do uprawy.

b)

Rędziny mieszane, z materiałem zwałowym, wodno lodowcowym lub lessowym średnio zwięzłe lub zwięzłe, o miąższości 50-60 cm. Poziom próchniczny o miąższości około 25 cm. Gleby te mogą mieć niekiedy oznaki zbielicowania. Stan ich uwilgotnienia jest dobry do rozwoju roślin uprawnych.

c)

Rędziny namyte, średnio zwięzłe, o miąższości około 50 cm, na przepuszczalnym podłożu, występujące w dość korzystnych warunkach uwilgotnienia.

d)

Rędziny namyte, na słabiej przepuszczalnym podłożu. Gleby te w latach o dużej ilości opadów są niekiedy zbyt wilgotne. Rdzawe lub glejowe plamy i pasma występują w tych glebach na głębokości nie mniejszej niż 60 cm.

e)

Rędziny gipsowe, czyste lub mieszane, o miąższości 50-60 cm, występujące w dość korzystnych warunkach uwilgotnienia do rozwoju roślin uprawnych.

a)

Rędziny kredowe, o miąższości około 30 cm, zawierające zazwyczaj na powierzchni większe ilości odłamków skały wapiennej. Gleby dość trudne do uprawy. Nadają się zwłaszcza pod uprawę pszenicy i roślin motylkowych.

b)

Rędziny wytworzone z twardych wapieni (niekredowych), o miąższości 40 - 50 cm, dość zwięzłe. Poziom próchniczny o miąższości około 30 cm. Wrażliwe na suszę. Nadają się pod uprawę pszenicy i żyta.

c)

Rędziny gipsowe, czyste lub mieszane, o miąższości od 40 - 50 cm, umiarkowanie uwilgotnione. Gleby te dają niskie plony. Uprawia się na nich między innymi pszenicę.

d)

Rędziny kredowe, marglowe, silnie zwięzłe. Gleby okresowo podmokłe skutkiem wysokiego stanu wód gruntowych i ciężkie do uprawy. Wymagają odwodnienia.

e)

Rędziny mieszane, z piaskiem, słabo zwięzłe, o miąższości ponad 40 cm, z oznakami degradacji. Poziom próchniczny o miąższości około 25 cm. Gleby łatwe do uprawy, dają średnie plony roślin motylkowych i zbóż.

f)

Rędziny namyte, słabo zwięzłe, o miąższości około 40 cm, na piaskach. Gleby okresowo zbyt suche.

g)

Rędziny namyte, płytkie, na podłożu trudno przepuszczalnym. Rdzawe plamy i oglejenie występują na głębokości około 50 cm. Gleby te dają niskie plony, ale uprawiane w sprzyjających warunkach atmosferycznych mogą dać dobre plony pszenicy i koniczyny.

a)

Rędziny kredowe, o miąższości około 25 cm, zawierające na powierzchni większe ilości odłamków skały wapiennej. Gleby trudne do uprawy. Można na nich uprawiać pszenicę i rośliny motylkowe.

b)

Rędziny wytworzone z twardych wapieni (niekredowych), o miąższości 30 - 40 cm, dość zwięzłe. Poziom próchniczny o miąższości około 25 cm. Bardzo wrażliwe na susze. Uprawia się na nich głównie żyto i koniczynę białą.

c)

Rędziny gipsowe, czyste lub mieszane, o miąższości 30-40 cm, suche lub okresowo zbyt wilgotne.

d)

Rędziny kredowe, marglowe, silnie zwięzłe. Gleby podmokłe skutkiem wysokiego stanu wód gruntowych, bardzo ciężkie do uprawy. Wymagają odwodnienia, co jednak w danych warunkach nie jest łatwe.

e)

Rędziny mieszane, z piaskiem, z oznakami degradacji, o miąższości 30-40 cm, słabo zwięzłe. Poziom próchniczny o miąższości około 25 cm. Gleby łatwe do uprawy. Dają w szczególności niższe plony roślin motylkowych i żyta.

f)

Rędziny namyte, słabo zwięzłe, o miąższości 30 - 40 cm, na piaskach. Gleby żytnio-ziemniaczane, za suche.

g)

Rędziny namyte, płytkie, na podłożu trudno przepuszczalnym, występujące na terenach warunkujących okresowo nadmierny stan uwilgotnienia. Rdzawe plamy i oglejenie występują na głębokości około 40 cm. Gleby te w latach o dużej ilości opadów dają niskie plony.

a)

Rędziny kredowe, bardzo płytkie, o miąższości około 20 cm, z dużą ilością odłamków skały wapiennej. Gleby suche i trudne do uprawy. Na glebach tych są uprawiane pszenica, żyto, ziemniaki i esparceta.

b)

Rędziny wytworzone z twardych wapieni (niekredowych), o miąższości 20 - 40 cm, zawierają mało części gliniastych oraz dużą ilość odłamków skalnych. Są to gleby silnie przepuszczalne i przewiewne. Uprawę utrudniają kamienie. Uprawia się na nich żyto, ziemniaki i niektóre rośliny motylkowe.

c)

Rędziny gipsowe, o miąższości 20-35 cm, zbyt suche.

d)

Rędziny gipsowe, czyste, położone dość nisko i silnie zakwaszone.

e)

Rędziny mieszane, piaszczyste, o miąższości 30 - 50 cm, za suche. Nadają się pod uprawę koniczyny białej i żyta.

a)

Rędziny wytworzone z twardych wapieni, bardzo płytkie, o miąższości do 20 cm. Są silnie szkieletowe i mało próchniczne. Zawierają mało części gliniastych. Dają słabe plony żyta i koniczyny białej, nadają się raczej pod zalesienie.

Rozdział 1. Ogólna charakterystyka klas bonitacyjnych gleb terenów górskich

Rozdział 2. Typy gleb terenów górskich

Rozdział 3. Gatunki gleb terenów górskich

Rozdział 4. Granice stref wysokościowych dla terenów górskich

Rozdział 5. Zaliczanie gleb terenów górskich do poszczególnych klas bonitacyjnych

a)

Gleby szkieletowe, bardzo płytkie. Położone na wysokości poniżej 600 m n.p.m. na terenach dość dostępnych, nadające się najczęściej tylko pod uprawę owsa, a miejscami również ziemniaków.

b)

Gleby średnio szkieletowe, płytkie, skała lita występuje na głębokości od 30 cm, tworzące się z niezbyt twardych łupków pyłowych lub ilastych. Szkielet drobny, łatwo wietrzejący. Części ziemiste o uziarnieniu glin średnich lub pyłów ilastych. Gleby te są położone poniżej 600 m n.p.m. na stokach o nachyleniu 20 - 30° narażonych na działanie erozji. Poziom próchniczny słabo wykształcony. Są to gleby rolniczo nieprzydatne, trudne do uprawy, często zbyt suche. Nadają się pod uprawę owsa, rzadziej ziemniaków.

c)

Gleby średnio szkieletowe, bardzo płytkie, skała lita występuje na głębokości od 20 - 30 cm - fliszowy piaskowiec lub łupek. W warstwie ornej znaczna domieszka większych okruchów skalnych. Części ziemiste o uziarnieniu glin lekkich pylastych. Gleby te są położone poniżej 600 m n.p.m. na stokach o nachyleniu 20-30° lub na wierzchołkach wzniesień. Są rolniczo nieprzydatne, trudne do uprawy i często zbyt suche.

a)

Gleby podobne do gleb gatunku a w tej klasie w Karpatach Zachodnich z Podkarpaciem Zachodnim.

b)

Gleby średnio szkieletowe, płytkie, skała lita występuje na głębokości 30 cm, tworzące się z niezbyt twardych łupków pyłowych lub ilastych. Szkielet drobny, łatwo wietrzejący. Części ziemiste wykazują uziarnienie glin średnich lub pyłów ilastych. Gleby te są położone poniżej 600 m n.p.m. na stokach o nachyleniu 20 - 30° narażonych na działanie erozji. Poziom próchniczny słabo wykształcony.

c)

Gleby średnio szkieletowe, bardzo płytkie, skała lita występuje na głębokości 20-30 cm. W warstwie ornej znaczna domieszka większych odłamków skalnych, piaskowca lub łupku pyłowego (flisz). Części ziemiste wykazują uziarnienie glin lekkich pylastych. Gleby te są położone poniżej 600 m n.p.m. na stokach o nachyleniu 20-30° lub na wierzchołkach wzniesień. Są rolniczo nieprzydatne, trudne do uprawy, łatwo przesychające.

d)

Gleby silnie szkieletowe, płytkie, skała lita występuje na głębokości około 40 cm, tworzące się z twardych skał fliszowych. W warstwie ornej duża ilość kamieni twardych i trudno wietrzejących. Części ziemiste wykazują uziarnienie piasków gliniastych pylastych. Gleby te są położone na terenach trudniej dostępnych (stoki o nachyleniu 30 - 40° lub wierzchowiny wzniesień). Są bardzo trudne do uprawy. Dają słabe plony owsa i ziemniaków. W większych kompleksach nadają się raczej pod trwałe zadarnienie lub zalesienie.

a)

Gleby pyłowe całkowite, położone poniżej 400 m n.p.m. na terenach płaskich lub lekko falistych. Poziom próchniczny o miąższości co najmniej 35 cm. Są to gleby łatwe do uprawy. Nadają się pod uprawę wszystkich ziemiopłodów.

b)

Gleby brunatne pyłowe, lessowate, całkowite, położone poniżej 400 m n.p.m. na terenach płaskich lub lekko falistych. Poziom próchniczny o miąższości około 35 cm, o zabarwieniu szarobrązowym. Węglan wapnia może występować już na głębokości 60 cm. Są to gleby strukturalne, żyzne, ciepłe i przewiewne. Nadają się pod uprawę wszystkich roślin uprawnych.

c)

Gleby brunatne pyłowe, czasem z domieszką piasku, wietrzeniowe, całkowite. Położone poniżej 400 m n.p.m. u podnóża zboczy lub w lokalnych zagłębieniach (namyte). Poziom próchniczny o miąższości ponad 35 cm, o zabarwieniu szarym (ciemniejszym w dolnej części). Są to gleby urodzajne, o odczynie przeważnie obojętnym, łatwe do uprawy, o właściwych stosunkach wodnych. Nadają się pod uprawę wszystkich ziemiopłodów.

a)

Gleby podobne do gleb gatunku a w tej klasie w Karpatach Zachodnich z Podkarpaciem Zachodnim.

b)

Gleby brunatne pyłowe, lessowate, całkowite, położone poniżej 400 m n.p.m. na terenach płaskich lub lekko falistych. Poziom próchniczny o miąższości 25 - 30 cm, o zabarwieniu szarobrązowym. Węglan wapnia może występować już na głębokości 60 cm. Są to gleby strukturalne, żyzne, ciepłe i przewiewne. Nadają się pod uprawę wszystkich roślin uprawnych.

c)

Gleby brunatne pyłowe lub pyłowe z domieszką piasku, wietrzeniowe, całkowite. Położone poniżej 400 m n.p.m. u podnóża zboczy lub w lokalnych zgłębieniach (namyte). Poziom próchniczny o miąższości ponad 35 cm, o zabarwieniu szarym, ciemniejszym w dolnej części. Są to gleby urodzajne, bogate w składniki pokarmowe o odczynie przeważnie obojętnym, łatwe do uprawy, o właściwych stosunkach wodnych. Nadają się pod uprawę wszystkich ziemiopłodów.

d)

Gleby brunatne pyłowe lub ilasto-pyłowe, wietrzeniowe, całkowite. Położone poniżej 400 m n.p.m. na terenach płaskich lub lekko falistych. Poziom próchniczny o miąższości około 30 cm. Są to gleby żyzne, strukturalne, łatwe do uprawy, o właściwych stosunkach wodnych. Wszystkie rośliny uprawne dają na nich dobre plony.

e)

Gleby brunatne pyłowe z domieszką piasku lub wytworzone z wietrzeniowych glin średnich pylastych, całkowite. Położone poniżej 400 m n.p.m. na terenach płaskich lub na wydłużonych stokach o nachyleniu do 10°. Poziom próchniczny o miąższości co najmniej 30 cm. Węglan wapnia występuje nie głębiej niż na 50 cm. Gleby te mają właściwe dla roślin uprawnych stosunki wodne. Są łatwe do uprawy, żyzne, ciepłe, strukturalne. Nadają się pod uprawę wszystkich roślin uprawnych.

a)

Gleby podobne do gleb gatunku a w tej klasie w Karpatach Zachodnich z Podkarpaciem Zachodnim.

b)

Gleby brunatne pyłowo-ilaste, lessowate, całkowite. Poziom próchniczny o miąższości około 30 cm, barwy ciemnoszarej w stanie świeżym, strukturalny, układ pulchno-zwięzły, przejście do poziomu brunatnienia stopniowe. Niżej leżące poziomy wykazują układ bardziej zwięzły. Widoczne liczne, pionowe, drobne kanaliki. Brak szaroniebieskich plam oraz rdzawoczarnych cętek i pieprzyków. Gleby te są położone poniżej 400 m n.p.m. na terenach płaskich lub lekko falistych o wydłużonych stokach o nachyleniu do 10°. Łatwe do uprawy, nadają się pod uprawę wszystkich ziemiopłodów.

a)

Gleby pyłowe lub ilasto-pyłowe. Poziom próchniczny o miąższości około 30 cm. Podłoże na głębokości ponad 100 cm stanowi lita skała. Gleby te są położone poniżej 450 m n.p.m. na stokach o nachyleniu poniżej 10° o wystawie południowej lub południowo-zachodniej. Do uprawy łatwe i dość urodzajne.

b)

Gleby pyłowe przeławicone, przeważnie z wykształconym poziomem wymycia, całkowite lub niecałkowite, na podłożu, które stanowi skała lita, piasek lub żwir, zalegające głębiej niż 100 cm. Poziom próchniczny o miąższości około 30 cm. Gleby dość przepuszczalne i przewiewne. Łatwe do uprawy. Położone na stokach o nachyleniu do 10° o wystawie południowej lub południowo-zachodniej.

c)

Gleby pylasto-gliniaste wietrzeniowe lub powstałe z gliny. Poziom próchniczny o miąższości około 30 cm, barwy szarej, ciemnobrązowej lub ciemnoczerwonej, niekiedy z wykształconym poziomem wymycia. Podłoże, na głębokości ponad 100 cm, często stanowi piaskowiec lub inna skała lita. Położone poniżej 450 m n.p.m. na stokach o nachyleniu poniżej 10° o wystawie południowej lub południowo-zachodniej. Gleby te są przepuszczalne, przewiewne i łatwe do uprawy.

d)

Gleby ilaste wytworzone z iłów lub iłołupków wyługowanych w wierzchnich warstwach z węglanu wapnia. Poziom próchniczny o miąższości około 30 cm, barwy ciemnobrązowej. W podłożu iłowiec lub iłołupek często już wapnisty na głębokości ponad 100 cm. Gleby strukturalne, dostatecznie przepuszczalne i przewiewne, ale do uprawy dość trudne. Położone poniżej 450 m n.p.m. na stokach o nachyleniu poniżej 10° o wystawie południowej lub południowo-zachodniej. Nadają się pod uprawę wszystkich roślin uprawnych, zwłaszcza koniczyny.

e)

Gleby pyłowe lub ilasto-pyłowe, z domieszką piasku, lub wytworzone z wietrzeniowych glin średnich pylastych. Położone poniżej 450 m n.p.m. u podnóża zboczy lub w lokalnych zagłębieniach (namyte). Całkowite lub niecałkowite. Podłoże (skała fliszowa, piaskowiec, łupek pyłowy) nie płycej niż od 80 cm. Poziom próchniczny o miąższości ponad 30 cm, ciemnoszary, ku dołowi ciemniejszy. Są to gleby żyzne, zawierające czasem węglan wapnia w górnych poziomach. Łatwe do uprawy, ale w latach o dużej ilości opadów okresowo zbyt wilgotne. Wszystkie rośliny uprawne dają na nich dobre plony.

f)

Gleby wytworzone z wietrzeniowych glin średnich pylastych, czasem z domieszką części grubszych, przeważnie całkowite. Podłoże może być nie płycej niż 100 cm. Gleby te są położone poniżej 450 m n.p.m. na stokach o nachyleniu poniżej 10° o wystawie południowej lub południowo-zachodniej. Poziom próchniczny o miąższości około 30 cm. Są to gleby dość urodzajne, strukturalne i łatwe do uprawy. Wszystkie rośliny uprawne dają na nich dobre plony.

g)

Gleby wytworzone z pyłów wodnego pochodzenia lub glin pylastych, z małą domieszką szkieletu. Położone poniżej 450 m n.p.m. na starych tarasach akumulacyjnych, całkowicie zatraciły cechy mad. Często zbielicowane, mogą być przewarstwione materiałem lżejszym. Poziom próchniczny o miąższości około 30 cm, jasnoszary. Są to gleby przepuszczalne, dość żyzne i łatwe do uprawy. W latach o małej ilości opadów mogą być za suche.

e)

Gleby pyłowe lessowate, całkowite. Położone poniżej 450 m n.p.m. na stokach o nachyleniu poniżej 10° o korzystnej wystawie. Poziom próchniczny o miąższości około 25 cm, o zabarwieniu jasnoszarym z żółtawym odcieniem. W całym profilu glebowym przeważa barwa jasnobrązowa. Odczyn w górnych poziomach obojętny lub słabo kwaśny. Węglan wapnia występuje najczęściej już od głębokości 100 cm. Są to gleby żyzne, ciepłe i czynne, o dobrych stosunkach wodno-powietrznych. Nadają się pod uprawę wszystkich roślin uprawnych.

f)

Gleby pyłowe lub ilasto-pyłowe, wietrzeniowe, całkowite lub niecałkowite. Podłoże, występujące nie płycej niż na głębokości 100 cm, stanowią łupki pyłowe lub ilaste (flisz). Poziom próchniczny o miąższości około 25 cm, o zabarwieniu szarobrunatnym. Niżej przeważa barwa jasnobrunatna. Gleby te są położone poniżej 450 m n.p.m. na stokach o nachyleniu poniżej 10° o wystawie południowej lub południowo-zachodniej. Odczyn przeważnie obojętny. Są to gleby łatwe do uprawy, strukturalne, żyzne, dostatecznie przepuszczalne. Nadają się pod uprawę wszystkich roślin uprawnych.

g)

Gleby pyłowe lub ilasto-pyłowe, z domieszką piasku, lub wytworzone z wietrzeniowych glin średnich pylastych. Położone poniżej 450 m n.p.m. u podnóża zboczy lub w lokalnych zagłębieniach (namyte). Całkowite lub niecałkowite. Podłoże stanowi skała fliszowa (piaskowce, łupki pyłowe), występująca nie płycej niż na głębokości 80 cm. Poziom próchniczny o miąższości ponad 30 cm, o zabarwieniu ciemnoszarym, ciemniejszym ku dołowi profilu. Są to gleby żyzne, zawierające czasem węglan wapnia w górnych poziomach. Łatwe do uprawy, ale w latach o dużej ilości opadów okresowo zbyt wilgotne. Wszystkie rośliny uprawne dają na nich dobre plony.

h)

Gleby pyłowe lub ilasto-pyłowe, z niewielką domieszką piasku, przewarstwione cienkimi wkładkami piasku lub iłu. Podłoże występuje nie płycej niż na głębokości 100 cm (piaskowce, łupki pyłowe lub ilaste). Poziom próchniczny o miąższości około 25 cm. Gleby te są położone poniżej 450 m n.p.m. na stokach o nachyleniu poniżej 10° o wystawie południowej lub południowo-zachodniej. Są to gleby łatwe do uprawy o dobrych stosunkach wodno-powietrznych. Prawie wszystkie rośliny dają na nich dobre plony.

i)

Gleby pyłowe lub ilasto-pyłowe, niecałkowite. Miąższość warstwy pyłowej sięga do głębokości 40 - 60 cm. Niżej występuje glina średnia pylasta, często z kamykami. Na głębokości co najmniej 100 cm może występować rumosz skały fliszowej. Gleby te są położone poniżej 450 m n.p.m. na stokach o nachyleniu poniżej 10° o wystawie południowej lub południowo-zachodniej, na terenach warunkujących właściwe dla roślin stosunki wodne. Poziom próchniczny o miąższości około 25 cm. Są to gleby przepuszczalne, łatwe do uprawy, żyzne. Nadają się pod uprawę większości roślin uprawnych.

j)

Gleby pyłowe lub gliniaste, wietrzeniowe. W profilu glebowym występują na przemian warstwy pyłu i gliny pylastej niezbyt ciężkiej. Podłoże występuje nie płycej niż na głębokości 100 cm. Poziom próchniczny o miąższości około 25 cm. Gleby te są położone poniżej 450 m n.p.m. na stokach o nachyleniu poniżej 10° o korzystnej wystawie. Przy właściwych stosunkach wodnych dają dobre plony wszystkich roślin uprawnych.

k)

Gleby gliniaste wietrzeniowe, niecałkowite. Warstwa gliny pylastej niezbyt ciężkiej sięga do głębokości 30 - 50 cm. Niżej występuje utwór pyłowy lub ilasto-pyłowy, często z okruchami zwietrzeliny skalnej. Podłoże występuje nie płycej niż na głębokości 100 cm. Poziom próchniczny o miąższości około 25 cm, o zabarwieniu szarym lub szarobrunatnym. Gleby te są położone poniżej 450 m n.p.m. na stokach o nachyleniu poniżej 10° o słonecznej wystawie i właściwych stosunkach wodnych, nadają się pod uprawę wszystkich ziemiopłodów, ale są nieco trudniejsze do uprawy.

l)

Gleby wytworzone z wietrzeniowych glin średnich pylastych, czasem z domieszką części grubszych, przeważnie całkowite. Podłoże może występować nie płycej niż na głębokości 100 cm. Gleby te są położone poniżej 450 m n.p.m. na stokach o nachyleniu poniżej 10° o wystawie południowej lub południowo-zachodniej. Poziom próchniczny o miąższości około 25 cm. Są to gleby z reguły dość urodzajne, strukturalne i łatwe do uprawy. Wszystkie rośliny uprawne dają na nich dobre plony.

ł) Gleby wytworzone z pyłów wodnego pochodzenia lub glin pylastych z małą domieszką części szkieletowych. Położone poniżej 450 m n.p.m. na starych tarasach akumulacyjnych, które całkowicie zatraciły cechy mad. Często zbielicowane, całkowite lub przewarstwione materiałem lżejszym. Poziom próchniczny o miąższości około 30 cm, o zabarwieniu jasnoszarym. Są to gleby przepuszczalne, dość żyzne i łatwe do uprawy. W latach o małej ilości opadów mogą być za suche.

m)

Gleby wytworzone z marglistych iłów pylastych, czasem z domieszką części grubszych. Całkowite lub przewarstwione materiałem lżejszym. Poziom próchniczny o miąższości około 25 cm. Położone poniżej 450 m n.p.m. na stokach o nachyleniu poniżej 10°. Gleby te zawierają często węglan wapnia już na głębokości 40 cm. Są one dość trudne do uprawy, ale dostatecznie przewiewne, strukturalne i żyzne. Nadają się pod uprawę wszystkich ziemiopłodów, a szczególnie roślin motylkowych.

n)

Gleby wytworzone z glin lekkich pylastych, niecałkowite. Od głębokości 40 - 60 cm występuje utwór pyłowy lub glina średnia pylasta. Gleby te są położone poniżej 450 m n.p.m. na terenach płaskich lub w dolnych częściach zboczy (namyte). Poziom próchniczny o miąższości ponad 25 cm, barwy ciemnoszarej, może częściowo pochodzić z namywu. Odczyn przeważnie obojętny, czasem zawierają węglan wapnia w całym profilu glebowym. Są to gleby żyzne, strukturalne, ciepłe i czynne. Nadają się pod uprawę prawie wszystkich roślin uprawnych.

o)

Gleby wytworzone z piasków gliniastych mocnych pylastych, niecałkowite, zalegające na glinie średniej lub utworze pyłowym, o zabarwieniu siwym lub żółtym, występujących nie głębiej niż 60 cm. Odczyn kwaśny, w górnych poziomach przechodzi stopniowo w obojętny już na głębokości 70 cm. Brak wyraźnych oznak wyługowania. Gleby te są położone poniżej 450 m n.p.m. u podnóży zboczy lub na terenach o małym nachyleniu do 10°, w korzystnych warunkach wilgotnościowych. Poziom próchniczny o miąższości około 40 cm, pochodzi częściowo z namywu. Są to gleby strukturalne, ciepłe i czynne, bez skłonności do przesychania. Nadają się pod uprawę większości roślin uprawnych.

e)

Gleby brunatne pyłowo-ilaste, lessowate, całkowite. Poziom próchniczny o miąższości 25 cm, strukturalny i pulchno-zwięzły. Barwa tego poziomu w stanie świeżym ciemnoszara, przejście do poziomu brunatnienia stopniowe. W dolnej części profilu glebowego widoczne drobne pojedyncze rdzawe cętki. Gleby te są położone poniżej 400 (450) m n.p.m. na terenach płaskich, z łagodnie wykształconymi stokami. Nadają się pod uprawę pszenicy, średnio buraków cukrowych.

f)

Gleby brunatne pyłowo-ilaste lub o uziarnieniu glin średnich pylastych, całkowite, mają w całym profilu glebowym barwę czerwoną. Poziom próchniczny o miąższości około 30 cm, brunatnoszary z czerwonym odcieniem w stanie świeżym, układ pulchno-zwięzły. W dolnych poziomach stwierdza się układ zwięzły, a nawet silnie zwięzły. W profilu glebowym mogą wystąpić pojedyncze drobne otoczone odłamki nadwietrzałego piaskowca o lepiszczu żelazistym barwy czerwonobrunatnej. Gleby te są położone poniżej 400 (450) m n.p.m. na terenach płaskich lub stokach o nachyleniu do 10° o wystawie południowej lub południowo-zachodniej. Nadają się pod uprawę pszenicy, średnio buraków cukrowych.

g)

Gleby pyłowo-ilaste. Poziom próchniczny o miąższości ponad 35 cm. Gleby te są położone w dolnych częściach stoków o nachyleniu do 10°, gdzie zachodzi gromadzenie materiału glebowego zmywanego, wiosną okresowo za wilgotne. Utwór pyłowo-ilasty sięga do głębokości 150 cm, na żółtobrunatnym tle masy glebowej widoczne pojedyncze popielate plamki. Gleby te są położone poniżej 400 (450) m n.p.m.

h)

Gleby brunatne wytworzone z wietrzeniowych glin pylastych, słabo szkieletowych, zawierających silnie nadwietrzałe pojedyncze drobne odłamki gnejsu (granito-gnejsu) lub innej skały, a poniżej 90 cm zwietrzelina gliniasto-pylasta, silnie szkieletowa, z różnowymiarowymi odłamkami skały silnie zwietrzałej, dającymi się kruszyć w ręku. Poziom próchniczny o miąższości około 25 cm, barwy brunatnoszarej w stanie świeżym, głębiej występuje barwa brunatnoczerwona lub brunatnożółta. Gleby te są położone poniżej 400 (450) m n.p.m. na terenach płaskich lub stokach o nachyleniu około 5°. Nadają się dobrze pod uprawę pszenicy, koniczyny, bardzo dobrze owsa.

a)

Gleby pyłowe lub pyłowo-ilaste. Poziom próchniczny o miąższości około 30 cm. Podłoże na głębokości ponad 80 - 100 cm stanowi wietrzejący piaskowiec z przewarstwieniami iłołupka (flisz), iłołupek lub inna skała lita. Gleby te są położone poniżej 450 m n.p.m. na stokach o nachyleniu do 10° o wystawie południowej, południowo-zachodniej lub Południowo-Wschodniej. Są łatwe do uprawy i dość urodzajne.

b)

Gleby pyłowe przeławicone, przeważnie wyługowane, niecałkowite, na podłożu, które stanowi lita skała, piasek lub żwir, zalegające na głębokości 80 - 100 cm. Gleby te są położone poniżej 450 m n.p.m. na stokach o nachyleniu do 10° o wystawie południowej, południowo-zachodniej lub Południowo-Wschodniej. Są przepuszczalne, przewiewne i łatwe do uprawy.

c)

Gleby pylasto-gliniaste lub gliniaste, niekiedy z wykształconym poziomem wymycia, wietrzeniowe lub wytworzone z gliny dość kamienistej. Poziom próchniczny o miąższości około 25 cm, barwy szarej, ciemnobrązowej lub ciemnoczerwonej. Podłoże w glebach wietrzeniowych stanowi piaskowiec lub inna skała lita, występujące na głębokości 80 - 100 cm. Gleby te są położone poniżej 450 m n.p.m. na stokach o nachyleniu do 10° o wystawie południowej, południowo-zachodniej lub Południowo-Wschodniej. Są przepuszczalne, przewiewne i stosunkowo łatwe do uprawy.

d)

Gleby ilaste wytworzone z iłowców lub iłołupków, wyługowanych w wierzchnich warstwach z węglanu wapnia. Poziom próchniczny o miąższości około 25 cm. W podłożu iłowiec lub iłołupek, często wapnisty, występuje już na głębokości 80 - 100 cm. Są to gleby dość strukturalne, dostatecznie przepuszczalne i przewiewne, ale do uprawy dość trudne. Położone poniżej 450 m n.p.m. na stokach o nachyleniu do 10° o wystawie południowej, południowo-zachodniej lub Południowo-Wschodniej.

e)

Gleby pyłowe lessowate, całkowite. Poziom próchniczny o miąższości około 25 cm, barwy jasnoszarej z żółtawym odcieniem. W całym profilu glebowym przeważa barwa jasno-brązowa. Odczyn dość często kwaśny w górnych poziomach, a słabo kwaśny lub obojętny w głębszych poziomach. Węglan wapnia niekiedy wypłukany z profilu glebowego. Są to gleby żyzne, ciepłe i czynne, o dość dobrych stosunkach wodno-powietrznych. Położone poniżej 450 m n.p.m. na stokach o nachyleniu do 10°. Nadają się pod uprawę większości roślin uprawnych.

f)

Gleby pyłowe lub ilasto-pyłowe, wietrzeniowe, całkowite lub niecałkowite. Podłoże, występujące na głębokości od 80-100 cm, stanowi piaskowiec, pyłowiec, iłołupek lub ił. Gleby te są położone poniżej 450 m n.p.m. na stokach o nachyleniu do 10°. Poziom próchniczny o miąższości około 25 cm. Są to gleby często kwaśne, ale łatwe do uprawy, strukturalne i dość żyzne. Nadają się pod uprawę większości roślin uprawnych.

g)

Gleby pyłowe lub ilasto-pyłowe, całkowite lub niecałkowite, ale nie płytsze niż 100 cm. Położone poniżej 450 m n.p.m. w lekkich obniżeniach terenu, w otoczeniu płaskim lub na stokach o nachyleniu do 10°, zmeliorowane. Poziom próchniczny o miąższości około 25 cm. Na głębokości od 50 cm mogą występować rdzawe plamy lub pieprze, a w dolnych poziomach (80 - 100 cm) mogą występować wyraźne plamy glejowe. Gleby przeważnie kwaśne, czasem wyługowane, okresowo zbyt wilgotne. W latach o małej ilości opadów nadają się pod uprawę większości roślin uprawnych, a w latach o dużej ilości opadów plony zbóż mogą być zawodne.

h)

Gleby pyłowe lub ilasto-pyłowe, przeławicone, z przewarstwieniami gliny lekkiej lub średniej pylastej. Od 80 - 100 cm występuje rumosz lub skała lita, piaskowiec lub łupek pyłowy. Gleby te są położone poniżej 450 m n.p.m. na stokach o nachyleniu do 10° o wystawie południowo-zachodniej lub Południowo-Wschodniej. Poziom próchniczny o miąższości około 25 cm. Gleby te są dość żyzne, łatwe do uprawy. Nadają się pod uprawę większości ziemiopłodów.

i)

Gleby pyłowo-ilaste bezszkieletowe, lessowate, wodnego pochodzenia, w głębszych poziomach przechodzące w gliniaste ciężkie, głębokie lub całkowite. Położone poniżej 400 m n.p.m. na starych tarasach akumulacyjnych (niekiedy wysoko położonych nad dzisiejszą doliną rzeki). W podłożu (nie płycej niż 100 cm) może występować piasek lub otoczaki. Poziom próchniczny o miąższości około 25 cm, poziom podpróchniczny często popielaty lub popielatobeżowy, powstały w wyniku wyługowania lub odgórnego oglejenia. W głębszych poziomach zbite, słabo strukturalne. Poziom próchniczny zwykle świeży, ciemnoszary. Są to gleby strukturalne. Nadają się pod uprawę prawie wszystkich roślin uprawnych.

j)

Gleby gliniaste wietrzeniowe, niecałkowite. Warstwa gliny pylastej niezbyt ciężkiej do 30 - 50 cm, niżej utwór ilasto-pyłowy, często z okruchami zwietrzeliny skalnej. Podłoże od 80 - 100 cm. Poziom próchniczny o miąższości około 25 cm, barwy szarej lub szarobrunatnej. Gleby te są położone poniżej 450 m n.p.m. na stokach o nachyleniu do 10°. Nadają się pod uprawę większości ziemiopłodów, ale są dość trudne do uprawy.

k)

Gleby gliniaste często wyługowane, wytworzone z wietrzeniowych glin lekkich, z domieszką szkieletu, niecałkowite. Podłoże (najczęściej skała fliszowa) na głębokości od 80 - 100 cm. Gleby te są położone poniżej 450 m n.p.m. na stokach o nachyleniu do 10° o wystawie południowej, południowo-zachodniej lub Południowo-Wschodniej. Poziom próchniczny o miąższości około 25 cm. Są to gleby dość żyzne, przepuszczalne, ale wymagają odkwaszenia.

l)

Gleby gliniaste średnie lub ciężkie (niekiedy pylaste), namyte, położone w częściach stokowych przyległych do rędzin, mogą zawierać domieszkę bezwęglanowego szkieletu. Położone poniżej 450 m n.p.m. na stokach o nachyleniu do 10°. Poziom próchniczny o miąższości około 25 cm; poziom przejściowy słabiej próchniczny do około 50 cm, strukturalny. Niekiedy od 50 cm występują nieliczne plamki glejowe. Odczyn obojętny lub słabo kwaśny. Gleby te nadają się pod uprawę większości roślin uprawnych.

Niniejszy dokument nie zastępuje oficjalnej publikacji w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Nie ponosimy odpowiedzialności za ewentualne nieścisłości wynikające z transkrypcji oryginału do tego formatu.

Ten tekst jest publikowany na własnych warunkach ponownego wykorzystania określonych przez Dziennik Ustaw, a nie na licencji Legalize ani na licencji domeny publicznej. Dziennik Ustaw
domena publiczna (urzędowe publikacje rządowe)